Sąd uznał, że dziecko z cukrzycą wymaga stałej opieki innej osoby

Orzeczeniem z dnia 18 grudnia 2024 roku znak: (...)/22/23/24 Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnoprawność w Ł. zaliczył Ł. F. do osób niepełnosprawnych o symbolu przyczyny 11-I do 01 kwietnia 2029 roku. Wskazano, że nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 wskazań).

Orzeczeniem z dnia 23 czerwca 2025 roku nr: WN-I.(...).2.341.2025 Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. utrzymał w mocy orzeczenie z dnia 18 grudnia 2024 roku w zakresie wskazań z pkt 7.

(orzeczenia PZON i WZON)

Odwołaniem od orzeczenia WZON przedstawiciel ustawowy Ł. F. domagał się zmiany brzmienia pkt 7 poprzez wskazanie, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego wg nirm przepisanych.

(odwołanie k. 1-8)

W odpowiedzi na odwołanie WZON wniósł o oddalenie odwołania.

(odpowiedź na odwołanie k. 11-13)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

U małoletniej Ł. F. rozpoznano we wrześniu 2020r. cukrzycę insulinozależną, w chwili obecnej wyrównaną. Odwołująca nie odczuwa spadków cukru w nocy, a z kolei w ciągu dnia to odczuwanie spadku poziomu cukru we krwi jest słabe. Nieprawidłowa kontrola poziomu cukru we krwi we wczesnej fazie leczenia cukrzycy powoduje w przyszłości przewlekłe powikłania tzw. pamięć metaboliczną. Dlatego niezbędne jest stałe kontrolowanie dziecka i odpowiednie reagowanie na wahania poziomu cukru we krwi. Ze przyczyn diabetologicznych odwołująca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

(opinia biegłego sądowego z zakresu diabetologii – k. 92-94v)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie opinii biegłego z zakresu diabetologii. Opinia ta jest pełna, jasna, zawiera logiczne wnioski i przekonujące uzasadnienie. Żadna ze stron nie składała do niej zastrzeżeń mogących skutkować podważeniem ustaleń biegłego oraz jej wniosków. Nie zachodziła także konieczność uzupełnienia materiału dowodowego z urzędu przez Sąd.

Sąd pominął dowód z przesłuchania strony odwołującej na podstawie art. 235

2 § 1 pkt 2 kpc, uznając, że okoliczność, na którą dowód został zgłoszony, została już dostatecznie wyjaśniona innymi przeprowadzonymi dowodami. W niniejszej sprawie opinia biegłego jednoznacznie potwierdziła, że małoletnia odwołująca wymaga stałej pomocy i wsparcia odpowiadającego przesłance określonej w pkt 7 orzeczenia o niepełnosprawności. Wobec jednoznacznych wniosków opinii biegłego przeprowadzenie dowodu z przesłuchania odwołującej, nie mogło wnieść do sprawy nowych istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, co uzasadniało jego pominięcie.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6b ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (zwanej dalej "ustawą") w orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Stosownie do art. 4a ust. 1 cytowanej ustawy osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.

Z kolei zgodnie z §1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 roku w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia oceny niepełnosprawności u osoby w wieku do 16 roku życia, zwanej dalej "dzieckiem", dokonuje się na podstawie następujących kryteriów:

1) przewidywanego okresu trwania upośledzenia stanu zdrowia z powodu stanów chorobowych, o których mowa w § 2, przekraczającego 12 miesięcy,

2) niezdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, takich jak: samoobsługa, samodzielne poruszanie się, komunikowanie z otoczeniem, powodującej konieczność zapewnienia stałej opieki lub pomocy, w sposób przewyższający zakres opieki nad zdrowym dzieckiem w danym wieku, albo

3) znacznego zaburzenia funkcjonowania organizmu, wymagającego systematycznych i częstych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych w domu i poza domem.

Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Pojęcie samodzielnej egzystencji łączy się zatem z podstawowymi potrzebami życiowymi, które ustawodawca przede wszystkim identyfikuje z czynnościami samoobsługowymi (przez które rozumieć trzeba ubieranie się, dbanie o higienę osobistą, samodzielne spożywanie posiłków), z poruszaniem się (tj. z samodzielnym przemieszczaniem się w przestrzeni) oraz komunikacją (tzn. porozumiewaniem się z otoczeniem, innymi osobami, opiekunami). Czynności te składają się przy tym w sposób kumulatywny na sferę samodzielnej egzystencji co oznacza, że wszystkie okoliczności objęte tym spójnikiem muszą wystąpić łącznie. Znaczne ograniczenie możliwości samodzielnej egzystencji tłumaczyć zatem trzeba jako stan, w którym dana osoba nie ma w pełni zniesionej możliwości samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, jednak jej schorzenia wywołują określone dysfunkcje zakłócające w stopniu poważnym, istotnym samodzielne samo obsługiwanie się, poruszanie i komunikację.

W przypadku osób chorych na przewlekłe choroby, niezależnie od ich wieku, opieka rodzica musi być szersza niż u zdrowych, bo obejmuje przynajmniej podawanie leków, czy dbanie o odpowiednią dietę, dokładniejsze monitorowanie stanu zdrowia - przykładowo regularne mierzenie ciśnienia krwi, itp., towarzyszenie w drodze do, z i podczas wizyt u lekarzy, rehabilitantów. Konieczność takiej zwiększonej opieki nie zawsze jednak skutkuje zaliczeniem do grona osób niepełnosprawnych, a tym bardziej uznaniem, że jest ono niezdolne do samodzielnej egzystencji. Decydujące znaczenie ma tu bowiem niewystępowanie danego schorzenia, a jego wpływ na funkcjonowanie małoletniego - stopień zaburzenia tego funkcjonowania.

Przy ustalaniu stanu faktycznego w zakresie rzeczywistej konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, Sąd oparł się na wnioskach z opinii biegłego z zakresu diabetologii, które nie były kwestionowane przez strony. Biegły jednoznacznie wskazał, że w przypadku małoletniej Ł. F. istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. U małoletniej Ł. F. rozpoznano we wrześniu 2020r. cukrzycę insulinozależną, w chwili obecnej wyrównaną. Odwołująca nie odczuwa spadków cukru w nocy, a z kolei w ciągu dnia to odczuwanie spadku poziomu cukru we krwi jest słabe. Nieprawidłowa kontrola poziomu cukru we krwi we wczesnej fazie leczenia cukrzycy powoduje w przyszłości przewlekłe powikłania tzw. pamięć metaboliczną. Dlatego niezbędne jest stałe kontrolowanie dziecka i odpowiednie reagowanie na wahania poziomu cukru we krwi. Ze przyczyn diabetologicznych odwołująca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Mając na względzie powyższe Sąd zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 23 czerwca 2025r. znak: WN-I.(...).2.341.2025 oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 18 grudnia 2024r., nr (...)/22/23/24, poprzez wskazanie, że Ł. F. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 wskazań).

Z tych względów, na podstawie art. 477

14 § 2 k.p.c., zgodnie z którym w przypadku uwzględnienia odwołania sąd zmienia w całości lub w części zaskarżoną decyzję organu rentowego lub zaskarżone orzeczenie wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzję tego zespołu i orzeka co do istoty sprawy, Sąd uwzględnił odwołanie od decyzji i orzekł jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach w punkcie 2 sentencji wyroku znajduje swój wyraz w treści art. 98 k.p.c., ustanawiającego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującej się kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Z: (...)

(...)