Sąd uwolnił C. C. od składek ZUS za firmę, której nie prowadził

Decyzją z 23 grudnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w V.. stwierdził, że C. C. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne a odpowiedzialność za zadłużenie obejmuje majątek odrębny płatnika składek C. C. oraz majątek wspólny C. C. i jego żony N. C.. Organ rentowy określił zadłużenie ze wskazanych w decyzji tytułów za okres czerwiec – wrzesień 2024 r. na kwotę 3 017,99 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła N. C. wskazując na brak zadłużenia i tym samym brak obowiązku uregulowania składek na wskazane w decyzji ubezpieczenia albowiem C. C. nie zgłaszał otwarcia pozarolniczej działalności gospodarczej i w okresie wskazanym w decyzji tej działalności nie prowadził.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Wezwany do udziału w sprawie w charakterze strony C. C. poparł odwołanie potwierdzając jednocześnie podstawy faktyczne do jego wniesienia.

Po wniesieniu wskazanego wyżej odwołania oraz po zapoznaniu się odwołującej N. C. z materiałem sprawy a w szczególności z wydaną przez organ rentowy decyzją z 6 września 2024 r. stwierdzającą, że C. C. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w okresie od 14 czerwca 2024 r. z podstawą wymiaru składek za czerwiec 2024 r. w kwocie 721,14 zł a za lipiec i sierpień 2024 r. w kwocie po 1 290,00 zł za każdy miesiąc, odwołująca wniosła od wskazanej wyżej decyzji odwołanie z żądaniem jej zmiany i stwierdzenia, że C. C. od 14 czerwca 2024 r. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.

Organ rentowy wniósł o odrzucenie powyższego odwołania

Prawomocnym postanowieniem z 12 stycznia 2026 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odmówił odrzucenia odwołania N. C. od decyzji z 6 września 2024 r.

Sąd ustalił, co następuje:

Z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że C. C. 12 lipca 1996 r. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej. Jako przeważający rodzaj działalności wskazane zostało malowanie i szklenie.

14 czerwca 2024 r. drogą elektroniczną został do Ewidencji złożony wniosek o numerze (...) zakwalifikowany jako wniosek o zmianę wpisu w (...). Edycja powyższego wniosku wskazywała na zakres wnioskowanych zmian w postaci adresu poczty mailowej.

10 lipca 2024 r. drogą elektroniczną został do Ewidencji złożony wniosek o numerze (...) zakwalifikowany jako wniosek o zmianę wpisu w (...). Edycja powyższego wniosku wskazywała na zakres wnioskowanych zmian z dotychczasowej na nową – sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet oraz działalność portali internetowych.

dowód: dane z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w aktach ZUS

3 września 2024 r. Komenda Powiatowa Policji w V.. – Wydział do Walki z Przestępczością Gospodarczą wszczęła dochodzenie w sprawie ustalenia sprawcy, który w okresie od maja 2024 r. do 7 sierpnia 2024 r. działając w nieustalonym miejscu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wszedł w posiadanie dowodu osobistego C. C. a następnie na jego dane osobowe założył działalność gospodarczą pod nazwą (...) w V.. oraz rachunki bankowe w bankach: (...) S.A., (...) S.A., (...) S.A., (...) Bank (...) S.A., (...) S.A., (...) S.A., oraz wprowadzając w błąd przedstawicieli tych banków co do swojej tożsamości powodując straty w nieustalonej kwocie czym działał na szkodę wyżej wymienionych banków oraz C. C.. Powyższe postępowanie zostało umorzone 25 marca 2025 r. z uwagi na niewykrycie sprawcy przestępstwa.

dowód: zawiadomienie z 3.09.2024 r., pismo KPP w V.. z 28.03.2025 r.

w aktach sprawy

C. C. w nieustalonych okolicznościach utracił dowód osobisty. Dokument ten został C. C. podrzucony pod drzwi wejściowe do zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego. C. C. od wielu lat nadużywa alkoholu. Z tego powodu nie prowadzi faktycznie wcześniej zgłoszonej do Ewidencji działalności w zakresie usług malarskich. Nie posiada też umiejętności obsługi kont internetowych. Odwołująca N. C. i C. C. w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami pozostawali w związku małżeńskim. Między małżonkami panował ustawowy ustrój wspólności małżeńskiej.

dowód: zeznania odwołującej, zeznania C. C.

Sąd zważył, co następuje:

C. C. nie prowadził działalności gospodarczej od 14 czerwca.2024 r.

Zgodnie z art. 6 ust 1 pkt.5 i art. 13 pkt.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 ) obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowym -podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej prowadzą działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Z utrwalonej linii orzecznictwa sądowego wynika, że podleganie ubezpieczeniom społecznym wynika nie z samego faktu zgłoszenia działalności gospodarczej ale z rzeczywistego jej prowadzenia. W wyroku z 13.11.2008 r. Sąd Najwyższy podniósł, że obowiązkowi ubezpieczeń społecznych podlega osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą (a więc wykonująca tę działalność), a nie osoba jedynie figurująca w ewidencji działalności gospodarczej na podstawie uzyskanego wpisu (II UK 94/08, LEX Nr 960472). Taki sam wniosek wynika z innych orzeczeń tego Sądu m.in. wyroku z dnia 21.06.2001 r. wydanego w sprawie II UKN 428/00, OSNAPiUS 2003, nr 6, poz. 158, z dnia 11.01.2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, czy z dnia 19.03.2007 r., III UK 133/06, OSNP 2008 nr 7-8. poz. 14).

W związku z powyższym, aby ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniom społecznym C. C., ustalić należało, czy faktycznie wykonywał on pozarolniczą działalność gospodarczą.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 2 ustawy z dnia 02.07.2004r. „o swobodzie działalności gospodarczej” (tekst jedn. Dz. U. z roku 2013. 672, ze zm.), działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność gospodarcza jest działalnością stałą, zorganizowaną, planową, samodzielną zarobkową, podporządkowaną regułom opłacalności i zysku a przede wszystkim istniejącą w obrocie gospodarczym.

Do powstania obowiązku ubezpieczenia nie wystarczy uzyskanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub koncesji lecz wymagane jest faktyczne rozpoczęcie prowadzenia działalności. Istnienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzi tylko do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą, które to domniemanie może być obalone. Rozpoczęcie działalności gospodarczej polega na podjęciu w celu zarobkowym działań określonych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej .

Działalność gospodarcza, jak każda działalność człowieka, jest działalnością celową, ma przynosić zysk oraz zapewnić prawo do świadczeń w przypadku zaistnienia ryzyka ubezpieczeniowego.

Zebrane w sprawie dane prowadzą do jednoznacznego wniosku, że C. C. nie podjął od 14 czerwca 2024 r. wykonywania usług malarskich. Ujawnione dane w Ewidencji nie zawierają wpisu o rozpoczęciu z tym dniem wykonywania wcześniej zarejestrowanej działalności. Zgłoszony 14 czerwca 2024 r. wniosek o wpisanie zmian w Ewidencji odnosił się do adresu poczty mailowej przy czym – z uwagi na utratę przez C. C. dowodu osobistego zawierającego numer PESEL i wejście w posiadanie tego dokumentu przez nieustaloną osobę – wniosek został złożony przez osobę, która w takich okolicznościach uzyskała narzędzie autoryzacyjne uwierzytelniające tożsamość w obrocie internetowym. Zgłoszenie w Ewidencji najpierw adresu poczty mailowej a następnie po niespełna 3 tygodniach nowego rodzaju działalności, do której potrzebne były nowy sprzęt w postaci urządzeń komputerowych oraz oprogramowania umożliwiał skuteczne zgłaszanie wniosków o kredyt operacyjny. Czynności takich dokonywała – co wynika z informacji Policji – nieustalona osoba. Zatem i C. C. nie był tym, który zakładał rachunki bankowe, wnioskował o kredyt bankowy. Również i wykazywane w toku postępowania odwoławczego predyspozycje C. C. do dokonywania operacji w obrocie internetowym przeczą aby osoba ta była zdolna do wykonywania działalności w zakresie sprzedaży internetowej a z kolei wieloletnie nadużywanie alkoholu i związane z tym stany okołopadaczkowe przeczą wykonywania czynności malarskich od 14 czerwca 2024 r.

Powyższe elementy prowadziły więc do konieczności zmiany decyzji z 14 czerwca 2024 r. poprzez wskazanie braku podlegania ubezpieczeniom społecznym C. C..

Tym samym zmianie podlegała również decyzji objęta pierwotnym odwołaniem N. C. skoro wskazany we wcześniejszej decyzji małżonek nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

Mając powyższe na względzie, orzeczono na podstawie przepisu art. 47714 § 2 k.p.c. jak w punkach 1 i 2 sentencji wyroku.

sędzia Romuald Kompanowski