Sąd oddalił odwołanie wdowy, która chciała renty rodzinnej w zbiegu z emeryturą

Decyzją z dnia (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił K. Z. prawa do wypłaty renty rodzinnej w zbiegu z emeryturą na podstawie art. 33a ust. 1-5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wnioskodawczyni uzyskała prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku w wieku 43 lat, w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wypłaty renty rodzinnej w zbiegu z emeryturą.

Odwołanie od tej decyzji złożyła K. Z. wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie żądanego świadczenia. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że przepis, na który powołuje się organ rentowy, jest niezgodny z Konstytucją, gdyż kształtuje uprawnienia do renty wdowiej w sposób niesprawiedliwy i niezgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej, zasadami demokratycznego państwa prawa oraz zasadą równości wobec prawa. W konsekwencji została pozbawiona należnego jej prawa renty wdowiej, celem którego była poprawa sytuacji życiowej samotnych małżonków.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powielając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

K. Z. urodziła się (...). Ubezpieczona oraz J. Z. byli małżeństwem.

(okoliczności bezsporne)

W dniu (...) E. Z. zmarł. W związku ze śmiercią męża, K. Z. przyznano od dnia (...) rentę rodzinną.

(dowód: decyzja z dnia (...)., k11-akt KRUS)

W dniu przyznania prawa do renty rodzinnej wnioskodawczyni miała (...) lata, (...) miesiące i (...) dni.

(okoliczność bezsporna)

W dniu (...) K. Z. złożyła wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną po małżonku. W rozpoznaniu tego wniosku Prezes KRUS wydał zaskarżoną decyzję, odmawiając ubezpieczonej wypłaty świadczeń w zbiegu z uwagi na niespełnianie wymaganych warunków do jej przyznania

(dowód: wniosek, k.1-4, decyzja Prezesa KRUS z (...), k.13-akt KRUS).

Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość daje art. 148

1 § 1 k.p.c. który przewiduje, że Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy. W tych okolicznościach Sąd na podstawie przywołanego przepisu ocenił, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie art. 33a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2025 r. poz. 197 ze zm.), osobie uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 3, oraz do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytury rolniczej, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo do policyjnej renty inwalidzkiej wypłaca się, zależnie od jej wyboru:

1) przysługującą rentę rodzinną z ubezpieczenia oraz 25 % emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytury rolniczej, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo policyjnej renty inwalidzkiej, albo

2) przysługującą emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emeryturę rolniczą, emeryturę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emeryturę wojskową, emeryturę policyjną, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, emeryturę pomostową, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, rentę rolniczą szkoleniową, rentę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskową rentę inwalidzką albo policyjną rentę inwalidzką, oraz 25 % renty rodzinnej z ubezpieczenia.

Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu, osoba uprawniona ma prawo do wypłaty świadczeń na zasadach określonych w ust. 1 w przypadku:

1)osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 przepisów emerytalnych;

2) pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;

3) nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 przepisów emerytalnych.

Warunki wymagane do powstania renty rodzinnej wobec wdowy określa art. 29 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 70 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wobec powyższego K. Z. nabyła prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku w dniu(...), kiedy miał (...) lata, (...) miesiące i(...) dni.

Tym samym ubezpieczona nabyła prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy emerytalnej (60 lat), zatem nie wypełniła warunku z art. 33a ust. 2 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W zakresie zarzutu pokrzywdzenia wnioskodawczyni, wskazać należy, że przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, a zatem jak jednoznacznie wskazuje się w orzecznictwie, powinny być wykładane ściśle, co oznacza, że przy ich stosowaniu ani organ rentowy ani sąd nie mogą mieć na uwadze zasad współżycia społecznego. Przepisy te muszą być bezwzględnie przestrzegane w stosunku do wszystkich nawet, jeśli jawią się one osobie zainteresowanej jako subiektywnie niesprawiedliwe (por. uchwała Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2008 r., I UZP 6/2008, OSNP 2009/9-10/120, Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III AUa 1167/12 , LEX nr 1293127).

W konsekwencji powyższego Sąd na podstawie art. 477

14§ 1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonej jako bezzasadne.