Biblioteka i ognisko w P. nie są placówkami oświatowo-wychowawczymi dla salonu gier

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 30 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 159/23 oddalił wniesioną przez T.sp. z o.o. w W. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 30 grudnia 2022 r., nr 2801-IOA.4247.26.2022, którą ten organ utrzymał w mocy własną decyzję z 13 października 2022 r., nr 2801-IOA.4247.16.2022 w przedmiocie zatwierdzenia lokalizacji salonu gier.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją DIAS w Olsztynie odmówił skarżącej Spółce zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach pod adresem: ul. [...] w P., ponieważ stwierdził, że planowana lokalizacja salonu gier na automatach narusza określony w § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 sierpnia 2021 r. w sprawie wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy (Dz.U. z 2021 r., poz. 1506 ze zm., zwane dalej jako: "rozporządzenie z 10 sierpnia 2021 r.") zakaz lokalizowania salonów gier w odległości mniejszej niż 100 m od placówek oświatowo-wychowawczych, z uwagi na to, że we wskazanej odległości od projektowanej lokalizacji salonu gier znajdują się: Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w P. (a więc placówka, która służy rozwijaniu i zaspokajaniu potrzeb oświatowych, kulturalnych i informacyjnych ogółu społeczeństwa oraz uczestniczy w upowszechnianiu wiedzy i kultury) oraz Społeczne Ognisko Muzyczne w P. tj. niepubliczna placówka oświatowa zajmująca się kształceniem muzycznym.

T.sp. z o.o. w W. we wniesionej do WSA w Olsztynie skardze na decyzję DIAS w Olsztynie z 30 grudnia 2022 r. zarzuciła temu organowi m. in. nieprawidłową wykładnię § 1 pkt 1a rozporządzenia Ministra Finansów z 10 sierpnia 2021 r. i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że sąsiedztwo Biblioteki i Ogniska w odległości mniejszej niż 100 m od planowanej lokalizacji salonu gier na automatach, uniemożliwia wydanie przez organ decyzji o zatwierdzeniu lokalizacji salonu gier, na podstawie art. 15 ust. 1c ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 888, zwanej dalej jako: "u.g.h.").

W uzasadnieniu skargi odwołała się do uzasadnienia projektu ustawy z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy Prawo celne oraz niektórych innych ustaw, mocą której znowelizowano m. in. art. 15 ust.1b u.g.h. zawierający delegację ustawową do określenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy i § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 10 sierpnia 2021 r. oraz wywiodła, że wskazane w tym przepisie obiekty, od których należy zachować określone w rozporządzeniu odległości, należy wykładać w sposób określony w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 910 ze zm., zwanej dalej: "Prawo oświatowe"), nadto jest to katalog zamknięty i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca tego przepisu.

Skarżąca podniosła, że w § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz.U. z 2017 r., poz. 1606), wymieniono wprost jednostki stanowiące placówki oświatowo-wychowawcze i w katalogu tym nie ma bibliotek publicznych, nadto podała, że biblioteka publiczna jest instytucją kultury, nie instytucją oświatową (art. 18 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, Dz.U. z 2022 r., poz. 2393).

W odniesieniu do kwalifikacji Społecznego Ogniska Muzycznego w P. jako tzw. "obiektu wrażliwego", Spółka wywiodła, że obowiązek zachowania odległości 100 metrów dotyczy jedynie jednostek organizacyjnych, które znajdują się w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych, w którym zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2026 r., poz. 803) gromadzone są dane dotyczące m. in. publicznych i niepublicznych przedszkoli, szkół i placówek oraz innych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, i jednocześnie stanowią jeden z typów placówek określonych w § 1 pkt 1 lit a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r.

Społeczne Ognisko Muzyczne w P. nie znajduje się w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych, nie figuruje również w wykazie szkół i placówek niepublicznych prowadzonym przez Starostę P. (art. 168 Prawa oświatowego), a w związku z tym nie sposób uznać go za szkołę, placówkę oświatową, czy za jeden z podmiotów, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r., w tym za placówkę oświatowo-wychowawczą. Ponadto, czego nie uwzględnił DIAS w Olsztynie, ogniska artystyczne zgodnie z art. 2 pkt 5 Prawa oświatowego zostały zakwalifikowane do placówek artystycznych. Skarżąca dodała, że działalność kulturalna, a taką niewątpliwie prowadzi Ognisko Muzyczne, może być zbieżna z celami sytemu oświaty, o których mowa np. w art. 1 pkt 12, pkt 13, pkt 20, pkt 21 Prawa oświatowego), nie oznacza to jednak, że podmiot ten nie jest placówką artystyczną.

WSA w Olsztynie oddalając skargę T. sp. z o.o. w W. na decyzję DIAS w Olsztynie z 30 grudnia 2022 r. podał, że pojęcie "placówki oświatowo-wychowawczej", którym posłużono się w § 1 pkt 1a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r. "ma charakter ogólny i celowościowy", dlatego dokonując jego wykładni należy również uwzględnić cel ustawy o grach hazardowych, jakim jest zapewnienie ochrony uczestników gry przed negatywnymi skutkami hazardu (art. 15 ust. 1d u.g.h.).

Sąd I instancji podał, że art. 2 pkt 3 Prawa oświatowego, wymienia jedynie przykłady placówek oświatowo-wychowawczych ("w tym szkolne schroniska młodzieżowe, umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu wolnego").

Według § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych (...), "placówka oświatowo-wychowawcza" to: szkolne schroniska młodzieżowe oraz placówki wychowania pozaszkolnego: pałac młodzieży, młodzieżowy domy kultury, międzyszkolny ośrodek sportowy, ognisko pracy pozaszkolnej, ogród jordanowski i pozaszkolna placówka specjalistyczna, wymienione w pkt 1 w sposób jedynie przykładowy, co prowadzi do wniosku, że dokonując wykładni tego pojęcia należy mieć na uwadze § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, wskazującego na zadania realizowane przez placówki wychowania pozaszkolnego (m. in. edukacyjne, wychowawcze).

Odnosząc powyższe rozumienie przepisów prawa do okoliczności sprawy WSA w Olsztynie stwierdził, że Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w P. (której głównym celem, jak wynika z załączonego do akt administracyjnych Statutu i Regulaminu, jest zaspokajanie potrzeb oświatowych, kulturalnych i informacyjnych społeczeństwa, upowszechnianie wiedzy i kultury oraz dorobku dziedzictwa kulturowego), jest placówką wychowania pozaszkolnego, a w konsekwencji placówką oświatowo-wychowawczą w rozumieniu § 1 pkt 1a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r.

Według Sądu I instancji, nie stoi temu na przeszkodzie fakt, że do bibliotek stosuje się przepisy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (art. 2 ustawy o bibliotekach).

WSA w Olsztynie podzielił również zapatrywanie organu, wyrażone w zaskarżonej decyzji, odnośnie do kwalifikacji Ogniska Muzycznego jako tzw. obiektu wrażliwego (placówki oświatowo-wychowawczej w rozumieniu § 1 pkt 1a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r.).

Sąd I instancji podał, że Społeczne Ognisko Muzyczne w P. jest ogniskiem pracy pozaszkolnej, o którym mowa w rozporządzeniu z 11 sierpnia 2017 r., ponieważ celem [...] Towarzystwa Muzycznego im. [...] w S., które prowadzi to Ognisko, jest, zgodnie ze Statutem, organizowanie i prowadzenie działalności dydaktycznej dla absolwentów ognisk i szkół muzycznych, nauczycieli ognisk, szkół muzycznych i ogólnokształcących w drodze kształcenia i samokształcenia, a także organizowanie sympozjów, konferencji, koncertów. Zdaniem WSA, nie ma znaczenia, czy jednostka ta jest wpisana do rejestru szkół i placówek oświatowych.

Z tych wszystkich względów WSA w Olsztynie stwierdził, że DIAS w Olsztynie dokonał prawidłowej wykładni i właściwie zastosował art. 15 ust. 1 lit. c) u.g.h. w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 sierpnia 2021 r. w sprawie wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy i w konsekwencji zasadnie przyjął, że planowana lokalizacja salonu gier na automatach narusza określony w § 1 pkt 1a rozporządzenia zakaz lokalizowania salonów gier w odległości mniejszej niż 100 m od placówek oświatowo-wychowawczych.

T.sp. z o.o. w W. w skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku Sądu I instancji, zaskarżyła ten wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., obecnie: t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ogólnikowe i powierzchowne uzasadnienie przez WSA w Olsztynie zaskarżonego wyroku będące przejawem braku samodzielnej i dokładnej oceny całokształtu sprawy przy równoczesnym bezkrytycznym przyjęciu błędnych ustaleń organów jako prawidłowych i akceptacji błędów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a popełnionych przez organy w zakresie zastosowania przepisów, podczas gdy prawidłowa ocena ustaleń poczynionych przez DIAS w Olsztynie doprowadziłoby do uznania, że mamy do czynienia z naruszeniem przepisów art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji doprowadziłoby do uwzględnienia skargi oraz uchylenie zaskarżonej decyzji;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie wskazywanych w skardze do WSA, istotnych dla sprawy okoliczności, w wyniku czego WSA w Olsztynie uchybił procedurze w zakresie postępowania dowodowego, błędnie ustalając niepełny stan faktyczny niniejszej sprawy, a tym samym nie mógł właściwie rozpoznać istoty skargi, podczas gdy uwzględnienie argumentów zgłaszanych przez skarżącą prowadziłoby do uwzględnienia skargi, co czyni stwierdzone uchybienia przepisom procesowym doniosłymi;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 2021 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Miejsko-Gminną Bibliotekę Publiczną w P. należy uznać za placówkę oświatowo-wychowawczą, o której mowa w tym przepisie, a tym samym uznanie, że położenie Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej wyklucza możliwość zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach, podczas gdy definicja legalna placówki oświatowo-wychowawczej określona w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych (...) nie obejmuje miejskich bibliotek publicznych, zatem nie stanowi ona tzw. "obiektu wrażliwego", od którego należy zachować przepisową odległość;

2. § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 2021 r., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Społeczne Ognisko Muzyczne w P., należy uznać za placówkę oświatowo-wychowawczą, podczas gdy ww. placówka nie stanowi placówki oświatowo-wychowawczej określonej w art. 2 pkt 3 i art. 123 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe w zw. z rozporządzeniem MEN, a tym samym uznanie, że położenie Społecznego Ogniska Muzycznego w P., wyklucza możliwość zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach skarżącego, podczas gdy ww. placówka nie stanowi tzw. "obiektu wrażliwego", od którego należy zachować przepisową odległość.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnosząca tę skargę przedstawiła argumentację na poparcie zasadności podniesionych zarzutów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Należy przede wszystkim podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Sąd jest więc związany podstawami i wnioskami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają wskazane w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego albo procesowego.

NSA nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i dlatego rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych przez Spółkę poprzez sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty.

Według NSA nie jest uzasadniony zarzut procesowy sformułowany w skardze kasacyjnej, w którym Spółka wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., wywodząc m. in., że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji jest "ogólnikowe i powierzchowne", "bezkrytycznie przyjmuje błędne ustalenia organów jako prawidłowe", pomija wskazane w skardze do WSA, istotne dla sprawy okoliczności.

Przede wszystkim zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest w niniejszej sprawie nieskuteczny, ponieważ w istocie nie dotyczy wad uzasadnienia zaskarżonego wyroku, lecz zmierza do kwestionowania (podważenia) dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawidłowości ustaleń organu i zastosowanych przepisów prawa. Za pomocą tego zarzutu nie jest jednak dopuszczalne zwalczanie zaaprobowanej przez Sąd I Instancji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną zasadniczo w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz.39, wyroki NSA z 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 138/25 i z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2631/21, z 29 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 774/22).

Uzasadnienie kontrolowanego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie (wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa), co więcej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie tylko nie wskazuje aby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawierało wszystkich elementów konstrukcyjnych przewidzianych w powołanym przepisie, ale również nie wywodzi, aby dotknięte było wadami, które uniemożliwiały odtworzenie toku rozumowania Sądu lub przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia. W istocie zarzut ten sprowadza się do polemiki z oceną Sądu I instancji co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji DIAS w Olsztynie, za jego pomocą skarżąca kasacyjnie kwestionuje bowiem dokonaną przez Sąd I instancji ocenę zastosowania przepisów prawa.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy.

Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd I instancji jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie i uwzględnienia z urzędu naruszeń prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. W związku z tym o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez stronę skarżącą, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu (zob. np. wyrok NSA z 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt II GSK 326/25 i powołane tam orzecznictwo).

Autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu tego zarzutu nie podał, w jaki sposób WSA w Olsztynie wykroczył poza granice sprawy, a więc uczynił przedmiotem rozpoznania inną sprawę administracyjną niż ta, w której wniesiono skargę, albo też, że w nieuprawniony sposób ograniczył się do zbadania samych tylko zarzutów skargi. Skarżący podniósł natomiast, że Sąd I instancji nie rozważył wszystkich wskazywanych w skardze okoliczności, nieprawidłowo kwalifikując bibliotekę publiczną i ognisko muzyczne jako tzw. "placówki wrażliwe" w rozumieniu § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r. To zaś nie koresponduje z treścią powołanego przepisu, a w związku z tym zarzut ten jest nieusprawiedliwiony.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego postawionych w skardze kasacyjnej, należy przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest uznanie bądź nieuznanie biblioteki publicznej i społecznego ogniska muzycznego za placówkę oświatowo - wychowawczą w rozumieniu § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 10 sierpnia 2021 r. w sprawie wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy. Kwestionowane w skardze kasacyjnej stanowisko Sądu I instancji bierze przede wszystkim pod uwagę zadania realizowane przez placówki, oraz fakt, że placówki oświatowo - wychowawcze, zostały jedynie przykładowo wymienione w art. 2 pkt 3 Prawa oświatowego, a nadto cel ustawy o grach hazardowych, tj. zapewnienie ochrony uczestników gry przed negatywnymi skutkami hazardu. Nie uwzględnia natomiast statusu prawnego tych jednostek.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tych zapatrywań Sądu I instancji i w tym zakresie uznaje zarzuty skargi kasacyjnej za uzasadnione.

Ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i wydane na jej podstawie rozporządzenie, o którym wyżej mowa, nie wyjaśniają pojęcia "placówki oświatowo - wychowawczej". Z uzasadnienia projektu nowelizacji tej ustawy wynika jednak, że celem nowelizacji było m. in. dostosowanie terminologii dotyczącej obiektów, od których należy zachować określone w rozporządzeniu odległości, do siatki pojęciowej wynikającej z przepisów Prawa oświatowego. Oznacza to, że za punkt odniesienia do interpretacji pojęcia "placówki oświatowo - wychowawczej" dla potrzeb zastosowania § 1 pkt 1 a rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 10 sierpnia 2021 r. należy przyjąć regulacje zawarte w ustawie Prawo oświatowe. Nie decydują więc o tym wyłącznie cele i zadania danej placówki.

Ustawa zalicza placówki oświatowo - wychowawcze do systemu oświaty, dokonując ich przykładowego wyliczenia w art. 2 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe. Prowadzi to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego do wniosku, że za placówkę oświatowo - wychowawczą "wrażliwą", a więc rodzącą ograniczenia co do usytuowania w jej pobliżu salonu gier na automatach należałoby uznać również i taką, która nie została wprost wymieniona w art. 2 ust. 3 Prawa oświatowego, jednakże kwalifikuje się pod względem ustrojowym do systemu oświaty i spełnia wymagania określone w tej ustawie, dotyczące jednostek tego rodzaju.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych (...) placówkami oświatowo-wychowawczymi są: placówki wychowania pozaszkolnego (enumeratywnie wymienione w pkt 1) oraz szkolne schroniska młodzieżowe (pkt 2).

Z powyższego wynika, zdaniem NSA, że do systemu oświaty nie należą biblioteki publiczne (z wyjątkiem bibliotek pedagogicznych - art. 2 pkt 10 Prawa oświatowego). Według ustawy o bibliotekach, biblioteki organizują i zapewniają dostęp do zasobów dorobku nauki i kultury polskiej oraz światowej (art. 3 ust. 1). W ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2026 r., poz. 457), definiującej działalność kulturalną jako tworzenie, upowszechnianie i ochrona kultury (art. 1 ust. 1) biblioteki są zaliczone do form organizacyjnych działalności kulturalnej, m. in. obok teatrów, filharmonii, orkiestr, instytucji filmowych, kin i muzeów (art. 2). Ich podstawowe cele i zadania nie mieszczą się więc w sferze oświaty i wychowania. Z tych względów biblioteki publiczne nie figurują wśród publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, wymienionych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych.

Spółka wnosząca skargę kasacyjną ma również rację co do tego, że Społeczne Ognisko Muzyczne w P. nie jest placówką oświatowo-wychowawczą w świetle § 1 pkt 1 a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r.

Przede wszystkim Społeczne Ognisko Muzyczne w P. nie ma samodzielnego bytu prawnego. Prowadzi je [...] Towarzystwo Muzyczne im. [...]. Ze Statutu Towarzystwa wynika, że jest organizacją pożytku publicznego, działającą w sferze tworzenia i rozwoju kultury, zmierzającą do pełnego udostępniania kultury społeczeństwu poprzez działalność artystyczną, upowszechnieniową i dydaktyczną (§ 1 i 3 Statutu). Pod względem statusu prawnego i głównych jego zadań nie przynależy do sfery oświaty lecz do sfery kultury, ponieważ jego działalność dydaktyczna ma, w świetle Statutu charakter wpadkowy. Z tych prawnych powodów Społeczne Ognisko Muzyczne [...] Towarzystwa Muzycznego nie jest placówką oświatowo - wychowawczą, o której mowa w § 1 § pkt 1a rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 10 sierpnia 2021 r. i w art. 2 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe, z uwzględnieniem faktu, że ten ostatni przepis nie wymienia placówek oświatowo - wychowawczych w sposób wyczerpujący. Do podmiotów działających głownie w sferze tworzenia, rozwoju i upowszechniania kultury nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo oświatowe m. in. art. 168 ust. 1 stanowiący, że osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Z akt sprawy nie wynika, aby Towarzystwo Muzyczne (bądź Społeczne Ognisko Muzyczne) taki wpis posiadało.

Powyższe znajduje potwierdzenie w treści art. 2 pkt 5 Prawa oświatowego, który kwalifikuje ogniska artystyczne do placówek artystycznych, o których mowa w art. 2 pkt 5 Prawa oświatowego. Jak słusznie zauważyła wnosząca skargę kasacyjną, działalność kulturalna, a taką niewątpliwie prowadzi Ognisko Muzyczne, może być zbieżna z celami systemu oświaty, nie oznacza to jednak, że podmiot ten nie jest placówką artystyczną.

Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r., prowadzącego do przyjęcia, że Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w P. oraz Społeczne Ognisko Muzyczne w P. są placówkami oświatowo-wychowawczymi w rozumieniu powołanego przepisu rozporządzenia.

Z tych wszystkich względów NSA, na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 powołanej ustawy procesowej w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 poz. 118).