Trzej związkowcy nie wrócą do pracy, sąd oddalił ich apelację

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2023 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie pod sygn. IV P 1146/19/N oddalił powództwo

K. D. (1)

o przywrócenie do pracy (pkt I), zasądził od strony pozwanej (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na rzecz powoda K. D. (1) kwotę 21 150 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (pkt I ), koszty zastępstwa procesowego między powodem K. D. (1) a stroną pozwaną (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wzajemnie zniósł (pkt III), zasądził od strony pozwanej (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na rzecz powoda K. D. (1) kwotę 1 058 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, która to kwota odpowiada wysokości opłaty sądowej od zasądzonego odszkodowania (pkt IV), nadał wyrokowi w pkt II rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 7 050 zł (pkt V), oddalił powództwo

K. K.

o przywrócenie do pracy (pkt VI), zasądził od strony pozwanej (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na rzecz powoda K. K. kwotę 27 450 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (pkt VII), koszty zastępstwa procesowego między powodem K. K. a stroną pozwaną (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wzajemnie zniósł (pkt VIII), zasądził od strony pozwanej (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na rzecz powoda K. K. kwotę 1 373 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, która to kwota odpowiada wysokości opłaty sądowej od zasądzonego odszkodowania (pkt IX), nadał wyrokowi w pkt VII rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 9 150 zł (pkt X), oddalił powództwo

Z. Z. (1)

o przywrócenie do pracy (pkt XI), zasądził od strony pozwanej (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na rzecz powoda Z. Z. (1) kwotę 18 720 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (pkt XII), koszty zastępstwa procesowego między powodem Z. Z. (1) a stroną pozwaną (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w K. wzajemnie zniósł (pkt XIII), zasądził od strony pozwanej (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na rzecz powoda Z. Z. (1) kwotę 1 000 tytułem zwrotu kosztów procesu, która to kwota odpowiada wysokości opłaty sądowej od zasądzonego odszkodowania (pkt XIV), nadał wyrokowi w pkt XII rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 6 240 zł (pkt XV), nakazał ściągnąć od strony pozwanej (...) PL (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie kwotę 444,41 zł (pkt XVI) .

Sąd Rejonowy uznał za bezsporne, iż powód K. D. (1) był zatrudniony u strony pozwanej (...) sp. z o. o. z siedzibą w K. od (...)., w pełnym wymiarze czasu pracy, ostatnio na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku specjalisty (...) Jest on członkiem (...). Pełnił funkcję Sekretarza Komisji Zakładowej (...) u ww. pracodawcy (jako członek Komisji Zakładowej) oraz funkcję (...) (funkcje te były sprawowane również w dniu rozwiązania umowy o pracę ze stroną pozwaną).

Powód K. K. (1) był zatrudniony u strony pozwanej (...) sp. z o. o. z siedzibą w K. od (...)., w pełnym wymiarze czasu pracy, ostatnio na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku Specjalista D. (...). Jest on członkiem (...). Pełnił funkcję (...) (...) u ww. pracodawcy, funkcję O. (funkcje te były sprawowane również w dniu rozwiązania umowy o pracę ze stroną pozwaną).

Powód Z. Z. (1) był zatrudniony u strony pozwanej (...) sp. z o. o. z siedzibą w K. od(...), w pełnym wymiarze czasu pracy, ostatnio na stanowisku Specjalista D. (...) i również ostatnio na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Jest on członkiem (...). Pełnił funkcję Przewodniczącego Komisji Zakładowej (...) u ww. pracodawcy oraz funkcjęG. (funkcje te były sprawowane również w dniu rozwiązania umowy o pracę ze stroną pozwaną).

Za bezsporne uznał także Sąd

meriti, iż w dniu 7 czerwca 2019 r. w (...) opublikowany został artykuł Związek zawodowy w korporacji? To możliwe!” o pełnej treści jak na k. 199-200 akt. W artykule, dotyczącym generalnie możliwości funkcjonowania związków zawodowych w polskich oddziałach korporacji zagranicznych z branży finansowej oraz IT, Z. Z. (1), K. K. oraz K. D. (1) rozmawiając z autorem artykułu przedstawili kulisy funkcjonowania założonego przez nichz.” w (...) sp. z o. o. z siedzibą w K.. Ich wypowiedzi są wprost cytowane przez autora. Z artykułu wynika, że to związkowcy zdecydowali się na kontakt

z gazetą po publikacji tekstu „Kim jesteście korpoludzie​​?”. Zgodnie z treścią artykułu Związek zawodowy w korporacji? To możliwe!” dyrektor (...) oddziału globalnego (...) w trakcie jednego ze spotkań z powodami miała powiedzieć do nich: „proszę wymienić sumę, za którą zgodzilibyście się państwo opuścić naszą firmę”, co zostało określone w artykule przez Z. Z. (1) jako „propozycja korupcyjna” („Przez chwilę byłem w szoku. Ale szybko zorientowałem się, że dostaliśmy propozycję korupcyjną – opowiada Z. Z. (1)”). „Dano nam kilka dni czasu do zastanowienia. Na następnym spotkaniu powiedzieliśmy, że nie ma takich pieniędzy, za które bylibyśmy w stanie zostawić naszych towarzyszy broni (…)” - jak wskazano dalej w artykule były to słowa K. D. (1). Również K. D. (1) wedle treści artykułu powiedział: „To przecież nieprawda, że w korporacji prawa pracownicze nie są obchodzone. Nasz zakład pracy nie jest pod tym względem niechlubnym wyjątkiem. Przeciwnie (...)”. Z. Z. (1) z kolei wskazał dalej w artykule, że wkrótce po utworzeniu związku zawodowego powodowie „spotkali się z różnego rodzaju represjami. Posunięto się nawet do tego, że K. K. i K. D. chciano wyrzucić z pracy, używając fałszywych oskarżeń. A jednak przetrwaliśmy i działaliśmy dalej (...) Zaczęliśmy walczyć z licznymi nieprawidłowościami: niewłaściwym wydawaniem pieniędzy z Funduszu Socjalnego, zastraszaniem i nękaniem pracowników, niezgodnym z prawem rekompensowaniem nadgodzin, zmuszaniem ludzi do szybszej pracy. Odnieśliśmy na tym polu wiele sukcesów. Pomimo tego nie jest nam łatwo. Nasz pracodawca nie cofa się przed naruszaniem przepisów, co udowodnił, wyrzucając pracy pięć matek pełniących funkcję (...) I.. Warto wiedzieć, że takie osoby objęte są szczególną ochroną stosunku pracy i nie można ich zwolnić. Jedna z pań miała odwagę pozwać G. do sądu i oczekuje na wyznaczenie rozprawy. Rozmawiamy z (...), by pokazać kolegom z innych korporacji, nie tylko to, że w takich firmach związki zawodowe są potrzebne. Chcemy, by się dowiedzieli, że są możliwe. Pracodawcy boją się ich jak ognia. Chęć zapłacenia nam za odejście jest tego najlepszym przykładem”.

Sąd I Instancji wskazał dalej, iż pismami z 2 października 2019 r. o szczegółowej treści jak na k. 23-28 akt strona pozwana zwróciła się do (...) sp. z o. o. w K. w trybie art. 13 ust. 1 ustawy o społecznej inspekcji pracy oraz co do powoda Z. dodatkowo również na podstawie art. 32 ustawy o związkach zawodowych o wyrażenie przez organizację związkową zgody na rozwiązanie umów o pracę z powodami na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p., tj. bez wypowiedzenia z winy pracownika, wskazując w treści pism planowane przyczyny rozwiązania umów. W pismach wskazano na wstępie, że pracodawca podtrzymuje zgłoszone przez niego zastrzeżenia i wątpliwości w zakresie statusu (...) sp. z o. o. w K. oraz działa w dobrej wierze i zaufaniu, że organizacja związkowa wykaże przysługiwanie statusu i uprawnień zakładowej organizacji związkowej.

Również pismami z 2 października 2019 r. o szczegółowej treści jak na k. 29-32 akt strona pozwana zwróciła się do Rady Pracowników w (...) sp. z o. o. w K. w trybie art. 17 ust. 1 ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji o wyrażenie przez Radę zgody na rozwiązanie umów o pracę z powodami D. i K. na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p., tj. bez wypowiedzenia z winy pracownika, wskazując w treści pism planowane przyczyny rozwiązania umów.

Pismami datowanymi na 4 października 2019 r. o treści jak na k. 33-36, które wpłynęły do pracodawców w dniach 4 października 2019 r. i 7 października 2019 r., zarówno Komisja Zakładowa (...) w (...) sp. z o. o. w K., jak i Rada Pracowników w (...) sp. z o. o. w K., odmówiły wyrażenia zgody na rozwiązanie umów z ww. pracownikami, przy czym Komisja Zakładowa (...) w (...) sp. z o. o. w K. ustosunkowała się także merytorycznie do przyczyn rozwiązania umów, a Rada Pracowników nie wyraziła zgody na rozwiązanie umów powołując się jedynie na art. 52 par. 2 k.p. i cytując ten przepis. Pod pismem organizacji związkowej podpisali się K. D. (1) jako sekretarz i J. D. jako skarbnik, a pod pismami Rady Pracowników – kilku członków tej Rady. Pismami z 9 października 2019 r. (...) sp. z o. o. z siedzibą w K. rozwiązała z powodami stosunek pracy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p., przy czym co do powodów D. i K. miało to miejsce ze skutkiem na dzień w dniu 9 października 2019 r., co jest bezsporne (co do powoda Z. – ustalenie Sądu co do daty rozwiązania z nim umowy znajdują się w dalszej części uzasadnienia). Powodom doręczono oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. o szczegółowej treści jak na k. 37-38 (dot. powoda D.), k. 39-40 (dot. powoda K.) i k. 41-42 (dot. powoda Z.).

Średnie miesięczne wynagrodzenie powodów liczone jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynosi co do powoda D. – 7050 zł (k. 499), co do powoda K. – 9150 zł (k. 866), a co do powoda Z. - 6240 zł (k.198).

Sąd I instancji ustalił ponadto, iż Organizacja (...) w (...) sp. z o. o. w K. została zarejestrowana w dniu (...). w Rejestrze Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku Regionu (...) pod numerem (...) z władzą wykonawczą Organizacji (...) w postaci Komisji Zakładowej o składzie: Przewodniczący KZ – Z. Z. (1) i Członkowie KZ: K. D. (1) i J. D..

Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 umowy z 21 grudnia 2015 r. zawartej między (...) w (...) sp. z o. o. z siedzibą w K. a (...) sp. z o.o. w K., pracodawca udostępnił ZZ 3 tablice informacyjne w biurze w K. (po jednej na każdym piętrze zajmowanym przez pracodawcę) i 2 tablice w biurach w S. oraz wyraził zgodę na korzystanie przez Związek Zawodowy z dostępnych dla pracowników drukarek i kserokopiarek oraz dostępnych artykułów biurowych w zakresie niezbędnym do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy. W świetle § 1 ust. 3 ww. umowy, pracodawca zezwolił także na korzystanie przez Związek Zawodowy z dostępnych dla pracowników sal konferencyjnych (w miarę ich dostępności), w zakresie niezbędnym do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy. Na podstawie § 1 ust. 4 ww. umowy pracodawca nie wyraził zgody na korzystanie z firmowej poczty elektronicznej dla prowadzenia działalności związkowej. Zgodnie z umową poczta ta może być wykorzystywana jedynie w celach służbowych, związanych ze świadczeniem pracy.

Tablice były umieszczone w miejscach ogólnie dostępnych dla wszystkich pracowników. ZZ nigdy nie wystąpił do pracodawcy o przydział lokalu na cele prowadzenia działalności związkowej ani o zmianę ww. umowy i możliwość korzystania ze skrzynki służbowej w celu prowadzenia działalności związkowej. Związkowcy spotykali się w kawiarniach albo w domu u powoda Z.. W swoich mieszkaniach przechowywali również dokumentację związkową. Początkowo za kontakt między ZZ a pracodawcą odpowiadały HR menager K. S. (1) i dyrektor operacyjny A. B. (1) – nie zgłaszały one zastrzeżeń we wzajemnej współpracy na linii pracodawca – związek zawodowy. M. L. (1) miała kontakt ze związkiem zawodowym najpierw tylko jako prawnik strony pozwanej (którym była od 2014 r.), następnie już jako przedstawiciel pracodawcy od objęcia stanowiska dyrektora personalnego spółki w 2017 r., a od 2018 r. również jako członek zarządu.

Sąd Rejonowy ustalił także, iż pismem z 9 kwietnia 2018 r. Komisja Zakładowa (...) w G. działając na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych wskazała pracowników, członków ZZ, reprezentujących ZZ we wszystkich sprawach z zakresu prawa pracy: Z. Z. (1) jako Przewodniczącego, K. D. (1) jako Sekretarza, K. K. jako Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej oraz jako reprezentantów ZZ: K. M. (1), J. M., K. S. (2). Spośród ww. działaczy ZZ szczególnej ochronie podlegają – jak wskazano w piśmie - K. M. (1), J. M., K. S. (2).

Zgodnie z protokołem z 28 marca 2017 r. Komisja Socjalna zarządzająca środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej jako ZFŚS) u strony pozwanej postanowiła wraz z pracodawcą, że decyzje dotyczące źródła finansowania kart M. zostaną podjęte w późniejszym terminie po wcześniejszym podjęciu rozmów przez ZZ z pracodawcą (pkt 3 protokołu ustaleń). Ustalono także, że owoce nie będą finansowane z ZFŚS, a ZZ podejmie rozmowy z pracodawcą celem możliwości finansowania kosztów owoców przez pracodawcę. W przypadku odmowy - owoce nie będą kupowane. G. miał wstrzymać zakup owoców. Postanowiono, że dotychczasowy koszt owoców do końca marca 2017 r. dla obu lokalizacji wynosił ok. 20 tys. zł i obciąży wynik budżetu ZFŚS za rok 2017 r. (pkt 4 protokołu ustaleń). W posiedzeniu komisji brali udział 3 powodowie, także K. S. (3). Podczas spotkania Komisji Socjalnej, w dniu 4 kwietnia 2017 r., w którym brali udział m.in. trzej powodowie, ustalono preliminarz wydatków z ZFŚS na rok 2017 planując wydatki na: bony S., wyprawki szkolne, zapomogi. Komisja wniosła w pkt 6 protokołu o dofinansowanie pakietów Multisport przez pracodawcę na zasadach dotychczasowych wskazując, że koszt dofinansowania tych pakietów przekracza możliwości ZFŚS. Zaplanowane wydatki w zakresie Multisport wskazano na kwotę 10 500 zł. Protokół nie zawierał w ogóle zapisów o finansowaniu owoców.

Pismem z 4 maja 2017 r. pracodawca poinformował ZZ: „do czasu zakończenia naszych rozmów, finansowanie Multisport i owoców będzie odbywać się z kosztów operacyjnych”. W maju 2017 r. pracodawca zgodził się w formie pisemnej dofinansować karty Multisport z własnych środków obrotowych, ale za okres od maja 2017 r.

Ustalił również Sąd

meriti, iż w mailu z 7 grudnia 2017 r. wysłanym ze służbowej skrzynki mailowej powoda K. (do wszystkich pracowników pozwanej świadczących pracę przy ul. (...)) poinformował on razem z powodem D., że w budżecie ZFŚS znajduje się deficyt na kwotę 95 839,52 zł, który powstał na skutek dokonywania przez pracodawcę wypłat z kasy Funduszu na rzecz programu My Benefit oraz zakup owoców za okres od stycznia do kwietnia 2017 r.

Kwota powyżej 90 tys. zł, o której mowa w mailu, to kwota przeznaczona na koszt zakupów owoców i kart Multisport za okres od stycznia do kwietnia 2017 r.

Zanim wysłano ww. maila, pod którym podpisali się powodowie D. i K., pismo o identycznej niemal treści jak treść maila było wysłane do pracodawcy, a podpisali się pod nim niemal wszyscy członkowie Komisji Socjalnej. Pracodawca nie zareagował na to wcześniejsze pismo.

Sąd I Instancji ustalił dalej, iż pismem z 8 grudnia 2017 r. strona pozwana poinformowała ZZ w trybie art. 52 par. 3 k.p. o zamiarze rozwiązania bez wypowiedzenia umowy umów o pracę z powodami D. i K., powołując się na ciężkie i rażące naruszenie przez nich obowiązków pracowniczych, polegające na wysłaniu do wszystkich pracowników biura w dniu 7 grudnia 2017 r. nieprawdziwych informacji na temat działań pracodawcy, rzekomo niezgodnych z decyzjami podjętymi przez Komisję Socjalną, twierdząc, że Komisja Socjalna nie wyraziła zgody na finansowanie programu My Benefit oraz zakupu owoców w okresie od stycznia do kwietnia 2017 r. z budżetu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W piśmie wskazano, że zgodnie z protokołem z 28 marca 2017 r. Komisja Socjalna w punkcie 3 postanowiła, że decyzje dotyczące źródła finansowania Multisportu zostaną podjęte w późniejszym terminie po wcześniejszym podjęciu rozmów z pracodawcą. W piśmie wskazano także, że rozmowy te były prowadzone w maju 2017 r. i spowodowały ustalenie, iż wobec odmowy ze strony związkowej i komisji socjalnej współfinansowania kart Multisport ze środków ZFSS, od maja 2017 r. pracodawca zgodził się dofinansować karty Multisport z własnych środków obrotowych, co do owoców, to zgodnie z pkt 4, Komisja podjęła decyzję, że koszt ich zakupu od stycznia do marca 2017 r. obciąży budżet ZFSS. Decyzja co do dalszego źródła finansowania zakupu owoców miała być podjęta po podjęciu przez ZZ rozmów z pracodawcą, co doprowadziło do ustaleń, że iż pracodawca zakupuje owoce dla pracowników raz na 2 tygodnie z własnych środków obrotowych.

Pismem z 15 grudnia 2017 r. (o pełnej treści jak na k. 68 akt) ZZ odmówił wyrażenia zgody na rozwiązanie z powodami stosunku pracy. W piśmie wskazano m.in., że „nawet jeśli rozesłana wiadomość do pracowników jest w pewnej części nieprawdziwa (wspomniane w protokole (...) tys. zł), to nadal otwarta pozostaje kwestia niedoboru na kwotę 75 tys. zł”. ZZ podniósł także w tym piśmie, że w 2016 r. wiele razy informował G., że w nadchodzącym roku nie wyrazi zgody na finansowanie z ZFŚS kosztów owoców i kart Multisport, ostrzegając, że gdy do tego dojdzie, zażąda zwrotu pieniędzy. Wskazał, że uchwalonym na rok 2017 preliminarzu nie uwzględnili wydatków na realizację tych zadań.

Ustalił ponadto Sąd

meriti, iż pracodawca nie zdecydował się wtedy na rozwiązanie umów z powodami, dlatego że nie wyraziła na to zgody Rada Pracowników oraz ZZ. Poza tym pracodawcy przede wszystkim zależało na zdyscyplinowaniu powodów, a M. L. (1) odniosła wrażenie po rozmowie z członkiem Rady Pracowników (który wskazywał, że przewinienie powodów nie jest bardzo poważne), że takie sytuacje już się nie powtórzą. Pracodawca uważał, że mail oczerniał stronę pozwaną, gdyż podawał nieprawdziwą informację co do tego, że Komisja Socjalna nie wyraziła zgody na finansowanie kart Multisport i owoców za okres od stycznia do kwietnia 2017 r., a ponadto wysłanie maila było niezgodne z umową pozwanej ze ZZ, że służbowa poczta elektroniczna nie będzie wykorzystywana do celów związkowych. Nie było prób wyjaśniania z powodami okoliczności, które miały być przyczyną rozwiązania umów o pracę.

Pismem z 19 kwietnia 2018 r. ZZ poinformował pracodawcę, że od 16 kwietnia 2018 r. funkcję (...) Inspektora Pracy (dalej także jako (...)) w G. P. sprawuje M. S.. Pismem z 23 kwietnia 2018 r. pracodawca zwrócił się z prośbą o m.in.: przedstawienie podstawy odwołania dotychczasowego (...) A. Z., a także o potwierdzenie, że M. S. spełnia kwalifikacje przewidziane dla (...) i potwierdzenie odbycia wyborów uzupełniających (...). Pismem z 22 maja 2018 r. pracodawca wniósł do ZZ o informację czy m.in. M. S. korzysta z ochrony związkowej, w odpowiedzi na co K. D. (1) odręcznie naniósł na piśmie informację, iż M. S. pełni funkcję (...) na podstawie uchwały zarządu. Uchwałą nr 15/2018 Zarządu Organizacji (...) w G. PL. (...). z o.o. z 3 czerwca 2018 r. przyjęto Regulamin wyborów (...) o treści jak na k. 210 i nast. i postanowiono, że Społeczną Inspekcję Pracy w G. PL (...). z o.o. tworzą: Zakładowy (...) dla całego Zakładu, Oddziałowi (...) dla poszczególnych Oddziałów i Grupowi (...) dla komórek organizacyjnych. Powołano komisję wyborczą, której zadaniem było przeprowadzenie wyborów (...). W jej skład weszli: K. D. (1) jako przewodniczący Komisji, K. K. jako zastępca Przewodniczącego

i J. D..

Pismem z 21 czerwca 2018 r. o pełnej treści jak na k. 206 i nast. pracodawca zgłosił szereg uwag do przedłożonego przez (...) w (...) sp. z o. o. projektu Regulaminu wyborów (...) Inspektorów Pracy w G. Polska. Pracodawca wskazał w szczególności, że przedstawiona rozbudowana struktura (...) Inspektorów Pracy nie jest dostosowana do potrzeb Zakładu Pracy, że nie wskazano ilu grupowych (...) zostanie wybranych, że wybory powinny być przeprowadzone tak, by możliwy był udział w nich licznych pracowników G. nieposługujących się językiem polskim. W ocenie pracodawcy nie było żadnego uzasadnienia dla powoływania oddziałowych i grupowych (...) w sytuacji, gdy w zakładzie pracy w ciągu całego okresu funkcjonowania nie miał miejsca wypadek przy pracy, a wykonywana praca jest „pracą biurową”. ZZ nie uwzględnił uwag pracodawcy.

W dniu 6 lipca 2018 r. przeprowadzono wybory Grupowych (...) Inspektorów Pracy na kadencję 2018-2022, a w dniu 23 lipca 2018 r. także wybory Zakładowego i trzech Oddziałowych (...).

W piśmie do pracowników Komisja wyborcza wskazała, że wybory grupowych (...) są bezpośrednie i tajne, każdemu pracownikowi przysługuje jeden głos, głosować można tylko na jednego kandydata dla komórki organizacyjnej, do której należy głosujący. Motywem zorganizowania wyborów była (jak wynika z pisma ZZ kierowanego do pracowników) „troska o systematyczną poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy” oraz „zapewnienie związkom zawodowym niezbędnych warunków do sprawowania skutecznej kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy”. Na Grupowych (...) powołano po wyborach 12 osób, w tym m.in. M. S. (pomimo, że wcześniej ww. pismem z 19 kwietnia 2018 r. ZZ poinformował pracodawcę, że od 16 kwietnia 2018 r. funkcję (...) w G. P. sprawuje M. S.), M. C., T. W., K. D. (3) – ta ostatnia nigdy nie pracowała w komórce organizacyjnej, dla której została wybrana, tj. dla klienta (...). Zgodnie z regulaminem wyborów na (...) każdy z grupowych (...) miał być wybrany dla danej komórki organizacyjnej, zgodnie z założeniami ZZ wyodrębnionej według kryterium klienta obsługiwanego przez pracowników G. – aż 9 grupowych (...) było wybranych dla tego samego klienta: spółki (...).

Zakładowym (...) został K. D. (1), Oddziałowym przy ul. (...) – M. S., Oddziałowym przy ul. (...) – K. S. (3), a Oddziałowym w S. - K. K., który nigdy nie pracował w S.. W dniu 12 września 2018 r. przeprowadzono uzupełniające wybory na stanowisko Grupowych (...) w Oddziale przy ul. (...). Zostali nimi W. K., K. S. (4) i Z. Z. (1). Pracownicy ze S. nie wzięli udziału w wyborach (...) nie miał z nimi kontaktu mailowego ani bezpośredniego. Związkowcy postanowili, że już po wyborach K. K. na Oddziałowego (...) w K., wybierze się on z K. D. (1) (Zakładowym (...)) do S., aby zorganizować wybory. Pracodawca zapewnił, że sfinansuje wyjazd do S., ale po wyrobieniu służbowej karty kredytowej, czego powodowie nie uczynili i ostatecznie do S. nie pojechali.

Sąd I Instancji ustalił dalej, iż M. S. została ponownie wybrana na (...) w lipcowych wyborach, bo ZZ uznał, że jej wybór z kwietnia 2018 r. dokonany przez członków ZZ, a nie przez ogół pracowników, został zakwestionowany przez pracodawcę. Powoda K. jako oddziałowego (...) wybrali grupowi (...).

ZZ zdecydował się na tak rozbudowaną strukturę (...) mając na uwadze podział pracodawcy ze względu na ilość klientów obsługiwanych przez (...). K. D. (3) została wybrana „automatycznie” - bez czyichkolwiek głosów na nią, gdyż z założenia miała po wyborze udać się do placówki, gdzie pracowali pracownicy pozwanej dla klienta (...) i tam zorganizować wybory.

Wybory zostały przeprowadzone w biurze przy ul. (...), gdyż ZZ miał problem ze strony pracodawcy z fizycznym dostępem do innych miejsc pracy pracowników spółki niż ul. (...). Jedynym członkiem ZZ pracującym przy ul. (...) był K. S. (3).

Sąd

meriti ustalił, iż z związku z rozmową w pokoju kuchennym K. S. (3) z innymi pracownikami nt. wyborów na (...) i roli (...) miał on później rozmowę ze swoją (niebezpośrednią) przełożoną A. O. (obecnie Y.), co opisał potem w piśmie do ZZ. W jego odczuciu rozmowa była bardzo nieprzyjemna. Nie zgłosił tego M. L. (1), bo nie miał do niej wtedy już zaufania. W innej rozmowie przełożona zarzucała K. S. (3), że nie wywiązuje się on ze swoich obowiązków należycie, co oceniała jako skutek przyjęcia na siebie zbyt wielu obowiązków wynikających z dodatkowych funkcji. A. Y. bardzo dobrze ocenia współpracę z K. S. (3). Pierwsza z wyżej opisanych rozmów z nią odbyła się, gdyż przed wyborami na (...) otrzymała wiadomość od jednego z pracowników, że K. S. (3) rozmawia w kuchni pracowniczej z ok. 15-20 pracownikami i informuje ich, że gdy zostanie wybrany na (...), będzie miał dostęp do informacji o wysokości wynagrodzeń pracowników i będzie miał na nie wpływ. W związku z tym rozmawiała z nim przez zoom i poinformowała, aby nie wprowadzał pracowników w błąd co do funkcji (...) i by zapoznał się z uprawnieniami (...) wynikającymi z ustawy.

Sąd

meriti ustalił też, że w 2018 r. miała miejsce reorganizacja u strony pozwanej, w wyniku czego redukcją etatów objętych zostało 5 stanowisk pracy pracownic pracujących w G. w K.. W dniu 20 kwietnia 2018 r. ww. pracownice zawarły z pracodawcą porozumienia o rozwiązaniu umów o pracę

za porozumieniem stron. Kolejno wystąpiły do strony pozwanej z inicjatywą zastąpienia ww. porozumień na jednostronne oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę, na co pracodawca wyraził zgodę i cofnął oświadczenia woli w związku z zawartym porozumieniem, a także skierował do ww. 5 osób oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia z datą jak na podpisanych porozumieniach rozwiązujących umowy. Po wręczeniu oświadczeń o wypowiedzeniu, w okresie wypowiedzenia, te 5 pracownic zostało wybranych na (...) w wyborach wyżej opisanych. Należała do nich T. W., której okres wypowiedzenia miał skończyć się 31 lipca 2018 r. W mailu z 9 lipca 2018 r. K. D. (1) poprosił M. L. (1), aby wręczono osobom wybranym na (...) pisma informujące o cofnięciu ich wypowiedzeń. Pracownice nie zwróciły się do pracodawcy o cofnięcie oświadczeń o wypowiedzeniu w związku z wyborem ich do funkcji Inspektorów, w ogóle nie podjęły rozmów z pracodawcą co do rozwiązania umów (nie podjęły tych rozmów również po ustaniu zatrudnienia) i co do woli objęcia funkcji (...) w okresie wypowiedzenia. Z tego powodu pracodawca nie cofnął w związku z tym swoich oświadczeń o rozwiązaniu umów o pracę za wypowiedzeniem. Jedna z tych pracownic oznajmiła, że w ogóle nie chce być (...), a dwie wyrażały zdziwienie, że zostały wybrane.

Ustalił także Sąd Rejonowy, iż spośród ww. pięciu osób odwołanie od decyzji o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem wniosła jedynie T. W.. Pozew w tym zakresie został wniesiony dopiero w dniu 27 lutego 2019 r. Sprawa została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie pod sygn. akt IV P 286/19/N. Powództwo zostało oddalone wyrokiem z dnia 19 listopada 2019 r. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 22 stycznia 2020 r. Podstawą oddalenia powództwa było ponad półroczne przekroczenie terminu z art. 264 § 1 k.p. K. D. (1) zeznawał w sprawie jako świadek. T. W. była pracownikiem strony pozwanej przez ok. 10 lat, do 2018 r. Od wypowiedzenia umowy o pracę odwołała się do sądu pracy powołując się na to, że została wybrana na (...) Inspektora Pracy, a wiedziała, że pracownika z taką funkcją nie można zwolnić z pracy zgodnie z prawem. Wiedziała, że jej okres wypowiedzenia upływa w lipcu 2018 r., pomimo to zdecydowała się na udział w wyborach, gdyż dostrzegała nieprawidłowości w zakresie rozliczania godzin nadliczbowych. ZZ pomagał jej w prowadzeniu sprawy sądowej.

W listopadzie 2018 r. S. C. jako dyrektor HR zorganizowała szkolenie dla nowo wybranych (...), którego koszty pokrył pracodawca.

Pracownice, które nie pełniły żadnych funkcji we władzach ZZ – K. M. (1), J. M. i K. S. (2) – zostały uchwałą Komisji Zakładowej ZZ objęte ochroną szczególnej trwałości stosunku pracy – przy czym nie było konkretnych powodów dla wyboru tych osób jako reprezentantów ZZ przed pracodawcą i aby akurat tych pracowników objąć szczególną ochroną.

Ustalił dalej Sąd

meriti, iż w 2018 r. rozpoczęły się kontrole Państwowej Inspekcji Pracy inicjowane przez ZZ.

Zgodnie z protokołem kontroli nr rej. (...)-5310- (...)-Pt/18, w dniach 19 i 30 lipca oraz 14, 21 i 24 sierpnia 2018 r. w G. przeprowadzona została kontrola PIP. Efektem tej kontroli było wystąpienie pokontrolne z 31 sierpnia 2018 r. Wyszczególniono w nim następujące zalecenia: ustalanie w umowach o pracę zawieranych z pracownikami nazw stanowisk w języku polskim, przestrzeganie przepisów w zakresie wypowiadania i rozwiązywania umów o pracę z osobami, które pełnią funkcję (...), powiadamianie na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia temu pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, zapewnienie dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w święto w ciągu przyjętego okresu rozliczeniowego, wymaganie od pracowników wskazania w pisemnym wniosku o udzielenie czasu wolnego w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych, za jakie godziny nadliczbowe pracownik wnioskuje o czas wolny, tj. kiedy wypracowane, w jakich dniach i jakiej ilości, rzetelne prowadzenie ewidencji czasu pracy, terminowe wypłacanie wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i wynagrodzenia za pracę w godzinach ponadwymiarowych, tj. nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca kalendarzowego, w którym godziny ponadwymiarowe zostały wypracowane.

W piśmie PIP do ZZ Inspekcja wskazała m.in., że niezależnie od naruszenia przez G. ustawy o SIP, wybrani SIP nie zwrócili się do pracodawcy z wnioskiem o wycofanie wypowiedzeń.

Potem miały miejsce kolejne kontrole PIP: zakończona 30 stycznia 2019 r. skutkująca sporządzeniem nakazu dotyczącego powołania Komisji BHP i wystąpieniem z dwoma wnioskami, których dyspozycje zostały wykonane. Kontrola PIP odbyła się również w dniach 21, 25 i 29 marca 2019 r., a także 5,10,16 i 30 kwietnia 2019 r. na wniosek Komisji Zakładowej ZZ. Przedmiotem skargi była dyskryminacja płacowa w Zespole (...) u pracowników posługujących się językiem niderlandzkim i prawidłowość naliczenia wynagrodzenia chorobowego u ww. pracowników. Kontrola nie zakończyła się wydaniem decyzji ustnych czy poleceń. W trakcie tych kontroli pracownicy (C. S., powód K., J. D.) upoważniali pisemnie członków ZZ do wglądu w ich akta osobowe. Z protokołu PIP nie wynika z czyjej inicjatywy zostały sporządzone pisemne upoważnienia.

Sąd I Instancji następnie ustalił, iż spośród wszystkich (...) jedynie powód D. dokonywał wpisów w zakładowej księdze zaleceń i uwag. Było to 5 wpisów. We wpisie z 5.11.2018 r. z terminem wykonania zalecenia do 14 dni powód D. jako Zakładowy (...) zalecił podjęcie czynności zmierzających do przywrócenia do pracy T. W. i wypłacenie odszkodowania trzem (...) w wysokości 3-miesięcznych wynagrodzenia. W dniu 13 listopada 2018 r. G. złożył do PIP sprzeciw od tego zalecenia. Sprzeciw został uwzględniony przez PIP w piśmie z 30 stycznia 2019 r. - zalecenie nie podlegało wykonaniu.

We wpisie z 5.11.2018 r. z terminem z terminem wykonania zalecenia do 14 dni powód D. jako Zakładowy (...) zalecił skierować na szkolenie podstawowe nowo wybranych SIP wskazując, iż zgodnie z publikacją PIP winno ono wynosić 24 h. W piśmie z 9.11.2018 r. pracodawca wskazał, iż po raz kolejny podkreśla, iż nie zamierza utrudniać SIP wykonywania ich obowiązków i wyznaczył czas i miejsce szkolenia. Odniósł się do publikacji cytowanej we wpisie powoda. Wskazał, że kwestia szkolenia dla SIP nie może być przedmiotem zalecenia.

We wpisie z 8.11.2018 r. z terminem z terminem wykonania zalecenia do 7 dni powód D. jako Zakładowy (...) zalecił wprowadzenie do zapisów Regulaminu pracy możliwość pracy zdalnej wszystkim, którzy są nią zainteresowani. Wskazał, że dwie pracownice świadczą pracę zdalną – w razie braku wprowadzenia zapisów, zalecił stacjonarne zatrudnienie obu pracownic. W odpowiedzi na to G. poinformował w piśmie z 9.11.2018 r., że planuje na dzień 19.11.2018 r. opracować Politykę Pracy z zapisami o okazjonalnej pracy z domu i telepracy.

We wpisie z 8.11.2018 r. z terminem z terminem wykonania zalecenia do 7 dni powód D. jako Zakładowy (...) zalecił likwidację fetoru w damskim WC. W odpowiedzi na to pismo datowanej na 9.11.2018 r. G. szczegółowo opisał jakie czynności zostały podjęte w dniu 9.11.2018 r. w związku z kwestią nieprzyjemnego zapachu w damskim WC i wniósł o przekazywanie tego typu spraw do działu F., a nie za pośrednictwem księgi zaleceń, gdyż nie jest o zgodne z ustawą o (...).

We wpisie z 14.11.2018 r. z terminem wykonania zalecenia do 7 dni powód D. jako Zakładowy (...) zalecił umożliwienie dostępu do biura przy ul. (...)-K. dwóm (...) oraz powodowi K., który będzie pełnił funkcję Oddziałowego (...) przy ul. (...)-K. ze względu na zamknięcie Oddziału w S.. W książce nie odnotowano informacji pracodawcy o podjętych decyzjach co do tego zalecenia, jednakże sprzeciw został wniesiony. Rozpoznając sprzeciw PIP wskazał, że ustalił, iż przy ul. (...) świadczą pracę pracownicy obsługujący klienta pozwanej: (...) Sp. z o.o. Biuro należy do tego klienta, który zawarł umowę z G., że tylko pracownicy obsługujący tego klienta mają wstęp do biura przy ul. (...). Zarządzający budynkiem, czyli ww. klient, odmówił prawa dostępu do pomieszczeń przy ul. (...) powołując się na to, że przestrzeń ta jest traktowana jak „restricted area”, do której dostęp mogą mieć tylko osoby obsługujące pracodawcę. PIP uznał sprzeciw pracodawcy za niezasadny wskazując, iż niezależnie od zapisów w regulaminie o możliwości korzystania z biura, SIP ma prawo kontrolować stan budynków, maszyn, urządzeń technicznych, sanitarnych oraz procesów technologicznych z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy, co daje mu prawo wstępu w każdym czasie do pomieszczeń i urządzeń zakładu pracy, więc pomimo tego, że budynek nie jest własnością G., regulamin powinien zawierać zapis o możliwości wejścia na jego teren przez SIP.

Ustalił też Sąd I Instancji, iż Powód D. mówił do pozostałych SIP, by dostrzeżone nieprawidłowości zgłaszali jemu, a nie dokonywali wpisów do książek, gdyż inaczej spotka ich szykana ze strony pracodawcy.

Po kontroli PIP z 2018 r. powód K. zapytał M. L. (1) ile G. zapłacił inspektorowi PIP za to, że G. nie został ukarany mandatem w związku z wynikami kontroli.

Następnie ustalił Sąd

meriti, iż w październiku 2018 r. i na początku 2019 r. powodowie jako działacze ZZ wystąpili do M. L. (1) o zgodę na zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy na doraźne czynności związkowe – informując ustnie, że wniosek jest składany celem złożenia w Prokuraturze zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez M. L. (1) lub G.. Nie powiedzieli o jakie przestępstwo chodzi. Zgoda została wyrażona. Dotąd M. L. (1) była 3 razy przesłuchiwana przez Policję w związku ze swoją działalnością w G.. Powodowie w czasie takich zwolnień udawali się do PIP, by uzyskać poradę czy G. dopuszcza się przestępstw.

Powodowie jeden raz – już po rozwiązaniu z nimi umów o pracę - zgłosili do prokuratury możliwość popełnienia przestępstwa przez G. w zakresie utrudniania działalności związkowej i rozwiązania umów z pracownikami w trakcie sporu zbiorowego.

Ustalił też Sąd Rejonowy, iż podczas zatrudnienia ZZ wielokrotnie zwracał się do pracodawcy o zwolnienie powoda K. jako członka zarządu ZZ z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia - w różnym wymiarze czasowym (1 h danego dnia, 3 h danego dnia, 8 h danego dnia). We wrześniu 2019 r. takie wnioski dotyczyły 12 dni po 3 h, 3 dni po 1 h i 2 dni po 2 h, od g. 13 do g. 15 lub od g. 13 do 14, w październiku – 16 dni, każdy po 3 h poza ostatnim, który dotyczył 2 h – od g. 14 do 17 i od g. 15 do 17. Wnioski nie były składane na bieżąco co do danego dnia, jeden wniosek obejmował zwykle wszystkie dni danego miesiąca. Powód nigdy nie otrzymał odmowy.

W 2018 r. G. likwidował Oddział spółki w S. w związku z czym odbyły się tam zwolnienia grupowe. G. zaproponował regulamin zwolnień grupowych z odprawami 6000 zł, ale ZZ wskazał, że rozmowy będą kontynuowane, jeśli odprawy będą wynosić 200 tys. zł. Ostatecznie Regulamin został przyjęty bez udziału ZZ.

Ustalił dalej Sąd I Instancji, iż w lutym 2019 r. odbyło się spotkanie z udziałem 3 powodów (powód Z. jako jedyny był obecny zdalnie), M. L. (1), kierownikiem HR S. C. i M. K. jako przełożonej powodów (nie bezpośredniej). Doszło do niego z inicjatywy M. L. (1). Zaproszenia na spotkanie powodowie otrzymali od M. K. bez informacji czego będzie dotyczyć, jako pracownicy, nie przedstawiciele ZZ. M. L. (1) chciała wypracować ogólne zasady dalszej współpracy między ZZ a G. z uwagi na częste dotąd zgłaszanie przez ZZ nieprawidłowości do PIP, do pracodawcy, i ogólne niezadowolenie powodów ze współpracy ZZ z G., również ze strategii biznesowej G., np. przeniesienia części procesów do Indii. Na spotkaniu wskazała powodom, że strategia biznesowa się nie zmieni, gdyż jest ustalana na poziomie globalnym. Zapytała jak czy powodowie widzą możliwość rozstania się z pracodawcą, a jeśli tak, w oparciu o jakie zasady. Wskazała, że dostrzega, że męczą się jako pracownicy, zapytała jak widzą możliwość dalszej współpracy bez ciągłych kontroli PIP i grożenia prokuraturą. Nie wskazywała, że to pracodawca jest niezadowolony ze współpracy. Powód K. zapytał: „to ile jesteśmy dla was warci czy niewarci”. M. L. (1) odpowiedziała, że to nie jest rozmowa o pieniądzach. W czasie rozmowy głos zabierała głównie M. L. (1), jej pytania miały charakter otwarty, nie miała konkretnej propozycji dla powodów, bardziej zależało jej na tym, by dowiedzieć się czy powodowie w ogóle widzą możliwość rozwiązania umów o pracę z G. na wspólnie wypracowanych warunkach. Zakładała, że powodowie w ramach takich ustaleń mogą domagać się jakichś kwot na zasadzie odprawy, ale to słowo w ogóle nie padło w czasie rozmowy. Nie padła żadna propozycja finansowa ze strony pracodawcy co do warunków rozwiązania umów o pracę z powodami („rozstania się”), pracodawca nie zaproponował żadnych warunków ewentualnego ustania „współpracy”. Powód D. odpowiedział, że jemu jest dobrze u pracodawcy i nie chce się rozstawać z G.. Spotkanie nie doprowadziło do konstruktywnych wniosków co do dalszej współpracy. Powodowie mieli wrócić za jakiś czas z informacją zwrotną co do dalszego kontynuowania stosunku pracy. Tego samego dnia, po opuszczeniu spotkania przez powodów Z. i K., spotkanie było kontynuowane jedynie z udziałem powoda D.. Poruszono na nim kwestię dodatku mieszkaniowego otrzymywanego przez powoda D. ustalonego poza zapisami umowy o pracę. Standardowo przyznawany jest przez stronę pozwaną do 12 miesięcy, powód otrzymywał go znacznie dłużej. Powód nie chciał zrezygnować z tego dodatku. Ostatecznie pracodawca przystał, aby podwyższyć wynagrodzenie zasadnicze powoda o kwotę dodatku. Po wyżej opisanym spotkaniu powodowie mieli wrócić za jakiś czas z informacją zwrotną co do dalszego kontynuowania stosunku pracy. Po dwóch tygodniach oświadczyli M. L. (1), że nie rozstaną się z G., bo nie chcą opuścić „swoich towarzyszy broni”.

Ustalił następnie Sąd I Instancji, iż G. dysponował ograniczoną ilością miejsc postojowych dla pracowników - z części korzystała z nich kadra menadżerska, z części - osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności na określonych zasadach, pozostała część była losowana na zasadzie cyklicznie przeprowadzanej loterii.

W protokole nr (...) r. z posiedzenia Rady Pracowników (...) sp. z o.o. z 26 września 2018 r. postanowiono m.in., że w nowej lokalizacji będzie dostępnych 50 miejsc parkingowych, a potem więcej. Wskazano w nim także, że osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności ruchowej po zgłoszeniu się do pracodawcy z dokumentem poświadczającym tę niepełnosprawność dostaną miejsce postojowe. Nie było doprecyzowane w protokole ani w inny sposób, co oznacza sformułowanie „osoby z niepełnosprawnością ruchową”.

K. S. (2) jest zatrudniona w G. na stanowisku księgowej i jest członkiem (...) od 2018 r. Zwróciła się ona mailowo do pracodawcy w dniu 30 czerwca 2019 r. o udostępnienie jej miejsca parkingowego przy zakładzie pracy przynależnego Z. Z. (1) (który z niego nie korzystał po rozpoczęciu pracy zdalnej w domu). Wskazała, że jest osobą niepełnosprawną ze względu na przebytą chorobę nowotworową, przeszła mastektomię i ma niesprawną lewą rękę, co