Sąd oddalił odwołanie od odmowy rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach

Decyzją z dnia 8 lipca 2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w I.., odmówił odwołującemu L. Z. przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył V. Z. domagając się przyznania prawa do rekompensaty.

Organ rentowy, w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego oddalenie.

Sąd poczynił następujące ustalenia

Odwołujący L. Z. urodził się (...).

Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w I.., odmówił odwołującemu przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, gdyż do dnia 31 grudnia 2008 roku nie udowodnił on 15-letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach,

W odwołanie od zaskarżonej decyzji z 8 lipca 2024 roku odwołujący wniósł o zaliczenie mu do okresu pracy w szczególnych warunkach okresu jego pracy w Przedsiębiorstwie (...) (poprzednio L.. )

Odwołujący od 11 września 1974 roku do 31 grudnia 1992 roku był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w I.. jako ślusarz

(dowód – świadectwo pracy –akta osobowe odwołującego)

To przedsiębiorstwo wystawiło odwołującemu świadectwo pracy w szczególnych warunkach którego wynika, iż od 1 września 1974 roku do 30 kwietnia 1976 roku i od 10 maja 1978 roku do 30 września 1982 roku pracował odwołujący jako ślusarz a jest to praca w szczególnych warunkach o których mowa w wykazie A Dział XIV poz. 12 punkt 6 Zarządzenia Nr. 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1 sierpnia 1 983 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty

(Dz. U. MB z 1983 roku Nr 3, poz. 6) to jest był zatrudniony jako pracownik w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych w wydziałach spawalniczych, od 1 października 1982 roku do 30 września 1983roku pracował jako ślusarz remontowy, a jest to praca wymieniona w wykazie A Dział XIV poz. 25 punkt 1 Zarządzenia Nr. 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1 sierpnia 1 983 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty

(Dz. U. MB z 1983 roku Nr 3, poz. 6 ) to jest bieżąca konserwacja agregatów, urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie „Stanowiska pracy, na których prace wykonywane są stale i bezpośrednio przy stanowisku wymienionym w wykazie”, a od dnia 1 października 1983 roku do dnia 31 grudnia 1992 roku pracował jako zbrojarz-monter form, a jest to praca w szczególnych warunkach o których mowa w wykazie A Dział V poz. 4 punkt 2 Zarządzenia Nr. 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1 sierpnia 1 983 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty

(Dz. U. MB z 1983 roku Nr 3, poz. 6) to jest wykonywał prace zbrojarskie i betoniarskie jako zbrojarz prefabrykatów

(dowód: świadectwo pracy w szczególnych warunkach odwołującego z Przedsiębiorstwa (...) – akta osobowe)

Od 1stycznia 1993 roku do 31 grudnia 2014 roku odwołujący L. Z. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator maszyn produkcyjnych w Spółce (...), ale ten pracodawca w świadectwie pracy za ten okres nie uznał iż odwołujący wykonywał pracę w szczególnych warunkach.

(dowód: świadectwo pracy odwołującego – akta osobowe)

Przedsiębiorstwo (...) zajmowało się produkcją płyt stropowych, słupów betonowych służących do przesyłania energii elektrycznej, rur betonowych strunowych.

L. Z. z zawodu jest ślusarzem.

Odwołujący od 1 września 1974 roku do 30 kwietnia 1976 roku i od 10 maja 1978 roku do 30 września 1982 roku i od od1 października 1982 roku do 30 września 1983roku pracował odwołujący jako ślusarz, pracując przy naprawie form do produkcji wyrobów betonowych, przy ich czyszczeniu, rozkręcaniu, składaniu, i w razie konieczności pracował przy pracach spawalniczych, ale nigdy prac spawalniczych nie wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy. Prace te wykonywał w warsztacie. W warsztacie tym pracowali ślusarze i spawacze, ale odwołujący nigdy nie pracował wyłącznie jako spawacz.

Od 1 października 1983 roku do 31 grudnia 1992 roku pracował jako zbrojarz- monter form. Wykonywał on pracę zbrojarza prefabrykatów to jest dokonywał on zbrojenia form do produkcji prefabrykatów.

Od 1stycznia 1993 roku do 31 grudnia 2014 roku odwołujący L. Z. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator maszyn produkcyjnych w Spółce (...), która zajmowała się produkcją słupów betonowych do przesyłu energii elektrycznej. Praca jego polegała na wyciąganiu słupów betonowych przeznaczonych do przesyłania energii elektrycznej z form, przy pomocy odpowiedniej maszyny

(dowód: zeznania odwołującego z dnia 26 listopada 2024 roku [00:01:05][00:28:02], [01:03:36][01:01:58], zeznania świadka R. V. [00:31:10][00:48:10], zeznania świadka Z. R. [00:49:26][01:01:38])

Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dokumentów zawartych w aktach osobowych odwołującego, aktach organu rentowego, częściowych zeznań świadków oraz zeznań odwołującego. Odnośnie zeznań świadków to świadkowie nie pamiętają, że odwołujący pracował jako zbrojarz prefabrykatów, a jedynie iż wykonywał pracę ślusarskie w przedsiębiorstwie (...), ale z zeznań odwołującego wynika iż od 1 października 1983 roku do 31 grudnia 1992 roku pracował jako zbrojarz- monter form, a ten fakt znajduje potwierdzenie w świadectwie pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy zważył co następuje

Odwołanie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych

(tj. Dz. U. z 2018 roku poz. 1924) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 15 lat.

Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego

(zob. np. M. Zieleniecki, Komentarz do art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX/el. 2017; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2016 roku, III AUa 1899/15, LEX 2044406).

Przepisy art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:

1. nienabycie prawa do emerytury pomostowej,

2. osiągnięcie do dnia wejścia w życie ustawy tj. do 31 grudnia 2008 roku okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynoszącego co najmniej 15 lat.

Przesłanką negatywną zawartą w art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych jest nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Skoro zgodnie z art. 23 ustawy o emeryturach pomostowych rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 roku, to warunek sformułowany w art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia. Analiza układu warunkującego prawo do emerytury pomostowej prowadzi do wniosku, że świadczenie to przysługuje tym pracownikom, którzy osiągnęli co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 ust. 1 i

3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale nie nabyli prawa do emerytury pomostowej z powodu nieuznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołujący się nie nabył prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

Stosownie natomiast do treści art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 291 t.j.) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.

Z kolei przepis art. 32 ust. 4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

(Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.).

Z § 1 cytowanego rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.

Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów prac wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku

(por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 roku, III UK 27/07, OSNP z 2008 roku, nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 roku, III UK 38/07, OSNP z 2008 roku, nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 roku, III UK 66/07, Lex nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 roku, I UK 210/07, OSNP z 2009 roku, nr 5-6, poz. 75; z dnia 24 marca 2009 roku, I PK 194/08, Lex nr 528152). Podobne stanowisko zajmuje również Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 lutego 2012 roku

(III AUa 173/11, Lex nr 1129733) i w wyroku z dnia 9 lutego 2012 roku

(III AUa 1682/11, Lex nr 110471).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

(Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji.

Natomiast rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe

(Dz. U. z 2011. 237.1412) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia.

W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.

Tym samym brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym. W szczególności zastosowanie mają art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami art. 233 § 1 k.p.c. W postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne

(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 lipca 2016 roku, III AUa 690/15, LEX nr 2121869).

W sprawie o świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie przedmiotem ustaleń sądu ma być charakter zatrudnienia, dokonywanie ustaleń stanu faktycznego odbywa się z reguły poprzez przeprowadzenie dowodów osobowych oraz – o ile to jest możliwe – dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Osobowe źródła dowodowe (w tym zarówno zeznania świadków, jak i strony procesowej) muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania graniczącego z pewnością co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń. Ocena osobowych źródeł dowodowych musi być przy tym wolna od jakiejkolwiek dowolności, uwzględniając reguły logiki oraz zasady doświadczenia zawodowego

(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2016 roku, III AUa 41/16, LEX nr 2151525).

Kwestia sporna w niniejszej sprawie jest to, czy można zaliczyć odwołującemu do okresu pracy w szczególnych warunkach okresu jego pracy jako ślusarza w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych.

Ze świadectwa pracy w szczególnych warunkach wynika, iż jego były pracodawca „ przedsiębiorstwo (...)” zaliczył odwołującemu okres kiedy wykonywał on prace ślusarskie w sąsiedztwie stanowisk spawalniczych do okresu pracy w szczególnych warunkach. Praca ślusarza nie jest uznawana za pracę w szczególnych warunkach. Natomiast w wykazie A Dział XIV poz. 12 punkt 6 Zarządzenia Nr. 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1 sierpnia 1 983 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty

(Dz. U. MB z 1983 roku Nr 3, poz. 6) wymieniony jest pracownik zatrudniony w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych w wydziałach spawalniczych,

Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 roku, wydanym w sprawie I UK 192/07

(OSNP 2009/5-6/79) wykonywanie pracy przez pracowników zatrudnionych w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych nie mieści się w określeniu „prace przy spawaniu” wymienionym w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

(Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) i nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 32 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Prace przy spawaniu obejmuje tylko prace wykonywane w przebiegu procesu spawania, a nie w sąsiedztwie osób wykonujących taką pracę.

Zamieszczenie w wykazie branżowym stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego, także pozycji: „pracownicy zatrudnieni w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych w wydziałach spawalniczych”

(Dział XIV, poz. 12, pkt. 4), nie oznacza, że czynności tych pracowników mogą być uznane za „prace przy spawaniu” w wyżej wskazanym znaczeniu.

Co prawda, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, „zarządzenia resortowe wydane na podstawie § 1 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w zakresie, w jakim stanowią wyłącznie wykazy stanowisk, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A i B będących załącznikiem do rozporządzenia, objęte są odesłaniem określonym w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych”

(wyrok Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 roku, II UK 183/05, niepublikowany; także uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2004 roku, II UK 337/03, OSNP 2004 Nr 22, poz. 392), jednakże stanowisko to należy odczytywać łącznie z zapatrywaniem tego Sądu, że wykonywanie pracy na stanowisku określonym w zarządzeniu resortowym, której nie wymieniono w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

(Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 32 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

(wyroki Sądu Najwyższego z 20 października 2005 roku, I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306; z dnia 23 listopada 2004 roku, I UK 15/04, OSNP 2005 Nr 11, poz. 161).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że „praca wykonywana przez pracowników zatrudnionych w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych w wydziałach spawalniczych”

(Dział XIV, poz. 12, pkt. 4 załącznika nr 1 do zarządzenia z 1985 r.) nie mieści się w określeniu „prace przy spawaniu”, nie jest więc pracą wymienioną w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia z 1983 r. Wykonywanie takiej pracy mimo zakwalifikowania przez zakład pracy nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 32 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach.”.

Podobny pogląd wyraził również Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 24 października 2018 roku

(III AUa 1552/17, Lex nr 2600857), gdzie podkreślono, iż „w przypadku prac spawalniczych narażony na ekspozycję czynników szkodliwych jest wyłącznie pracownik zatrudniony przy spawaniu, nie wystarczy praca w bezpośrednim sąsiedztwie osoby zatrudnionej na takim stanowisku. Identyczny pogląd wyraził również Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 29 sierpnia 2018 roku

(III AUa 6/18, Lex nr 2584016), gdzie podkreślono, iż „Prace w warunkach szczególnych uprawniające do emerytury w wieku obniżonym określone są w rozporządzeniu z 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach

(Dz. U. Nr 8, poz. 43). Z załącznika do rozporządzenia – wykaz A, dział XIV, poz. 12, wynika, że prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym uznane zostały za prace o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości. Nie dotyczy to prac innych składających się obok pracy spawalniczej na ostateczny rezultat całego procesu produkcyjnego. Tylko czynności, które funkcjonalnie (przedmiotowo) łączą się z pracą przy spawaniu mogą być kwalifikowane, jako prace przy spawaniu.”.

Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 lipca 2016 roku

(I UK 278/15, Lex nr 2087119) podkreślił, iż „Wykonywanie pracy przez pracowników zatrudnionych w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych nie mieści się w określeniu ‘prace przy spawaniu’ wymienionym w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

(Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) i nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 32 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2 u.e.r.f.u.s.”.

Natomiast Sąd Apelacyjny w Katowicach, w wyroku z dnia 14 czerwca 2018 roku

(III AUa 566/18, Lex nr 2533330), podkreślił, iż „określenie ‘prace przy spawaniu’ obejmuje wyłącznie prace wykonywane w przebiegu procesu spawania, a więc czynności związane ze spawaniem”.

Tak więc, w świetle tak poczynionych rozważań, nie można odwołującemu L. Z. zaliczyć do okresu pracy w szczególnych warunkach okresu jego pracy gdy pracował jako ślusarz w bezpośrednim pobliżu stanowisk spawalniczych w przedsiębiorstwie (...) od 1 września 1974 roku do 30 kwietnia 1976 roku i od 10 maja 1978 roku do 30 września 1982 roku i od od1 października 1982 roku do 30 września 1983roku.

Ponadto praca ślusarza w przedsiębiorstwie (...) ani praca odwołującego jako operatora maszyn produkcyjnych w Spółce (...) nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

(Dz. U. Nr 8, poz. 43). Odwołujący w żaden sposób nie udowodnił aby jego praca w spółce (...) była praca w szczególnych warunkach

Natomiast Sąd Okręgowy uznał iż odwołujący Od 1 października 1983 roku do 31 grudnia 1992 roku pracował jako zbrojarz- monter form., a jest to praca w szczególnych warunkach w rozumieniu jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

(Dz. U. Nr 8, poz. 4, wykaz A dział V poz.4

Aby ustalić prawo do rekompensaty konieczne jest wykazanie, iż ubezpieczony do dnia 1 stycznia 2009 roku udowodnił 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania prawa do emerytury pomostowej lub prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na skutek zmiany stanu prawnego wprowadzonego ustawą o emeryturach pomostowych

(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2020 roku, III AUa 1002/20 wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2020 roku, III AUa 1404/17). Nie ma żadnych podstaw, by okres pracy w warunkach szczególnych niezbędny do prawa do rekompensaty ustalać w inny sposób, niż miało to miało miejsce przy określaniu prawa ubezpieczonych do emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach na podstawie ustawy emerytalnej

(por wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2019 roku, III AUa 563/19). W rozpoznawanej sprawnie odwołujący wymogowi udowodnienia 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach ostatecznie nie sprostał.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477

14 § 1 k.p.c., oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Sędzia Stanisław Pilarczyk