Sąd nie uznał decyzji UOKiK za wydaną bez podstawy ani z rażącym naruszeniem prawa

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

(dalej Prezes UOKIK, pozwany) decyzją nr RBG - 14/2022 z 29 grudnia 2022 r.:

I. na podstawie art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.)

(dalej u.p.n.w.p.k.) - po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania wobec przedsiębiorcy (...). z siedzibą w P.

(dalej powód) w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową – stwierdził stosowanie przez (...). z siedzibą w P. praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, polegającej na zobowiązywaniu dostawców trzody chlewnej do (...). do przekazywania na rzecz tej spółki środków uzyskiwanych przez dostawców

w ramach

pomocy publicznej

na

wyrównanie kwoty obniżonego

dochodu

uzyskanej ze sprzedaży świń z siedzib stada dostawcy utrzymywanych

na obszarze

objętym restrykcjami związanymi ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń, co stanowi praktykę nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową, o której mowa w art. 5 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) i art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213)

(dalej u.p.n.w.p.k. z 2016) w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) i nakazał zaniechanie jej stosowania;

II. na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.), z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262), w zakresie wskazanym w punkcie I, nałożył na przedsiębiorcę (...). z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości 68 468 886,20 zł (słownie: sześćdziesiąt osiem milionów czterysta sześćdziesiąt osiem tysięcy osiemset osiemdziesiąt sześć złotych 20/100) płatną do budżetu państwa w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji;

III. na podstawie art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 275) w związku z art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) oraz stosownie do art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.)

(dalej k.p.a.) w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.), postanowił obciążyć (...). z siedzibą w P. kosztami ww. postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową i zobowiązać tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 2 135,90 złotych (słownie: dwa tysiące sto trzydzieści pięć złotych 90/100), w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł powód (...). z siedzibą w P., obecnie (...) z siedzibą w W..

Zaskarżając decyzję w całości powód zarzucił jej:

1. naruszenie:

a) art. 6 w zw. z art. 1 w zw. z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi („Ustawa z 2016 r.”) w zw. z art. 2 rozporządzenia Nr 178/2002 PE i Rady ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Rozporządzenie 178/2002) poprzez błędną wykładnię pojęcia „produktu rolnego lub spożywczego” z art. 5 pkt 3 Ustawy z 2016 r, która to ustawa definiuje to pojęcie, jako „środek spożywczy" w rozumieniu art. 2 rozporządzenia Nr 178/2002, polegającą na błędnym przyjęciu, że żywe świnie (trzoda chlewna) objęte są definicją „środka spożywczego” a w konsekwencji również definicją „produktu rolnego lub spożywczego” w rozumieniu Ustawy z 2016 r., a w rezultacie, że umowy dotyczące dostawy trzody chlewnej objęte są zakresem zastosowania Ustawy z 2016 r., co skutkowało bezpodstawnym zastosowaniem art. 6 Ustawy z 2016 r. w niniejszej sprawie, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że świnie nie są produktem rolnym lub spożywczym, wobec czego Ustawa z 2016 r. nie może być w ogóle zastosowana do objętych przedmiotem decyzji praktyk (...),

oraz

b) art. 5 w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 Ustawy z 2021 r. poprzez błędne przyjęcie, że do oceny działań Spółki stosuje się przepisy Ustawy z 2021 r., podczas gdy Prezes UOKiK w żaden sposób nie wykazał, że Spółka dopuszczała się zarzucanych praktyk po dniu 30 kwietnia 2022 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art, 156 § 1 pkt 2 kpa i co skutkuje nieważnością decyzji;

2. naruszenie art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1) w zw. z art. 3 w zw. z art. 6 Ustawy z 2016 r. oraz art. 2 w zw. z art. 3 pkt 1) w zw. z art. 5 Ustawy z 2021 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie:

i. Ustawy z 2016 r. i Ustawy z 2021 r. do praktyk pozostających w związku z umową tuczu kontraktowego, która to umowa wykładana zgodnie z intencją stron i z uwzględnieniem całokształtu okoliczności, nie stanowi umowy nabycia czy dostawy produktów rolnych i spożywczych w rozumieniu art. 2 Ustawy z 2016 r. i art. 2 Ustawy z 2021 r., gdyż jest to umowa nienazwana o charakterze zbliżonym do umowy o realizację usług wykonywanych przez Hodowcę w związku z powierzeniem mu do tuczu świń należących do (...). Odmienność tej umowy od umowy dostawy wynika z innego celu gospodarczego oraz specyficznych alokacji ryzyk- tj. w modelu tuczu kontraktowego, hodowca praktycznie nie ponosi ryzyk rynkowych, ma zagwarantowany dochód o przewidywalnej wysokości z tytułu wykonanych usług oraz jest chroniony przed wystąpieniem ryzyk rynkowych (w szczególności wzrostu kosztów warchlaków, pasz, usług weterynaryjnych, spadku rynkowych cen skupu tuczników - w tym spadków wynikających np. z wystąpienia chorób takich jak (...));

ii. Ustawy z 2016 r. oraz Ustawy z 2021 r. do praktyk występujących w relacjach łączących (...) z hodowcami, w sytuacji, gdy hodowcy nie są dostawcami w rozumieniu art. 5 pkt 1) Ustawy z 2016 r. lub art. 3 pkt 1) Ustawy z 2021 r., którzy samodzielnie wytwarzają, przetwarzają lub zbywają produkty rolne lub spożywcze, gdyż zgodnie z umową tuczu kontraktowego nie są obciążeni ryzykiem gospodarczym właściwym dla producentów trzody chlewnej, i realizują na rzecz (...) tylko niektóre elementy procesu produkcji, wykonując usługi w związku z powierzeniem im do tuczu świń należących do (...);

co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i co skutkuje nieważnością decyzji;

3. naruszenie art. 1 Ustawy z 2016 r. oraz art. 1 ust. 1 Ustawy z 2021 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów do wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów Ustawy z 2016 r. i przepisów Ustawy z 2021 r. mimo braku uzasadniającego to interesu publicznego, rozumianego jako konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i objęcia ochroną dostawców produktów żywnościowych przed szczególnymi zagrożeniami wynikającymi ze specyfiki produkcji żywności;

4. naruszenie art. 5 w zw. z art. 6 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 6 i art. 7 ust 2 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 60 ust 1 Ustawy z 2021 r. poprzez błędną interpretację przywołanych przepisów przejawiające się w nieuwzględnieniu w okoliczności, że działanie (...) nie stanowi praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, ze względu na fakt, iż nie było ono sprzeczne z dobrymi obyczajami i nie zagrażało ani nie naruszało interesu hodowców;

5. naruszenie art. 5 w zw. z art. 6 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 31 ust 1 i 2 oraz art. 6 i art. 7 ust. 2 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 60 ust. 1 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 353(1) Kodeksu cywilnego w zw. z art. 20 Konstytucji poprzez błędną interpretację przywołanych przepisów polegającą na błędnym uznaniu, że przedmiotem decyzji Prezesa UOKiK w przedmiocie praktyk polegających na nieuczciwym wykorzystywaniu przewagi kontraktowej może być ingerencja o charakterze regulacyjnym w kwestię ustalenia właściwej wysokości wynagrodzenia i rozliczeń pomiędzy przedsiębiorcami, podczas gdy taka ingerencja nie była celem Ustawy z 2016 r. oraz Ustawy z 2021 r. oraz jest niezgodna z zasadą swobody umów oraz z konstytucyjną zasadą wolności działalności gospodarczej;

6. naruszenie art. 1 Ustawy z 2021 r. oraz art. 1 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 5 i 6 Ustawy z 2021 r. oraz art. 6 i 7 ust. 2 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 42 Ustawy z 2021 r. oraz art. 33 Ustawy z 2016 r. oraz w zw. z art. 60 ust. 1 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) w zw. z art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji poprzez stwierdzenie praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową i nałożenie na (...) kary pieniężnej przy zastosowaniu przepisów §13l, §13o, §13zb i §13zl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa („Rozporządzenie ARiMR”), których wprowadzenie do polskiego porządku prawnego nastąpiło z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE, co jest niezgodne z obowiązującym w Rzeczpospolitej Polskiej porządkiem prawnym;

7. naruszenie art. 1 Ustawy z 2021 r. oraz art. 1 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 5 i 6 Ustawy z 2021 r. oraz art. 6 i 7 ust 2 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 60 ust 1 Ustawy z 2021 r. poprzez błędną interpretację przywołanych przepisów przejawiającą się w nieuwzględnieniu faktu, iż przepisy Rozporządzenia ARiMR ustanawiają pomoc publiczną niezgodną z prawem: §13l Rozporządzenia ARiMR ustanawia pomoc publiczną niezgodną z rynkiem wewnętrznym i wprowadzoną w życie z naruszeniem art. 108 ust 3 TFUE oraz §13o, §13zb i §13zl Rozporządzenia ARiMR, ustanawiają pomoc publiczną wprowadzoną w życie z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE oraz art. 26 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej („Rozporządzenie 702/2014”), co w konsekwencji doprowadziło do podjęcia działań w sprawie przez Prezesa UOKiK pomimo braku interesu publicznego w sprawie oraz stwierdzenia praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, pomimo braku zaistnienia przesłanek nieuczciwości działania (...);

8. naruszenie art. 227 i 233 k.p.c. w zw. z art. 29 ust. 2 Ustawy z 2021 r. poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów zawartych w aktach postępowania administracyjnego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyprowadzeniu z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających bądź sprzecznych z ich treścią, co polegało na:

i. błędnym, niezgodnym z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, związanego z praktyką obrotu gospodarczego, jak również sprzecznym z zebranym materiałem dowodowym ustalaniu, że:

a. praktyka zagrażała interesom wszystkich hodowców, z którymi Spółka zawarła umowy tuczu kontraktowego, podczas gdy zarzucana praktyka była całkowicie obojętna dla hodowców współpracujących z (...), którzy nie znajdują się w strefach (...), a ponadto praktyka miała marginalne znaczenie w skali działalności (...), tj. większość hodowców współpracujących z (...) z uwagi na konstrukcję umowy tuczu kontaktowego, zapewniającej stałe przychody i wynagrodzenie, nie mogła spełniać formalnych warunków uzyskiwania dofinansowania;

b. (...) mogła kompensować ryzyka związane z (...) w ramach grupy, podczas gdy grupa kapitałowa, do której należy (...)do października 2020 r. podlegała istotnym ograniczeniom w możliwości uboju świń ze stref (...) przez co Spółka musiała sprzedawać tuczniki do zewnętrznych ubojni, co spowodowało wystąpienie określonych strat i utraty przychodu;

c. (...) mając dostęp do środków produkcji w niższych cenach, może powiększać zysk względem hodowców, z którymi współpracuje, podczas gdy w modelu tuczu kontaktowego koszty środków produkcji takie jak koszty paszy czy zwierząt do tuczu są obojętne dla dochodów hodowców i są ponoszone w całości wyłącznie przez (...);

d. Spółka stosowała „monitoring pomocy publicznej” i pozbawiła hodowców autonomii w zakresie decydowania o ubieganie się o dofinansowanie, podczas gdy niektórzy hodowcy bez wiedzy Spółki składali samodzielne wnioski o uzyskanie dofinansowania, a wg. danych przekazanych Prezesowi UOKiK przez ARiMR wynika, że hodowcy pobrali ok. 6,3 mln zł dotacji, które nie były rozliczane ze Spółką;

e. praktyka polegała na utrzymywaniu w umowie kwestionowanej przez Prezesa UOKiK klauzuli, podczas gdy Prezes UOKiK wskazał w decyzji, że klauzula była sformułowana w sposób, który uniemożliwiał jej stosowanie w praktyce;

f. Spółka nie zaniechała praktyki przed wydaniem Decyzji, podczas gdy Prezes UOKiK ustalił, że (i) Spółka zrezygnowała z umieszczenia zakwestionowanych klauzul w umowach zawieranych z hodowcami począwszy od sierpnia 2022 roku; (ii) Spółka odstąpiła od ubiegania się o dofinansowanie za lata 2021 i 2022;

g. Spółka przerzuciła na hodowców ryzyka związane z występowaniem (...), podczas gdy z treści przedstawionych wzorców umownych oraz wyjaśnień Spółki wynikają przeciwne wnioski tj., że to na Spółce spoczywa ryzyko (i) poniesienia kosztów leczenia świń, (ii) poniesienia kosztów związanych z objęciem gospodarstwa strefą (...), (iii) poniesienia kosztów związanych z likwidacją stada w związku z (...), (iv) ograniczenia liczby ubojni uprawnionych do uboju żywca ze stref (...), (v) niższej rynkowej ceny skupu żywca przez ubojnie w związku z (...) (vi) wypłaty hodowcom postojowego w czasie objęcia ich gospodarstwa restrykcjami związanymi z (...);

h. Spółka wprowadziła do umów postanowienia, które zmierzały do „ekonomicznego wykorzystania słabszej strony”, podczas gdy z treści przedstawionych wzorców umownych oraz wyjaśnień Spółki wynikają przeciwne wnioski tj., że Spółka i hodowcy w umowach w sposób ekwiwalentny podzieliły między siebie ryzyka i wynagrodzenie z tytułu tuczu kontraktowego, a jednocześnie w drodze praktycznych uzgodnień prowadziły rozliczenia środków uzyskanych tytułem pomocy publicznej, w sposób nienaruszający ani niezagrażający interesom hodowców - w konsekwencji nie ma podstaw do przyjęcia, że Spółka naruszyła zasady uczciwości kupieckiej czy zasady lojalności w relacji z hodowcami;

i. Spółka żądała od hodowców ubiegania się o dofinansowanie, podczas gdy żaden z przeprowadzonych dowodów nie daje podstaw do takich ustaleń;

j. Prezes UOKiK ustalił, że w niniejszej sprawie „obniżanie ceny nabycia przez dostawców o wartość udzielonej pomocy publicznej pośrednio wpływa negatywnie na cały rynek nie tylko skupu trzody”, podczas gdy żaden z przeprowadzonych dowodów nie daje podstaw do takich ustaleń;

k. działania Spółki mogą godzić w interes publiczny (bezpieczeństwo żywnościowe) uzasadniając to wyłącznie tym, że „praktyki silniejszych graczy rynkowych mogą zniechęcać producentów żywności do jej produkcji, a co najmniej zaburzać rynek dostaw żywności” –Prezes UOKiK ustalił powyższe bez przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu oraz bez wyjaśnienia, w jaki sposób powyższe sformułowanie dotyczy działań Spółki będących przedmiotem niniejszego postępowania;

l. działania Spółki są szkodliwe dla całego łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych i skutkują utrwalaniem złych standardów rynkowych, podczas gdy żaden z przeprowadzonych dowodów nie daje podstaw do takich ustaleń;

ii. zaniechaniu dokonania kluczowych ustaleń faktycznych oraz zaniechaniu przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w przedmiocie okoliczności:

a. faktycznych relacji pomiędzy (...) a hodowcami współpracującymi w ramach umowy tuczu kontraktowego i rozkładu ryzyka związanego z czynnikami rynkowi i (...) pomiędzy stronami;

b. naruszenia lub zagrożenia interesów hodowców przez działania (...) Prezes UOKIK ustalił tą okoliczność na podstawie przekonania urzędniczego i nie przeprowadził na tą okoliczność jakichkolwiek dowodów;

c. rozliczania wynagrodzenia hodowców przez Spółkę na niezmienionych zasadach (bez obniżenia wynagrodzenia hodowców) w przypadku ewentualnego objęcia gospodarstwa hodowcy strefą (...);

d. dodatniej rentowności współpracy w ramach tuczu kontaktowego dla hodowców, na których wynagrodzenie nie miały wpływu czynniki rynkowe (wzrost cen środków produkcji czy spadek cen skupu tuczników);

e. strat poniesionych przez (...) w związku z działaniem w strefach (...) (ok. 145 mln zł od 2017 r.), w tym w szczególności w związku (i) z wyłączeniem lub ograniczeniem możliwości zbycia tuczników ze strefy II i III; (ii) utratą dochodów Spółki ze sprzedaży tuczników ze strefy II i III do ubojni;

iii. arbitralnym uznaniu za niewiarygodne oświadczeń 26 hodowców dotyczących współpracy z (...) i błędnym, bezpodstawnym uznaniu, że fakt uzyskania oświadczeń potwierdza nieuczciwy charakter działań Spółki, podczas gdy pozwany zaniechał weryfikacji charakteru faktycznych relacji, jakie łączą (...) z hodowcami;

iv. błędnego ustalenia sumy wartości rekompensat rozlicznych we współpracy (...) z hodowcami tj. 13 015 672,76 zamiast 12 980 449,96 zł.;

v. uznaniu treści Załącznika nr 2 do pisma Spółki z dnia 29 sierpnia 2022 roku (zestawienie strat Spółki w związku z (...)) za wiarygodny w części przy jednoczesnym braku wyjaśnienia dlaczego mimo uznania Załącznika nr 2 za wiarygodny w części Prezes UOKiK zaniechał dokonania ustaleń w zakresie strat poniesionych przez Spółkę w związku z (...);

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż istotnie zniekształciło przyjęte przez Prezesa UOKIK istotne założenia wpływające na ocenę działań (...) i w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o błędnie ustalony i niepełny stan faktyczny;

9. naruszenie art. 6, 7, 8, 11, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 Ustawy z 2021 r.- naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego - tj. w szczególności zasady praworządności, pogłębiania zaufania do władzy publicznej, zasady prawdy obiektywnej oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób naruszający zasadę przekonywania, poprzez:

i. zaniechanie dokonania ustaleń w zakresie właściwej podstawy prawnej Decyzji, w tym zaniechania ustalenia, w jakim zakresie dla oceny praktyk zastosowana została Ustawa z 2016 r. a w jakim Ustawa z 2021 r. oraz dlaczego współpraca z hodowcami dotycząca tuczu żywych zwierząt (świń) objęta jest reżimem ww. ustaw, w tym dlaczego żywe zwierzęta zostały przez Prezesa Urzędu potraktowane jako środek spożywczy;

ii. zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co przejawia się w całkowitym nieuwzględnieniu argumentacji powoda i braku podjęcia jakichkolwiek działań w celu weryfikacji okoliczności istotnych dla kwalifikacji praktyk (...), jako nieuczciwych w postaci twierdzeń powoda w zakresie (i) rozkładu ryzyk związanych z występowaniem (...) między Spółkę a hodowców, (ii) uniezależnienia kwoty wynagrodzenia hodowców od kwoty dofinasowania przekazywanej Spółce, (iii) wpływu działań Spółki na bezpieczeństwo żywnościowe i skutków działań Spółki dla rynku;

iii. lakoniczne uzasadnienie Decyzji, które:

a. nie wyjaśnia na jakich dowodach oparte zostały kluczowe ustalenia faktyczne decyzji, w szczególności dotyczące nieuczciwego charakteru zarzucanych praktyk oraz okresu właściwego dla stosowania tych praktyk;

b. w sposób wybiórczy prezentuje fakty ustalone w postępowaniu administracyjnym, w szczególności pomija istotne argumenty (w szczególności rozkład ryzyk związanych z (...) między hodowców i Spółkę oraz fakt, że na wysokość wynagrodzenia hodowców w ramach opłaty growerskiej nie ma wpływu przekazanie Spółce kwoty dofinansowania przez hodowców) i dowody przedstawiane przez powoda w toku postępowania administracyjnego (w szczególności oświadczenia hodowców o braku pokrzywdzenia na skutek przekazania Spółce kwoty dofinansowania oraz zestawienie strat poniesionych przez Spółkę w związku z (...));

iv. naruszenie zasady uzasadnionych oczekiwań strony, co do braku powodów do kwestionowania postanowień umownych - Prezes UOKIK otrzymał wzory umów tuczu kontraktowego stosowane przez (...) w pierwszej połowie 2020 r., prowadził postępowanie administracyjne mające za przedmiot szczegółową analizę przedmiotowych umów, a interwencję podjął dopiero w 2022 r, podczas gdy przez ten czas Spółka była przekonana, że postanowienia nie budzą zastrzeżeń;

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało zaniechaniem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a w rezultacie do wydania decyzji bez podstawy prawnej;

10. naruszenie art. 42 ust. 1 Ustawy z 2021 r. w zw. art. 33 ust. 1 Ustawy z 2016 r. poprzez bezpodstawne nałożenie na (...) kary pieniężnej w rezultacie nieprawidłowego zastosowania do zachowania (...) przepisów Ustawy z 2021 r. oraz Ustawy z 2016 r., jak również błędnej kwalifikacji działania (...), jako spełniającego przesłanki stwierdzenia stosowania praktyk nieuczciwe wykorzystujących przewagę kontraktową;

11. naruszenie art. 42 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 1 Ustawy z 2021 r. oraz art. 33 ust 1 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1) Ustawy z 2016 r. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 24 ust 1 Ustawy z 2016 r. i art. 29 ust 1 Ustawy z 2021 r. a także art. 6 EKPC i art. 42 Konstytucji RP poprzez:

i. zastosowanie fakultatywnej kary pieniężnej zamiast, odstąpienia od jej orzekania, w odniesieniu do praktyki, która dotyczyła środków stanowiących nielegalną pomoc publiczną.

ii. nałożenie kary pieniężnej z naruszeniem zasad prawa karnego - tj. zasady określoności kary (nullum crimen sine lege certa), co skutkowało nałożeniem jednej kary na podstawie różnych przepisów tj. przepisów Ustawy z 2016 r. i jednocześnie na podstawie przepisów Ustawy z 2021 r., przy czym Prezes UOKiK nie wyjaśnił, w jakim zakresie na wysokość kary wpłynęło naruszenie stwierdzone pod rządami Ustawy z 2016 r., a w jakim naruszenie pod rządami Ustawy z 2021 r.;

iii. nałożenie przez Prezesa UOKiK na Spółkę rażąco nieproporcjonalnie wysokiej kary pieniężnej, w sposób arbitralny oraz dowolny, przy przekroczeniu granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji kary finansowej, której wysokość pozostaje w rażącej dysproporcji w stosunku do działań (...) w zakresie dopuszczenia się rzekomej praktyki, a także niezgodnej z utrwaloną praktyką orzeczniczą Prezesa UOKiK przy rozstrzyganiu innych spraw administracyjnych objętych zakresem kompetencji tego organu;

12. naruszenie art. 42 ust. 1 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 47 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 33 ust. 1 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 37 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 Ustawy z 2021 r. poprzez nałożenie przez Prezesa UOKiK rażąco wysokiej kary pieniężnej bez należytego uwzględnienia okoliczności determinujących wymiar kary:

i. okoliczności dotyczących natury działalności (...) i hodowców, w szczególności, że hodowcy współpracujący z (...) są chronieni przed wystąpieniem ryzyk rynkowych (ryzyka zamiany cen prosiąt, warchlaków, paszy, usług weterynaryjnych, odkupu tuczników przez ubojnie) oraz ryzyk wywoływanych przez (...);

ii. specyfiki określonego segmentu rynku, tj. hodowcy trzody chlewnej współpracujący z (...) w ramach tuczu kontaktowego poprowadzą działalność w innym zakresie, i są zwolnieni od ciężaru ryzyk rynkowych, mają zapewnione określone przewidywalne wynagrodzenie, co wyróżnia ten model od zasad prowadzenia działalności przez hodowców działających samodzielnie na tzw. wolnym rynku;

iii. okoliczności łagodzących występujących w sprawie tj.:

a. zaniechanie z własnej inicjatywy stosowania kwestionowanych przez pozwanego praktyk;

b. podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania stosowania zarzucanej praktyki;

c. współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania;

iv. bezpodstawne przypisanie Spółce winy umyślnej, stanowiącej okoliczność obciążającą przy wymiarze kary, pomimo że sprawa ma charakter precedensowy - przypisywane Spółce działania nie stanowią nazwanych praktyk nieuczciwe wykorzystujących przewagę kontraktową wymienionych w Ustawach, a według wiedzy Spółki jest to pierwsza kara za tego rodzaju naruszenie, pomimo, że podobne działania podejmowane były przez innych uczestników rynku, jak również brakuje wytycznych UOKiK dotyczących egzekwowania przepisów Ustawy z 2016 r. i Ustawy z 2021 r., skierowanych do innych podmiotów niż sieci handlowe, a ponadto Prezes UOKiK nie podjął żadnej wcześniejszej interwencji, choć od początku 2020 r. posiadał wiedzę o stosowaniu przez Spółkę kwestionowanych klauzul umownych prowadząc postępowanie administracyjne mające za przedmiot relacje pomiędzy (...) a hodowcami ukształtowane na podstawie umowy tuczu kontraktowego.

Powód wniósł o:

1. uchylenie decyzji w całości z uwagi na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, którego nie da się konwalidować na etapie postępowania odwoławczego;

- ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku:

2. zmianę decyzji w pkt I poprzez usunięcie nakazu zaniechania stosowania praktyki i uchylenie punktu II decyzji;

- ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku:

3. zmianę decyzji w pkt I poprzez usunięcie nakazu zaniechania stosowania praktyki oraz zmianę decyzji w pkt II poprzez obniżenie kary pieniężnej nałożonej na powoda do kwoty nie wyższej niż 1.000,- (jeden tysiąc) złotych;

4. stwierdzenie na podstawie art. 479

31a § 3 zd. 2 k.p.c., że decyzja została wydana bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa;

2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według spisu kosztów, który zostanie złożony na rozprawie, a w razie jego niezłożenia, według norm przepisanych, przy czym w każdym wypadku kosztów zastępstwa procesowego według 6-krotności stawki minimalnej ze względu na znaczny wkład pełnomocników powoda w wyjaśnienie sprawy i ze względu na wartość przedmiotu sprawy, a co najmniej w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, zgodnie z § 15 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800) wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym te koszty zostaną zasądzone, do dnia zapłaty.

Oprócz tego powód wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów:

1. dowodów z zeznań następujących świadków:

1.1. P. B., Dyrektora Działu Produkcji (...) w (...) w celu wykazania następujących faktów:

i. sposobu prowadzenia produkcji tuczników przez (...);

ii. podstawowych zasad współpracy z hodowcami i rozkładu ryzyka rynkowego pomiędzy stronami;

iii. wewnętrznej struktury organizacyjnej działu produkcji warchlak/tucz;

iv. przyjętego sposobu komunikacji z hodowcami w ramach bieżącej współpracy w postaci rozmów bezpośrednich lub telefonicznych oraz rozprzestrzeniania się komunikacji od (...) pośród hodowców;

v. sposobu prowadzenia produkcji tuczników w strefach (...) przez (...); oraz ryzyk związanych z (...) ponoszonych przez (...);

vi. okresów, w których nie stosowano praktyk rozliczania przez (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...) oraz okoliczności, w których podejmowano decyzję (...) w zakresie wycofania się ze stosowania praktyk;

vii. oferowanych przez (...) hodowcom form bezzwrotnego wsparcia;

viii. zaangażowania Spółki w inicjatywy związane z walką z (...);

1.2. M. S.,

1.3. P. N.,

1.4. J. S.,

1.5. K. W.,

1.6. M. T.,

(dalej łącznie „Koordynatorzy”), w celu wykazania następujących faktów:

i. sposobu prowadzenia produkcji tuczników przez (...);

ii. podstawowych zasad współpracy z hodowcami i rozkładu ryzyka rynkowego pomiędzy stronami;

iii. przyjętego sposobu komunikacji z hodowcami, w ramach bieżącej współpracy w postaci rozmów bezpośrednich lub telefonicznych oraz rozprzestrzeniania się komunikacji od (...) pośród hodowców;

iv. sposobu prowadzenia produkcji tuczników w strefach (...) przez (...); oraz ryzyk związanych z (...) ponoszonych przez (...); zaprzestania rozliczania z (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...);

v. okresów, w których nie stosowano praktyk rozliczania przez (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...) oraz okoliczności, w których podejmowano decyzję (...) w zakresie wycofania się ze stosowania praktyk;

vi. oferowanych przez (...) hodowcom form bezzwrotnego wsparcia;

vii. zaangażowania Spółki w inicjatywy związane z walką z (...);

1.7. G. M.,

1.8. K. Ż.,

1.9. T. S.,

1.10. A. S.,

1.11. (...),

1.12. E. M.,

1.13. B. S.,

(dalej łącznie „Service Managerowie”), w celu wykazania następujących faktów:

i. sposobu prowadzenia produkcji tuczników przez (...);

ii. przyjętego sposobu komunikacji z hodowcami w ramach bieżącej współpracy w postaci rozmów bezpośrednich lub telefonicznych;

iii. zaprzestania rozliczania przez (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...);

1.14. W. Z.,

1.15. D. O.,

1.16. H. O.,

1.17. Ł. K.,

1.18. M. M.,

1.19. T. W.,

1.20. M. S.,

1.21. L. J.,

1.22. B. M.

(dalej łącznie: „Hodowcy”), w celu wykazania następujących faktów:

i. zasad współpracy z (...) i rozkładu ryzyka rynkowego pomiędzy stronami;

ii. przyjętego sposobu komunikacji z hodowcami w ramach bieżącej współpracy w postaci rozmów bezpośrednich lub telefonicznych;

iii. sposobu prowadzenia produkcji tuczników przez (...);

iv. zaprzestania rozliczania z (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...);

v. dodatniej rentowności współpracy w ramach tuczu kontaktowego dla hodowców, na których wynagrodzenie nie miały wpływu czynniki rynkowe (wzrost cen środków produkcji czy spadek cen skupu tuczników);

1.23. S. W., główna księgowa (...),

1.24. J. S.

w celu wykazania następujących faktów:

i. rozliczeń współpracy pomiędzy (...) a hodowcami;

ii. rozliczeń wartości rekompensat pomiędzy (...) a hodowcami;

iii. strat poniesionych przez (...) w związku z prowadzeniem produkcji w strefach II i III z ograniczeniami wynikającymi z (...).

2. na podstawie art. 278

(

1) k.p.c. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii „(...)” sporządzonej w dniu 29 czerwca 2022 r. na zlecenie Prezesa UOKiK w postępowaniu prowadzonym przez Prezesa UOKiK za sygn. akt (...), stanowiącej Załącznik nr 22 do Odwołania („Opinia Biegłego 1”), w celu wykazania następujących okoliczności stanowiących wiadomości specjalne:

i. wyższej rentowności działalności hodowców współpracujących z (...) względem hodowców operujących na wolnym rynku;

ii. niskiego poziomu kosztów ponoszonych przez hodowców współpracujących z (...);

3. dowodu z opinii biegłego (instytutu naukowego) z zakresu zootechniki i ekonomiki produkcji trzody chlewnej („Opinia Biegłego 2”), w celu wykazania następujących okoliczności stanowiących wiadomości specjalne:

i. ustalenia zasad alokacji ryzyka pomiędzy (...) a hodowcami przy współpracy w ramach umowy tuczu kontraktowego;

ii. ustalenia czy hodowcy współpracujący z (...) w ramach umowy tuczu kontraktowego ponoszą ryzyka rynkowe wahań środków produkcji (warchlaków, paszy, usług i materiałów weterynaryjnych) oraz wahań cen skupu tuczników;

iii. ustalenia czy wynagrodzenie hodowcy (opłata growerska) wynikające z umowy tuczu kontraktowego w ramach współpracy z (...) jest uzależnione od wahań środków produkcji (warchlaków, paszy, usług i materiałów weterynaryjnych), wahań cen skupu tuczników;

iv. wpływu (...) na produkcję tuczników prowadzoną przez (...);

v. ustalenia czy wynagrodzenie hodowcy (opłata grawerska) wynikające z umowy tuczu kontraktowego w ramach współpracy z (...) jest zróżnicowane w zależności od działalności hodowcy w strefach z ograniczeniami wynikającymi z (...).

4. dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości („Opinia Biegłego 3”), w celu wykazania następujących okoliczności stanowiących wiadomości specjalne:

i. weryfikacji strat w postaci utraconych przez (...) dochodów okresie 1 stycznia 2017 r. - 31 lipca 2022 r. w związku ze sprzedażą tuczników pochodzących ze stref (...), w stosunku do cen skupu tuczników nie pochodzących ze stref (...);

5. dowodu z przesłuchania stron z ograniczeniem do strony powodowej:

5.1. P. G., Prezesa Zarządu (...),

5.2. M. E., Członka Zarządu (...),

5.3. B. K. Członka Zarządu (...),

w celu wykazania następujących faktów:

i. relacji Spółki z hodowcami;

ii. polityki Spółki względem ryzyk wywoływanych przez (...) i działań podejmowanych przez Spółkę w celu walki z (...);

iii. warunków panujących na rynku trzody chlewnej i pozycji Spółki na tym rynku;

iv. podjęcia decyzji o całkowitym wycofaniu się Spółki z zaprzestania rozliczania wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...) i sposobu zakomunikowania tego faktu hodowcom;

v. oferowanych przez (...) hodowcom form wsparcia;

vi. zaangażowania Spółki w inicjatywy związane z walką z (...);

6. szeregu dowodów z dokumentów.

Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o:

1. oddalenie odwołania w całości;

2. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 5 k.p.c. dowodów wymienionych w punkcie 1.2-5, tj. ograniczenie do przesłuchania M. T.,

3. pominięcie na podstawie art. 235 § 1 pkt 5 k.p.c. dowodów wymienionych w punkcie 1.7-13, ewentualnie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.,

4. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 5 k.p.c. dowodów wskazanych w punktach 1.14,15,18,19,22, ewentualnie w przypadku dopuszczenia dowodu z przesłuchania W. Z., D. O., M. M., T. W., M. S., B. M., wniósł o przesłuchanie wymienionych dostawców na fakt:

- komunikacji w zakresie pobierania środków stanowiących równowartość pomocy publicznej przez (...),

- spadku dochodu gospodarstwa,

- współpracy z A. S.,

- przekazywania środków pieniężnych na rzecz (...),

- rozliczania pobieranych środków pieniężnych przez (...),

- stosowania zapisu pkt V ust. 6 i 7 umowy,

- charakteru produkcji w ramach współpracy z (...) - statusu rolnika w związku z produkcją trzody chlewnej;

5. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 2 dowodów wskazanych w punktach 1.23-24,

6. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 2 dowodów wskazanych w punktach 2-4, tj. dowodów z opinii biegłych,

7. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 5 dowodów wskazanych w punktach 5.1-2, tj. ograniczenie wyłącznie do przesłuchania B. K.,

8. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 3 dowodów wskazanych w punkcie 6.I.i, tj. oświadczeń dostawców,

9. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów z poszczególnych kart akt postępowania administracyjnego wskazanych w uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie na okoliczności w nim wskazane,

10. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci akt sprawy (...) znajdującej się w SOKiK pod sygn. akt XVII Amz 2/23, w szczególności konkretnych wymienionych przez pozwanego pism,

11. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu rozliczania współpracy z hodowcą (załącznik nr 7 odwołania) na fakt istnienia wierzytelności stanowiącej zapłatę ceny za tuczniki wyprodukowane przez dostawców i możliwości ich potrącenia,

12. dopuszczenie i przeprowadzeni dowodu z dokumentów - akt postępowań administracyjnych w przedmiocie udzielenia pomocy publicznej pozyskanej w toku postępowania wyjaśniającego (...),

13. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wydruków ze strony Komisji Europejskiej na fakt opublikowania założeń programów pomocowych;

14. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nagrania audio wyjaśnień złożonych w toku kontroli Spółki przez B. K.,

15. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nagrania audio wyjaśnień złożonych w toku kontroli Spółki przez P. B.,

16. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nagrania audio wyjaśnień złożonych w toku kontroli Spółki przez M. T. ,

17. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci protokołu kontroli (...) przeprowadzonej w dniach 25-27 stycznia 2022 r.,

18. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci wydruków ze strony Głównego Inspektoratu Weterynarii z dnia 3 kwietnia 2019 oraz 13 lutego 2020 r. na fakt zakładów prowadzących ubój trzody chlewnej pochodzącej ze stref objętych ograniczeniami w związku z (...),

19. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań A. S. na fakt:

- współpracy z dostawcami trzody chlewnej do (...) w zakresie pozyskiwania pomocy publicznej,

- reprezentowania dostawców trzody chlewnej do (...) w postępowaniach prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,

- przekazywania informacji o pomocy publicznej udzielanej dostawcom trzody chlewnej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,

- otrzymywania danych od (...) w zakresie wyników produkcyjnych oraz faktur vat sprzedaży tuczników przez dostawców trzody chlewnej do (...),

20. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań B. K. na fakt:

- przyczyn braku podjęcia starań o przetwarzanie trzody chlewnej z terenów występowania wirusa (...) przez spółkę (...)

- warunków produkcji, dystrybucji i sprzedaży warchlaków oraz paszy oraz wyników finansowych tej działalności,

- roszczeń (...) związanych z punktem V ust. 6 i 7 umów obowiązujących przed 1 sierpnia 2022 r.,

21. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań P. B. na fakt:

- wyjaśnień złożonych w toku kontroli (...),

- współpracy z dostawcami trzody chlewnej,

- komunikowania zaniechania pobierania środków stanowiących równowartość pomocy publicznej od dostawców