Brak faktur źródłowych przy naprawie auta. Sąd oddalił pozew o resztę odszkodowania AC

A. G. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. kwoty 2.805,60 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na podstawie art. 98 § 1

(

1) k.p.c. Uzasadniając swoje roszczenie powódka wskazała, że na skutek szkody komunikacyjnej uszkodzeniu uległ pojazd marki M. o nr rej. (...), którego jest leasingobiorcą. Zleciła naprawę uszkodzonego pojazdu R. K.. Przed rozpoczęciem naprawy pozwany zweryfikował kosztorys przedłożony przez powódkę do kwoty 10.512,51 zł netto. Po naprawie powódka przedłożyła pozwanemu fakturę nr (...). Pozwany wypłacił odszkodowanie w kwocie 7.706,91 zł netto, twierdząc że dokonał potrącenia 45%, chociaż 55% wartości kosztorysu stanowiło kwotę niższą niż faktycznie wypłacona. Pozwany powołał się na brak faktur źródłowych potwierdzających użycie części zamiennych oryginalnych. Zapisy OWU AC nie zawierają takich wymogów. Powódka nie dokonywała zakupu części we własnych zakresie, zając się tym naprawiający, jednakże z pewnością zostały użyte części oryginalne (

pozew - karty: 4-5 akt sprawy).

Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Radomiu w dniu 26 września 2023 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w przedmiotowej sprawie (

nakaz zapłaty - karta 26 verte akt sprawy).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłaty od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Powołał się na zapisy § 20 OWU AC o nr A-AC-01/18. Podniósł, iż powódka nie udowodniła, aby wysokości szkody była równa kwocie wskazanej w fakturze. Zakwestionował także, aby stawki stosowane przez warsztat naprawczy były stawkami średnimi, gdyż w jego ocenie są zawyżone i nie stanowią ekwiwalentu usługi. Stawki zostały zweryfikowane do uznawanych stawek (

sprzeciw od nakazu zapłaty – karty: 29-32 akt sprawy).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

A. G. korzystała z pojazdu marki M. nr rej. (...) na podstawie umowy leasingu zawartej z (...) spółka akcyjna w W. (

fakty wynikające z umowy cesji wierzytelności – karta 9 akt sprawy).

A. G., jako ubezpieczający zawarła z (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. umowę ubezpieczenia komunikacyjnego autocasco. Ubezpieczonym pojazdem był w/w M.. Okres ubezpieczenia obejmował czas od 25 listopada 2021 roku do 24 listopada 2022 roku. W ramach dodatkowych opcji: wyłączony został udział własny w szkodzie, zniesiono redukcję sumy ubezpieczenia. Wybrano wariant serwis. Integralną część umowy stanowiły Ogólne Warunki (...), zatwierdzone uchwałą zarządu (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. (

OWU – karty: 10-19 oraz polisa nr (...) – karta 9a akt sprawy).

Zgodnie z § 20 ust. 1 w przypadku wariantu serwisowego ustalenia rozmiaru szkody i wypłata odszkodowania następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu wg uprzednio uzgodnionych z ubezpieczycielem kosztów i sposobu naprawy pojazdu przez zakład dokonujący tej naprawy, w oparciu o:

1) normy czasowe producenta pojazdu ujęte w systemie A. (...), lub w przypadku braku danego pojazdu w tym systemie - w systemie E. (...),

2) średnią stawkę za 1 roboczogodzinę adekwatną dla warsztatu naprawczego,

3) ceny części i materiałów producenta pojazdu ujęte w systemie A. (...), lub w przypadku braku danego pojazdu w tym systemie - w systemie E. (...), nie więcej niże średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnego importera do stosowania przez ich sieć serwisową.

Zgodnie natomiast z § 20 ust. 4 w razie udokumentowania fakturami naprawy pojazdu dokonanej bez uprzedniego uzgodnienia z ubezpieczycielem koszty naprawy podlegają weryfikacji do kwoty nie wyższej niż 80 zł netto z 1 roboczogodzinę prac blacharskich, lakierniczych i mechanicznych. Natomiast cen części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych) podlegają weryfikacji maksymalnie do wartości zawartych w systemie A. (...), pomniejszonych o wysokość zużycia eksploatacyjnego, o którym mowa w § 19 ust. 2 (

karta 15 akt sprawy).

W dniu 28 lipca 2022 roku doszło do powstania szkody w przedmiotowym pojeździe (

fakt niesporny).

A. G. przedłożyła (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. kalkulację kosztów naprawy przy stawce za roboczogodzinę w wysokości 120 zł netto, którą ubezpieczyciel w dniu 26 sierpnia 2022 roku zweryfikował do kwoty 10.512,51 zł netto, obniżając wartość części zamiennych z 7.429,06 zł do 6.025,11 zł oraz kwestionując wymianę koła tarczowego – zalecając jego lakierowanie (

kalkulacja z adnotacjami ubezpieczyciela – karty: 21-25 akt sprawy).

W dniu 30 września 2022 roku R. K. wystawił A. G. fakturę za naprawę w/w pojazdu na kwotę 10.512,51 zł netto (

faktura nr (...) – karta 20 akt sprawy).

(...) spółka akcyjna z siedzibą w S. wypłaciła A. G. tytułem odszkodowania kwotę 7.706,91 zł netto z uwagi na obniżenie kosztów robocizny do poziomu akceptowanego prze ubezpieczyciela oraz potrącenia w wymiarze 45% ze względu na brak przedstawienia faktur źródłowych (

decyzja o przyznaniu odszkodowania – karta 44 akt sprawy).

(...) spółka akcyjna w W. w dniu 24 lutego 2023 roku zawarł z A. G. umowę cesji wierzytelności z polisy ubezpieczeniowej nr (...) w zakresie wierzytelności z tytułu odszkodowania za szkodę likwidowaną pod nr (...) (

umowa – karta 9 akt sprawy).

Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. art. 808 § 1, § 3 i § 4 k.c. umowę ubezpieczenia można zawrzeć także na rzecz osoby trzeciej. Jeżeli nie umówiono się inaczej, osobie trzeciej przysługuje bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń odszkodowanie lub świadczenie należne z tytułu tej umowy. Ubezpieczony – (...) spółka akcyjna z siedzibą we W. - zbył swoje prawa do odszkodowania wynikającego ze zdarzenia z dnia 2 grudnia 2020 roku na rzecz powódki. Przedmiotem przelewu może być co do zasady wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać. Wierzytelność, która ma stanowić przedmiot rozporządzenia, powinna być w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Dotyczy to przede wszystkim wyraźnego określenia stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność, a zatem oznaczania stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Strony stosunku, świadczenie oraz przedmiot świadczenia muszą być oznaczone bądź przynajmniej możliwe do oznaczenia (oznaczalne) w momencie zawierania umowy przenoszącej wierzytelność. Skuteczne jest zbycie wierzytelności, nieoznaczonej dokładnie w umowie przelewu, jeżeli można ją określić na podstawie treści stosunku zobowiązaniowego, z którego ta wierzytelność wynika (

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1999 roku, wydany w sprawie III CKN 423/98). Załączona do pozwu umowa przelewu wierzytelności zawiera wymagane dla jej ważności elementy. Tym samym, powódka była uprawniona do dochodzenia odszkodowania.

Pozwany nie kwestionował legitymacji czynnej procesowej powódki zarówno w toku postępowania likwidacyjnego, jak i w toku tego postępowania. Wobec powyższego – Sąd uznał, iż fakty te zostały przyznane przez stronę pozwaną.

Zgodnie z treścią przepisu art. 805 § 1 k.c. – przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Z treści § 2 pkt 1 tego przepisu wynika, iż świadczenie zakładu ubezpieczeń polega w szczególności na zapłacie – przy ubezpieczeniu majątkowym – określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności odszkodowawczej, a nadto – pomimo negowania w treści sprzeciwu od nakazu zapłaty zakresu uszkodzeń powstałych w wyniku zdarzenia z dnia 2 grudnia 2020 roku – nie zajął stanowiska w tym przedmiocie (

zobowiązanie z pkt 2 postanowienia z dnia 7 marca 2024 roku – karta 109 oraz EPO – karta 106 akt sprawy). W tym miejscu wskazać należy, iż na etapie likwidacji szkody – pozwany nie negował zakresu uszkodzeń, skoro zweryfikował kalkulację naprawy – wyłącznie w zakresie stawki za roboczogodzinę, kosztów części zamiennych oraz sposobu naprawy uszkodzeń koła tarczowego.

Podstawą likwidacji szkody z polisy AC w wariancie serwisowym jest faktura wystawiona przez zakład naprawczy. Wskazać należy, że umowa ubezpieczenia autocasco jest umową dobrowolną, której szczegółowe warunki strony określają w jej treści. Z uwagi na cel umowy ubezpieczenia, jakim jest zapewnienie ubezpieczającemu rzeczywistej ochrony, konieczne jest, aby umowa lub stanowiące jej część ogólne warunki ubezpieczenia precyzowały w sposób nie budzący wątpliwości już w chwili zawarcia umowy, jakie zdarzenia są, a jakie już nie są objęte odpowiedzialnością zakładu ubezpieczeń. O zakresie odpowiedzialności pozwanego decyduje zatem treść umowy ubezpieczenia, wykładana według zasady określonej w art. 15 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.

Przyjmując, iż odszkodowanie winno zostać ustalone na podstawie § 20 ust. 1 OWU (biorąc pod uwagę nie wykonanie zobowiązania przez pozwanego – karta 143 i 147 akt sprawy) oraz, że koszty i sposób naprawy pojazdu zostały uprzednio uzgodnione z pozwanym – zdaniem Sądu – powódka nie dopełniła wymogów określonych w § 20 ust. 1 OWU, gdyż nie przedłożyła faktury przedstawiającej zakres oraz szczegółowe rozliczenie kosztów naprawy, określające koszt robocizny i materiałów, co wzbudza wątpliwości co do

rzeczywistych kosztów naprawy. Gdyż to właśnie rzeczywiste koszty naprawy stanowią podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania, co jednoznacznie wynika z zapisów OWU zarówno dla wariantu kosztorysowego, jak i serwisowego, nawet w przypadku uprzedniego uzgodnienia kosztów i sposobu naprawy. W ocenie Sądu w takiej sytuacji – pozwany był uprawiony do odmowy wypłaty odszkodowania.

Nie było podstaw do ustalenia wysokości szkody na podstawie wariantu kosztorysowego, gdyż taka możliwość - w przypadku wyboru wariantu serwisowego - dopuszczalna jest jedynie na wniosek ubezpieczonego (§ 20 ust. 2 i 3 OWU), a takiego wniosku powódka nie zgłaszała.

Dokonanie potrącenia o wysokość zużycia eksploatacyjnego i weryfikacja stawki za roboczogodzinę do kwoty 80 zł netto, były dopuszczalne przy ustalaniu wysokości odszkodowania na podstawie § 20 ust. 4 OWU, a zatem w przypadku dokonania naprawy bez uprzedniego uzgodnienia z pozwanym. W ocenie Sądu możliwe jest przyjęcie tej podstawy dla ustalenia wysokości odszkodowania z uwagi na fakt, że powódka przedłożyła kosztorys naprawy, który nie został sporządzony lub zaakceptowany przez warsztat, któremu następnie zleciła wykonanie naprawy. Tym samym trudno uznać, iż doszło do uzgodnienia kosztów naprawy. W tym miejscu należy podkreślić, iż 45% potrącenia o wysokość zużycia eksploatacyjnego dotyczy wyłącznie kosztów części zamiennych, a zatem powinno być liczone od kwoty 5.906,97 zł (wskazanej na str. 4 zweryfikowanej kalkulacji kosztów naprawy), a nie od całości odszkodowania – jak to wyliczał pełnomocnik powódki. Wówczas koszt części zamiennych wynosiłby 3.248,83 zł. Sumując pozostałe pozycje z zweryfikowanej kalkulacji: 2.261,80 zł koszty materiałów lakierniczych, koszty dodatkowe – 26 zł, koszty części zamiennych z uwzględnieniem zużycia eksploatacyjnego – 3.248,83 zł, części/materiały drobne – 118,13 zł (2% od 5.906,37 zł) i odejmując je od wypłaconego odszkodowania – pozostaje kwota 2.052,15 zł, która to kwota stanowi wartość robocizny. Biorąc pod uwagę, iż pozwany nie kwestionował czasu pracy wskazanego w kalkulacji kosztów naprawy – łącznie 18,33 rbg – stawka za 1 roboczogodzinę wynosiłaby ok. 111,95 zł netto. Ustalenie wysokości stawki przez pozwanego na potrzeby odszkodowania w sposób powyższy – nie jest zrozumiałe i kompatybilne z zasadami określonymi w § 20 ust. 4 OWU, na pewno jednak korzystniejsze niż przy stawce 80 zł netto.

Opinia biegłego z kalkulacją sporządzoną w systemie A. (...), umożliwiła zweryfikowanie zakresu naprawy oraz jej czasu, które nie odbiegały od wskazanych w spornej kalkulacji, poza pozycją „koło tarczowe ze stopów lekkich”. Z tego też względu Sąd uznał opinię za rzetelną. Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony powodowej o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. Należy dodatkowo wskazać, iż przedmiotem tego wniosku (

pismo procesowe datowane na 4 lipca 2024 roku - karta 112 akt sprawy) – były fakty, których biegły nie byłby w stanie ustalić, gdyż powołana w tezie dowodowej faktura nie wyszczególnia, ani przyjętej stawki za roboczogodzinę prac, ani wykonanych czynności, ani użytych części i materiałów (pkt b-d). Wskazanie przez stronę powodową, że naprawiający pojazd zastosował stawkę 120 zł netto – jest tylko oświadczeniem, a zatem nie przedstawia żadnej wartości dowodowej.

Podkreślenia także wymaga, iż umowa łącząca strony jako podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania wskazywała w pierwszej kolejności dane z systemu A. (...). Z kalkulacji przedłożonej przez powódkę nie wynika, aby została sporządzona w tym systemie.

Mając na uwadze powyższe – Sąd oddalił roszczenie powódki na podstawie § 20 ust. 4 OWU i w zw. z art. 820 k.c.

Rozstrzygnięcia w zakresie wydatków pokrytych tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Radomiu w kwocie 848,98 zł (

postanowienie z dnia 10 lipca 2024 roku – karta 114 i postanowienie z dnia 20 listopada 2024 roku – karta 131 akt sprawy), Sąd dokonał na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych sprawach cywilnych. Przepis ten reguluje kwestię obciążenia przeciwnika nieuiszczonymi kosztami sądowymi (opłatami i wydatkami – art. 2 ust. 1 powołanej ustawy). Istnienie podstaw do obciążenia kosztami sądowymi należy rozumieć przede wszystkim w kontekście art. 98 § 1 k.p.c., określającego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasadę kosztów niezbędnych i celowych. Obciążenie przeciwnika nieuiszczonymi kosztami sądowymi może nastąpić wówczas, gdy przeciwnik ten przegrał proces w całości lub w części, pod warunkiem że koszty te były niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wyjaśnienie okoliczności spornych w przedmiotowej sprawie wymagało wiadomości specjalnych, tym samym wydatki związane z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej – spełniały warunki, o których mowa w art. 98 § 1 k.p.c. . Koszt wynikający z ustosunkowania się przez biegłego do uwag strony powodowej do opinii – Sąd uznał za spełniający wymogi określone w powołanym przepisie. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania - Sąd nakazał ściągnąć w/w kwotę na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomiu od powódki, która spór przegrała.