Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
V Pa 178/25
Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Wydział
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
18 czerwca 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Orzeczenie zmienione
Żądanie pozwu
1480 zł
Opublikowano w portalu
5 października 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Praca i ZUS
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
© autorzy OpenStreetMap

Praca i ZUS

Sąd Okręgowy zmienił wyrok i zasądził od pracodawców 3522,01 zł za urlop z 2021 roku

Pozew dotyczył łącznie 26 dni niewykorzystanego urlopu za 2021 rok, a sąd pierwszej instancji oddalił to żądanie. Apelację oddalono w pozostałej części.

Rozstrzygnięcie
Orzeczenie zmienione
Żądanie pozwu
1480 zł
Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura
V Pa 178/25

Treść orzeczenia około 48 minut czytania

Sygn. akt V Pa 178/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 czerwca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Agnieszka Leżańska

Protokolant: sekretarz sadowy Monika Daras

po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 roku w Piotrkowie Trybunalskim

na rozprawie

sprawy z powództwa A. S.

przeciwko P. K. oraz A. K., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. (...) Ł.

(...)

(...)

o ekwiwalent za urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy

na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku IV Wydziału Pracy z dnia 16 kwietnia 2025 roku, sygn. akt IV P 29/23

1. prostuje oczywistą omyłkę sądu w wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku IV Wydziału Pracy z dnia 16 kwietnia 2025 roku, sygn. akt IV P 29/23 w ten sposób, iż w miejsce nazwy spółki cywilnej (...), wpisuje prawidłową nazwę: „(...) s.c. (...) Ł. ”;

2. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 3 (trzecim) w ten sposób, iż zasądza solidarnie od pozwanych: P. K. oraz A. K., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. (...) Ł. na rzecz powoda A. S. kwotę 3.522,01 (trzy tysiące pięćset dwadzieścia dwa złote jeden grosz) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty oraz uchyla punkt 6 (szósty) wyroku ;

3. nakazuje pobrać solidarnie od pozwanych: P. K. oraz A. K., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. (...) Ł. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Radomsku kwotę 176,00 (sto siedemdziesiąt sześć) złotych z tytułu nieuiszczonej opłaty od pozwu;

4. oddala apelację w pozostałej części;

5. zasądza od powoda A. S. na rzecz pozwanych: P. K. oraz A. K., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. (...) Ł. łącznie kwotę 1.350,00 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty;

6. zasądza od powoda A. S. na rzecz pozwanych: P. K. oraz A. K., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. (...) Ł. łącznie kwotę 120,00 (sto dwadzieścia) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty.

Agnieszka Leżańska

Sygnatura akt V Pa 178/25

Uzasadnienie

W dniu 20 września 2023 r. (data wpływu ) do Sądu Rejonowego w Radomsku wpłynął pozew A. S. przeciwko P. K. i A. K., prowadzącym działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą (...) s.c. (...), zarejestrowanej pod sygn. IV P 29/23 o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwoty 1.479,96 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2020 r.- łącznie 12 dni- z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, od dnia 01 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty pod warunkiem prawomocności wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 18 września 2023 r. o sygn. akt IV P 28/20, którym to powód został przywrócony do pracy.

Ponadto pozew zawierał wniosek o zadanie następujących pytań prejudycjalnych Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej: czy art. 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 04 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy i art. 31 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, rozpatrywane również oddzielnie, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu lub praktyce krajowej, zgodnie

z którą, pracownikowi, którego przywrócono do pracy na mocy prawomocnego orzeczenia sądu pracy, nie przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego oraz ekwiwalentu urlopowego za okres pozostawania bez pracy wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2004r. , I PK 144/05). Jak również, czy w myśl art. 7 Dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy i art. 31 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, pracownikowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu za okres od daty zwolnienia do daty przywrócenia go do pracy, w przypadku, gdy zostało ustalone, że z pracownikiem został w sposób niezgodny z prawem rozwiązany stosunek pracy.

W odpowiedzi na pozew w dniu 14 marca 2024 r. pozwani: P. K. oraz A. K., prowadzący działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą (...) s.c. (...), reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli

o odrzucenie pozwu skierowanego wobec pozwanego oznaczonego przez powoda jako spółka cywilna, jako niedopuszczalnego, z uwagi na brak osobowości prawnej spółki cywilnej, odrzucenie pozwu z uwagi na res iudicata tj. sąd orzekł prawomocnie

o przedmiocie pozwu już w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt IV P 28/20 z dnia

18 września 2023 r., oddalenie powództwa, z uwagi na zrzeczenie się roszczeń objętych niniejszym pozwem przez powoda, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 29 stycznia 2024 r. (data wpływu ) do Sądu Rejonowego w Radomsku), wpłynął pozew zarejestrowany pod sygnaturą IV P 17/24 powoda A. S. przeciwko pozwanym P. K. i A. K., prowadzącym działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą (...) s.c. (...) o zapłatę solidarnie kwoty 11.032,24 zł brutto tytułem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy za okres od 12 września 2023 r. do

21 grudnia 2023 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu wskazał, iż złożył oświadczenie o gotowości do pracy niezwłocznie w następnym dniu po wydaniu wyroku przywracającego go do pracy tj. 19 września 2023 roku. Następnie pełnomocnik pozwanego zwlekał z odbiorem korespondencji z Sądu- odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, w związku z powyższym wyrok Sądu Rejonowego z dnia

18 września 2023 r. uprawomocnił się dopiero w dniu 20 grudnia 2023 r. A. S. złożył kolejne oświadczenie o gotowości do pracy w wyniku czego pracodawca przywrócił go do pracy. Pozwany pracodawca przywrócił powoda do pracy oraz wypłacił wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy, jednak nie uwzględnił w wypłacie okresu od ogłoszenia wyroku do dnia jego uprawomocnienia, podczas gdy powód pozostawał gotowy do podjęcia pracy.

W odpowiedzi na pozew w dniu 11 marca 2024 r. pozwani P. K. oraz A. K. wnieśli o odrzucenie pozwu skierowanego wobec pozwanego oznaczonego przez powoda jako spółka cywilna, jako niedopuszczalnego, z uwagi na brak osobowości prawnej spółki cywilnej, odrzucenie pozwu w części dotyczącej żądania pozwu od 12 do 18 września 2023r. jako niedopuszczalnego, z uwagi na res iudicata, oddalenie powództwa, z uwagi na zrzeczenie się roszczeń przez powoda, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., Sąd Rejonowy w Radomsku w sprawie o sygn. akt IV P 17/24, postanowił na podstawie art. 219 k.p.c. połączyć sprawę o sygnaturze IV P 17/24 ze sprawą o sygn. akt IV P 29/23, celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Połączone sprawy Sąd postanowił prowadzić łącznie pod sygnaturą IV P 29/23.

W dniu 3 stycznia 2024 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w Radomsku), wpłynął kolejny pozew A. S. przeciwko pozwanym P. K. i A. K., prowadzącym działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą (...) s.c. (...)o zasądzanie solidarnie na rzecz powoda kwoty 3.522,01 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2021 r. łącznie 26 dni z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty, który został zarejestrowany pod sygnaturą akt IV P 6/24.

Ponadto pozew zawierał wniosek o zadanie pytań prejudycjalnych Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej czy art. 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 04 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy i art. 31 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, rozpatrywanych również oddzielnie, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu lub praktyce krajowej, zgodnie z którą, pracownikowi, którego przywrócono do pracy na mocy prawomocnego orzeczenia sądu pracy, nie przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego oraz ekwiwalentu urlopowego za okres pozostawania bez pracy. Jak również czy w myśl art. 7 Dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy

i art. 31 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej pracownikowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu za okres od daty zwolnienia do daty przywrócenia go do pracy, w przypadku, gdy zostało ustalone, że z pracownikiem został w sposób niezgodny z prawem rozwiązany stosunek pracy.

W odpowiedzi na pozew w dniu 20 lutego 2024 r. pozwani: P. K. oraz A. K., prowadzący działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą (...) s.c. (...), reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli

o odrzucenie pozwu skierowanego wobec pozwanego oznaczonego przez powoda, jako spółka cywilna, jako niedopuszczalnego, z uwagi na brak osobowości prawnej spółki cywilnej, oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wskazano, iż m.in., że powód zrzekł się roszczenia o ekwiwalent z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego zgodnie z treścią porozumienia z dnia 27 grudnia 2023r. o rozwiązaniu umowy o pracę.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., Sąd Rejonowy w Radomsku w sprawie.

o sygn. akt IV P 6/24, postanowił na podstawie art. 219 k.p.c. połączyć sprawę o sygnaturze IV P 6/24 ze sprawą o sygn. akt IV P 29/23 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Połączone sprawy Sąd postanowił prowadzić łącznie pod sygnaturą IV P 29/23.

Na rozprawie w dniu 19 września 2024 roku, 19 listopada 2024 roku, 16 stycznia 2025 roku Sąd Rejonowy postanowił nie uwzględniać wniosku powoda o zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2025 roku, Sąd Rejonowy w Radomsku w punkcie 1 oddalił powództwo o zapłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 2020, w punkcie 2 oddalił powództwo o zapłatę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, w punkcie 3 oddalił powództwo o zapłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 2021, w punkcie 4 zasądził od powoda A. S. na rzecz pozwanych P. K. i A. K. (prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. w Ł.) solidarnie kwotę 202,50 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie o zapłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 2020; w punkcie 5 zasądził od powoda A. S. na rzecz pozwanych P. K. i A. K. ( prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. w Ł.) solidarnie kwotę 2.700 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, zasądził od powoda A. S. na rzecz pozwanych: P. K. i A. K. (prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. w Ł. ) solidarnie kwotę 675 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie o zapłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 2021.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego:

A. S. był pracownikiem u pozwanych P. K.

i A. K. prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą (...) s.c. (...), od 2018 roku. W dniu 17 lipca 2020 r. z powodem została rozwiązana umowa o pracę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 18 września 2023 r., w sprawie o sygn. akt IV P 28/20, powód został przywrócony do pracy na poprzednio obowiązujących warunkach oraz przyznano mu wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy, wyrok uprawomocnił się w dniu 20 grudnia 2023 r. Następnie w związku z przejściem na emeryturę została z powodem ponownie rozwiązana umowa o pracę z dniem 27 grudnia 2023 r. na mocy zgodnego porozumienia stron. Powód w zawartym porozumieniu stron o rozwiązaniu umowy o pracę oświadczył, że nie rości i nie będzie rościł w przyszłości od pracodawcy żadnych roszczeń w związku z rozwiązaniem umowy o pracę. Powód zrozumiał treść porozumienia. Nie występował przed zawarciem porozumienia o wypłatę należności dochodzonych w niniejszej sprawie. Powodowi „pasowało” rozwiązanie umowy o pracę w trybie porozumienia stron, albowiem sam wystąpił z inicjatywą zawarcia tego porozumienia. Pracodawca wypłacił mu należności zasądzone wyrokiem, jak również odprawę emerytalną. Powód przy zawarciu porozumienia miał wiedzę, jakie kwoty zostaną mu wypłacone. Nie zgłaszał przy zawieraniu porozumienia uwag i zastrzeżeń, nie mówił że należy mu się „coś więcej.” Wypłaty miały zamknąć wszelkie kwestie finansowe wynikające z łączącego strony stosunku pracy.

Powód podczas miesięcznego wypowiedzenia w 2020 r. wykorzystał część należnego mu urlopu, a za pozostałą część pracodawca wypłacił mu należny ekwiwalent.

Powód oprócz należnego mu ekwiwalentu za 2020 rok, w którym została z nim rozwiązana umowa o pracę, rości sobie prawo do wypłaty ekwiwalentu za okres pozostawania bez pracy w wysokości:

1. za 2021 r.- 26 dni urlopu

2. za 2022 r.- 26 dni urlopu

3. za 2023 r. 23 dniu urlopu

Współczynnik służący do ustalenia ekwiwalentu za 1 dzień urlopu, powód obliczył biorąc pod uwagę średnie wynagrodzenie powoda za okres ostatnich 3. miesięcy zatrudnienia, w wysokości 123,33 zł za jeden dzień urlopu.

Sąd Rejonowy za w pełni miarodajne i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych uznał dowody w postaci dokumentów zawartych w aktach osobowych powoda oraz dokumentów przedłożonych do akt sprawy zarówno przez stronę powodową jak i przez stronę pozwaną. Ich wiarygodność nie była kwestionowana przez strony. Sąd I instancji za wiarygodny dowód uznał zeznania powoda A. S. i pozwanego A. K., w szczególności w zakresie odnoszących się do okoliczności zawarcia przez strony porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę.

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, Sąd Rejonowy uznał powództwo za niezasadne.

Sąd Rejonowy uznał za niezasadne i oddalił powództwa A. S., w których domagał się on zapłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 2020 oraz za rok 2021, jak też zapłaty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy za okres od 12 września 2023 r. do 21 grudnia 2023 r.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, powód A. S. zawarł z pozwanym pracodawcą w dniu 27 grudnia 2023r. skuteczne porozumienie dotyczące rozwiązania stosunku pracy. W porozumieniu tym, powód jako pracownik oświadczył, iż nie rości i nie będzie rościł w przyszłości od pracodawcy żadnych roszczeń w związku z rozwiązaniem umowy o pracę. Ze swej strony pozwany pracodawca dokonał wyliczenia wszystkich należności zasądzonych wyrokiem przywracającym powoda do pracy, powód zaakceptował wysokość wyliczonych kwot, które następnie pozwany pracodawca wypłacił wraz z odprawą emerytalną. W ocenie Sądu Rejonowego, doszło do skutecznego zawarcia przez strony ugody w ramach zawartego, zgodnego porozumienia ugody pozasądowej odnoszącej się do roszczeń powoda wynikających ze stosunku pracy.

Sąd Rejonowy uznał, że zawarcie przez stronę w ugodzie oświadczenia, iż zrzeka się jakichkolwiek dalszych roszczeń (czy też równoważnego oświadczenia, że dana kwota w całej rozciągłości zaspakaja jej roszczenia) wynikających z określonego zdarzenia prawnego, powoduje nie tylko możliwość podniesienia przez drugą stronę, w ramach sporu o takie roszczenie, zarzutu sprawy ugodzonej, ale także w warunkach skuteczności zrzeczenia się roszczenia, utratę prawa podmiotowego do dochodzenia tego roszczenia w przyszłości (tak: wyrok sądu powaga rzeczy ugodzonej w przeciwieństwie do powagi rzeczy osądzonej, nie stanowi podstawy do odrzucenia powództwa, lecz skutkuje jego oddaleniem, o ile strona przeciwna zgłosi w tym przedmiocie odpowiedni zarzut o charakterze merytorycznym (tak: Sąd Okręgowy w Łodzi w wyroku z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt III Ca 1334/19).

Zdaniem Sądu Rejonowego, brak jest podstaw, aby kwestionować skuteczność oświadczenia powoda o rezygnacji z wszelkich dalszych roszczeń wynikających ze stosunku pracy ( ich zrzeczeniu się ). W ocenie Sądu pierwszej instancji, powód A. S. nie może być uznany za osobę nieporadną, nie znającą się na prawie. Przeciwnie treść pism, jakie wnosi do sądu jednoznacznie wskazuje, iż dobrze radzi sobie dochodząc swoich praw w toku procesu. Dlatego też, Sąd Rejonowy nie przyjął, aby zawarte w porozumieniu stron o rozwiązaniu umowy o pracę oświadczenie, iż nie będzie rościł dalszych roszczeń w stosunku do pracodawcy ,dotknięte było wadami oświadczenia woli. Zdaniem Sądu Rejonowego, oświadczenie w tym przedmiocie złożył on świadomie, dobrowolnie, mając czas na zastanowienie się i możliwość podjęcia świadomiej i swobodnej decyzji w tym przedmiocie. Powód zawierając porozumienie nie zgłaszał żadnych uwag, zastrzeżeń, nie podnosił, że należą mu się w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w trybie porozumienia stron (co było dla niego dogodnym rozwiązaniem) jeszcze jakieś należności poza kwotami, które pracodawca miał mu wypłacić na mocy wyroku przywracającego go do pracy oraz tytułem odprawy emerytalnej.

Powyższe stało się podstawą oddalenia przez Sąd Rejonowy wniesionych powództw.

Dodatkowo Sąd pierwszej instancji wskazał, iż oświadczenie powoda jest w pełni skuteczne i nie stanowi naruszenia treści przepisu art. 84 kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę. Sąd Rejonowy podziela zasadność poglądu , że ochronie przed możliwością dokonywania potrąceń przewidzianej w art. 87 KP oraz zakazowi dotyczącemu zrzekania się wynagrodzenia z art. 84 KP nie powinny podlegać przysługujące pracownikowi od pracodawcy świadczenia, których nie można traktować w kategoriach wynagrodzenia za pracę lub innych świadczeń związanych z pracą, uregulowanych w dziale trzecim Kodeksu pracy (art. 77

1

- 93 kp). Nie jest to świadczenie przewidziane w dziale trzecim zatytułowanym "Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia". Nie podlega zatem szczególnej ochronie przed potrąceniem, czy zrzeczeniem wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po przywróceniu pracownika do pracy, ponieważ - wbrew nazwie - nie stanowi ono wynagrodzenia za pracę. Analogicznie należy traktować ekwiwalent za niewykorzystany urlop. ( por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2011r. , I PSKP 2/21 i z dnia 06 stycznia 2009r. , II PK 117/08 ).

Jednocześnie Sąd Rejonowy wskazał, ze akceptuje linię orzeczniczą, zgodnie z którą w przypadku powoda A. S. nie jest w ogóle możliwe nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego ( ekwiwalentu za ten urlop ) w związku z przywróceniem do pracy. Pogląd taki zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 marca 2006r., I PK 144/05, w którym wskazano, że pracownik przywrócony do pracy orzeczeniem sądu nie nabywa prawa do urlopu wypoczynkowego za okres pozostawania bez pracy określony w art. 51 § 1 KP. Stanowisko to zostało powtórzone m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2017r. , II PK 34 / 16 , w którym wskazano m.in., że :

2. W świetle ustalonych poglądów judykatury jest jasne, iż okresy pozostawania bez pracy, wliczane do okresu zatrudnienia zgodnie z art. 51 § 1 zdanie pierwsze KP i art. 51 § 2 KP, nie są okresami zatrudnienia ani okresami uznawanymi za okresy zatrudnienia, lecz jedynie podlegają zaliczeniu do stażu pracy (okresu zatrudnienia). Stąd też w tych okresach pracownik nie nabywa praw pracowniczych zależnych od istnienia stosunku pracy, jak np. prawo do urlopu wypoczynkowego. Wskazany w art. 51 § 1 KP okres „pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie”, nie jest rzeczywistym okresem pracy, lecz oznaczeniem ilości czasu, którą należy wliczyć pracownikowi do jego okresu zatrudnienia.

Sąd Rejonowy uznał, że przytoczone przez powoda A. S. orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Orzeczenia TSUE stanowiły przedmiot analizy polskiej judykatury i nie daje to podstaw do skierowania w tym zakresie pytania prejudycjalnego. Szeroka i ugruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego w tej materii wskazuje, że pracownik nie nabywa prawa do urlopu, a co za tym idzie do ekwiwalentu za urlop za okres pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy, a przywróceniem do pracy w wyniku orzeczenia sądowego. Wykładnia prawa unijnego dokonana w przywoływanych przez powoda orzeczeniach TSUE, zdaniem Sądu, nie może być uznana za adekwatną do rozwiązań przyjętych w polskim systemie prawa pracy. Została ona dokonana na gruncie innych przepisów, w tym dotyczących odmiennych reguł przywracania pracowników do pracy, w których stwierdzano nieważności rozwiązania umów o pracę. Tymczasem wg polskiego kodeksu pracy rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia uznaje się za bezskuteczne, nie zaś za nieważne.

Sąd Rejonowy wskazał, że uwagi te nie mają w sprawie kluczowego znaczenia, a to ze względu na to, że powód A. S. zawierając porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę złożył skuteczne oświadczenia o rezygnacji z wszelkich dalszych roszczeń wynikających ze stosunku pracy (ich zrzeczeniu się). Powyższe, w ocenie Sądu Rejonowego, uzasadnia samodzielnie oddalenie wniesionych powództw, niezależnie od dalszych rozważań (zawierających dodatkowe argumenty przemawiające za niezasadnością wniesionych powództw ).

Oddalając powództwo Sąd Rejonowy zasądził od powoda A. S. na rzecz pozwanych P. K. i A. K. (prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. w Ł.) solidarnie kwotę 202,50 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie o zapłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 2020. Ponadto zasądził od powoda A. S. na rzecz pozwanych P. K. i A. K. (prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. w Ł.) solidarnie kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy oraz solidarnie kwotę 675 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie o zapłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 2021 na podstawie art. 98 § 1 kpc w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (§ 2 pkt 1,2, 5 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 ).

Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł powód A. S.zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:

I. art. art. 205

12 k.p.c. , przez oddalenie i niedopuszczenie zgłoszonego prawidłowo dowodu tj.

1. zadanie następujących pytań Prejudycjalnych Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej:

„Czy art. 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy i art. 31 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, rozpatrywane również oddzielnie, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu lub praktyce krajowej, zgodnie z którą, pracownikowi, którego przywrócono do pracy na mocy prawomocnego orzeczenia sądu pracy, nie przysługuje prawo do ur10F i wypoczynkowego oraz ekwiwalentu urlopowego za okres pozostawania bez pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2004 r., I PK 144/05).

„Czy myśl art. 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy i art. 31 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej pracownikowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu za okres od daty zwolnienia do daty przywrócenia go do pracy, w przypadku, gdy zostało ustalone, że z pracownikiem został w sposób niezgodny z prawem rozwiązany stosunek pracy.”

Powód wskazał, że jego zdaniem powołane wyroki wydane przez TSUE winny doprowadzić do zmiany dotychczasowej linii orzeczniczej polskich sądów pracy w zakresie prawa do urlopu za czas pozostawania bez pracy (art. 51 k.p.) i to bez względu na charakter pracodawcy, to jest niezależnie od tego, czy pracodawca stanowi emanację państwa, czy też jest podmiotem prywatnym. Zgodnie z omawianym wyrokami, każdy Sąd Krajowy winien uwzględnić następujące zastrzeżenia TSUE: po pierwsze muszą mieć na uwadze, że przedmiotowe prawo do urlopu (a co za tym idzie — prawo do ekwiwalentu) jest warunkowane w ocenie Trybunału niepodjęciem pracy u nowego pracodawcy - a tak było w niniejszej sprawie. Po drugie, że Trybunał ogranicza zakres stosowania dyrektywy do minimalnego wynagrodzenia za pracę).

II. art. 327

1 k.p.c., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami ustawowym — tj. nie odniesienie się do całości złożonych zarzutów wskazanych w piśmie z dnia 30 grudnia 2024r.

III. nierozpoznane istoty sprawy, objawiające się w pominięciem i brakiem odniesienia się do treści zarzutów wskazanych w piśmie z dnia 30 grudnia 2024r. w tym wyjaśnienie, czy żądane przez powoda wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy oraz roszczenie z tytułu ekwiwalentu za urlop podlega ochronie przewidzianej w art. 47 kodeksu pracy — tj. wyjaśnienie, czy jest odszkodowaniem, czy wynagrodzeniem w zakresie najnowszego orzecznictwa TSUE.

IV. naruszenie art. 84 k.p. i przyjęcie, że powód może się zrzec wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy prace (które stanowi element wynagrodzenia) oraz ekwiwalentu za urlop. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia, co jednoznacznie wynika z treści art. 84 k.p., zgodnie z którym "nieważne jest zobowiązanie się pracownika, że w przyszłości nie będzie dochodził od pracodawcy tego wynagrodzenia za pracę (pactum de non petendo” — vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2009 r. I PK 89/09, OSNP 2011/11-12/147)

V. naruszenie art. 84 k.p., poprzez przyjęcie przez Sąd I Instancji, że treść porozumienia zawierającej oświadczenie pracownika, że „powód nie rości i nie będzie rościł w przyszłości od pracodawcy żadnych roszczeń w związku z rozwiązaniem umowy o pracę ” w stosunku do pracodawcy nie narusza bezwzględnie obowiązującego przepis art. 84 k.p., a w związku z tym, ta część ugody - zgodnie z art. 58 § 3 k.c. — nie jest dotknięta nieważnością.

VI. naruszenie przepisu art. 365§1 k.p.c. oraz art. 233§1 k.p.c. w zw. z art 229 k.p.c., przez jego niezastosowanie, polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku wydany sprawie o sygn. IVP 28120, w dniu 18.09.2023r., nie ma wpływu na niniejsze postępowanie. Zdaniem powoda, Sąd I instancji na podstawie art. 365 k.p.c. jest związany treścią wydanego przez Sąd Rejonowy w Radomsku, w sprawie o sygn. IV P 28/20 orzeczenia, co przesądza, że dochodzone przez powoda roszenie podlega ochronie samo, jak wynagrodzenie za pracę. Wynagrodzenie, o którym mowa w art. 57 k.p., spełnia funkcję analogiczną do wynagrodzenia przysługującego pracownikowi na mocy art. 47 k.p.

VII. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że ekwiwalent za urlop oraz wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy nie podlega ochronie przewidzianej w art.84 k.p.;

VIII. naruszenie art. 321 k.p.c., poprzez wydanie wyroku ponad żądanie. Powód w piśmie z dnia 16 września 2024r. wyjaśnił, że domaga się zasądzenia wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy od 19 września 2023r. do 21 grudnia 2023r. Tymczasem Sąd I Instancji oddalił powództwo za okres od 12 września 2023r. wyrokując ponad żądanie;

IX. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 8 k.p., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, gdy działanie pracodawcy, oparte o sformułowanie i przedstawienie porozumienia prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż zachowanie pracodawcy było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, albowiem m.in. zmierzało do pozbawiania pracownika należnego mu wynagrodzenia za pracę oraz ekwiwalentu za urlop, co w ocenie powoda jest niedopuszczalne;

X. nie orzeczeniu o żądaniu zasądzenia za 1 dzień ekwiwalentu.

Nadto wniósł o zadanie przez Sąd II Instancji pytań prejudycjalnych wskazanych w pkt 1.1 apelacji.

Mając na uwadze powyższe powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez uwzględnienie powództwa w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego.

W odpowiedzi na apelację pozwani, reprezentowani prze profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o oddalenie apelacji jako bezzasadnej i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych solidarnie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy poczynił dodatkowo następujące ustalenia faktyczne:

w pozwie z dnia 27 lipca 2020 roku powód A. S. wniósł o przywrócenie go do pracy oraz zasadzenie na jego rzecz od pozwanych: P. K. i A. K., ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2019 rok ( 26 dni) w kwocie 3.198 złotych oraz za 2020 rok (13 dni) w kwocie 1.603,42 złote. Wyrokiem z dnia 18 września 2023 roku, wydanym w sprawie sygn. akt IVP 28/20, Sąd Rejonowy w Radomsku oddalił powództwo w powyższym zakresie (dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 18 września 2023 roku k-601 akt sprawy IVP 28/20).

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:

podniesione w apelacji zarzuty okazały się częściowo zasadne, co skutkuje koniecznością modyfikacji zaskarżonego wyroku.

Na wstępie wskazać należy, iż Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własny stan faktyczny ustalony przez Sąd Rejonowy, co czyni zbędnym jego ponownego szczegółowe przytaczanie (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 września 2014 r., I CSK 628/13, legalis). Ponadto, Sąd z urzędu na podstawie art. 350 § 1 KPC dokonał sprostowania oczywistej omyłki Sądu Rejonowego, poprzez wpisanie prawidłowej nazwy spółki pozwanego pracodawcy.

Przystępując do merytorycznej oceny zasadności podniesionych w apelacji zarzutów Sąd odwoławczy pragnie podkreślić, że z ustanowionego w

art. 378 § 1 KPC obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu podniesionego w apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do zarzutów apelacyjnych w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 marca 2018 r.,

II PK 120/17, Legalis nr 1770319).

Przechodząc do oceny zarzutu apelacji naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 327

1 KPC wskazać należy, iż jest bezzasadny. Wszak o rażącym naruszeniu przepisów postępowania w zakresie sporządzenia uzasadnienia można mówić wyłącznie wówczas, gdy treść uzasadnienia wyroku uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia, a także w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 lutego 2021 r., II USKP 12/21, LEX nr 3117753 i powołane tam orzeczenia oraz z dnia 13 listopada 2020 r., IV CSK 116/19, LEX nr 3080033). Lektura uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego nie daje podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 327

1 KPC za oczywiście uzasadniony, co skutkuje możliwością dokonania przez Sąd odwoławczy oceny jego merytorycznej zasadności.

Odnosząc się natomiast do zarzutów apelacji w zakresie odmowy przyznania powodowi prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, Sąd odwoławczy stwierdza, iż Sąd Rejonowy dokonał błędnej i niepełnej wykładni przepisów prawa pracy, poprzez pominięcie autonomicznego pojęcia urlopu wypoczynkowego, wynikającego z wykładni art. 7 ust. 1 i 2 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.U. UE. L. z 2003 r. Nr 299, str. 9, dalej jako dyrektywa 2003/88), dokonanej przez TSUE w szeregu orzeczeń, z których najważniejsze znaczenie dla roszczenia powoda ma wyrok w połączonych sprawach C-762/18 oraz C-37/19. W wyroku z dnia 25 czerwca 2020 roku, w sprawie C-762/18, Trybunał Sprawiedliwości uznał bowiem, iż artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.Urz.UE L z 2003 r., Nr 299, s. 9) stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym pracownikowi zwolnionemu niezgodnie z prawem, a następnie przywróconemu do pracy zgodnie z prawem krajowym, wskutek unieważnienia jego zwolnienia na mocy orzeczenia sądu, nie przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego za okres od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do pracy z tego względu, że podczas tego okresu ów pracownik nie świadczył rzeczywiście pracy na rzecz pracodawcy. Artykuł 7 ust. 2 dyrektywy 2003/88 stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku rozwiązania stosunku pracy po tym, jak zainteresowany pracownik został zwolniony z pracy niezgodnie z prawem, a następnie przywrócony do pracy zgodnie z prawem krajowym w następstwie unieważnienia jego zwolnienia na mocy orzeczenia sądu, pracownik ten nie ma prawa do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany coroczny płatny urlop wypoczynkowy za okres od dnia niezgodnego z prawem zwolnienia do dnia przywrócenia go do pracy. Podkreślić przy tym należy, iż w świetle ugruntowanego już orzecznictwa oraz poglądów doktryny wykładnia prawa UE dokonana przez TSUE w takim wyroku wiąże wszystkie sądy i organy administracji państw członkowskich. Sąd Najwyższy zwracał na to uwagę wielokrotnie (zob. np. wyroki z 6 kwietnia 2017 r., III SK 15/16, OSNP 2018 nr 5, poz. 69; z 10 kwietnia 2019 r., II UK 504/17, OSNP 2020 nr 2, poz. 19; z 5 grudnia 2019 r., III PO 7/18, OSNP 2020 nr 4, poz. 38). Co istotne, związanie tą wykładnią działa niezależnie od rodzaju postępowania przed TS, w którym została ona dokonana (np. sąd krajowy związany jest wykładnią prawa unijnego dokonaną w wyroku TS w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko państwu członkowskiemu, zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2006 r., III CSK 112/05, OSNC 2007, nr 5, poz. 73). Wiążąca moc wykładni dokonywanej przez TS we wszystkich innych sprawach, w których stosowany jest ten sam przepis prawa UE, potwierdzona wprost przez TS w sprawie C-8/08 T-Mobile Netherlands BV i in. (wyrok z 4 czerwca 2009 r., EU:C:2009:343, pkt 50: „(...) jeżeli chodzi o stosowanie art. 81 WE, wykładnia nadana mu przez Trybunał jest wiążąca dla wszystkich sądów krajowych państw członkowskich”), nie ma oparcia w przepisie prawa pierwotnego, lecz jest konsekwencją powołanej wyżej zasady. Dlatego wydanie orzeczenia na podstawie wykładni prawa unijnego odbiegającej od rozumienia przepisu prawa unijnego dokonanej przez TS prowadzi do naruszenia prawa unijnego tj. naruszenia przepisów art. 267 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE (traktowanych jako przepisy procesowe) przy wykazaniu wpływu na wynik sprawy przejawiający się w wadliwym zastosowaniu przepisów unijnego prawa materialnego zinterpretowanych przez TSUE (gdy są to przepisy prawa unijnego bezpośrednio skuteczne) lub wadliwej wykładni wchodzących w ich zakres zastosowania przepisów prawa krajowego (gdy z uwagi na brak lub ograniczenia bezpośredniego skutku należało dokonać ich prounijnej wykładni).

Na gruncie powyższych przepisów oraz wykładni art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/88 dokonanej w wyroku w sprawach C-762/18 oraz C-37/19, powód domagał się zwrócenia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE „Czy art. 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy i art. 31 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, rozpatrywane również oddzielnie, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu lub praktyce krajowej, zgodnie z którą, pracownikowi, którego przywrócono do pracy na mocy prawomocnego orzeczenia sądu pracy, nie przysługuje prawo do ur10F i wypoczynkowego oraz ekwiwalentu urlopowego za okres pozostawania bez pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2004 r., I PK 144/05) oraz „Czy myśl art. 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy i art. 31 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej pracownikowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu za okres od daty zwolnienia do daty przywrócenia go do pracy, w przypadku, gdy zostało ustalone, że z pracownikiem został w sposób niezgodny z prawem rozwiązany stosunek pracy.” Istota sformułowanych przez powoda pytań sprowadza się w istocie do ustalenia, czy prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przysługuje tylko w przypadku przywrócenia do pracy w następstwie stwierdzenia nieważności niezgodnego z prawem zwolnienia, czy także w przypadku przywrócenia pracownika do pracy bez stwierdzenia nieważności zwolnienia. Zgodnie z art. 267 Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (Dz.U. 2004 Nr 90, poz. 864) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. W świetle art. 267 TFUE można więc wyróżnić dwa rodzaje pytań prejudycjalnych: pytanie o wykładnię prawa europejskiego i o jego ważność. W pierwszym przypadku sądy krajowe nie powinny jednak zadawać pytań TSUE, jeśli przepis prawa UE jest wystarczająco jasny, precyzyjny i jego zastosowanie nie budzi wątpliwości (doktryna acte claire), oraz gdy TSUE wydał już wcześniej orzeczenie w sprawie wykładni danego przepisu prawa, które ma zastosowanie także w późniejszych przypadkach (doktryna acte éclairé).

Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd odwoławczy stwierdza, iż Sąd I instancji oddalając wniosek powoda o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE, jednocześnie dokonując jednostronnej i niekorzystnej dla powoda wykładni przepisów unijnych popadł w wewnętrzną sprzeczność metodologiczną. Rozumowanie Sądu pierwszej instancji oparte było przekonaniu, że skoro w sentencji wyroku w sprawach C-762/18 oraz C-37/19 TS przyjął, że prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (prawo do urlopu) przysługuje pracownikowi za okres od zwolnienia do przywrócenia do pracy „w następstwie stwierdzenia nieważności niezgodnego z prawem zwolnienia”, to konieczne jest kazuistyczne potwierdzenie, że prawo takie przysługuje także pracownikowi przywróconemu do pracy w następstwie stwierdzenia przez sąd krajowy, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa pracy. Skoro tak, sąd miał obowiązek zwrócić się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości, nie zaś rozstrzygnąć sprawę na niekorzyść pracownika. Zauważyć przy tym należy, iż poza uwagą Sądu meriti pozostał fakt, iż w obu pytaniach prejudycjalnych nawiązano do krajowej praktyki orzeczniczej w sprawach o ekwiwalent pieniężny, przy czym o „stwierdzeniu nieważności” mowa była jedynie w opisie praktyki orzeczniczej sądów bułgarskich (C-762/18), natomiast, że w pytaniu sądu włoskiego (C-37/19) chodziło tylko o prawo do ekwiwalentu pracowników przywróconych do pracy z mocą wsteczną. Odpowiedź TS abstrahuje zatem zarówno o samej treści pytań prejudycjalnych (np. prawa do ekwiwalentu nie zawężono tylko do pracowników przywróconych na podstawie prawa krajowego z mocą wsteczną do pracy), jak i treści przepisów krajowych, na podstawie których wypracowano linie orzecznicze, których zgodność z prawem unijnym została zakwestionowana przez TS. Ponadto wskazać należy, iż w wyroku w sprawach C-762/18 oraz C-37/19, TS dokonał wykładni powołanych przepisów dyrektywy 2003/8, kierując się następującym rozumowaniem, wspólnym zarówno dla samego prawa do urlopu wypoczynkowego za okres między rozwiązaniem stosunku pracy a przywróceniem do pracy, jak i prawa do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy nabyty i niewykorzystany w tym okresie. Po pierwsze, prawo do corocznego płatnego urlopu nie może być interpretowane zawężająco (pkt 73). Po drugie, art. 7 ust. 1 dyrektywy 2003/88 nie pozwala państwom członkowskim ani na wyłączenie możliwości nabycia prawa do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego, ani na ustanowienie przepisów przewidujących wygaśnięcie tego prawa po upływie okresu rozliczeniowego lub okresu dozwolonego przeniesienia tego prawa ustalonego przez prawo krajowe, w razie gdyby pracownik nie mógł z niego skorzystać (pkt 64; z odwołaniem do wyroku z 29 listopada 2017 r., King, C-214/16, EU:C:2017:914, pkt 51). Z kolei art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/88 nie ustanawia żadnego warunku przyznania prawa do ekwiwalentu pieniężnego poza ustaniem stosunku pracy oraz niewykorzystaniem przez pracownika całego corocznego urlopu wypoczynkowego, do którego miał on prawo w chwili ustania stosunku pracy (pkt 84; z odwołaniem do wyroku z 6 listopada 2018 r., Kreuziger, C-619/16, EU:C:2018:872, pkt 31). Po trzecie, pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom możliwości skorzystania z prawa do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego (pkt 77; z odwołaniem do wyroku z 6 listopada 2018 r., Kreuziger, C-619/16, EU:C:2018:872, pkt 51). W konsekwencji pracodawca, który nie pozwala pracownikowi skorzystać z przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, winien ponieść wszystkie tego konsekwencje (pkt 77; z odwołaniem do wyroku z 29 listopada 2017 r., King, C-214/16, EU:C:2017:914, pkt 63). Po czwarte, pozbawienie pracownika możliwości świadczenia pracy z powodu zwolnienia uznanego następnie za niezgodne z prawem, jest co do zasady nieprzewidywalne i niezależne od woli tego pracownika (pkt 67, analogicznie do niemożności skorzystania z urlopu wypoczynkowego z powodu niezdolności do pracy wywołanej chorobą w trakcie trwania stosunku pracy, pkt 66). Nieświadczenia pracy na rzecz pracodawcy jest spowodowane działaniami samego pracodawcy, które doprowadziły do niezgodnego z prawem zwolnienia, bez czego ów pracownik mógłby świadczyć pracę w tym okresie i skorzystać z prawa do corocznego urlopu wypoczynkowego (pkt 68 i 76). Z powyższego rozumowania wynika, że prawo pracownika do ekwiwalentu za urlop w takich stanach faktycznych jak w sprawach C-762/18 oraz C-37/19 (a także w sprawie niniejszej) stanowi swoistą sankcję dodatkową dla pracodawcy za naruszenie przepisów o rozwiązywaniu stosunków pracy. Rozumowanie to nie zostało przy tym zawężone do formy i skutków orzeczenia przywracającego do pracy przewidzianych w systemach prawnych, z których skierowano pytania prejudycjalne. Nie wskazuje także na to, że prawo do ekwiwalentu przysługuje jedynie pracownikom, których stosunek prawny został reaktywowany na mocy orzeczenia sądu ex tunc. Dopiero w konkluzjach powyższego rozumowania (pkt 78 dla pytania w sprawie C-762/18 oraz pkt 86 dla pytania w obu sprawach) pojawiło się sformułowanie „stwierdzenie nieważności zwolnienia na mocy orzeczenia sądu”, jako przesłanka nabycia prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2024 r., II PSKP 18/24, wskazał, że: „ nie jest to jednak rzeczywista przesłanka zawężająca zakres zastosowania wykładni art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/88 tylko do tych systemów prawnych, w których naruszenie przepisów o rozwiązaniu stosunku pracy prowadzi do stwierdzenia nieważności oświadczenia woli pracodawcy w tym przedmiocie. Takie rozumienie sentencji wyroku TS w sprawach C-762/18 oraz C-37/19 prowadziłoby do zróżnicowania ochrony pracowników między państwami członkowskimi w zależności od obowiązujących w ich systemach prawnych prawa pracy rozwiązań co do skutków wyroku przywracającego do pracy. Byłoby to nie do pogodzenia z zasadą jednolitej wykładni i stosowania prawa unijnego we wszystkich Państwach Członkowskich oraz z zasada równości”. Konkludując Sąd Najwyższy uznał, że „przepis art. 171 § 1 w związku z art. 57 § 4 oraz art. 51 § 1 zdanie drugie KP można zinterpretować prounijnie tak, aby zapewnić pracownikowi przywróconemu do pracy prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy nabyty w okresie pozostawania bez pracy, przysługujące zgodnie z art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.U.UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 05 Tom 04, s. 381) według wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 25 czerwca 2020 r. w połączonych sprawach C-762/18 i C-37/19, QH przeciwko Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria, przy udziale: Prokuratura na Republika Bulgaria oraz CV przeciwko Iccrea Banca SpA (EU:C:2020:504)”. (legalis).

Dezaktualizacji uległo więc dotychczas utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowisko, iż okres pozostawania bez pracy w rozumieniu art. 51 § 1 KP nie jest okresem zatrudnienia ani też okresem uważanym za okres zatrudnienia, a jedynie okresem podlegającym wliczeniu do okresu zatrudnienia w rozmiarze, za jaki wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. W rezultacie jest on okresem nieświadczenia pracy u pracodawcy, który dokonał niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę, w okresie tym pracownik przywrócony do pracy orzeczeniem sądu nie pozostaje w stosunku pracy, a w konsekwencji nie przysługują mu świadczenia wiążące się ze stosunkiem pracy, w tym prawo do urlopu wypoczynkowego (por. między innymi uchwałę z dnia 28.9.1990 r., III PZP 15/90, OSNCP 1991 nr 4, poz. 45 oraz wyrok z dnia 14.3.2006 r., wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 29 stycznia 2007 r., II PK 181/06, legalis).

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy uznać należy, iż wbrew stanowisku Sądu I instancji, wykładnia prounijna art. 171 k.p. prowadzi do konstatacji, iż powodowi, jako pracownikowi przywróconemu do pracy na skutek uznania przez sąd, iż pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę z naruszeniem przepisów, przysługuje prawo do ekwiwalentu za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w okresie pozostawania bez pracy.

Powyższa konstatacja skutkuje koniecznością dokonania dalszej oceny zasadności roszczenia powodowi w odniesieniu do zawartego przez strony porozumienia w dniu 27 grudnia 2023 r., mocą którego strony rozwiązały na podstawie porozumienia stron łączącą ich umowę o pracę, nadto powód oświadczył, że nie rości i nie będzie rościł w przyszłości od pracodawcy żadnych roszczeń w związku z rozwiązaniem umowy o pracę. W nawiązaniu do tych ustaleń podkreślić należy, że umowa rozwiązująca stosunek pracy w części obejmującej uzgodnienia stron dotyczące wzajemnych roszczeń - już istniejących lub przyszłych - jest ugodą w rozumieniu art. 917 KC (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2004 r., I PK 603/03, legalis). Strony w drodze ugody mogą potwierdzić istniejący między nimi stosunek prawny, mogą dokonać jego zmiany, a także zdecydować o jego rozwiązaniu. Ugoda prowadzi do zapewnienia stronom bezpieczeństwa prawnego. Przedmiotem ugody stają się wszystkie roszczenia wynikające z danego stosunku prawnego - tego, który został ugodą objęty. Zrzeczenie się roszczenia w ramach ugody jest oświadczeniem woli, zgodnie z którym powód rezygnuje z danego roszczenia i uprawnia pozwanego do postawienia zarzutu, że roszczenie powoda w takim zakresie, w jakim się go zrzekł wygasło, tzn. przestało istnieć. (tak wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 kwietnia 2018 r., II CSK 375/17, wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 8 marca 2024 r.,II CSKP 1150/22, legalis).

Pamiętać jednak należy, iż w prawie pracy występują ograniczenia w zakresie możliwości swobodnego układania stosunków prawnych pomiędzy stronami, przede wszystkim ograniczeniom ustawowym podlega stosunek prawny pomiędzy pracownikiem a podmiotem zatrudniającym. Nie w każdej kwestii więc istnieje pełna swoboda kontraktowania i kształtowania stosunków prawnych między stronami. Ugoda w prawie pracy nie może bowiem być sprzeczna z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, a także nie może pozostawać w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego oraz nie może prowadzić do obejścia przepisów ustawy. Formułowanie postanowień ugodowych powinno, ze względu na specyfikę sporu, uwzględniać zasadę dotyczącą przywilejowania pracownika. W kontekście powyższych uwag szczególnego znaczenia nabiera przepis art. 152 § 2k.p., w którym ustawodawca wyłączył możliwość zawarcia ugody w zakresie zrzeczenia się prawa do urlopu przez pracownika oraz przeniesienia go na inną osobę. Na wstępie zważyć należy, że urlop wypoczynkowy - ze względu na cel jakiemu służy - powinien być udzielany w naturze, a zasada ta dotyczy także urlopów zaległych. Wyjątkiem od tej zasady jest jego zamiana na ekwiwalent pieniężny w sytuacji, gdy urlop w naturze nie może być wykorzystany. Prawo do nie wykorzystanych urlopów zaległych przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za nie. Charakter prawny ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy został w judykaturze ustalony w sposób jednolity. Ekwiwalent jest prawem pochodnym w stosunku do prawa do urlopu i podlega ochronie w takim samym zakresie jak wynagrodzenie za pracę, jest surogatem urlopu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 1980 r. I PR 43/80, wyrok Sądu Najwyższego z 29 marca 2001 r. I PKN 336/00 i wyrok z 10 października 1980 r. I PRN 100/80,wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 1 marca 2017 r., II BP 11/15, legalis). Co istotne, judykatura dopuszcza sytuację zrzeczenia się przez pracownika roszczeń pieniężnych wobec pracodawcy, w tym za niewykorzystany urlop, jednakże może to nastąpił wyłącznie pod pewnymi warunkami. Zrzeczenie to musi przybrać formę jednoznacznego porozumienia między stronami stosunku pracy, na mocy którego pracownik musi uzyskać konkretne i istotne korzyści. W wyroku z dnia 3 grudnia 1981 r., sygn. I PRN 106/81, Sąd Najwyższy wskazał, iż: „ przez zawarcie ugody wnioskodawca uniknął ewentualnych poważnych konsekwencji natury moralnej i majątkowej jakie ponosi pracownik, z którym rozwiązano niezwłocznie umowę o pracę z jego winy. Rezygnując z ekwiwalentu za urlop uzyskiwał jednocześnie konkretne i istotne korzyści, (także majątkowe). W konsekwencji wnioskodawca "zamienił" więc niejako prawo do ekwiwalentu za urlop na inne korzyści majątkowe. W tych warunkach nie jest uzasadniony pogląd, że zrzekł się on ekwiwalentu za urlop i że z tej przyczyny zawarta przez strony ugoda jest sprzeczna z prawem”(legalis). Tymczasem analiza treści zawartego przez strony porozumienia jednoznacznie wskazuje, że ewentualne zrzeczenie się przez powoda prawa do ekwiwalentu za urlop miało charakter nieekwiwalentny i nie wiązało się dla niego z uzyskaniem jakichkolwiek korzyści. Powód nie otrzymał od pracodawcy żadnego świadczenia wzajemnego, gratyfikacji, czy ustępstwa ze strony pozwanych. Przyjęcie wykładni, że w takich okolicznościach doszło do skutecznego wygaśnięcia roszczenia prowadziłoby do akceptacji jednostronnego nieuzasadnionego uszczuplenia praw pracownika. W tej sytuacji w świetle bezwzględnie obowiązującego zakazu zrzekania się prawa do urlopu (art.152 § 2 KP) dokonanie czynności prawnej o charakterze czysto nieodpłatnym i krzywdzącym dla pracownika należy uznać za bezwzględnie nieważne i pozbawione skutków prawnych.

Dlatego też, mając powyższe na uwadze, Sąd odwoławczy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 3 w ten sposób, iż zasądził solidarnie od pozwanych: P. K. oraz A. K., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą (...) spółka cywilna w Ł. na rzecz powoda A. S. kwotę 3.522,01 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty oraz uchylił punkt 6 wyroku.

Sąd odwoławczy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację powoda w pozostałej części, jako bezzasadną uznając, iż rozstrzygnięcie Sądu I instancji w pozostałym zakresie jest prawidłowe.

Odnosząc się do podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia przepisu art. 47 k.p., przyznającego pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy oraz art. 84 k.p., zgodnie z którym pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę, Sąd II instancji podziela w powyższym zakresie argumentację przywołaną przez sąd meriti.

Dla oceny dopuszczalności i skuteczności zrzeczenia się przez powoda powyższego świadczenia, kwestią o podstawowym i rozstrzygającym znaczeniu jest prawidłowe ustalenie jego natury jurydycznej. Wymaga to jednoznacznego przesądzenia, czy świadczenie to stanowi wynagrodzenie za pracę w rozumieniu art. 84 k.p. i tym samym jest objęte bezwzględnym zakazem zrzeczenia się, czy też ma charakter odszkodowawczy (kompensacyjny), co ewentualnie otwierałoby dyspozytywność tego prawa w granicach swobody umów.

Na wstępie wskazać należy, iż kodeks pracy nie zawiera definicji wynagrodzenia za pracę, chociaż jest ono kluczowe dla wykładni i stosowania wielu norm prawa pracy, szczególnie działu trzeciego KP. Elementy takiej definicji odnajdujemy w wielu przepisach kodeksowych (art. 22 § 1, art. 78, czy art. 80 KP). W nauce prawa podkreśla się przede wszystkim wzajemny i ekwiwalentny wobec pracy oraz motywacyjny charakter wynagrodzenia. W świetle art. 22 § 1 KP wynagrodzenie jest spełnianym przez pracodawcę świadczeniem odwzajemniającym wykonywaną przez pracownika pracę i zarazem będącym jej pieniężnym równoważnikiem. Wzajemność i ekwiwalentność wynagrodzenia oraz pracy w ścisłym znaczeniu oznacza, że wynagrodzenie powinno przysługiwać tylko za pracę rzeczywiście wykonaną. Od zasady tej, potwierdzonej normą art. 80 KP, artykuł ten wprowadza jednocześnie odstępstwa w postaci przewidzianych przepisami prawa pracy, jednakże Sąd odwoławczy nie widzi potrzeby szerszej analizy tych zagadnień, ograniczając swój wywód wyłącznie do kwestii należności wypłacanych pracownikowi w związku z wadliwym rozwiązaniem umowy o pracę.

I tak, w przypadku odszkodowań z tytułu rozwiązania stosunku pracy, judykatura nie przypisuje im statusu wynagrodzenia za pracę. W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2005 r., I PK 248/04 (OSNP 2006 nr 1 - 2, poz. 12), Sąd Najwyższy przyznał, iż odszkodowania te nie mają charakteru periodycznego oraz majątkowo - przysparzającego, a nadto nie odwzajemniają pracy i stąd nie mieszczą się w prawniczym (doktrynalnym) pojęciu wynagrodzenia za pracę. Roszczenie o odszkodowanie z tytułu wadliwego (nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy formalne) rozwiązania umowy o pracę może mieć charakter wyłączny (art. 50, 59, 60 KP) lub alternatywny do roszczenia restytucyjnego (art. 45 i 56 KP) i (ewentualnie) łącznie z nim dochodzonego roszczenia o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (art. 47, 57 KP). To ostatnie jest w istocie także odszkodowaniem, albowiem wypłacane jest za okres przypadający częściowo lub w całości na czas po ustaniu stosunku pracy. Opowiadając się mimo to za zastosowaniem art. 87 KP do odszkodowań z tytułu rozwiązania stosunku pracy Sąd Najwyższy argumentował, iż "szkoda" rekompensowana przez tego rodzaju odszkodowanie jest swoista. Polega ona na utracie wynagrodzenia za pracę wskutek bezprawnego zachowania pracodawcy. Odszkodowanie przysługuje pracownikowi niezależnie od tego, czy rzeczywiście poniósł on jakąkolwiek szkodę i niezależnie od rozmiarów ewentualnego uszczerbku. Dlatego jest ono limitowane. Czas, za który zostało przyznawane, wliczany jest do okresu pracy (art. 51 § 2 i art. 61 KP). Odszkodowanie to powiązane jest z wynagrodzeniem za pracę dodatkowo w taki oto sposób, że jego wysokość liczona jest jako równowartość wynagrodzenia za okresy odpowiadające, co do zasady, długości okresu wypowiedzenia (art. 50, 58, 59 KP). Można więc przyjąć, że odszkodowanie z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę ze względów funkcjonalnych i aksjologicznych powinno być w zakresie ochrony traktowane jak wynagrodzenie, które pracownik otrzymałby, gdyby nie został w sposób bezprawny pozbawiony możliwości wykonywania pracy.

Sąd Najwyższy jeszcze dobitniej zaakcentował niewynagrodzeniowy charakter świadczeń z tytułu rozwiązania stosunku pracy w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r., II PK 117/08, powtarzając w tej materii argumenty zawarte w motywach orzeczenia z dnia 12 maja 2005 r., I PK 248/04 oraz dodając, iż także wynagrodzenie zasądzone pracownikowi przywróconemu do pracy jest w istocie odszkodowaniem. Niewątpliwie nie jest ono bowiem wynagrodzeniem za świadczoną pracę. Jego charakter odszkodowawczy wyraża się w tym, że stanowi pokrycie szkody, jaką ponosi pracownik wskutek niezgodnego z prawem pozbawienia go zatrudnienia. Spełnia ono także w stosunku do pracodawcy rolę sankcji za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy oraz funkcję profilaktyczną. W istocie nie jest ono przeznaczone na pokrycie kosztów utrzymania pracownika, które pracownik z oczywistych przyczyn musiał ponieść już wcześniej, w czasie pozostawania bez pracy. Nawet jeżeli byłoby faktycznie na ten cel przeznaczone (np. na pokrycie długów zaciągniętych przez pracownika w związku z koniecznością ponoszenia kosztów utrzymania w okresie pozostawania bez pracy), to nie taki jest jego sens normatywny. W tej sytuacji trudno nawet twierdzić, aby świadczenie to zastępowało wynagrodzenie za pracę (było jego substytutem). Zdaniem Sądu Najwyższego, właśnie ta specyfika nie pozwala na podzielenie poglądu, że odszkodowanie z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy ze względów funkcjonalnych i aksjologicznych powinny być w zakresie ochrony traktowane tak, jak wynagrodzenie, które pracownik otrzymałby, gdyby nie został w sposób bezprawny pozbawiony możliwości wykonywania pracy. Powyższe skutkuje uznaniem, iż prawo powoda z tytułu wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy nie podlega ochronie przewidzianej w art. 84 k.p. przewidzianej dla wynagrodzenia za pracę, które ma niewątpliwie osobisty i zarazem niezbywalny charakter.

Dlatego też, mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd odwoławczy podzielił w powyższym zakresie stanowisko sądu meriti o skutecznym zrzeczeniu się przez powoda na mocy porozumienia zawartego w dniu 27 grudnia 2023 roku prawa do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, nie dopatrując się przy tym możliwości zastosowania wobec powoda zasad współżycia społecznego.

Sąd Okręgowy dokonując bowiem analizy prawidłowości toku rozumowania Sądu I instancji nie dopatrzył się naruszenia art. 8 k.p., zgodnie z którym nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Norma art. 8 KP oznacza więc pozbawienie danego podmiotu możliwości korzystania z prawa, które mu przysługuje w świetle obowiązujących przepisów, przy czym generalnie obowiązuje domniemanie korzystania przez osobę uprawnioną z przysługującego jej prawa w sposób legalny. Na podstawie tego przepisu każde działanie albo zaniechanie może być jednak uznane za nadużycie prawa, jeśli występuje jedna z dwóch przesłanek: obiektywna sprzeczność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub obiektywna sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Przepis ten upoważnia więc sąd do oceny, w jakim zakresie, w konkretnym stanie faktycznym, działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie jego prawa i nie korzysta z ochrony prawnej. Zastosowanie instytucji nadużycia prawa przełamuje więc domniemanie korzystania z prawa w sposób zgodny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście warto wspomnieć, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2017 r., V CSK 393/16 (OSNC 2018 nr 1, poz. 10), przyjął, że przez zasady współżycia społecznego, których mowa w art. 5 KC (odpowiednio art. 8 KP) należy rozumieć podstawowe zasady etycznego i uczciwego postępowania w stosunkach społecznych. Przy ustalaniu ich znaczenia można więc odwoływać się do takich powszechnie używanych i znanych pojęć, jak „zasady słuszności”, „zasady uczciwego obrotu”, „zasady uczciwości oraz lojalności” (tak wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 23 marca 2017 r.,V CSK 393/16, legalis). W wyroku z dnia 23 maja 2013 r., sygn. IV CSK 660/12, Sąd Najwyższy przyjął, że odwołanie się do zasad współżycia społecznego oznacza odwołanie się do idei słuszności w prawie i do powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa (podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 listopada 2001 r., IV CKN 1756/00 (LEX nr 80259). Do tych zasad należy się odnieść, zdaniem Sądu Okręgowego, oceniając żądanie skarżącego, co oznacza konieczność wypełnienia art. 8 KP konkretną treścią, odnoszącą się do okoliczności rozpoznawanej sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2014 r., I CSK 735/13, LEX nr 1545043; z dnia 23 maja 2013 r., IV CSK 660/12, LEX nr 1365725; z dnia 11 maja 2012 r., II CSK 540/11, LEX nr 1218184, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2003 r., I PK 558/02, OSNP 2004 nr 16, poz. 283 czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2013 r., II PK 91/13, LEX nr 1448329 i z dnia 5 maja 2016 r., II PK 65/15, LEX nr 2052414). Podkreślić przy tym należy, iż ocena, czy w konkretnym przypadku ma zastosowanie norma art. 8 KP mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego i

Sąd meriti dokonał prawidłowej oceny uznając, iż powód składając oświadczenie o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń wobec pozwanych działał z pełnym rozeznaniem i świadomością skutków prawnych podejmowanych czynności W ocenie Sądu odwoławczego, brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, aby powód znajdował się wówczas w pozycji uniemożliwiającej mu swobodne i świadome podjęcie decyzji. Odwołanie się powoda w tych okolicznościach do zasad współżycia społecznego nie może służyć korygowaniu autonomii woli strony, która w sposób jednoznaczny rozporządziła przysługującym jej prawem. Klauzula zasad współżycia społecznego ma charakter wyjątkowy i nie może być traktowana jako uniwersalny instrument wzruszania ważnie zawartych porozumień tylko z tej przyczyny, że z perspektywy czasu pracownik dokonał ich negatywnej oceny. Dlatego też, Sąd Rejonowy trafnie przyjął, że w analizowanym stanie faktycznym brak było podstaw do zastosowania wobec powoda zasad współżycia społecznego i zasądzenia na jego rzecz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy wbrew jednoznacznej treści zawartego porozumienia.

Odnosząc się do kwestii ekwiwalentu za niewykorzystany przez powoda urlop wypoczynkowy za 2020 rok, Sąd odwoławczy stwierdza, iż wbrew stanowisku skarżącego, roszczenie powoda w tym zakresie nie mogło stać się przedmiotem ponownego merytorycznego badania, albowiem kwestia ta została już prawomocnie osądzona w odrębnym postępowaniu sądowym miedzy stronami tj. w sprawie sygn. akt IV P 28/20. Powyższa okoliczność w postaci zaistnienia stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), winna więc skutkować odrzuceniem pozwu w tym zakresie przez Sąd I instancji na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Powyższe uchybienie formalne Sądu I instancji nie daje jednak podstaw do wydania przez Sąd odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego i odrzucenia pozwu w tym zakresie, albowiem taka zmiana orzeczenia, dokonana w ramach rozpoznania apelacji wniesionej wyłącznie przez powoda, naruszałaby zakaz wyrażony w art. 384 k.p.c., który wyklucza wydanie orzeczenia surowszego formalnie, niż zaskarżone.

Mając na uwadze wynik przedmiotowego postępowania w zakresie roszczenia o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za 2021 rok, Sąd odwoławczy na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.) o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z art. 98 k.p.c. i art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy nakazał pobrać solidarnie od pozwanych: P. K. oraz A. K., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą (...) spółka cywilna w Ł. na rzecz Skarbu Państwa -Sadu Rejonowego w Radomsku kwotę 176,00 złotych z tytułu nieuiszczonej opłaty od pozwu.

Wobec oddalenia apelacji powoda od rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w punkcie 1 i 2 wyroku, mając na uwadze, iż przedmiot sprawy stanowiły trzy odrębne połączone sprawy, Sąd odwoławczy na podstawie art. 98 k.p.c. zasądził od powoda A. S. na rzecz pozwanych: P. K.oraz A. K., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą (...) spółka cywilna w Ł. łącznie kwotę 1.350,00 złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty oraz zasądził od powoda A. S. na rzecz pozwanych: P. K. oraz A. K., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą (...) spółka cywilna w Ł. łącznie kwotę 120,00 złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty.

O odsetkach od kosztów, Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1

1 k.p.c.

Stosownie do powyższych rozważań, Sąd odwoławczy orzekł, jak w sentencji.

Hasła tematyczne: Postępowanie w sprawach ze stosunku pracy

109 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 18 czerwca 2026 r.
  2. Portal: 5 października 2026 r. W serwisie od 13 października 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.