Komisant odpowiada za cofnięty przebieg auta. Sąd obniżył cenę o 19 550 zł

Powodowie G. X. oraz F. U., prowadzący działalność w formie spółki cywilnej pod firmą (...) Spółka cywilna X. G., U. F., wnieśli pozew przeciwko T. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą (...), domagając się zasądzenia na swoją rzecz solidarnie kwoty 50.000 zł tytułem obniżenia ceny pojazdu marki G. (...) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 18 listopada 2023 r. do dnia zapłaty. Nadto wnieśli o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że nabyli od pozwanego samochód marki G. (...) za cenę 230.000 zł, co zostało potwierdzone fakturą nr (...). Do wydania pojazdu miało dojść w dniu 13 października 2023 r. Strona powodowa podała, że zgodnie z ofertą sprzedaży pojazd miał posiadać przebieg wynoszący około 145.000 km, co stanowiło jeden z głównych powodów podjęcia decyzji o zakupie pojazdu za ustaloną cenę. Po zakupie pojazdu powodowie mieli ujawnić rozbieżności dotyczące rzeczywistego przebiegu samochodu. Wskazali, że przebieg wyświetlany na liczniku wynosił 145.049 km, natomiast w pamięci długookresowej pojazdu ujawniono przebieg 194.895 km. Ponadto w toku diagnostyki ustalono, że ostatni odnotowany przebieg pojazdu z dnia 23 czerwca 2023 r. wynosił 179.415 km. Zdaniem powodów wykluczało to możliwość, aby w dniu zakupu pojazd posiadał deklarowany przebieg około 145.000 km. Podnieśli, że przebieg pojazdu został cofnięty wyłącznie na liczniku, skoro możliwe było wykrycie rozbieżności w innych systemach pojazdu. Powodowie wskazali również, że pozwany początkowo deklarował gotowość zwrotu różnicy pomiędzy ceną uiszczoną za pojazd a jego rzeczywistą wartością wynikającą z ujawnionej wady. Następnie jednak, wraz z upływem czasu, pozwany miał zaprzestać odbierania telefonów oraz odpowiadania na wiadomości. W ocenie powodów pozwany był świadomy wady sprzedanego pojazdu, a jego wcześniejsza postawa świadczyła o uznaniu odpowiedzialności za niezgodność rzeczywistego przebiegu pojazdu z przebiegiem deklarowanym przy sprzedaży.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu.

Motywując powyższe wskazał, że w dniu 11 października 2023 r. do prowadzonego przez niego komisu przyjechał B. T., który oświadczył, że posiada do sprzedaży przedmiotowy pojazd, którego właścicielką miała być jego matka. Według pozwanego pojazd był wystawiony na internetowej platformie sprzedażowej, za pośrednictwem której znalazł się nabywca zainteresowany zakupem samochodu. Podał, że został poproszony jedynie o wystawienie faktury przenoszącej własność pojazdu na nowego nabywcę, a ponieważ prowadzi działalność gospodarczą polegającą na pośrednictwie w sprzedaży samochodów, zgodził się wykonać taką usługę. Pozwany podniósł, że w dniu 11 października 2023 r. sporządzono protokół nr (...) potwierdzający wstawienie samochodu do komisu, natomiast następnego dnia B. T. podał dane nabywcy, na którego pozwany wystawił fakturę. Według pozwanego po przekazaniu pieniędzy właściciel pojazdu miał udać się w celu wydania samochodu nabywcy. Zaprzeczył, aby pojazd znajdował się faktycznie w jego posiadaniu, aby był jego właścicielem albo aby miał bezpośredni kontakt z osobą, która go nabyła. W konsekwencji pozwany zakwestionował swoją odpowiedzialność wobec powodów.

Sąd ustalił, co następuje:

Powodowie G. X. oraz F. U., prowadzący działalność w formie spółki cywilnej pod firmą (...) Spółka cywilna X. G., U. F., nabyli pojazd marki G. (...) za cenę 230.000 zł. Sprzedaż została udokumentowana fakturą nr (...) z dnia 12 października 2023 r., wystawioną przez pozwanego T. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...). W treści faktury wpisano m.in. stan techniczny jest znany kupującemu, komis nie odpowiada za ukryte wady prawne i techniczne pojazdu.

Przedmiotowy pojazd został odebrany w dniu 13 października 2023 r.

Zakup pojazdu przez powodów był poprzedzony podjęciem uchwały nr 1 z dnia 6 października 2023 r., w której wspólnicy spółki cywilnej wyrazili zgodę na nabycie pojazdu. Pojazd miał zostać zakupiony na potrzeby działalności prowadzonej przez powodów.

Okoliczności bezsporne, nadto

dowód: uchwała nr 1 z dnia 6 października 2023 r. – k. 23, faktura nr (...) z dnia 12 października 2023 r. – k. 11–11v, przesłuchanie powoda G. X. – elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122, przesłuchanie pozwanego T. K. – elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122 akt.

Przed zakupem pojazd był oferowany do sprzedaży za pośrednictwem serwisu (...). W treści oferty wskazano przebieg pojazdu na poziomie do 150.000 km.

Informacja o przebiegu pojazdu była istotna dla powodów przy podejmowaniu decyzji o zakupie samochodu. Powód G. X. poszukiwał pojazdu z udokumentowaną historią oraz przebiegiem nieprzekraczającym około 150.000 km.

Dowód: przesłuchanie powoda G. X. – elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122 akt.

Powód G. X. przed zakupem oglądał pojazd w A., przy ul. (...). Pojazd został mu okazany przez osobę o imieniu B.. Powód obejrzał samochód z zewnątrz oraz wewnątrz, sprawdził przebieg widoczny na desce rozdzielczej, który pozostawał na poziomie poniżej 150.000 km. Przed zakupem nie przeprowadzono jazdy próbnej ani szczegółowej diagnostyki pojazdu w serwisie.

Dowód: przesłuchanie powoda G. X. – elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122 akt.

Pozwany wystawił fakturę dokumentującą sprzedaż pojazdu na rzecz powodów. Do pozwanego zwróciła się osoba o imieniu B. z prośbą o pośrednictwo przy sprzedaży samochodu, który miał stanowić własność jego matki. Pozwany przyjął pojazd do komisu wraz z dokumentami, sporządził protokół przyjęcia, a następnie wystawił fakturę sprzedaży.

Środki w kwocie 230.000 zł wpłynęły na rachunek firmowy pozwanego.

Dowód: faktura nr (...) z dnia 12 października 2023 r. – k. 11–11v, przesłuchanie pozwanego – T. K. elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122 akt.

Przy przyjęciu pojazdu do komisu pozwany sprawdził kompletność dokumentów, numer nadwozia oraz ewentualne obciążenia prawne pojazdu. Sprawdzeniu podlegał również przebieg pojazdu ujawniony w systemie CEPIK oraz przebieg widoczny na desce rozdzielczej. Wartości te odpowiadały sobie i nie wskazywały na rozbieżności. Pozwany nie przeprowadzał pogłębionej diagnostyki pojazdu w zakresie przebiegu zapisanego w innych modułach samochodu.

Dowód: przesłuchanie pozwanego T. K. – elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122 akt.

Po odbiorze pojazdu, w czasie czynności związanych z przeglądaniem modułów w komputerze pokładowym pojazdu, powód G. X. stwierdził rozbieżność pomiędzy przebiegiem widocznym na liczniku pojazdu, a przebiegiem zapisanym w pamięci długookresowej komputera pokładowego. Przebieg wyświetlany na liczniku wynosił 145.049 km, natomiast w pamięci długookresowej ujawniono wartość 194.895 km.

Dowód: zdjęcie licznika – k. 12, przesłuchanie powoda G. X. – elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122 akt.

W dniu 23 października 2023 r. przeprowadzono odczyt wartości pomiaru oraz odczyt danych historii pojazdu. W toku odczytu ujawniono dane wskazujące na przebieg pojazdu wyższy niż przebieg widoczny na liczniku. Ostatni odnotowany przebieg pojazdu z dnia 23 czerwca 2023 r. wynosił 179.415 km. Sporządzono również listę zapisów w pamięci usterek pojazdu. Dokumentacja ta obejmowała dane zapisane w systemach pojazdu, w tym informacje dotyczące ujawnionych błędów oraz zapisów eksploatacyjnych.

Dowód: odczyt wartości pomiaru z dnia 23 października 2023 r. – k. 9–10, odczyt danych historii z dnia 23 października 2023 r. – k. 17–22 akt.

Po ujawnieniu rozbieżności dotyczących przebiegu pojazdu powód G. X. kontaktował się z osobą o imieniu B. oraz z pozwanym T. K.. W rozmowach dotyczących rozbieżności przebiegu pojawiła się kwestia rozwiązania sporu pomiędzy stronami. Pozwany kierował powoda do osoby, która zgłosiła pojazd do sprzedaży. Jednocześnie rozważane było przyjęcie pojazdu z powrotem do komisu za zwrotem ceny, jednak pojazd pozostał w posiadaniu powodów i był przez nich nadal użytkowany.

Dowód: przesłuchanie powoda G. X. – elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122, przesłuchanie pozwanego T. K. – elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122 akt.

Pismem z dnia 27 października 2023 r. pełnomocnik powodów skierował do pozwanego pismo zatytułowane „Wezwanie do obniżenia ceny”. W ramach powyższego wezwano pozwanego do zapłaty kwoty 50.000,00 zł tytułem obniżeniem ceny wynikającej z traty wartości pojazdu marki G., (...) z 2018 r. nr VIN (...) zakupionego za kwotę 230.000 zł, który został odebrany 13 października 2023 r. w M., z uwagi na cofnięty przebieg. Termin zapłaty określono na 14 dni od daty otrzymania pisma pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. W uzasadnieniu powyższego wskazano, iż po przeprowadzeniu diagnostyki pojazdu ujawniona została rozbieżność przebiegu. Wobec powyższego wskazano na występowania wady sprzedanego pojazdu polegającą na niezgodności rzeczywistego przebiegu z tym, który wyświetla się na zegarach. Powyższe doprowadziło do wprowadzenia nabywcy w błąd co do istotnej cechy zakupu samochodu, czego konsekwencją jest znaczna utrata wartości.

Do przedmiotowego pisma zostało dołączone pełnomocnictwo datowane na dzień 27 października 2023 r. w ramach którego powodowie upoważnili pełnomocnika do ich reprezentowania we wszelkich sprawach, zarówno sądowych jak i pozasądowych, związanych z dochodzeniem wszelkich należności przeciwko pozwanemu. Wskazano, iż pełnomocnictwo obejmuje w szczególności prawo do reprezentowania przed wszystkimi organami władzy i administracji publicznej, podmiotami gospodarczymi i osobami fizycznymi oraz do prowadzenia wszelkich spraw sądowych przed wszystkimi sądami wszystkich instancji, w także przed Sądem Najwyższym, jak również do prowadzenia negocjacji i zawierania ugód w związku z dokonywaniem ww. czynności na podstawie niniejszego pełnomocnictwa.

Dowód:

wezwanie do zapłaty z dnia 27 października 2023 r. – k. 28–28v, pełnomocnictwo – k. 6

Udzielone przez powodów pełnomocnictwo upoważniało pełnomocnika do wszystkich czynności związanych ze sprawą samochodu, uprawniało do składania oświadczeń woli, w tym do złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny.

Dowód:

przesłuchanie powoda G. X. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 303

Pojazd po zakupie pozostawał w posiadaniu powodów i był przez nich użytkowany. Od chwili zakupu jego przebieg zwiększył się o około 23.000 km. Samochód był wykorzystywany przez powodów jako pojazd reprezentacyjny.

Dowód: przesłuchanie powoda G. X. – elektroniczny protokół rozprawy płyta CD k. 122 akt.

Pojazd marki G., (...) z 2018 r. nr VIN (...) posiadał wadę w postaci różnicy pomiędzy całkowitym przebiegiem rzeczywistym, a przebiegiem wyświetlanym na zestawie wskaźników. Rzeczywisty przebieg pojazdu w dniu jego sprzedaży wynosił w przybliżeniu 194.895 km. Różnica wynikająca z przebiegu wyświetlanego na zestawie wskaźników, a rzeczywistym przebiegiem wynosiła około 49.846 km.

Szacowana przy pomocy systemu Info-Ekspert wartość przedmiotowego pojazdu z wadą wynosiła około 91,5% wartości pojazdu bez wady. Szacowana wartość pojazdu z przebiegiem deklarowanym podczas sprzedaży na dzień 12 października 2023 r. wynosiła 249.900 zł brutto, natomiast wartość szacowana przy uwzględnieniu przebiegu ma poziomie 194.895 km wynosiła 228.700 zł.

Dowód:

pisemna opinia biegłego sądowego B. O. – k. 138-160, pisemna opinia uzupełniającą – k. 246-261

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, które nie budziły wątpliwości co do swojej autentyczności i nie były zakwestionowane przez strony. Nadto swoje ustalenia Sąd oparł również na dowodzie z przesłuchaniu stron niniejszego procesu jak też dowodzie z opinii biegłego sądowego.

Dowód z przesłuchania powoda G. X. w ocenie Sądu zasługiwał na uwzględnienie w całości – twierdzenie przez niego zaprezentowane miały bowiem charakter jasnego, logicznego i konsekwentnego wywodu, który dodatkowo znajdował uzasadnienie w materiale dowodowym zgormadzonym w aktach sprawy. Opisał on okoliczności związane z przebiegiem samej transakcji, sposobem wydania pojazdu, ujawnienie rozbieżności w przebiegu oraz kontakty stron po zakupie samochodu. Przedmiotowe zaś nie były co do zasady przedmiotem rozbieżnych stanowisk stron niniejszego procesu.

W podobny sposób należało ocenić również dowód z przesłuchania pozwanego T. K. – charakteryzował się on bowiem jasnością i spójnością, zaś zagadnienia przez niego poruszane nie były co do zasady przedmiotem sporu. Dokonując powyższej oceny, podobnie jak w przypadku strony powodowej, Sąd miał na uwadze, iż jako strona był on zainteresowany przedstawieniem okoliczności sprawy w sposób dla siebie najbardziej korzystny, a tym samym pozbawiony obiektywizmu.

Sąd zaaprobował opinie biegłego sądowego B. O. jako pełne i logiczne, w której biegły odpowiedział na wszystkie postawione przez Sąd pytania. Biegły w sposób wszechstronny wyjaśnił zagadnienia dotyczące faktycznego przebiegu pojazdu w dniu sprzedaży jak również odniósł się do kwestii jego wartości przy uwzględnieniu stwierdzonej wady. Wbrew wskazaniom pełnomocnika pozwanego nie sposób przyjąć, iż w przypadku tej ostatniej kwestii doszło do wewnętrznej sprzeczności w treści opinii – ta bowiem nie tylko realizowała tezę zakreśloną w postanowieniu Sądu, ale przede wszystkim stanowiła emanację mechanizmu określonego przez ustawodawcę do określania obniżenia ceny. Specjalista w rzeczowy, logiczny i profesjonalny sposób odniósł się do wszystkich zastrzeżeń sformułowanych przez strony niniejszego procesu, w tym do zagadnień związanych z możliwym ujawnieniem dodatkowej historii szkodowej pojazdu i jej ewentualnego wpływu na jego wartość. Podkreślenia w tym miejscu należało, że Sąd ocenia opinie biegłych pod kątem ich logiki, spójności oraz tego, czy odpowiadają na postawione tezy dowodowe (wyrok SA w Szczecinie z dnia 23 lipca 2014 r. III AUa 462/13 LEX nr 1527191).

Godzi się zauważyć w tym miejscu, iż podstawowym zadaniem sądu orzekającego, wyrażającym istotę sądzenia jest rozstrzyganie kwestii spornych w warunkach niezawisłości, na podstawie własnego przekonania sędziego przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 1996 roku, II CRN 173/95, publ. Lex nr 1635264). Skuteczne przedstawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (tak: orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99, publ. OSNAPiUS 2000, Nr 19, poz. 732; z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/2000, publ. OSNC 2000, Nr 10, poz. 189; z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99, publ. Lex nr 53136; z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, publ. Lex nr 56096). Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych, i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2003 r., II CK 75/02). Na sądzie orzekającym ciąży obowiązek dokonania oceny wszechstronnej, w czym mieści się wymaganie rozważenia wszystkich dowodów mających znaczenie dla przedmiotu sprawy oraz kierowania się w ocenie regułami logiki i doświadczenia życiowego nakazującego uwzględniać wzajemne związki między poszczególnymi faktami (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2005 r., II CK 385/04).

Sąd zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie bezspornym było zawarcie pomiędzy stronami umowy, której przedmiotem była sprzedaż pojazdu marki G., szczegółowo określonego w treści wystawionej faktury. Nie było również kwestionowane to, iż rzeczony został wydany kupującym, a wynagrodzenie zostało z tego tytułu uiszczone. Strona pozwana

de facto nie zaprzeczała również temu, iż doszło do wystąpienia różnicy pomiędzy rzeczywistym przebiegiem pojazdu, a tym, który widniał na „zegarach”. Spór sprowadzał się natomiast do tego, czy za powyższą wadę pozwany ponosi odpowiedzialność z uwagi na charakter zawartego kontraktu jak również podjęte w jego ocenie wystarczające działania sprawdzające. Nadto kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było zagadnienie złożenia oświadczenia w przedmiocie obniżenia ceny jak również wysokości ewentualnego roszczenia z tego tytułu przysługującego.

Odnosząc się do podstaw prawnych zgłoszonego roszczenia podkreślenia wymagało, iż nie ulegało wątpliwości, że strony zawarły umowę sprzedaży. Zgodnie z art. 535 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Zawarcie umowy sprzedaży może nastąpić w wyniku negocjacji lub złożenia oferty, również w trybie aukcji lub przetargu (art. 66–72). Do zawarcia umowy sprzedaży konieczne jest objęcie oświadczeniami woli jej stron postanowień, z których wynikać będzie zobowiązanie sprzedawcy do przeniesienia na kupującego własności rzeczy i jej wydania oraz zobowiązanie kupującego do zapłaty sprzedawcy ceny i odbioru rzeczy. Postanowienia te stanowią

essentialia negotii umowy sprzedaży (zob. wyrok SN z 5.02.2002 r., II CKN 726/00, LEX nr 521911; wyrok SA w Białymstoku z 11.02.2015 r., I ACa 769/14, LEX nr 1665064).

Jasnym również było, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, pomimo braku jednoznacznego wskazania w treści złożonych pism procesowych, strony zawarły umowę sprzedaży w warunkach komisu. Nie tylko bowiem sam pozwany prowadził działalność o takim charakterze, ale również cały ustalony stan faktyczny sprawy wskazywał, iż to właśnie z tego typu kontraktem mieliśmy do czynienia. Nie zmieniało to jednak zasadniczo podstaw prawnych rozstrzygnięcia, albowiem z perspektywy umowy sprzedaży – komisant, który sprzedaje jakąś rzecz jest sprzedawcą – jak bowiem wskazuje J. Frąckowiak "Komisant powinien być traktowany tak jak każdy sprzedawca" (por. J. Frąckowiak, w: System PrPryw, t. 7, 2011, s. 755). Tym samym dla samego charakteru umowy zawartej pomiędzy powodami a pozwanym przedmiotowa okoliczność nie miała znaczenia.

W przypadku umowy komisu należało jednakże zwrócić uwagę na art. 770 k.c., zgodnie z którym "komisant nie ponosi odpowiedzialności za ukryte wady fizyczne rzeczy, jak również za jej wady prawne, jeżeli przed zawarciem umowy podał to do wiadomości kupującego. Jednakże wyłączenie odpowiedzialności nie dotyczy wad rzeczy, o których komisant wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć".

W ocenie Sądu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do uwzględnienia rzeczonej normy i wyłączenie odpowiedzialności komisanta. Po pierwsze bowiem, pozwany nie udowodnił, że przed zawarciem umowy sprzedaży z powodem, podał do wiadomości powoda, iż nie ponosi odpowiedzialności za wady sprzedawanej rzeczy. Co prawda w aktach sprawy znajdował się dokument w postaci faktury sprzedaży, zawierający informację, iż "Komis nie odpowiada za ukryte wady prawne i techniczne pojazdu", jednakże nie sposób przyjąć wyłącznie na tej podstawie, iż oświadczenie to dotarło do powodów w taki sposób, iż realnie mogli się zapoznać z jego treścią (art. 61 § 1 k.c.) przed zawarciem umowy sprzedaży. Wystawienie dokumentu w postaci faktury stanowi bowiem potwierdzenie już zawartej umowy, w ramach której strony zawarły porozumienie co do wszystkich składników istotnych umowy, zatem informacji zawartej w dokumencie faktury stwierdzającej sprzedaż nie można traktować jako podanej do wiadomości przed zawarciem umowy. Poza tym w okolicznościach niniejszej sprawy aktywność pozwanego sprowadzała się w zasadzie tylko i wyłącznie do sporządzenia rzeczonego dokumentu, bez jakichkolwiek innych czynności związanych chociażby z zaprezentowaniem czy wydaniem pojazdu, bądź też w zakresie uzgodnienia najważniejszych aspektów analizowanej transakcji.

Po drugie, nawet, gdyby uznać, że powód został powiadomiony przed zawarciem umowy o braku odpowiedzialności pozwanego za wady sprzedawanego pojazdu, to strona powodowa zdołała wykazać, że w rozpoznanej sprawie wada sprzedanej powodowi rzeczy stanowi taką wadę, o której pozwany komisant z łatwością mógł się dowiedzieć. "Łatwość" dowiedzenia się o wadzie należy bowiem oceniać biorąc pod uwagę zawodowy charakter działalności sprzedawcy – komisanta, wymagający od niego podwyższonej staranności w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (art. 355 § 2 k.c.). Zagadnienie to było już wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, również Sąd Najwyższy prezentował swoje stanowisko m.in. stwierdzając, iż obowiązek zbadania autentyczności numerów i dokumentacji samochodu przyjmowanego do sprzedaży komisowej z zachowaniem staranności przewidzianej w art. 355 § 2 k.c. spoczywa na komisancie prowadzącym handel używanymi samochodami i tylko w razie jego wykonania, na gruncie wskazanego unormowania, mógłby on powołać się na wyłączenie odpowiedzialności za wadę prawną sprzedanego samochodu. Komisanta, w warunkach określonych w art. 770 zd. 2 k.c., obowiązuje więc podwyższony stopień ostrożności, gdyż prowadzenie komisowej sprzedaży samochodów używanych oznacza, że musi się on liczyć ze zjawiskiem wprowadzania do obrotu na stosunkowo dużą skalę pojazdów kradzionych i dlatego identyfikacji samochodu powinien dokonać specjalista. W takim wypadku nie jest wystarczające powołanie się na wyniki badań dostarczone przez komitenta, czyli np. dokonane badanie techniczne niezbędne do zarejestrowania samochodu, czy też przerzucenie obowiązku tego badania na nabywcę samochodu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2008 r., sygn. V CSK 293/08). W innym orzeczeniu, Sąd Najwyższy stwierdził, iż osoba prowadząca komis samochodowy jest profesjonalistą, co uzasadnia dokonywanie oceny jej staranności z uwzględnieniem zawodowego charakteru działalności. Osoba taka powinna zatem dokonać oględzin samochodu przyjmowanego do sprzedaży komisowej w celu wykrycia ewentualnych śladów podrobienia lub przerobienia numerów identyfikacyjnych, a także dołączonych dokumentów. Prowadzący komis samochodowy powinien dołożyć należytej staranności w celu upewnienia się, że nie dokonywano manipulacji, gdy idzie o numery identyfikacyjne. Nie sposób uznać za skuteczne wyłączenie odpowiedzialności za wady w sytuacji, gdy poważne wątpliwości co do oryginalności numeru silnika powstają przy jego dokładnym obejrzeniu, nawet bez użycia specjalistycznych urządzeń (por. wyrok Sądu Najwyższego z 5 stycznia 2001 r., sygn. V CKN 178/00).

W niniejszej sprawie pozwany nie dopełnił należytej staranności profesjonalisty, nie zwracając uwagi na niezgodność w zakresie przebiegu pomiędzy rzeczywistym, a tym wyświetlanym na ekranie w ramach podstawowych wskaźników. Samo zaś sprawdzenie tego na stronie rządowej nie można było w ocenie Sądu uznać za wystarczające. O powoływanej wyżej „łatwości” świadczyło chociażby to, iż powyższe rozróżnienie zostało dokonane nie tyle w ramach szczegółowej inspekcji dokonywanej przez specjalistę czy autoryzowaną stację obsługi, lecz przez jednego z powodów i to w ramach dość standardowej czynności związanej z przeglądaniem danych zawartych w komputerze pokładowym. Takowych zaś czynności zaniechał pozwany, który po ich dokonaniu powinien był zwrócić uwagę na występujące rozbieżności i poczynić w tym zakresie odpowiednie działania. Gdyby dopełnił należytej staranności w uzyskaniu owych informacji (nie wymagających wiedzy specjalnej, a jedynie podstawowej dla profesjonalisty wiedzy), miałby tym samym wiedzę o rzeczonej wadzie.

W konkluzji zatem stwierdzić należało, iż wobec pozwanego nie zaszedł określony w art. 770 k.c. przypadek wyłączenia odpowiedzialności komisanta za wady prawne rzeczy sprzedanej.

Jedynie na marginesie należało wskazać, iż analizowany wyżej przepis, w obecny warunkach społeczno-gospodarczych ma charakter przestarzały i jest niedostosowany do współczesnych realiów rynkowych. Jego konstrukcja opiera się bowiem na realiach handlowych z lat 60. XX wieku (kiedy powstawał Kodeks cywilny). Wówczas handel komisowy dotyczył głównie tradycyjnych lumpeksów, antykwariatów czy prostych komisów rzemieślniczych, a nie np. wielkich, sieciowych komisów samochodowych, elektroniki czy handlu internetowego. Obecnie komisant, nawet jeżeli prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, jako przedsiębiorca jest zobowiązany do podwyższonej staranność przy wykonaniu zobowiązań (art. 355 § 2 k.c.). Podobnie również ryzyko związane z występowaniem w obrocie musi być oceniane jako wyższe niż w przypadku nieprofesjonalnego uczestnika obrotu. Daleko idące łagodzenie odpowiedzialności podmiotu zawodowo trudniącego się danym rodzajem czynności wydaje się zatem rażąco niesłuszne (G. Karaszewski [w:]

Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Gdańsk 2026, art. 770).

W dalszej kolejności, w świetle charakteru zgłoszonych przez powodów roszczeń związanych z wadą zakupionego pojazdu, należało odnieść się do przepisów o rękojmi przy sprzedaży, które znajdowały zastosowanie wprost – jak bowiem podkreślono wyżej to pomiędzy stronami niniejszego procesu została zawarta umowa i tym samym na pozwanym spoczywała odpowiedzialność za ewentualne wady sprzedanej rzeczy.

Wskazane wyżej normy wskazują, iż sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia) – art. 556 k.c. Stosownie do art. 556

1 § 1 k.c., wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli:

1) nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;

2) nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;

3) nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;

4) została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Ważnym jest podkreślenie, iż wskazany wyżej katalog nie ma charakteru zamkniętego, jest to tylko przykładowe zestawienie najbardziej typowych przykładów – tym samym możliwym jest wystąpienie innych jeszcze wad sprzedanej rzeczy. Wynika to z użycia przez ustawodawcę zwrotu „w szczególności”, który nakazuje przyjąć, iż powyższy stanowi jedynie przykładowe, najbardziej typowe przypadki.

Treść zacytowanego wyżej przepisu wskazuje, iż pod pojęciem wady fizycznej rzeczy należy rozumieć wszystkie te sytuacje, które wiążą się z niezgodnością rzeczy sprzedanej z umową. Potwierdza to tezę, iż strony, wdając się w umowę sprzedaży, działając w zaufaniu do siebie, mają pewne wyobrażenie o przeciwstawnych sobie świadczeniach. Jeżeli zatem kupujący nie otrzymuje tego, co wyobrażał sobie otrzymać w wyniku zawartej umowy, uzasadniony jest zarzut, że towarzysząca umowie sprzedaży ekwiwalentność świadczeń została naruszona.

W okolicznościach niniejszej sprawy należało w szczególności zwrócić uwagę na postacie wad fizycznych rzeczy wskazane w punktach 1 i 2 art. 556

1 § 1 k.c. W pierwszym przypadku rzecz ma wadę fizyczną m.in. wtedy, gdy nie ma właściwości, które powinna mieć zgodnie ze swym zwykłym przeznaczeniem; istotny jest tu brak jakichkolwiek zwykłych właściwości, które – z różnych względów (np. majątkowych, użytkowych, bezpieczeństwa, estetycznych) – mogą mieć znaczenie dla rozsądnego kupującego. Chodzi tu zarówno o braki, które wyłączają możliwość korzystania z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, jak i o braki, które je utrudniają, czynią mniej oszczędnym, niebezpiecznym, mniej komfortowym czy z innego obiektywnego, racjonalnego powodu mniej satysfakcjonującym (tak R. Trzaskowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczegółowa, wyd. II, red. J. Gudowski, Warszawa 2017, art. 5561).

Druga z przywołanych wyżej postaci wady fizycznej rzeczy przejawia się w braku istnienia właściwości, które zostały w sposób wyraźny wskazane przez sprzedawcę na etapie przedkontraktowym, do chwili złożenia przez kupującego oświadczenia woli o zawarciu umowy. Nie ma znaczenia, czy zapewnienia sprzedawcy są czynione w dobrej, czy w złej wierze. W analizowanym przypadku chodzi o zapewnienia co do faktów, jednakże sam ich charakter jest drugorzędny (mogą to być właściwości użytkowe, estetyczne, dotyczące pochodzenia czy historii rzeczy itp.), ważne jest jednak, by mogły one wpłynąć na decyzję kupującego o zawarciu umowy (tak R. Trzaskowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczegółowa, wyd. II, red. J. Gudowski, Warszawa 2017, art. 5561, por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt V CSK 210/15).

Ponadto pojęcie okoliczności będących podstawą oceny, na ile rzecz odpowiada zapewnieniom sprzedawcy co do jej jakości, musi być interpretowane bardzo szeroko. Chodzi tutaj bowiem nie tylko o zapewnienia wprost wypowiedziane przez sprzedawcę czy wynikające ze znaków, oznaczeń czy symboli, ale ze stanów faktycznych wykreowanych przez sprzedawcę. (Cz. Żuławska (w:) G. Bieniek, Komentarz, t. II, 2011, s. 59). Wypowiedzi sprzedawcy odnoszące się wprost do oferowanego przez niego przedmiotu sprzedaży, ilekroć wpływają na decyzję potencjalnych kupujących w przedmiocie przystąpienia do umowy, muszą być traktowane jako zapewnienie sprzedawcy i nie mogą pozostać w oderwaniu co do kwalifikacji jakościowej rzeczy. Zapewnienie sprzedawcy może być dokonane zatem w sposób oficjalny przez zapewnienie słowne bądź w sposób dorozumiany.

Jak wskazano wyżej, w świetle stanowisk stron, sam fakt występowania różnic w przebiegu pojazdu, nie budził wątpliwości. Jednocześnie, celem uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości, Sąd w tym zakresie, zasięgnął wiadomości specjalnych. Zgodnie z procedurą cywilną (art. 278 k.p.c.), takimi wiadomościami dysponuje tylko biegły sądowy. W judykaturze utrwalone jest bowiem przekonanie, że sporządzane na zlecenie stron ekspertyzy i kosztorysy jak też wszelkie opinie podmiotów trzecich czy też związanych ze stronami postępowania mają dla procesu znaczenie wyłącznie pomocnicze i nie mogą zastąpić formalnie dopuszczonego dowodu z opinii biegłego sądowego (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2011 r., V CSK 382/10, Legalis).

Wydana w niniejszej sprawie opinia biegłego w ocenie Sądu w jednoznaczny sposób potwierdzała występowanie podnoszonej przez powodów wady pojazdu. Specjalista w tym zakresie wskazał na różnicę pomiędzy całkowitym przebiegiem rzeczywistym, a przebiegiem wyświetlanym na zestawie wskaźników. Rzeczywisty przebieg pojazdu w dniu jego sprzedaży został przez biegłego określony na około 194.895 km. Tym samym różnica wynikająca z przebiegu wyświetlanego na zestawie wskaźników, a rzeczywistym przebiegiem wynosiła około 49.846 km. Co istotne – przedmiotowe ustalenia nie były przedmiotem zarzutów ze strony żadnej ze stron, również i Sąd nie znalazł podstaw by przedmiotowe w jakikolwiek sposób podważyć.

W tym miejscu koniecznym było wskazanie, iż pozwany mimo niekwestionowania ustaleń opinii podnosił, iż nie może odpowiadać z tego tytułu albowiem dokonał sprawdzenia przebiegu pojazdu na rządowej stronie, dedykowanej do tego właśnie celu. Powyższe w jego ocenie miało wyłączać przypisanie mu odpowiedzialności z tytułu rozbieżności w stanie licznika. Należało jednakże wskazać, iż aktualnie obowiązujące w tym zakresie przepisy, w części obejmującej rękojmię przy sprzedaży, nie przewidują możliwości zwolnienia się z odpowiedzialności w przypadku przeprowadzenia nawet najbardziej gruntownego sprawdzenia sprzedawanej rzeczy. Sam z resztą pełnomocnik pozwanego nie wskazał w tym zakresie na żaden przepis. Warto w tym miejscu przypomnieć, iż odpowiedzialność sprzedawcy rzeczy (w tym rzeczy używanej) jest ujęta bardzo szeroko. W szczególności zwrócić należało uwagę na art. 559 k.c., który stanowi, iż sprzedawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikły z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej samej chwili. Kwestia wiedzy o określonej wadzie czy też powinności jej posiadania przez sprzedającego nie ma w tym zakresie znaczenia – wystarczającym jest bowiem to, by owa nieprawidłowość występowała w rzeczy będącej przedmiotem transakcji. Przepisy zwalniającego sprzedającego zawarte są jedynie w art. 557 § 1 k.c. (wiedza kupującego o wadzie) oraz 573 k.c. (odpowiedzialność za wady prawne).

Mając powyższe ustalone, w toku dalszych rozważań, należało skupić się nad kwestią realizacji uprawnień, które przysługują zamawiającemu w sytuacji wystąpienia wad zakupionej rzeczy. W myśl stosowanego odpowiednio art. 560 § 1 k.c., jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady. Stosownie do § 2 przywołanego wyżej przepisu, jeżeli kupującym jest konsument, może zamiast zaproponowanego przez sprzedawcę usunięcia wady żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo zamiast wymiany rzeczy żądać usunięcia wady, chyba że doprowadzenie rzeczy do zgodności z umową w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów w porównaniu ze sposobem proponowanym przez sprzedawcę. W myśl zaś § 4 kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna.

Gdy chodzi o kwestię realizacji uprawnień z rękojmi za wady, obowiązkiem kupującego jest udowodnienie istnienia wady i zachowania niezbędnych aktów staranności (zbadanie rzeczy i powiadomienie sprzedawcy o wadzie, złożenie oświadczenie o odpowiedniej treści w przepisanym terminie), a obowiązkiem sprzedającego – wykazanie, że wada nie istnieje, bądź, że nie dochowano aktów staranności, lub, że ich dochowanie było spóźnione (por. wyrok SN z dnia 14 listopada 2008 r., V CSK 174/08, LEX nr 477605).

Na gruncie poczynionych wyżej rozważań jasnym było, iż powodowie wykazali istnienie wady w nabytym pojeździe, która istniała w nim w dacie zakupu samochodu.

Przechodząc natomiast do zagadnienia samej realizacji uprawnień kształtujących (oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy), w przypadku stwierdzenia wad uzyskanego dzieła podkreślenia wymagało, że ich wykonanie będzie nieskuteczne, jeżeli wykonawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla zamawiającego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie, chyba że rzecz była już wymieniana lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady (w przypadku wykonania przez kupującego uprawnień z art. 561 § 1). W doktrynie wskazuje się, że uprawnieniu kupującego do odstąpienia od umowy lub obniżenia ceny sprzedawca może przeciwstawić swoje kontruprawnienia polegające na wymianie rzeczy lub usunięciu jej wady, tym samym doprowadzając do utrzymania umowy sprzedaży lub ustalonej wysokości ceny (Z. Radwański, J. Panowicz-Lipska, Zobowiązania..., s. 39–40). Takie uprawnienia, które służą przeciwstawieniu prawu drugiej strony stosunku cywilnoprawnego, określa się w nauce prawa cywilnego mianem zarzutów w ścisłym tego słowa znaczeniu (zarzut materialnoprawny – zob. A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne. Komentarz, s. 135; S. Grzybowski [w:] System prawa cywilnego, t. 1, 1985, s. 223). Zarzuty te mają charakter peremptoryjny, gdyż ich skuteczne podniesienie, poprzez wymianę rzeczy lub jej naprawę, spowoduje wygaśnięcie uprawnień kupującego do obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy sprzedaży. W rezultacie system uprawnień kupującego i kontruprawnień sprzedawcy jest dość skomplikowany, co wynika z potrzeby zrównoważenia godnych ochrony interesów obu stron.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy nie ulegało wątpliwości, iż wady nabytej rzeczy zostały pozwanemu wskazywane wielokrotnie. Były one przekazywane niezwłocznie po tym jak analizowana okoliczność, będąca konsekwencją podjętych działań sprawdzających, wystąpiła. Jasnym również było to, iż pozwany nie reagował na powyższe w sposób właściwy i odpowiedni – treść zgromadzonej w aktach sprawy korespondencji prowadziła do wniosku, iż wskazywane przez niego propozycje dotyczyły bądź kontaktu z poprzednim właścicielem pojazdu bądź też dokonanie przez kupującego zwrotu pojazdu (wraz ze zwrotem ceny) bez jednakże zapewnienia w jego miejsce auta nieposiadającego wady, a więc doprowadzenie w rzeczywistości do zniwelowania skutków zawartego kontraktu. Takich zaś rozwiązań zacytowane wyżej przepisy nie przewidywały. Tym samym w ocenie Sądu uznać należało, iż

de facto nie podjął żadnych, realnych czynności mających na celu wyeliminowanie wady przedmiotu umowy, a więc realizacji przysługujących jemu kontruprawnień.

Konsekwencją powyższej postawy pozwanego było złożenie w piśmie datowanym na dzień 27 października 2023 r. oświadczenia o obniżeniu ceny o kwotę 50.000 zł wraz z wnioskiem o zwrot rzeczonej kwoty. W ocenie Sądu powyższe spełniało wszystkie normy niezbędne do uznania jego prawidłowości pod względem formalnym.

W tym kontekście należało odnieść się do sformułowanego zarzutu, iż zostało ono złożone przez osobę nieuprawnioną oraz, iż w rzeczywistości nie stanowiło oświadczenia woli. W ocenie Sądu brak było podstaw do uznania zasadności przedmiotowych zarzutów. O ile nie ulegało kwestii, iż oświadczenie z dnia 27 października 2023 r. zostało złożone przez pełnomocnika, o tyle mając na uwadze treść posiadanego wówczas pełnomocnictwa, uprawniało go do jego złożenia. Te bowiem pochodziło z tego samego dnia i było tożsame do tego, które zostało przedłożone wraz z pozwem (k. 6). Oznaczone zostało jako „pełnomocnictwo”, zaś w jego treści podano, iż powodowie, działający w ramach spółki cywilnej upoważniając radcę prawnego A. G. „do reprezentowania (…) we wszelkich sprawach, zarówno sądowych jak i pozasądowych, związanych z dochodzeniem wszelkich należności przeciwko pozwanemu”. Wskazano, iż „pełnomocnictwo obejmuje w szczególności prawo do reprezentowania przed wszystkimi organami władzy i administracji publicznej, podmiotami gospodarczymi i osobami fizycznymi oraz do prowadzenia wszelkich spraw sądowych przed wszystkimi sądami wszystkich instancji, w także przed Sądem Najwyższym, jak również do prowadzenia negocjacji i zawierania ugód w związku z dokonywaniem ww. czynności na podstawie niniejszego pełnomocnictwa”. Mając powyższe na uwadze należało w pierwszej kolejności przyjąć, iż nie miało ono wyłącznie procesowego charakteru (jak próbował wykazywać pełnomocnik pozwanego), ale również materialnoprawny. Świadczyło o tym nie tylko samo jego oznaczenie, ale przede wszystkim treść, gdzie czynności związane z reprezentacją mocodawcy w postępowaniach zostały wymienione jako jedne z wielu, o czym świadczył zwrot „w szczególności”. Uprawnienia pełnomocnika zostały natomiast określone znacznie szerzej niż te wskazane w art. 91 k.p.c., a więc do „wszelkich spraw związanych z dochodzeniem wszelkich należności”. W świetle powyższego należało uznać, iż analizowany dokument, zarówno z uwagi na zastosowane nazewnictwo, ale przede wszystkim treść, należało uznać za odpowiadający swoją treścią art. 98 § 1 k.c. w zakresie w nim określonym, a więc zagadnienia istnienia roszczeń względem pozwanego. Przywołany wyżej przepis stanowi, iż pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Tym samym kluczowym było ustalenie, czy złożenie oświadczenia o obniżeniu ceny mieściło się w granicach zwykłego zarządu. W aktualnym stanie prawny brak jest regulacji prawnej, która zawierałaby definicję powyższego pojęcia. Tym samym podkreśla się, iż powyższe winno być konsekwencją analizy konkretnego wypadku, dokonanego na tle konkretnego stanu faktycznego, w szczególności okoliczności, które doprowadziły do dokonania danej czynności prawnej (zob. m.in. uchwała SN z 8.03.2002 r., III CZP 8/02, LEX nr 51699; wyrok SN z 8.10.1997 r., II CKN 362/97, LEX nr 31704). W doktrynie przyjmuje się, że za czynności zwykłego zarządu należy uważać czynności bieżące, typowe aktywności. Do dokonania takiej kwalifikacji przydatne są takie kryteria, jak: kryterium rodzaju czynności prawnej, kryterium kosztów, kryterium interesu stron , a także kryterium działania zgodnego z zasadami prawidłowej gospodarki (Zob. m.in. wyrok SN z 20.02.2023 r., II CSKP 732/22, LEX nr 3538101, M. Balwicka-Szczyrba [w:]

Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, red. A. Sylwestrzak, Warszawa 2024, art. 98).

Mając powyższe na uwadze, w świetle okoliczności sprawy, należało uznać, iż złożenie analizowanego oświadczenia mieściło się w czynnościach zwykłego zarządu i tym samym pozostawało w zakresie uprawnień pełnomocnika. Analiza całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego wskazywała, iż pełnomocnik został zaangażowany nie tylko do podjęcia się w/w czynności, ale

de facto do przeprowadzenia całego postępowania z tytułu rękojmi. Naturalną konsekwencją powyższego, mając na uwadze zarówno treść samego wezwania jak również przepisów, było złożenie oświadczenia o obniżeniu ceny. Inaczej mówiąc – okoliczności sprawy wskazują, iż powodowie powierzyli pełnomocnikowi realizację całości uprawnień z rękojmi – od wezwania po kwestię oświadczenia materialnoprawnego. Analizowane oświadczenie nie miało więc wpadkowego charakteru, złożonego niejako przy okazji wykonywania innych czynności dla mocodawcy, lecz było konsekwencją powierzenia mu całości rzeczonego procesu. Takowym zaś typowym działaniem, w sytuacji braku reakcji ze strony sprzedawcy i występowania wad w zakupionej rzeczy jest właśnie złożenie oświadczenia o obniżeniu ceny. Warto podkreślić, iż takowy sposób rozumienia rzeczonego umocowania został nakreślony przez powoda w toku uzupełniającego przesłuchania – G. X. jednoznacznie wskazał, że miało ono uprawniać do złożenia oświadczenia woli o obniżeniu ceny. Abstrahując od powyższego w ocenie Sądu analizowane oświadczenie mieściło się w zakresie czynności zwykłego zarządu również z tego względu, iż stanowiło działanie mające na celu chronienie uzasadnionego interesu strony, w której imieniu jest składane. Miało za zadanie uchronić ją od dalszych, negatywnych konsekwencji wynikających z zakupienia wadliwej rzeczy, w szczególności utraty uprawnień z tego tytułu przysługujących, z uwagi chociażby na upływ ustawowych terminów (art. 568 k.c.). Nie bez znaczenia dla przedmiotowej oceny było również to, iż rzeczone czynności, do momentu przystąpienie do sprawy pełnomocnika pozwanego, nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez pozwanego. Warto zauważyć, iż w toku swojego przesłuchania jasno wskazał, iż otrzymał takowe oświadczenie od strony powodowej i stanowiło ono w jego ocenie realizację uprawnień z tytułu rękojmi.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, o ile prawidłowym było stwierdzenie, iż standardowe pełnomocnictwo procesowe co do zasady (z wyjątkami dotyczącymi kwestii potrącenia) nie zawiera w sobie uprawnienia do składnia w imieniu mocodawcy oświadczeń materialnoprawnych, o tyle w okolicznościach niniejszej sprawy pełnomocnik powodów legitymował się pełnomocnictwem ogólnym, które legitymowało go do złożenia oświadczenia datowanego na dzień 27.10.2023 r. Wbrew wskazaniom pełnomocnika pozwanego nie było ku temu potrzebne pełnomocnictwo szczególne, albowiem mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy oraz charakter dokonanej czynności, mieściła się ona w katalogu czynności zwykłego zarządu.

Warto w tym miejscu również wskazać, iż wbrew stanowisku strony pozwanej, w ocenie Sądu pismo z dnia 27 października 2023 r. stanowiło oświadczenie o obniżeniu ceny. Oczywiście nie zostało ono w dokładnie taki sposób zatytułowane, jednakże nie ulegało wątpliwości, iż posiadało wszelkie elementy, które umożliwiały jego zidentyfikowanie w/w sposób. Wskazano bowiem na okoliczności związane z dokonaną transakcją (zakup pojazdu), określono, iż nabyta ruchomość posiada sprecyzowaną wadę (cofnięty przebieg) oraz podkreślono, iż wpływa ona na jej wartość (utrata wartości). Poprzez określenie żądanej kwoty odniesiono się również do wysokości wartości jaka winna zostać zwrócona. Co więcej, zarówno w tytule rzeczonego pisma jak też w ramach jego treści jasno określono instytucję, której ono dotyczyło (obniżenie ceny). W świetle powyższego jasnym więc było, iż przedmiotowe spełniało wszelkie elementy umożliwiające zakwalifikowanie dokumentu datowanego na dzień 27 października 2023 r. jako oświadczenia o obniżeniu ceny.

W ocenie Sądu, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, szczegółowo omówione we wcześniejszej części, powodowie mieli prawo do złożenia takowego oświadczenia. Nabyta przez nich rzecz posiadała wady polegające na niezgodności z umową, nie posiadało właściwości, o których występowaniu byli zapewnieni w ramach dokonanej transakcji. Nadto sprzedawca, pomimo zgłoszenia wad, w żaden sposób nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień. Tym samym w ocenie Sądu pozwany nie usunął wad, co uprawniało powodów do złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny.

Ostatnim z zagadnień wymagających rozpoznania była kwestia wysokości, w jakiej możliwym i uzasadnionym było obniżenie ceny za sprzedaną rzecz. Kwestia ta została uregulowana w art. 560 § 3 k.c., w myśl którego jeżeli kupujący żąda obniżenia ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej, obniżenie powinno nastąpić w takim stosunku, w jakim wartość rzeczy wolnej od wad pozostaje do jej wartości obliczonej z uwzględnieniem istniejących wad. Powyższe wskazuje, iż obniżenie ceny winno nastąpić stosunkowo. Niezbędnym jest więc ustalenie proporcji między rynkową wartością pojazdu wolnego od wady w odniesieniu do tej, która odpowiadała pojazdowi z ujawnioną nieprawidłowością, a następnie tę samą proporcję zastosować do wartości jakie zostały przyjęte przez strony w zawartej przez nich umowie.

W tym kontekście niezbędnym było skorzystanie z wiadomości specjalnych, w związku z czym Sąd oparł się na przeprowadzonej na rzeczoną okoliczność opinii biegłego sądowego. Specjalista oszacował, przy pomocy systemu Info-Ekspert, iż wartość przedmiotowego pojazdu z wadą wynosiła około 91,5% wartości pojazdu bez wady. Rzeczona wartość pojazdu z przebiegiem deklarowanym podczas sprzedaży na dzień 12 października 2023 r. wynosiła 249.900 zł brutto, co powodowało, iż wartość szacowana przy uwzględnieniu przebiegu na poziomie 194.895 km wynosiła 228.700 zł. Powyższe ustalenia nie zostało w żaden sposób zakwestionowane przez strony – zostało dokonane w sposób jasny i logiczny. Taką właśnie proporcje, zgodnie z treścią art. 560 § 3 k.c., należało więc zastosować do umówionej pomiędzy stronami ceny sprzedaży. Ta zaś wynosiła 230.000 zł, a więc wartość rzeczy z wadami wynosiła 210.450,00 zł (91,5 % z kwoty 220.000 zł). Powodowie mieli więc prawo do żądania obniżenia wynagrodzenia o kwotę 19.550,00 zł – tym samym sformułowane przez nich roszczenie na kwotę 50.000,00 zł uznać należało za zawyżone.

Dla porządku należało wskazać, iż całkowicie nieuprawnione były wątpliwości pełnomocnika pozwanego odnośnie powyższych wartości, które miały świadczyć o nielogiczności czy też wewnętrznej sprzeczności opinii. Warto raz jeszcze podkreślić, iż czym innym jest rynkowa wartość danej rzeczy, będąca pewną obiektywną wartością, ustaloną na podstawie badania całego rynku, od wartości przyjętej w danej umowie – która odzwierciedla ustalenia stron w ramach swobody umów, będąca wynikiem ich subiektywnych odczuć. O ile ta pierwsza ma znaczenie przy ustalaniu proporcji rzeczy z wadą do rzeczy wolnej od wad, o tyle ta druga ma decydujące znaczenie przy zagadnieniu wysokości obniżenia ceny w ramach konkretnej transakcji. W tym zakresie brzmienie art. 560 § 3 k.c. jest jasne i klarowne, zaś ewentualne zbliżenie rynkowej wartości towaru z wadą do wartości ceny przyjęte w ramach dokonanej umowy nie ma żadnego znaczenia.

W tym miejscu należało wskazać, iż nie znajdowało uzasadnienia żądanie solidarnego zasądzenia żądanej kwoty na rzecz powodów. Niniejsza sprawa miała charakter roszczeń z tytułu rękojmi, a więc w zakresie rzeczonego strony nie były związane umową, w której mogłyby zastrzec solidarność wierzycieli. Z kolei z żadnego przepisu nie wynika solidarność czynna po stronie wierzycieli będących wspólnikami spółki cywilnej. W ocenie Sądu przy wspólności majątkowej bezudziałowej, do tzw. niepodzielnej ręki, nie ma podstaw do zasądzania świadczenia solidarnie na rzecz powodów ani do jego zasądzenia w częściach równych, pomimo istnienia domniemania równych udziałów w majątku wspólnym. Powyższe znajduje również potwierdzenie w doktrynie i orzecznictwie – zob. prof. dr hab. Edward Gniewek, „O wadliwościach stosowania zasad solidarności czynnej w postępowaniu sądowym – uwag kilka”, Monitor Prawniczy z 2009 roku nr 3, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 09 lutego 2011 r. III CZP 130/10, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu sygn. akt I ACa 652/13, wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy sygn. akt VIII Ga 113/14, wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie sygn. akt II Ca 912/15.

Mając powyższe na uwadze Sąd w punkcie I zasądził od pozwanego na rzecz powodów (do wspólnego majątku spółki cywilnej) kwotę 19.550,00 zł na podstawie art. 535 § 1 k.c. w zw. z art. 556

1 § 1 k.c. w zw. z art. 560 § 1 i 3 k.c.

O odsetkach od powyższej kwoty Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. W tym zakresie nie ulegało wątpliwości, iż pozwany odebrał oświadczenie o obniżeniu ceny i żądaniu zwrotu kwoty 50.000 zł w dniu 3 listopada 2023 r. Termin jako został wyznaczony przez powodów wynosił 14 dni. Tym samym mijał on w dniu 17 listopada 2023 r., a zatem od 18 listopada 2023 r. pozwany pozostawał w opóźnieniu względem powodów.

W pozostałym zakresie roszczenie podlegało oddaleniu (punkt II) wyroku jako niewykazane co do wysokości.

O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą ich stosunkowego rozdzielenia wyrażoną w art. 100 k.p.c. Na koszty procesu po stronie powodowej w kwocie 8.117,00 zł złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.600,00 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie), 17,00 zł stanowiące opłatę od pełnomocnictwa, 2.500,00 zł stanowiące opłatę od pozwu oraz 2.000,00 zł wykorzystanej zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego. Z kolei na koszty pozwanego składała się kwota 17,00 zł z tytułu opłaty od pełnomocnictwa oraz 3.600,00 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie).

Powodowie wygrali sprawę w 39 % (zasądzono 19.550 zł z 50.000 zł), zatem należała im się kwota 3.165,63 zł (39 % x 8.117,00 zł). Z kolei pozwanemu należna była kwota 2.206,37 zł

(61 % x 3.617,00 zł). Ostatecznie więc Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 959,26 zł (3.165,63 zł – 2.206,37 zł) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Nadto zgodnie z art. 98 § 1

1 k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. W związku z powyższym Sąd zasądził od kwoty 959,26 zł odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W punkcie IV i V wyroku Sąd, na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 300) w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasądził od powodów oraz pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bydgoszczy nieuiszczone koszty sądowe w łącznej kwocie 1.634,28 zł (od powodów 996,91 zł od pozwanego 637,37 zł – stosownie do zakresu wygrania sprawy), na którą złożyło się niepokryte przez uiszczoną zaliczkę koszty wynagrodzenia biegłego z tytułu wydanej opinii.

SSR Przemysław Kociński