Sąd oddalił odwołanie wspólniczki od decyzji ZUS o odpowiedzialności za składki spółki

Decyzją z dnia 2 października 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O., orzekł, iż A. W., jako wspólnik spółki Hotel (...)S.C. z siedzibą w O., jest odpowiedzialna całym swoim majątkiem, zarówno odrębnym jak i wspólnym, solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za należności z tytułu składek spółki. Odpowiedzialność dotyczy zaległości, które wynoszą 326 457,95 zł, w tym:

1. ubezpieczenia społeczne:

a) 206 460,99 zł z tytułu nieopłaconych składek za miesiące wrzesień i listopad 2020 roku, maj i czerwiec 2020 roku i okresów od grudnia 2021 roku do września 2022 roku oraz od stycznia 2023 roku do sierpnia 2023 roku;

b) 37 168,00 zł z tytułu odsetek za zwłokę, naliczonych na dzień 2 października 2023 roku;

c) 319,42 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych;

2. ubezpieczenie zdrowotne:

a) 56 317,82 zł z tytułu nieopłaconych składek za miesiące wrzesień i listopad 2020 roku, maj i czerwiec 2021 roku i okresów od stycznia do sierpnia 2023 roku;

b) 10 336,00 zł z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 2 października 2023 roku;

c) 303,10 zł tytułem kosztów egzekucyjnych;

3. Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych:

a) 13 234,14 zł z tytułu nieopłaconych składek za miesiące maj i czerwiec 2021 roku i okresy od grudnia 2021 roku do września 2022 roku i od stycznia do sierpnia 2023 roku;

b) 2 116,00 zł tytułem odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 2 października 2023 roku;

c) 202,48 zł tytułem kosztów egzekucyjnych.

Identyczną decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O., wydał w dniu 2 października 2023 roku w stosunku do Z. W., również wspólnika spółki Hotel (...) S.C. z siedzibą w O.

Odwołanie od decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożyła A. W., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zarzucając powyższej decyzji:

1. naruszenie art. 107 § 1 i § 2 pkt 2.4 w związku z art. 109 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez orzeczenie solidarnej odpowiedzialności skarżącego, podczas gdy nie doszło do aktualizacji przesłanek ustawowych do zastosowania w/w normy prawnej;

2. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak podjęcia dostępnych środków dowodowych w ramach postępowania, w tym brak podjęcia przez organ ustaleń na okoliczność tego kiedy powstała ewentualna niewypłacalność Spółki, a nadto na okoliczność tego czy Spółka posiada, bądź posiadała, w relatywnym okresie majątek pozwalający na spłatę zobowiązań objętych decyzją, a nadto brak ustaleń na okoliczność tego kiedy winien zostać złożony ewentualny wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki;

3. naruszenie art. 10 k.p.c. poprzez brak zapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie.

Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie od organu rentowego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W konsekwencji A. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż w decyzji nie powołano poprzedniej decyzji określającej wymiar zaległości Spółki, nie przedstawiono tej decyzji ani nie przedstawiono dowodów doręczenia tejże decyzji na rzecz chociażby jednego ze wspólników. Odwołująca podniosła również, iż specyfiką postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatników jest jego dwufazowość. W pierwszej kolejności toczy się bowiem postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w stosunku do podatnika (za wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 115 § 4 Ordynacji. W drugim etapie toczy się postępowanie w zakresie określenia odpowiedzialności osoby trzeciej. W powyższych postępowaniach różne podmioty mają status strony. Inne są również przesłanki orzekania. Osoby trzecie w postępowaniu wymiarowym, toczącym się w stosunku do podatnika, nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej. Ponadto organ podatkowy, zdaniem odwołującej, powinien swoją decyzję odnieść do wszystkich wspólników, których dotyczy art. 115 Ordynacji podatkowej, a każdemu z nich przysługuje pozycja strony w toczącym się postępowaniu i wszyscy oni muszą mieć realny wpływ na przeniesienie na nich odpowiedzialności podatkowej. Organ podatkowy nie może wybierać przeciwko któremu wspólnikowi skieruje decyzję opartą na art. 115 Ordynacji podatkowej.

Organ rentowy, w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego, bowiem był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podniósł, iż dla wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność wspólnika spółki cywilnej za zobowiązania składkowe nie jest konieczne ustalenie wysokości należności płatnika (spółki cywilnej), albowiem należności te wynikają ze złożonych przez płatnika deklaracji.

Sąd poczynił następujące ustalenia

A. W. wraz z mężem Z. W. są wspólnikami spółki Hotel (...) S.C. Prowadzą oni działalność gospodarczą od 1996 roku do nadal w formie spółki cywilnej. Posiadają oni małżeńską wspólność majątkową.

A. W. reprezentuje spółkę od 1996 do nadal.

(dowód – odpis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej – akta ZUS)

Odwołująca, jako wspólnik Spółki nie uregulowała składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Funduszu Pracy i Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy wymienione w zaskarżonej decyzji z dnia 2 października 2023 roku.

W dniu 23 września 2022 roku zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przeciwko A. W. i Z. W. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Funduszu Pracy i Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy od września 2020 roku do listopada 2020 roku – z rachunku bankowego, przy czym nastąpił zbieg egzekucji z Komornikiem Sądu Rejonowego. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone za okres od 19 listopada 2022 roku do 13 czerwca 2023 roku w związku ze spłatą zadłużenia w układzie ratalnym, który został obecnie zerwany.

Obecnie organ rentowy prowadzi przeciwko Spółce postępowanie egzekucyjne z rachunku bankowego i wierzytelności z nadpłaty podatku, ale działania te są nieskuteczne.

(okoliczności bezsporne)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Odwołanie A. W. nie jest zasadne i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie.

Analizując kwestię odpowiedzialności członka zarządu spółki należy przywołać treść art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(Dz. U. z 2023 poz. 1230 t.j.), zgodnie z którym do należności z tytułu składek stosuje się art. 7a, art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33–33b, art. 38a, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 3 i 5, art. 62b § 1 pkt 2 i § 3, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b § 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a–93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1 i 1a, art. 97a § 1–3, art. 98 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1–3, art. 107 § 1, 1a, § 2 pkt 2 i 4 i § 3, art. 108 § 1, 3 i 4, art. 109 § 1 w zakresie art. 29, art. 109 § 2 pkt 1, art. 110 § 1, § 2 pkt 2 i § 3, art. 111 § 1–4 i § 5 pkt 1, art. 112 § 1–5, art. 112b–114, art. 115–117, art. 117d, art. 117e, art. 118 § 1 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

(Dz. U. z 201223 poz,2383.t.j.).

Przywołany art. 115 § 1 ordynacji stanowi, że wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki.

Zgodnie z § 2 tego artykuły przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a, powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem. Za zobowiązania podatkowe powstałe na podstawie odrębnych przepisów po rozwiązaniu spółki, za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał po rozwiązaniu spółki, oraz za zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a, powstałe po rozwiązaniu spółki, odpowiadają osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki.

§ 4 powołanego artykułu stanowi natomiast, iż orzeczenie o odpowiedzialności, o której mowa w § 1, nie wymaga uprzedniego wydania decyzji w sprawach, o których mowa w art. 108 § 2 pkt 2, a rozstrzygnięcie w tych sprawach następuje w decyzji orzekającej o odpowiedzialności.

Przepis art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej ustanawia jedynie zasadę solidarnej odpowiedzialności wspólnika (byłego wspólnika) m.in. spółki jawnej oraz samej spółki i pozostałych wspólników. W przeciwieństwie do odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, przewidzianej w art. 116 ustawy, przesłanką do odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, przewidzianej w art. 116 ustawy, przesłanką tej odpowiedzialności nie jest bezskuteczność egzekucji w stosunku do podatnika. Z treści art. 115 ustawy nie wynika jakiekolwiek uzależnienie orzeczenia o odpowiedzialności spółki cywilnej od wyniku egzekucji prowadzonej wobec spółki

(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2023 roku, I FSK 390/19, Lex nr 3623825).

W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2013 roku

(II UK 160/12, Lex nr 1555521) podkreślono, iż „Egzekucja należności z tytułu ubezpieczeń społecznych, FP i FGŚP i ubezpieczenia zdrowotnego powstałych w związku z działalnością spółki cywilnej może być prowadzona wobec wspólników spółki cywilnej bez wcześniejszego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku podatnika, o którym mowa w art. 108 § 4 o.p.”.

Przy orzekaniu o odpowiedzialności osoby trzeciej na podstawie regulacji art. 115 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zobowiązany jest jedynie wykazać okoliczności wskazujące na istnienie przesłanek wynikających z art. 115 § 1 lub § 2 tj. że wystąpiła zaległość podatkowa w danym okresie rozliczeniowym, której spółka nie uiściła w całości oraz że dana osoba była wspólnikiem spółki w tym okresie

(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2022 roku, III FSK 1148/21).

W świetle art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianym w rozdziale o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Przy czym, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

W myśl art. 108 § 1 cytowanej ustawy o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.

Natomiast art. 109 § 1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, iż w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej przepisy art. 29, art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 3, art. 54, art. 55, art. 57, art. 59, art. 60, art. 64-66 oraz art. 76-76b stosuje się odpowiednio.

W razie niedotrzymania terminu płatności osoba trzecia odpowiada również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, naliczone po wydaniu decyzji o jej odpowiedzialności podatkowej.

W myśl art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

W pierwszej kolejności Sąd zważył, że w sprawie bezspornym pozostawało, że Spółka posiadała zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Dodatkowo z treści dokumentów wynika, że A. W. była wspólnikiem tej spółki w trakcie powstania zadłużenia. Powyższe okoliczności nie były kwestionowane przez odwołującą, ponieważ nie podnosiła ona żadnych zastrzeżeń wobec ustaleń organu rentowego w zakresie posiadania przez siebie statusu wspólnika spółki cywilnej, jak też samego istnienia zadłużenia po stronie spółki. Dodatkowo nie podnosiła zarzutów w odniesieniu do sposobu wyliczenia składek dokonanych przez organ rentowy. Należy mieć na względzie, że po stronie odwołującej ciążył obowiązek udowodnienia okoliczności stanowiących podstawę zmiany zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, zaś w aspekcie procesowym, w myśl art. 232 k.p.c. strony są dysponentami toczącego się postępowania i one ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Odrębny charakter postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie wyłącza więc zasady kontradyktoryjności w tych sprawach, w tym ciężaru dowodzenia twierdzeń przez strony. Przeniesienie tej reguły na grunt niniejszej sprawy skutkuje przyjęciem, że jeśli strona odwołująca się od decyzji organu rentowego, w której organ na podstawie przeprowadzonego postępowania kontrolnego dokonał ustaleń dla niej niekorzystnych, zaprzecza twierdzeniom wyrażonym przez ten organ w zaskarżonej decyzji, to powinna w postępowaniu przed sądem odwoławczym nie tylko podważyć trafność poczynionych w ten sposób ustaleń, lecz także wskazać okoliczności i fakty znajdujące oparcie w materiale dowodowym.

W toku postępowania sądowego A. W. nie złożyła żadnych wniosków dowodowych ani nie przedstawiła okoliczności, które mogłyby skutkować zmianą zaskarżonej decyzji. Strona odwołująca podniosła, iż organ rentowy powinien swoją decyzję odnieść do wszystkich wspólników i ponadto, iż doszło do naruszenia przepisów k.p.a. jak i również podniosła, iż decyzja zaskarżona została podjęta przedwcześnie, bowiem postępowanie powinno odbyć się dwuetapowo i w pierwszej kolejności powinno być w decyzji określone zobowiązanie podatkowe w stosunku do podatnika, czyli powinna być wydana decyzja określająca wymiar zaległości składkowych spółki cywilnej.

Godzi się wskazać, iż egzekucja należności z tytułu ubezpieczeń społecznych, powstałych w związku z działalnością spółki cywilnej, może być prowadzona wobec wspólników spółki cywilnej bez wcześniejszego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku podatnika, o którym mowa w ar 108 § 4 Ordynacji podatkowej. Jest to oczywista konsekwencja faktu, że w spółce cywilnej – inaczej niż w spółkach prawa handlowego – nie istnieje wyodrębniony majątek spółki i nie ma innego niż wspólnicy podmiotu zobowiązanego lub ponoszącego odpowiedzialność

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2009 roku, II UK 304/08). Uzasadniając powyższe stanowisko, Sąd Najwyższy wskazał, iż odnosząc się do art. 108 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, należy zauważyć, iż wymieniony przepis, zgodnie z którym egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna, nie znajduje zastosowania do należności z tytułu składek wspólników spółki cywilnej. Jak wyjaśnił bowiem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 lipca 2007 roku

(II UK 278/06, OSNP 2008 nr 17-18, poz. 268), a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni aprobuje to stanowisko, spółka cywilna, będąca umową tworzącą stosunek prawny powstający ze zobowiązania do wspólnego działania w celu osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego, nie jest – jako instytucja prawa zobowiązań – wyposażona w podmiotowość prawną

(por. uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 1993 roku, III CZP 168/92, OSNCP 1993 Nr 6, poz. 106, z dnia 31 marca 1993 roku, III CZP 176/92, OSNCP 1993 Nr 10, poz. 171 oraz z dnia 21 czerwca 1996 roku, III CZP 111/95, OSNC 1996 Nr 5, poz. 63 i sprostowanie OSNC 1996 nr 7-8, s. 134). Nie może więc „oddzielić się” od wspólników i samodzielnie „stać się właścicielem majątku”, w związku z czym to, co jest określane „majątkiem spółki”, w rzeczywistości jest majątkiem jej wspólników, odrębnym od ich majątków osobistych.

Odnośnie pierwszego zarzutu to należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie organ rentowy wydał decyzje o odpowiedzialności za składki w stosunku do wszystkich wspólników spółki Hotel (...) S.C., a więc w stosunku do A. W. i Z. W..

Zatem wyłącznie w sferze technicznej pozostaje kwestia tego, czy orzeczenie organu w formie decyzji dotyczącej zobowiązania wszystkich wspólników przyjmie postać jednej decyzji dotyczącej tychże wspólników, czy też szeregu decyzji odrębnych dotyczących każdego z nich (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie). W obydwu bowiem wypadkach stwierdza się solidarny obowiązek dłużników – wszystkich wspólników spółki cywilnej – w stosunku do wierzyciela organu rentowego. W gestii zaś wierzyciela – pozwanego organu – pozostaje dokonanie wyboru i skierowanie postępowania egzekucyjnego do wszystkich, kilku wybranych lub jednego dłużnika. Bez znaczenia w tym zakresie pozostają również okoliczności tego rodzaju co wielkość udziałów czy też ewentualna wina danego wspólnika w doprowadzeniu do zaległości składkowych – orzekanie bowiem o odpowiedzialności wspólników nie jest oparte na zasadzie winy i dlatego nie ma znaczenia ustalenie przyczynienia się do powstania zaległości. Stopień zaangażowania poszczególnych wspólników w działalność spółki cywilnej i przyczynienia się do powstania zaległości podatkowych również nie wywiera wpływu na orzekanie o odpowiedzialności wspólników za te zaległości. Odpowiedzialność ta ma bowiem charakter obiektywny, niezależny od zawinienia i jest solidarna

(por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2014 roku, I SA/Po 1273/13).

Odnośnie naruszenia przepisów k.p.a. to w judykaturze podnosi się, iż postępowanie sądowe, w tym w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych, spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych, jako sąd powszechny, może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tą dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego, jako przedmiotu odwołania

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 roku, I UK 252/09, Lex nr 577824).

Podobne stanowisko zawarł Sąd Apelacyjna w Katowicach w wyroku z dnia 29 października 2013 roku

(III AUa 1147/13, Lex nr.1409110), gdzie podniesiono, iż „Postępowanie sądowe, w tym w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych, spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. W postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z czym nie ma możliwości badania w świetle przepisów tego kodeksu prawidłowości wydanej przez organ rentowy decyzji. Sąd ubezpieczeń społecznych – jako sąd powszechny – może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które tę decyzję dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania.”.

Również Sąd Apelacyjny w Łodzi, w wyroku z dnia 5 grudnia 2012 roku,

(III AUa 689/12, Lex nr 1237209), podniósł, iż „Wady postępowania przed organem rentowym, podobnie jak wady decyzji administracyjnej, wydanej przez organ rentowy, nie powodują co do zasady jej uchylenia, ani stwierdzenia jej nieważności. Sąd ubezpieczeń społecznych ocenia zasadność roszczeń odwołującego się, a nie formalną legalność postępowania przed organem rentowym.”.

W kwestii, iż w pierwszej kolejności powinna być podjęta decyzja określająca wymiar zaległości składkowych spółki cywilnej, zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, to decyzja ustalająca odpowiedzialność wspólników na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej nie wymaga uprzedniego wydania decyzji ustalającej zobowiązania spółki cywilnej, ani tym bardziej nie jest uzależniona od bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce cywilnej

(por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2009 roku, UK 304/08).

Zgodnie z treścią art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej określenie wysokości zobowiązań podatkowych spółki, orzeczenie o odpowiedzialności płatnika (inkasenta), zwrocie zaliczki na naliczony podatek od towarów i usług lub określenie wysokości należnych odsetek za zwłokę następuje w decyzji, o której mowa w art. 108 § 1 Ordynacji. W wyroku z dnia 25 lutego 2010 roku

(II UK 226/09) Sąd Najwyższy wskazał, że zasada, iż orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej musi być poprzedzone wydaniem i doręczeniem decyzji podatkowej podmiotom odpowiadającym za zobowiązania podatkowe przed osobą trzecią, nie ma zastosowania do należności z tytułu składek, bowiem wynikają one ze zobowiązania powstającego z dniem zaistnienia takiego zobowiązania

(por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2009 roku, I UZP 3/09, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2009 roku I UZP 4/09, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2008 roku, I UK 187/07, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2006 roku, I UK 126/06).

Także orzecznictwo administracyjne zgodne jest co do tego, że stwierdzenie odpowiedzialności wspólnika spółki za zaległość podatkową spółki nie musi być poprzedzone odrębną decyzją, określającą tę zaległość, o ile wynika ona ze zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa – art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej

(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2012 roku, I GSK 143/11, Lex nr 1218803, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2009 roku, II FSK 1201/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. z 16 marca 2011 roku, III SA/GL 1518/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. z 20 maja 2010 roku, I SA/Po 142/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. z 24 września 2010 r., III SA/GL 1513/09, Lex nr 756530).

Również Sąd Apelacyjny w Łodzi, w wyroku z dnia 24 czerwca 2013 roku

(III AUa 1363/12, Lex nr 1331030), podniósł, iż

1. Decyzja ustalająca odpowiedzialność wspólników na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej nie wymaga uprzedniego wydania decyzji ustalającej zobowiązania spółki cywilnej, ani tym bardziej nie jest uzależniona od bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce cywilnej.

2. Zasada, iż orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej musi być poprzedzone wydaniem i doręczeniem decyzji podatkowej podmiotom odpowiadającym za zobowiązania podatkowe przed osobą trzecią, nie ma zastosowania do należności z tytułu składek, bowiem wynikają one ze zobowiązania powstającego z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy prawa ubezpieczeń społecznych łączą powstanie takiego zobowiązania.

Również Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia 12 czerwca 2019 roku

(III AUa 394/18, Lex nr 2785079), podniósł, iż „Orzeczenie o odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariuszy spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa nie wymaga uprzedniego wydania decyzji określających zobowiązania podatkowe. W tym przypadku określenie wysokości zobowiązań podatkowych spółki następuje w decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej. Celem tej regulacji jest odstąpienie od wymogu przewidzianego w art. 108 § 2 pkt 2 o.p., co z pewnością ma wpływ na szybkość postępowania.

Sąd Okręgowy w całości podziela te stanowiska.

W świetle całości zgromadzonego w sprawie, w aktach ubezpieczeniowych pozwanego organu jak i w aktach sprawy, materiału dowodowego w ocenie Sądu Okręgowego brak było wątpliwości odnośnie trafności i słuszności spornej decyzji organu rentowego z dnia 2 października 2023 roku obciążającej A. W. odpowiedzialnością z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477

14 § 1 k.p.c. orzeczono jak w punkcie 1 wyroku .

W punkcie 2 sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Na koszty procesu w niniejszej sprawie złożyły się koszty zastępstwa procesowego organu rentowego, który w był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Ustalając wysokość kosztów zastępstwa procesowego sąd miał na uwadze, że niniejsza sprawa nie należy do kategorii spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego, tym samym koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika organu rentowego powinny zostać ustalone według stawek liczonych od wartości przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu sporu jest równowarta łącznej kwocie zadłużenia określonej w zaskarżonej decyzji i wynosi 326 457,95 zł. Zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 t.j.) stawki minimalne przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł wynoszą 10 800 zł.

Sędzia Stanisław Pilarczyk