Sąd przyznał wulkanizatorowi rekompensatę wbrew ZUS-owi, który nie uznał 15 lat pracy w szczególnych warunkach

Decyzją z 23 października 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił A. K. przy obliczaniu wysokości emerytury uwzględnienia rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych albowiem wnioskodawca nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. K.. W uzasadnieniu odwołania skarżący powołał się na zatrudnienie w latach 1981 - 1996 kiedy wykonywał pracę na stanowisku pracownika zatrudnionego przy produkcji i przetwórstwie wyrobów gumowych..

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalanie.

Sąd ustalił, co następuje:

Odwołujący A. K., urodzony (...), uzyskał prawo do emerytury poczynając od (...) roku tj. od osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego dla mężczyzn – 65 lat.. Poza sporem pozostaje także wykonywanie przez odwołującego pracy w okresie 13 kwietnia 1981 – 31 lipca 1996 na rzecz (...) w K. na stanowisku wulkanizator.

/ bezsporne /

W powyższym okresie odwołujący na powierzonym mu stanowisku wykonywał pracę przy produkcji uszczelek gumowych. Pracę taką odwołujący wykonywał po 8 godzin każdego dnia roboczego.

dowód: zeznania odwołującego, świadectwo pracy w warunkach szczególnych

w aktach ZUS.

Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie okazało się uzasadnione.

Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czy ubezpieczonemu przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych.

Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.

W myśl natomiast art. 21 ust. 1 ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W myśl art. 23 ust. 1 ustawy - ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę.

Bezspornym w niniejszej sprawie było to, że A. K. nie nabył prawa do wcześniejszej emerytury ani do emerytury pomostowej.

Za pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach uważa się pracownika zatrudnionego przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia, oraz w znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.

Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom tym przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Zgodnie z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia okresami uzasadniającymi prawo do świadczeń są okresy, w których praca w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

W myśl § 2 ust. 2 tego rozporządzenia okresy pracy w takim charakterze stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

Jednocześnie w myśl rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia (§ 22 ust. 1).

Należy jednak wskazać, iż ustalenie rodzaju wykonywanej pracy na podstawie osobowych środków dowodowych nie jest wyłączone w postępowaniu przed sądem rozpoznającym sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których przewiduje się odstępstwa od zasad ogólnych postępowania dowodowego, bowiem zgodnie z treścią przepisu art. 473 § 1 k.p.c., dowód z zeznań świadków jest dopuszczalny w zasadzie co do wszystkich faktów spornych lub niemożliwych do udowodnienia za pomocą dowodu z dokumentu, a nawet ponad i przeciwko osnowie dokumentu

(por. wyrok SN z 8 grudnia 1998 r. II UKN 357/98, uchwała SN z 24 września 1984 r., III UZP 6/84).

Postępowanie sądowe zainicjowane wniesieniem przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego toczy się bowiem według zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie zaś z art. 233 § 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału.

W konsekwencji możliwe jest ustalenie okresów pracy w szczególnych warunkach również w oparciu o inne dowody niż zaświadczenia z zakładów pracy

(uchwała SN z 21 września 1984 r., sygn. III UZP 48/84 oraz uchwała SN z 10 marca 1984 r., sygn. III UZP 6/84). Powyższe wynika także z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1985 r. (II UZP 5/85), w której SN stwierdził, że jeżeli odwołujący wykaże, że z powodu likwidacji zakładu pracy nie jest możliwe przedstawienie zaświadczenia z zakładu pracy, to może tę okoliczność dowodzić wszelkimi środkami dowodowymi

(por. też wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1999 r. II UKN 619/98).

Wobec powyższego Sąd mógł oprzeć swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie na wynikach postępowania dowodowego z innych dokumentów oraz z zeznań odwołującego.

W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe, pozwoliło na dokonanie ustaleń faktycznych co do okresu pracy odwołującego od 13 kwietnia 1981 r. do 31 lipca 1996 r. oraz jednoznaczne ustalenie, że wnioskodawca w powyższym okresie wykonywał w pracę wulkanizatora tj. pracownika zatrudnionego przy produkcji i przetwórstwie wyrobów gumowych. Praca taka wymieniona jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z dnia 18 lutego 1983 roku) – Wykaz A, Dział IV pkt 20. Okres takiej pracy – z wyłączeniem 8 dni czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby – przekracza 15 lat.

Powyższe oznacza, że zostały spełnione warunki do przyznania odwołującemu wzrostu świadczenia z tytułu co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.

Reasumując, Sąd uznał, że A. K. legitymuje się wymaganym 15-letnim stażem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

Pozostałe przesłanki do nabycia uprawnienia do rekompensaty były bezsporne.

Wobec powyższego na podstawie art. 477

14 § 2 k.p.c. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

sędzia Romuald Kompanowski