Brak dokumentów w warunkach zlecenia nie zwolnił spółki z zapłaty za przewozy

Pozwem złożonym w niniejszej sprawie powód Ł. M., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł o zasądzenie od pozwanej M. (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. (...) kwoty 6765 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazano, że pozwana spółka nie zapłaciła za wykonane usługi transportowe.

W sprzeciwie od wydane w sprawie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym pozwana wnosiła o oddalenie powództwa w całości, wskazując, że powód nie dostarczył spółce kompletu dokumentów, co stanowiło niewykonanie obowiązków przewoźnika, powołując się na zasady współżycia społecznego i lojalnego postępowania. Podniosła zarzut przedawnienia roszczenia.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2025 roku powód wniósł o zasądzenie należności zgodnie z treścią pozwu. Argumentował, że pozwana spółka nie wyjaśniła dotychczas przyczyn braku zapłaty, ani nie upomniała się o przesłanie dokumentów transportowych czy faktur. Wskazywał, że pozwana spółka nie wykazała by poniosła jakąkolwiek szkodę w związku z rzekomym niedostarczeniem jej kompletu dokumentów. Twierdziła nadto, że istotą przewozu nie jest przedłożenie faktury, listu CMR czy innego dokumentu, lecz dowiezienie towaru.

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie nie było sporne, że powód Ł. M. wykonał na rzecz M. (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przewóz towarów w oparciu o zlecenia transportowe. Odpowiedzialność pozwanego za wykonanie umowy została udokumentowana listami przewozowymi oraz wystawionymi fakturami VAT (d: zlecenia transportowe k. 12, 22, 31, 39, 46; listy przewozowe CMR k. 15, 27, 33, 41, 48; dowody dostaw k. 18, 25, 35, 44, 49; faktury VAT k. 21, 30, 38, 45, 52). Pomimo wykonania usługi i upływu terminu płatności, należności nie zostały uregulowane.

Powyższe okoliczności faktyczne wynikały z treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których prawdziwość nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Wobec powyższego wnioski dowodowe z przesłuchania świadków i przesłuchania stron podlegały oddaleniu jako nieistotne dla rozstrzygnięcia i zmierzające jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.

Strony łączyła umowa przewozu w rozumieniu art. 774 k.c., a umowny przewóz miał charakter międzynarodowy, dlatego zastosowanie znajdowały przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR).

Podnoszony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia na podstawie art, 32 ust. 1 lit. c Konwencji CMR, z której wynika, że roszczenie to przedawnia się z upływem roku, a bieg terminu rozpoczyna się po upływie trzech miesięcy od czasu zawarcia umowy, należało uznać jako bezpodstawny. Najwcześniejsze zlecenie transportowe wystawione zostało 31 sierpnia 2023 roku, co oznacza, że przedawnienie nastąpiłoby w listopadzie 2024 roku. Wniesienie pozwu w dniu 9 września 2024 roku skutkowało przerwaniem biegu przedawnienia.

Sąd nie podzielił również stanowiska strony pozwanej w zakresie zarzutu niewykonania przez powódkę warunków zlecenia poprzez nieterminowe przesłanie wymaganych dokumentów, w tym faktur oraz kompletu dokumentów stanowiących podstawę rozliczenia frachtu (list CMR + każda strona otrzymanej specyfikacji potwierdzona przez odbiorcę). W ocenie Sądu, istotą umowy przewozu jest przewiezienie towaru i zapłata wynagrodzenia, a wszelkie dodatkowe obowiązki, które wykraczają poza podstawowy zakres umowy, muszą zostać wyraźnie uzgodnione między stronami, aby stały się wiążące. Pozwana spółka nie wykazała, aby takie uzgodnienia nastąpiły, zwłaszcza że przedstawione przez pozwaną zlecenia nie były podpisane przez przewoźnika, a samo przyjęcie zlecenia przewozu nie stanowi faktu zaakceptowania wszystkich dodatkowych, dodanych przez spółkę warunków zlecenia. Wskazać należy, iż w obrocie gospodarczym powszechnym jest korzystanie z gotowych wzorców umowy, regulaminów i ogólnych warunków umowy. Przywołując art. 384 § 1 k.c. podkreślić należy, iż wzorzec ten wiąże drugą stronę tylko wtedy, gdy został jej doręczy przez zawarciem umowy, czego, w ocenie Sądu, pozwana nie udowodniła. W konsekwencji wskazane warunki zlecenia transportowego nie stały się częścią umowy przewozu i nie mogą określać zakresu stosunku prawnego pomiędzy stronami.

Nawet przy założeniu, czysto hipotetycznym, że pozwana wykazała naruszenie warunków zlecenia, to winna ona sprecyzować zarzuty i udowodnić powstanie szkody. Pozwana spółka nie podniosła jednak zarzutu potrącenia, nie wykazała szkody ani co do zasady, ani co do wysokości, a także nie przedstawiła żadnej noty obciążeniowej od swojego zleceniodawcy lub dowodu potwierdzającego jej uiszczenie. Należy podkreślić, że pozwana nie zgłaszała jakichkolwiek reklamacji co do wykonywanych przewozów.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, iż terminy zapłaty obowiązujące strony wynikały z ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Skoro więc strony nie uzgodniły – skutecznie – odmiennych terminów płatności, zastosowanie znajdował ustawowy termin płatności przewidziany dla transakcji handlowych zawieranych między przedsiębiorcami. Tym samym pozwana zobowiązana była do dokonania zapłaty w ustawowym terminie, niezależnie od powoływanych przez nią dodatkowych warunków zlecenia, które, jak ustalono, nie stały się częścią umowy przewozu.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał roszczenie powoda za uzasadnione i orzekł jak punkcie I wyroku, na podstawie przepisu art. 774 k.c. w zw. z art. 32 ust. 1 pkt. c), Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238), art. 353

1 k.c. w zw. z art. 384 § 1 i 4 k.c. oraz art. 6 k.c. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie odsetek stanowi art. 481 § 1 i 2 k.c. i art. 7 ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

Orzeczenie o kosztach zostało oparte na zasadzie z art. 98 § 1 k.p.c. Pozwana spółka, jako strona przegrywająca, zobowiązana była zwrócić powódce koszty niezbędne do celowego dochodzenia roszczenia, które obejmowały uiszczoną opłatę od pozwu, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika ustalone według stawki minimalnej na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.

Sędzia Wojciech Karwat