Sąd oddalił odwołanie od odmowy emerytury górniczej, bo nie wykazano likwidacji zakładu

Decyzjami z dnia 29 września 2023 roku, 2 listopada 2023 roku i 25 marca 2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w L.., odmówił R. E. przyznania emerytury górniczej, gdyż nie udowodnił on 15 lat pracy górniczej wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, ani 25 lat pracy górniczej i równorzędnej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. E., domagając się przyznania emerytury górniczej.

Organ rentowy, w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego oddalenie.

Sąd poczynił następujące ustalenia:

R. E. urodził się (...).

Organ rentowy ostatecznie decyzją z dnia 25 marca 2024 roku ustalił, iż odwołujący udowodnił 22 lata, 5 miesięcy i 20 dni okresów pracy górniczej i równorzędnej, w tym 16 lat, 1 miesiąc i 15 dni okresów pracy górniczej. Tak ustalone okresy nie były kwestionowane ani przez odwołującego, ani przez jego pełnomocnika.

Odwołujący od dnia 18 listopada 1981 roku do dnia 31 lipca 1998 roku był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w C. jako ładowacz, górnik, ślusarz pod ziemią, ślusarz mechanik pod ziemią. Stosunek pracy został rozwiązany z powodu wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę, z przyczyn dotyczących zakładu pracy

(Dz. U. Nr 4 poz. 19 z późniejszymi zmianami).

(dowód – świadectwo pracy odwołującego z Przedsiębiorstwa (...) w (...) S.A. z dnia 31 lipca 1998 roku – akta kapitału początkowego odwołującego)

Po rozwiązaniu umowy o pracę Przedsiębiorstwo (...), które powstało w 1945 roku, a od 1995 roku działało jako spółka akcyjna, nadal, do 2013 roku kiedy to ogłoszono upadłość spółki, prowadziło swoją działalność gospodarczą.

(dowód – wypis z Krajowego Rejestru Sądowego – k. 167-174 akt sądowych, historia Przedsiębiorstwa (...) w C. – k. 166 akt sądowych)

R. E. od dnia 7 września 1998 roku do dnia 3 maja 2000 roku miał status bezrobotnego, z prawem do zasiłku od dnia 15 września 1998 roku do dnia 14 października 1999 roku.

(dowód – zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w L. z dnia 12 stycznia 2007 roku)

Od dnia 10 września 2002 roku do dnia 30 kwietnia 2016 roku odwołujący z przerwami był zatrudniony u pracodawców włoskich, pracując przy układaniu płyt kartonowo-gipsowych i ocieplaniu budynków i nie była to praca górnicza ani równorzędna.

(fakty bezsporne)

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1. ukończył 55 lat życia;

2. ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;

3. nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

W ust. 2 powołanego przepisu stwierdza się, że wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.

W myśl art. 50c ust. 2 pkt 2 ustawy za pracę równorzędną z pracą górniczą uważa się zatrudnienie przy innych pracach, nie dłuższe niż 5 lat, do których pracownicy wykonujący prace określone w ust. 1 i w pkt 1 i 2 przeszli w związku z likwidacją kopalni, zakładu górniczego, przedsiębiorstwa lub innego podmiotu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-

W niniejszej sprawie spór dotyczył ustalenia czy ubezpieczony legitymuje się stażem pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą w wymiarze co najmniej 25 lat. W szczególności zaś, czy można mu zaliczyć do stażu pracy równorzędnej z pracą górniczą okres zatrudnienia we Włoszech i okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych odwołującego których organ rentowy w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił, twierdząc że ubezpieczony nie podjął tam zatrudnienia w wyniku likwidacji poprzedniego zakładu pracy to jest Przedsiębiorstwa robót (...) w C.,

Z niekwestionowanych faktów ustalonych przez Sąd Okręgowy nie wynika że umowa o pracę odwołującego rozwiązana była z powodu likwidacji Przedsiębiorstwa (...) w C..

Jeśli nawet przyjąć, że rozwiązanie jego umowy o pracę było związane ze szczególnymi okolicznościami leżącymi po stronie pracodawcy, to jednak nie ma podstaw do stwierdzenia, że nastąpiło ono w związku z likwidacją Przedsiębiorstwa robót Górniczych, jako pracodawcy. Przedsiębiorstwo to nadal funkcjonowało do 2013 roku Tymczasem przepis art. 50c ust. 2 pkt 2 wyraźnie stanowi o likwidacji zakładu pracy, czyli całkowitego zaprzestania jego funkcjonowania, z czym wiąże się zwolnienie wszystkich pracowników. A przypomnieć trzeba, że przepisy ustawy z 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy stosowało się nie tylko do likwidowanych zakładów pracy, lecz także do zakładów pracy, w których następowało zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych lub w związku ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi albo technologicznymi, w tym także, gdy zmiany te następowały w celu poprawy warunków pracy lub warunków środowiska naturalnego, jeżeli powodowały one konieczność jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące rozwiązania stosunków pracy z określoną grupą pracowników. W świadectwie pracy, powołując się ogólnie tylko na przepisy ww. ustawy, pracodawca nie wskazał zatem rzeczywistej przyczyny rozwiązania stosunku pracy z wnioskodawcą. Niemożliwym staje się zatem jednoznaczne ustalenie na podstawie przedstawionego Sądowi przez wnioskodawcę materiału dowodowego, że ostatnie jego górnicze zatrudnienie ustało w związku z likwidacją Przedsiębiorstwa (...), w której pracował. Na okoliczność sposobu ustania zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie odwołujący nie przedstawił żadnych miarodajnych dowodów (art. 6 kc).

W wyroku z 6 czerwca 2018 roku

(I UK 152/17) Sąd Najwyższy wskazał, że analiza treści art. 50c ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było umożliwienie górnikom, których kopalnia (lub inny wymieniony w przepisie zakład) uległa likwidacji, dopracowania okresu, nie dłuższego niż 5 lat, w innych dowolnych podmiotach, nawet zupełnie niezwiązanych z górnictwem, i w konsekwencji uwzględnienie tego dodatkowego okresu zatrudnienia przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, jako okresu równorzędnego z pracą górniczą. Ustawodawca wprowadził jednak ograniczenie polegające na tym, że z uprawnienia tego można skorzystać tylko w przypadku likwidacji kopalni (lub innego podmiotu wymienionego w przepisie). Z powyższego należy wyprowadzić wniosek, że koniecznym warunkiem do uznania okresu zatrudnienia u innego pracodawcy za okres równorzędny z pracą górniczą, jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy podjęciem tego zatrudnienia z likwidacją kopalni. O przerwaniu tego związku przyczynowego na pewno można mówić wówczas, gdy z okoliczności faktycznych sprawy bezsprzecznie wynika, że przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie była związana z zakończeniem bytu prawnego pracodawcy, zwłaszcza gdy pracodawca po ustaniu łączącej strony umowy o pracę nadal istniał. Ten pogląd znajduje uzasadnienie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w której, podsumowując, nie można ustalić, że z całą pewnością, iż z odwołującym rozwiązano zatrudnienie w Przedsiębiorstwie (...) w C. z jego likwidacją.

Taki pogląd wyraził również Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 30 listopada 2020 roku

(III AUa 114/20, Lex nr 3305411), gdzie podkreślono, iż „Koniecznym warunkiem do uznania okresu zatrudnienia u innego pracodawcy za okres równorzędny z pracą górniczą, jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy podjęciem tego zatrudnienia z likwidacją kopalni. O przerwaniu tego związku przyczynowego na pewno można mówić wówczas, gdy z okoliczności faktycznych sprawy bezsprzecznie wynika, że przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie była związana z zakończeniem bytu prawnego pracodawcy, zwłaszcza gdy pracodawca po ustaniu łączącej strony umowy o pracę nadal istniał.”.

W związku z powyższym Sąd uznał, że odwołujący nie spełnił przesłanki do nabycia prawa do emerytury górniczej bowiem nie legitymuje się okresem pracy górniczej wynoszącym co najmniej 25 lat, o której mowa w art. 50c ust. 1

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 477

14 § 1 k.p.c., oddalił odwołanie jako nieuzasadnione.

Sędzia Stanisław Pilarczyk