Sąd uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo pracownicy o odszkodowanie za wypowiedzenie

W dniu 30 czerwca 2025 roku powódka B. H. wniosła przeciwko pozwanej (...) Sp. z o.o. we T. pozew o zapłatę na jej rzecz odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę w kwocie 18 351 zł brutto. Wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu.

W uzasadnieniu wskazała, że 1 września 2022 roku zawarła z pozwaną umowę o pracę na czas nieokreślony na stanowisku specjalisty ds. projektów unijnych, a swoje obowiązki wykonywała zdalnie z miejsca swojego zamieszkania w N.. Podała, że 18 czerwca 2025 roku otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę, a w jego treści nie wskazano jego przyczyny, co stanowi naruszenia art. 30 § 4 k.p. Na podstawie art. 45 § 1 oraz art. 47

1 k.p. wniosła o zasądzenie odszkodowania w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.

vide: pozew k. 4, 19-20

Wobec zwrotu odpowiedzi na pozew złożonej z uchybieniem terminu, Sąd 30 października 2025 roku wydał wyrok zaoczny, w którym uwzględniono powództwo w całości zasądzając na rzecz powódki kwotę 18 351 złotych tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę oraz nakazano pobrać od pozwanej 1 000 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

vide: k. 45, 46

Pozwana 17 listopada 2025 roku złożyła sprzeciw od wyroku zaocznego, wnosząc o uchylenie wyroku zaocznego w całości i oddalenie powództwa, a w razie uznania przez Sąd, że doszło do uchybienia formalnego przy wypowiedzeniu umowy o pracę – o miarkowanie wysokości ewentualnego odszkodowania zgodnie z art. 47

1 k.p. z uwzględnieniem stopnia naruszenia i braku szkody po stronie powódki.

W uzasadnieniu potwierdzono zatrudnienie powódki oraz podano, że wystąpiły przesłanki do rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 52 §1 pkt 1 k.p., gdyż powódka dopuściła się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych poprzez wykonywanie w czasie pracy czynności zleconych przez firmy konkurencyjne względem pracodawcy. Do wykonywania tych czynności wykorzystywała materiały i informacje otrzymane w ramach stosunku pracy u pozwanej. Dodatkowo powódka nakłaniała innych pracowników pozwanej do pomocy jej w obsłudze firm konkurencyjnych. Mimo wagi opisanych naruszeń, pozwana uwzględniając sytuację rodzinną powódki zdecydowała się nie rozwiązywać umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, a za wypowiedzeniem. Od 19 czerwca 2025 roku do 31 lipca 2025 roku (w okresie wypowiedzenia) powódka została zwolniona z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Wskazano, że powódka była świadoma przyczyn wypowiedzenia i nie miała żadnego usprawiedliwienia dla naruszeń podstawowych obowiązków pracowniczych.

vide: k. 51-56v

Powódka, ustosunkowując się do sprzeciwu pozwanej, podtrzymała swoje stanowisko w sprawie oraz wniosła o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

vide: k. 114-116

Sąd ustalił, co następuje:

Powódka B. H. była zatrudniona w pozwanej (...) Sp. z o.o. we T. na czas nieokreślony od 1 września 2022 roku na stanowisku specjalisty ds. projektów unijnych. Umowa ta została dwukrotnie zmieniona aneksem w zakresie wynagrodzenia, które końcowo kształtowało się na kwotę 6 116,61 zł brutto.

Dowód: w aktach pracowniczych powódki: umowa o pracę na czas nieokreślony z dnia 1.09.2022r., aneks do umowy o pracę z 30.08.2024r., aneks do umowy o pracę z 30.10.2024r.

Pozwana (...) Sp. z o.o. we T. prowadzi działalność w zakresie szkoleń fryzjerskich, szkoleń z zakresu komunikacji, kompetencji miękkich i social mediów. Spółka zajmuje się również sprzedażą kosmetyków fryzjerskich.

Powódka u pozwanej zajmowała się tworzeniem dokumentacji potrzebnej do uzyskania dofinansowania do szkoleń, w tym organizowanych przez pozwaną. W ramach obowiązków zawodowych przygotowywała formularze zgłoszeniowe uczestników do szkoleń, deklaracje wyboru usługi, czy tzw. karty, zawierające informacje o tematyce i programie szkoleń organizowanych przez pozwaną oraz o możliwym do uzyskania poziomie dofinansowania. Dokumenty te powódka tworzyła w Bazie Usług (...) (dalej jako (...)), udostępnionej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Publikowane karty szkoleń są ogólnodostępne i mogą stanowić podstawę wyboru konkretnego szkolenia przez zainteresowanych. Sporadycznie powódka kontaktowała się z osobami prowadzącymi szkolenia i uczestniczyła w przeprowadzaniu audytów.

Dowód: zeznania E. R. k. 176-176v, zeznania C. O. k. 176v-177, zeznania B. G. (1) k. 177-178, zeznania W. H. (1) k. 178-179, zeznania F. H. k. 179v-180

W trakcie zatrudnienia u pozwanej powódka pracowała na rzecz spółki (...), zajmującej się działalności konkurencyjną wobec pozwanej. Obie firmy organizowały bowiem szkolenia z zakresu kosmetyki i social mediów. W ramach czynności realizowanych na rzecz (...) powódka przygotowała karty szkoleń w (...), za co otrzymała wynagrodzenie.

Dodatkowo w okresie zatrudnienia u pozwanej powódka udzielała porad E. R., który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie częściowo zbieżnym z pozwaną. Obie firmy zajmowały się bowiem sprzedażą tego samego rodzaju kosmetyków fryzjerskich innych marek oraz prowadzeniem szkoleń z zakresu ich zastosowania. Wskazane porady obejmowały informacje ogólnodostępne w internecie w zakresie organizacji szkoleń. Powódka zamierzała również pomóc E. R. w przeprowadzeniu audytu niezbędnego do podjęcia działalności szkoleniowej.

Dowód: wiadomości elektroniczne k. 145-146, zeznania E. R. k. 175v-177, zeznania B. G. (1) k. 177-178, zeznania W. H. (1) k. 178-179, zeznania F. H. k. 179v-180, zeznania W. O. (1) k. 180v-181

W związku z prowadzoną działalnością konkurencyjną pozwana utraciła zaufanie do powódki i zamierzała rozwiązać z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia. Mając jednak na względzie trudną sytuację rodzinną powódki ostatecznie zdecydowano się na wypowiedzenie umowy o pracę.

W konsekwencji w dniu 18 czerwca 2025 roku prezes zarządu pozwanej M. A., w towarzystwie pracowników W. H. (1), F. H. i W. O. (1), udała się do miejsca zamieszkania powódki, gdzie wręczyła jej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynoszącego 1 miesiąc. Jednocześnie pracodawca skierował powódkę na urlop wypoczynkowy, w pozostałym zakresie zwalniając ją z obowiązku świadczenia pracy. Podczas spotkania prezes zarządu pozwanej przekazała ustnie powódce powody rozwiązania umowy o pracę. Wskazała, że powódka działała na niekorzyść firmy, współpracując z konkurencją, przez co pozwana straciła do niej zaufanie. Powódka oświadczyła, że wie z jakiego powodu otrzymała wypowiedzenie oraz że była to sytuacja jednorazowa. Spotkanie przebiegało w spokojnej atmosferze.

Podczas spotkania odebrano powódce sprzęt służbowy z powodu obawy, że podejmie się ona dalszych działań niekorzystnych dla pracodawcy. Powódka umożliwiła pozostałym obecnym na miejscu pracownikom pozwanej wejście do domu w celu pomocy w pakowaniu i zniesieniu sprzętu. Nikt nie utrudniał powódce wylogowania się z prywatnego konta czy też usunięcia prywatnych plików.

Dowód: w aktach pracowniczych powódki: wypowiedzenie umowy o pracę z 18.06.2025r.; w aktach sprawy: korespondencja mailowa powódki z M. A. k. 89-92, rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia k. 93, nagranie audio k. 148, zeznania W. H. (1) k. 178-179, zeznania F. H. k. 179v-180, zeznania W. O. (1) k. 180v-181, częściowo przesłuchanie powódki k. 241-243, przesłuchanie M. A. k. 243-244v

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci w/w dokumentów, których prawdziwości strony nie kwestionowały, a także w oparciu o zeznania świadków i przesłuchanie stron.

Sąd oparł się również na przedstawionym nagraniu przebiegu spotkania z powódką, na którym wręczono jej oświadczenie o wypowiedzeniu. Powódka nie zaprzeczała przy tym prawdziwości nagrania, a wręcz potwierdziła jego przebieg zgodnie ze wskazanym dowodem. Powódka wprawdzie wnosiła o pominięcie tego dowodu, wskazując, że nagranie zostało zarejestrowane bez wiedzy i zgody powódki. Podkreślić jednak należy, że w procedurze cywilnej nie obowiązuje generalny zakaz korzystania z tego rodzaju dowodów. Sąd miał na względzie, że zarejestrowany przebieg rozmowy dotyczy stron procesu, a nie osób trzecich. Jednocześnie jego dopuszczenie nie prowadziło do obejścia jakichkolwiek przepisów o postępowaniu dowodowym. Sam zaś fakt, że nagranie to rodziło dla powódki negatywne skutki procesowe, narażając ją na oddalenie powództwa, nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia dla jego pominięcia.

Co do zasady zeznania świadków Sąd ocenił jako wiarygodne, w zakresie w jakim pokrywały się z pozostałą treścią materiału dowodowego oraz były spójne i wzajemnie potwierdzające. Sąd przede wszystkim dał wiarę zeznaniom świadków B. G. (1), W. H. (1), F. H. i W. O. (1). Wskazane osoby zgodnie zeznały na temat przebiegu spotkania z powódką, na którym wręczono jej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę. W szczególności potwierdziły, że powódka przyznała, iż znana jest jej przyczyna wypowiedzenia w postaci pracy na rzecz firm konkurencyjnych wobec pozwanej spółki. Relacja świadków jest w pełni zgodna z nagraniem znajdującym się w aktach sprawy. Dodatkowo świadkowie potwierdzili, że powódka w rozmowach z nimi informowała, że została poproszona przez konkurencyjną firmę o przygotowanie kart szkolenia, za co uzyskała wynagrodzenie. W sprawie nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności, które podważałyby wiarygodność świadków. W szczególności są to osoby niespokrewnione z powódką lub prezesem zarządu pozwanej. Co więcej, część świadków nie jest już zatrudniona u pozwanej. Stąd osoby te nie miały jakiegokolwiek interesu, aby zeznawać nieprawdę na rzecz jednej ze stron procesu, narażając się tym samym na odpowiedzialność karną. Powódka starała się podważyć wiarygodność świadków wskazując, świadkowie sami zamierzali podjąć działalność konkurencyjną wobec pozwanej, nie informując jej o tym, a gdy powódka dowiedziała się o tym została zdyskredytowana przez świadków. Na dowód tych okoliczność powódka przedłożyła wydruk KRS spółki (...) Sp. z o.o. Powódka pominęła jednak całkowicie, że spółka została zarejestrowana 11 grudnia 2025 roku na podstawie umowy spółki z 10 grudnia 2025 roku. Ponadto spośród wskazanych świadków jedynie B. G. (2) i W. H. (2) są powiązane z tym podmiotem. W dniu 21 maja 2026 roku zostały wpisane do rejestru jako członkowie zarządu. Przed tym dniem nie były w ogóle ujawnione w rejestrze spółki. Zatem spółka konkurencyjna prowadzona przez niektórych spośród świadków została założona pół roku po wręczeniu powódce oświadczenia o wypowiedzeniu. Ponadto B. G. (2) i W. H. (2) związały się ze spółką po upływie kolejnych 5 miesięcy. Wobec powyższego brak jest jakiejkolwiek koincydecji czasowej między poinformowaniem pozwanej przez świadków o działaniach konkurencyjnych podejmowanych przez powódkę, a rozpoczęciem pracy przez świadków w spółce (...) Sp. z o.o. Tym samym twierdzenia powódki o posiadaniu przez świadków interesu w przedstawieniu jej w negatywnym świetle nie znalazły jakiegokolwiek potwierdzenia i opierają się wyłącznie na domniemaniach.

Jako wiarygodne Sąd co do zasady uznał zeznania świadka E. R.. Wprawdzie świadek wskazywał, że w jego ocenie powódka nie świadczyła na jego rzecz działalności konkurencyjnej wobec pozwanej. Potwierdził jednak, że powódka udzielała mu porad w zakresie związanym z prowadzoną przez niego działalnością.

Zeznania świadków C. O. i F. U. ostatecznie okazały się nieprzydatne dla rekonstrukcji stanu faktycznego. Świadkowie nie posiadali wiedzy na temat czynności, które miałaby podejmować powódka w ramach działalności konkurencyjnej względem pozwanej. W zasadzie świadkowie jedynie opisali własne doświadczenia ze współpracy z powódką w okresie, gdy nie była zatrudniona u pozwanej. Okoliczności te nie miały jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd na podstawie art. 235

2 § 1 pkt 5 k.p.c. pominął dowód z zeznań Świadków D. R., F. I. i F. R.. Co do dwóch pierwszych świadków Sąd miał na uwadze, że wnioski dowodowe zostały zgłoszone przez powódkę z nieusprawiedliwionym opóźnieniem. Dowód z zeznań wskazanych świadków został zawnioskowany przez powódkę na okoliczności zmierzające do zwalczania znanego jej od początku stanowiska pozwanej, zaprezentowanego w sprzeciwie od wyroku zaocznego. Nic nie stało zatem na przeszkodzie, aby w odpowiedzi na sprzeciw zgłosić wskazane wnioski. Sąd miał dodatkowo na uwadze, że przeprowadzenie tego dowodu znacząco wydłużyłoby postępowanie w sprawie, albowiem na rozprawie w dniu 5 marca 2026 roku pełnomocnik powódki wskazał, że świadkowie na co dzień przebywają na O.. Jednocześnie na usprawiedliwienie opóźnienia w złożeniu wniosku pełnomocnik powódki wskazał, że zamierzał złożyć pisemne oświadczenia wskazanych osób, tak aby nie było konieczne ich wzywanie w charakterze świadków, jednakże Sąd pominął analogiczne oświadczenia złożone przez E. R. i F. U.. Tego rodzaju okoliczność w żaden sposób nie usprawiedliwia opóźnienia strony w zgłoszeniu wniosku dowodowego, a tym bardziej w sytuacji gdy strona reprezentowana jest przez zawodowego pełnomocnika. Z uwagi bowiem na zawodowy charakter działań pełnomocnik powinien zdawać sobie sprawę, że takie oświadczenie złożone na potrzeby procesu nie posiada wartości dowodowej. Ponadto okoliczności, na które mieliby zeznawać wszyscy wskazani świadkowie w dostateczny sposób zostały już ustalone na podstawie pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tym samym wyznaczanie kolejnego terminu rozprawy lub oczekiwanie na przesłuchanie świadków w drodze pomocy konsularnej jawiło się jako prowadzące do zbędnego przedłużenia sprawy.

Sąd na podstawie art. 235

2 § 1 pkt 3 k.p.c. postanowił pominąć dowód z oświadczenia E. R. z 15 grudnia 2025 roku (k.119) oraz oświadczenia F. U. z 15 grudnia 2025 roku (k. 157). Dowody te były nieprzydatne do wykazania faktów podanych we wniosku dowodowym. Zgodnie bowiem z art. 245 k.p.c. dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Tym samym wskazane dowody nie mogły świadczyć o nieprowadzeniu przez powódkę działalności konkurencyjnej. Przede wszystkim należy jednak wskazać, że są to oświadczenia osób będącymi świadkami w niniejszej sprawie, a okoliczności mające być dowodzone treścią takich oświadczeń mogą być również dowodzone na podstawie ich zeznań. Nadto oczywiste jest, że nie można zastępować twierdzeń świadków ich pisemnymi oświadczeniami. Takie oświadczenie jest trudne do weryfikacji, gdyż nie jest ono objęte odpowiedzialnością karną za złożenie nieprawdziwego oświadczenia. Nadto mając na względzie datę tych oświadczeń, oczywistym jest, że zostały sporządzone wyłącznie na potrzeby postępowania.

Sąd jedynie częściowo oparł się na zeznaniach powódki, w zakresie w jakim relacjonowała przebieg spotkania z dnia 18 czerwca 2025 roku. W tym zakresie relacja powódki była zbieżna z pozostałym materiałem dowodowym. Sąd nie dał jednak wiary tłumaczeniom powódki dotyczącym prowadzonej przez nią działalności konkurencyjnej. Z nagrania przebiegu spotkania jednoznacznie wynika, że M. A. informują powódkę o przyczynie wypowiedzenia, którą była właśnie współpraca z konkurencją. Powódka, wyjaśniając co miała na myśli przyznając, że taka sytuacja w istocie miała miejsce, wskazała, że chodziło jej o otrzymanie propozycji współpracy od konkurencyjnej firmy. W ocenie Sądu twierdzenia te stanowią jedynie przyjętą linię obrony powódki. Nawet bowiem świadek zgłoszony przez powódkę potwierdził, że udzielała mu ona porad dotyczących prowadzenia działalności o profilu zbieżnym z działalnością pozwanej. Dodatkowo z wydruków konwersacji prowadzonej przez powódkę również wynika, że miała ona podejmować się wypełnienia kart szkoleń na rzecz konkurencji, za co dodatkowo otrzymała wynagrodzenie. W tym kontekście również godzi się wskazać, że powódka usprawiedliwiała się, iż należności, o których mowa w konwersacji miała stanowić zwrot za niezrealizowane korepetycje z chemii, udzielane przez pracującą u pozwanej F. R.. Twierdzenia powódki w tym zakresie ponownie należy uznać za przyjętą taktykę procesową, nie znajdującą opacia w faktach. Przede wszystkim Sąd miał na względzie, że powódka początkowo nie potrafiła odpowiedzieć na pytanie czego miało dotyczyć wskazane rozliczenie. Dopiero po chwili stwierdziła, że jednak pamięta, iż wynikało ono właśnie z nieprzeprowadzonych korepetycji. Powódka na poparcie swojego stanowiska nie przedstawiła jakiegokolwiek innego dowodu, choćby potwierdzającego uczestnictwo jej córki w takich zajęciach. Poprzestała na przedstawieniu gołosłownej wersji zdarzeń, która w zestawieniu z pozostałym obszernym materiałem dowodowym nie mogła zasługiwać na akceptację. Oceniając twierdzenia powódki Sąd miał również na uwadze, że od początku procesu przedstawiała sprawę w sposób korzystny dla siebie, a dopiero po ujawnieniu dowodów godzących w przedstawioną przez nią relację dostosowywała swe twierdzenia do aktualnej sytuacji procesowej. Najdobitniej świadczy o tym zaprzeczenie w pozwie, iż nie były jej znane powody wypowiedzenia umowy. Dopiero po ujawnieniu nagrania powódka zmieniła w tym zakresie swe twierdzenia. Jakkolwiek prawem powódki jest podejmowanie wszelkich środków obrony przed wypowiedzeniem, jednakże podawanie w toku procesu nieprawdziwych informacji nie pozostaje bez wpływu na ocenę jej wyjaśnień.

Sąd w pełni dał wiarę przesłuchaniu M. A. – prezesa zarządu pozwanej. Wyżej wymieniona w sposób zbieżny z wiarygodnym materiałem dowodowym opisała przebieg spotkania z 18 czerwca 2025 roku. Wyjaśniła również w jaki sposób dowiedziała się od działalności konkurencyjnej podejmowanej przez powódkę i na czym miała ona polegać. Sąd nie znalazł przy tym żadnych podstaw do podważenia przedstawionej wersji zdarzeń.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 32 § 1 k.p. każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem. Umowa o pracę rozwiązuje się przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.). Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata (art. 36 § 1 pkt 3 k.p.).

W pisemnym oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony, nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy (art. 30 § 3 i § 4 k.p.) sformułowana w sposób konkretny. Podanie w oświadczeniu przyczyny pozornej jest równoznaczne z brakiem wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie i prowadzi do naruszenia art. 30 § 4 k.p.c. (wyrok SN z 7.04.1999 r., I PKN 645/98).

Zgodnie z art. 45 § 1 k.p. w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Zgodnie z art. 47

1 k.p. odszkodowanie to przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, której termin, do którego umowa ta miała trwać, określony w umowie upłynął przed wydaniem orzeczenia przez sąd pracy, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres 3 miesięcy.

W rozpatrywanej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę zostało sporządzone w formie pisemnej, wskazano w nim okres wypowiedzenia i pouczono o przysługujących środkach odwoławczych. Przyczyna wypowiedzenia nie została jednak określona w pisemnym oświadczeniu, a podano ją ustnie z jednoczesnym wręczeniem powódce wypowiedzenia umowy o pracę.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że wskazanie przyczyny wypowiedzenia pełni przede wszystkim funkcję informacyjną i gwarancyjną, umożliwiając pracownikowi poznanie motywów decyzji pracodawcy oraz podjęcie obrony przed sądem pracy. Jednocześnie podkreśla się, że ocena spełnienia wymogu z art. 30 § 4 k.p. nie może być dokonywana w oderwaniu od okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności od tego, czy pracownik rzeczywiście rozumiał przyczynę wypowiedzenia w chwili jego otrzymania, a nadto sprawy takie należy analizować z uwzględnieniem wszystkich okoliczności znanych pracownikowi uściślających tę przyczynę. Wskazanie przyczyny wypowiedzenia nie stanowi elementu samego oświadczenia woli pracodawcy, lecz pełni funkcję informacyjną wobec pracownika. Istotne pozostaje zatem nie tylko formalne zamieszczenie określonego sformułowania w treści pisma, ale przede wszystkim to, czy pracownik w chwili otrzymania wypowiedzenia znał rzeczywiste motywy decyzji pracodawcy i mógł je poddać ocenie oraz zakwestionować (por. m.in. wyrok SN z 2 września 1998 r., I PKN 271/98; wyrok SN z 28 lipca 1999 r., I PKN 175/99; wyrok SN z 21 listopada 2000 r., postanowienie SN z 22.04.2011r., I PK 11/11).

Możliwe jest jednak przyjęcie spełnienia obowiązku podania przez pracodawcę przyczyny wywiedzenia, gdy pracownik jest zorientowany co do niej już przy odebraniu oświadczenia woli pracodawcy, zapoznawszy się z przyczyną wypowiedzenia w inny sposób, np. na podstawie zarzutów skonkretyzowanych w pismach doręczonych mu wcześniej lub równocześnie z pismem zawierającym wypowiedzenie umowy, ze znanych mu wyników kontroli lub innych okoliczności uściślających przyczynę wypowiedzenia lub choćby tylko w wyniku dostępu do informacji o funkcjonowaniu zakładu. Warunku podania pracownikowi w piśmie o wypowiedzeniu umowy o pracę jego przyczyny (art. 30 § 4 k.p.) nie może zastąpić tylko subiektywna ocena pracodawcy, iż przyczyna ta – mimo że nie została wskazana – była znana pracownikowi (wyrok SN z 17 lutego 2005 roku w sprawie II PK 236/04).

W świetle powyższego w pełni dopuszczalne jest ustne poinformowanie pracownika o przyczynach wypowiedzenia. Oczywiście w takim wypadku to pracodawcę obciąża obowiązek wykazania, że pracownikowi były znane powody rozwiązania z nim umowy o pracę. W niniejszej sprawie nie ulega jednak wątpliwości, że pozwana wypełniła ciążący na niej obowiązek informacyjny. Podczas spotkania w dniu 18 czerwca 2025 roku M. A. wskazała bowiem powódce, że wręczone jej oświadczenie stanowi konsekwencję podjęcia współpracy z firmami konkurencyjnymi, co spowodowało utratę zaufania do powódki. Podana przyczyna była dla powódki w pełni zrozumiała. Wszak sama powódka przy odbiorze oświadczenia przyznała, że zna przyczyny stojące za utratą zaufania, a sytuacja na którą się powoływała pozwana była jednorazowa. Sama powódka w toku postępowania nie twierdziła nawet, aby pozostawała w niepewności co do rzeczywistych motywów zakończenia stosunku pracy lub aby brak zamieszczenia przyczyny bezpośrednio w piśmie uniemożliwił jej obronę swoich praw. Powódka zdawała sobie sprawę z zarzutów jej stawianych i próbowała jedynie zaprzeczyć swej działalności konkurencyjnej względem pozwanej.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło zatem do naruszenia art. 30 § 4 k.p. Powódka już w chwili wręczenia wypowiedzenia znała przyczynę rozwiązania stosunku pracy, rozumiała jej znaczenie oraz zakres i była w stanie odnieść się do niej zarówno na etapie przedsądowym, jak i w toku niniejszego postępowania. Nie sposób przyjąć, aby brak pisemnej informacji w treści oświadczenia o wypowiedzenia pozbawił ją możliwości skutecznego zakwestionowania decyzji pracodawcy.

W konsekwencji Sąd uznał, że wszelkie wymogi formalne stawiane oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu zostały zachowane.

Wobec powyższego należało zbadać zasadność wypowiedzenia umowy o pracę. Ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę powinna być dokonywana przez sąd w granicach przyczyn podanych pracownikowi przez pracodawcę. Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę wskazana pracownikowi musi być rzeczywista, a nadto uzasadniona, konkretna i prawdziwa. Konkretności przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę nie należy przy tym utożsamiać ze szczegółowym, wręcz drobiazgowym jej sformułowaniem. Najistotniejsze jest precyzyjne wskazanie przez pracodawcę, co jest przyczyną wypowiedzenia (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1998 r., I PKN 434/98; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 1999 r., I PKN 182/99; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 1997 r., I PKN 419/97).

Dla uznania zasadności wypowiedzenia niewątpliwie decydujące znaczenie ma rodzaj i ciężar gatunkowy przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę. Przyjmuje się jednak powszechnie w orzecznictwie i literaturze prawa pracy, że w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę przyczyna ta nie musi mieć wagi, czy doniosłości szczególnej, ponieważ wypowiedzenie jest określane jako tzw. "zwykły" sposób rozwiązania stosunku pracy. Jednocześnie, jak wielokrotnie wyjaśniał to w swym orzecznictwie Sąd Najwyższy, ocena zasadności wypowiedzenia w ramach art. 45 k.p. powinna być dokonywana z uwzględnieniem słusznych interesów pracodawcy oraz przymiotów pracownika związanych ze stosunkiem pracy, w powiązaniu z celem i istotą stosunku pracy (powołana już uchwała Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1985 r., III PZP 10/85; wyrok SN z dnia 6 grudnia 2001 r., I PKN 715/00, Pr. Pracy 2002/10/34 oraz wyrok z dnia 25 stycznia 2005 r., II PK 171/04, OSNP 2005, nr 19, poz. 303, wyrok SN z dnia 17 maja 2016 r. I PK 155/15). Jako kryteria oceny zasadności wypowiedzenia umowy o pracę należy zatem przyjmować, z jednej strony prawo pracodawcy do prowadzenia polityki racjonalnego zatrudnienia i odpowiedniego doboru pracowników w sposób odpowiadający jego potrzebom, z drugiej zaś stopień wywiązywania się pracownika ze spoczywających na nim obowiązków i jego pracowniczą postawę przy ich wypełnianiu.

Pozwana podała, że przyczyną powódce wypowiedzenia umowy o pracę jest utrata zaufania do niej, wynikająca z prowadzonej działalności konkurencyjnej. Niewątpliwie tak ukształtowana przyczyna uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę. Nie może być uznane za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę dokonane pracownikowi, który narusza dyscyplinę pracy i pomaga konkurencyjnej firmie (wyrok SN z dnia 14 lipca 1999 r., I PKN 148/99, OSNP 2000, nr 19, poz. 711 oraz wyrok SN z dnia 10 września 1998 r., I PKN 306/98, OSNP 1999, nr 19, poz. 610; wyrok SN z 5.02.1998 r., I PKN 506/97, OSNP 1999, nr 2, poz. 45.).

Jak wykazało postępowanie dowodowe, powódka prowadziła działania nacechowane konkurencyjnie minimum dwukrotnie. Jak wynikło z nagrania audio, któremu Sąd w pełni dał wiarę, powódka sama przyznała się, że takie zachowanie miało miejsce, choć tylko jeden raz. Z pozostałego zebranego materiału dowodowego wynikało jednak, że powódka udzielała poradnictwa E. R. oraz przygotowywała karty szkoleń dla spółki (...). Obydwie firmy prowadziły przy tym działalność zbieżną z profilem pozwanej spółki. Sama okoliczność, że E. R. miał organizować szkolenia na innym terenie niż pozwana nie miało jakiegokolwiek znaczenia dla oceny zachowania powódki. Wszak nic nie stało na przeszkodzie, aby z biegiem czasu świadek podjął działalność na terenie objętym działalnością pozwanej, korzystając przy tym ze wskazówek przekazanych mu przez powódkę. Również pozwana spółka w każdej chwili mogła rozszerzyć zakres terytorialny swej działalności. Również nie ma znaczenia okoliczność, że powódka miała ograniczyć się do przekazania świadkowi informacji ogólnodostępnych. Stanowiło to niewątpliwe ułatwienie i pomoc nowo zakładanej działalności. Dzięki poradom powódki E. R. nie musiał bowiem samodzielnie przeszukiwać dokumentacji dotyczącej organizacji szkoleń. Powódka ułatwiła zatem rozwój firmy konkurencyjnej wobec pozwanej. Jako szczególnie naganną należy ocenić współpracę powódki z firmą (...). W tym zakresie powódka przygotowywała dokumentację niezbędną do zorganizowania szkolenia przez wskazaną spółkę. Takie zachowanie jawnie godziło w interesy pozwanej, albowiem dzięki pomocy powódki konkurencyjny podmiot miał możliwość zorganizowania szkolenia w tematyce zbieżnej ze szkoleniami organizowanymi przez pozwaną. Tym samym z uwagi na działania powódki pozwana była narażona na realne straty związane ze wzrostem konkurencji na rynku szkoleń i niewystarczającą liczbą chętnych do udziału w szkoleniach organizowanych we własnym zakresie.

Sąd, uwzględniając powyższe okoliczności i prawo pracodawcy do prowadzenia polityki racjonalnego zatrudnienia i odpowiedniego doboru pracowników w sposób odpowiadający jego potrzebom, kategorycznie stwierdza, że wypowiedzenie umowy o pracę powódce było zasadne. Pozwana miała uzasadnione podstawy, aby utracić zaufanie do powódki.

Mając na względzie powyższe rozważania należało uznać, że wypowiedzenie umowy o pracę spełniało warunki formalne, a przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę jest rzeczywista, konkretna i prawdziwa. Z powyższych względów, skutkujących uznaniem powództwa za nieuzasadnione koniecznym stało się uchylenie na podstawie art. 347 k.p.c. wyroku zaocznego i oddalenie powództwa (pkt 1 wyroku).

O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98

1 k.p.c., który ustanawia zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy. Powódka w całości przegrała proces, dlatego obowiązana jest zapłacić stronie pozwanej poniesione przez nią koszty, na które złożyły się opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 360 zł, ustalone zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Podstawę zasądzenia przez sąd opłaty za czynności pełnomocnika z tytułu zastępstwa prawnego w sprawie ze stosunku pracy o odszkodowanie w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę stanowi bowiem stawka minimalna określona w przywołanym wyżej przepisie rozporządzenia. Koszty pełnomocników stron w sprawie dotyczącej uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne oraz w sprawie o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę nie powinny być bowiem obliczane od wartości przedmiotu sporu (por. uchwała Sądu Najwyższego – zasada prawna z 24.02.2011 r., I PZP 6/10; wyrok Sądu Najwyższego z 14.11.2019 r., III PK 150/18).

Sąd nie uwzględnił natomiast w kosztach podlegających zwrotowi opłaty od sprzeciwu od wyroku zaocznego w kwocie 500 zł. Stosownie bowiem do art. 348 k.p.c. koszty rozprawy zaocznej i sprzeciwu ponosi pozwany, choćby następnie wyrok zaoczny został uchylony, chyba że niestawiennictwo pozwanego było niezawinione albo że nie dołączono do akt nadesłanych do sądu przed rozprawą wyjaśnień pozwanego. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodził żaden z wyjątków przewidzianych w tym przepisie, a wyrok zaoczny został wydany w zgodzie z art. 339 § 1 k.p.c. (odpowiedź na pozew złożono z uchybieniem terminu), uiszczona przez stronę pozwaną opłata od sprzeciwu nie podlegała zwrotowi przez powódkę, niezależnie od ostatecznego wyniku procesu.

sędzia Magdalena Michalska-Kania