Sąd oddalił odwołanie prezesa spółki od kary za reklamę pożyczek jako obligacji

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r., Nr (...)

I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 275) po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez przedsiębiorcę (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., uznał za naruszające zbiorowe interesy konsumentów praktyki (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. polegające na:

1) informowaniu konsumentów, za pośrednictwem strony internetowej www.(...).pl, o możliwości nabycia produktu określanego na ww. stronie internetowej jako „(...)”, z wykorzystaniem w opisie tego produktu również takich określeń jak „obligacja”, „seria”, „emisja”, „emitent”, w sytuacji, gdy przedmiotem oferty spółki (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. jest umowa pożyczki, w której konsument występuje jako pożyczkodawca, co może wprowadzać konsumentów w błąd co do rodzaju i cech oferowanego produktu, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2070), a w konsekwencji praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 275);

2) prezentowaniu, za pośrednictwem stron internetowych www.(...).pl oraz www.(...) produktu określanego na stronie internetowej www.(...).pl jako „(...)” lub (...), w sposób mogący wprowadzać konsumentów w błąd co do cech tego produktu, poprzez wyeksponowanie jedynie korzyści związanych z zawarciem umowy ze spółką (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., z pominięciem informacji o ryzyku, z jakim może wiązać się zawarcie tej umowy, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2070), a w konsekwencji praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 275);

II. Na podstawie art. 103 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 275), nadał niniejszej decyzji w zakresie pkt I sentencji decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 106 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 275), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez przedsiębiorcę (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. nałożył na (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W.

kary pieniężne:

a) w wysokości

45.900,00 zł (słownie: czterdzieści pięć tysięcy dziewięćset złotych) z tytułu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w punkcie 1.1 sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa;

b) w wysokości

45.900,00 zł (słownie: czterdzieści pięć tysięcy dziewięćset złotych) z tytułu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w punkcie I.2 sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa.

IV. Na podstawie art. 106b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 275), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów,

nałożył na K. D. - członka zarządu pełniącego funkcję prezesa zarządu (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W.

a) w związku z umyślnym dopuszczeniem do naruszenia przez przedsiębiorcę (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie wskazanym w pkt 1.1 sentencji niniejszej decyzji

karę pieniężną w wysokości 40.000,00 zł (słownie: czterdzieści tysięcy złotych), płatną do budżetu państwa;

b) w związku z umyślnym dopuszczeniem do naruszenia przez przedsiębiorcę (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie wskazanym w pkt 1.2 sentencji niniejszej decyzji

karę pieniężną w wysokości 40.000,00 zł (słownie: czterdzieści tysięcy złotych), płatną do budżetu państwa.

V. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 275) oraz na podstawie art. 263 § 1 i § 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 275), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez przedsiębiorcę (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. obciążył (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kosztami niniejszego postępowania w wysokości 138,50 zł (słownie: sto trzydzieści osiem złotych

pięćdziesiąt groszy) oraz zobowiązał przedsiębiorcę do ich zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się

niniejszej decyzji.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. D. - członek zarządu pełniący funkcję prezesa zarządu (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., zaskarżając ją w całości.

Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych w sprawie, polegających na przyjęciu, iż (...).S.A. dopuściło się czynów naruszających zbiorowe interesy konsumentów w zakresie wskazanym w decyzji.

Mając na uwadze powyższe Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu powód podniósł m.in., że Prezes Urzędu błędnie ustalił, że to (...).S.A. i jej prezes K. D. dopuścili się jakichkolwiek naruszeń interesów konsumentów. Powód wskazał, że treści wskazane przez Prezesa Urzędu jako naruszające przepisy prawa zostały zamieszczone na stronie internetowej i fanpage’u na portalu F. bez uprzedniej akceptacji ze strony (...).S.A. i były wytworem podmiotu (...) Sp. z o.o., za którego działania Spółka nie może odpowiadać. Niezwłocznie po dostrzeżeniu uchybień, Spółka nakazała (...) Sp. z o.o. dostosowanie strony do pierwotnych wytycznych. Powód wyjaśnił również, że (...).S.A. zleciła kompleksową obsługę marketingową spółce (...) Sp. z o.o., która otrzymała wytyczne generalne co do oczekiwanego przekazu strony internetowej i fanpage’u na portalu F., a efektem jej prac miała być kampania reklamowa umów pożyczek oferowanych przez (...).S.A. Co do formy, szaty graficznej i układu strony oraz jej treści (...) Sp. z o.o. miała opracować to samodzielnie. Jak wskazał, Spółka wielokrotnie informowała Prezesa Urzędu, że jedynym kontrahentem oraz podmiotem współpracującym w zakresie usług marketingowych jest (...) Sp. z o., co potwierdzają następujące pisma: z dnia 13 grudnia 2021 r. do KNF, z dnia 15 grudnia 2021 r. do KNF oraz z dnia 28 stycznia 2022 r. do UOKiK. Powód podniósł ponadto, że Spółka nigdy nie informowała (...) o tym, żeby posiadała w ofercie jakiekolwiek obligacje, jak również nie sugerowała, aby nazwę firmy (Obligacje (...)) wiązać semantycznie z oferowanym produktem. Projekt strony internetowej nie był zatwierdzony przez (...).S.A. przed jego publikacją, która miała miejsce na przełomie października i listopada 2021 r. Po zapoznaniu się z treścią strony internetowej oraz fanpage’u Spółka zgłosiła na ręce prezesa zarządu (...) Sp. z o.o. swoje uwagi, wskazując różnice pomiędzy tym, co oferuje Spółka (umowy pożyczki), a nazwą Spółki ((...).S.A.). Powód wskazał ponadto, że Spółka zleciła dokonanie stosownych zmian na stronie internetowej oraz fanpage’u i zmiany te były stopniowo wprowadzane. Prace nad zmianami zostały przerwane na skutek osadzenia w zakładzie karnym O. R., który jest prezesem zarządu (...) Sp. z o.o. i był jedyną osobą mającą dostęp do panelu administratora strony www.(...).pl, na dowód czego Powód wskazał na przesłuchanie w charakterze świadka O. R. (przebywającego w zakładzie karnym w S.) oraz na przesłuchanie w charakterze strony K. D. (adres jak dla Spółki). Powód podniósł również, że (...).S.A. nigdy nie była właścicielem domeny www.(...).pl i nigdy nie miała udzielonego dostępu do tejże strony internetowej pozwalającego na samodzielną modyfikację jej treści. A nadto, że zgodnie z ustaleniami Prezesa Urzędu podmiotem rejestrującym domenę i abonentem strony www.(...).pl jest (...) Sp. z o.o. z siedzibą w K., a na dowód tego przedstawił korespondencję mailową (...).pl@gmail.com, raport (...) domeny www.(...).pl. oraz pismo z dnia 27 grudnia 2021 roku do (...) Sp. z o.o. Powód wskazał także, że dnia 6 grudnia 2021 r. z adresu (...).pl@gmail.com wysłany został wniosek na skutek czego (...)Sp. z o.o. przekazała jedynemu uprawnionemu abonentowi domeny www.(...).pl kody authinfo, do których podmiot (...).S.A. oraz Prezes Zarządu K. D. nigdy nie posiadał dostępu, a na potwierdzenie powyższego przekazał Wniosek z dnia 6 grudnia 2021 r. do (...) Sp. z o.o. oraz odpowiedź z dnia 13 grudnia 2021 r. od(...) Sp. z o.o. Ponadto, w uzasadnieniu odwołania Powód podniósł, że w jego ocenie, Prezes Urzędu błędnie interpretuje przywołane w decyzji fakty, co miało wpływ na treść decyzji. Zdaniem Powoda, tezy jakoby konsumenci nie mieliby możliwości dochodzenia roszczeń od (...) Sp. z o.o. są błędne. W przypadku umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej, osobie tej przysługuje roszczenie wobec wierzyciela bezpośrednio. Dodatkowo twierdzenie, że w przypadku nie ustanowienia zabezpieczeń (...).S.A. miałoby możliwość uchylenia się od odpowiedzialności za powyższe wobec konsumenta są pozbawione podstaw prawnych. Skoro (...).S.A. zobowiązało się, że (...) Sp. z o.o. zabezpieczenie ustanowi, to w przypadku nie wywiązania się z tego obowiązku przez (...) Sp. z o.o. to do P. 29 konsument miałby roszczenie o świadczenie w postaci ustanowienia na jego rzecz umowy zastawu, natomiast wobec (...).S.A. o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonania zobowiązań. Przeciwne wnioski wysnute przez Prezesa Urzędu są błędne. Powód podniósł, że opis relacji spółki (...) Sp. z o.o. ze spółką (...) Sp. z o.o. jest jednostronny albowiem spółce (...) Sp. z o.o. nie pozwolono się wypowiedzieć w tej kwestii, co świadczy o stronniczości Prezesa Urzędu. Powód wskazał, że gdyby stan wynikający z informacji od (...) Sp. z o.o. był zgodny ze stanem faktycznym, to dowodzi on jedynie jednej rzeczy, tj. że (...) Sp. z o. o. będąca właścicielem pojazdów wywiązała się z podobnej umowy, a nadto, że pożyczka w całości została rozliczona. Dalsze losy współpracy pomiędzy tymi spółkami są irrelewantne dla przedmiotowej spray. Wbrew twierdzeniom Prezesa Urzędu, wszystkie pojazdy (...) Sp. z o.o. odzyskał. Odnosząc się do stwierdzenia Prezesa Urzędu, że sprawa ma charakter publicznoprawny albowiem chodzi o ochronę wszystkich osób, które zawarły ze Spółką umowę pożyczki - Powód podniósł, że żadna z osób fizycznych nie zawarła umowy pożyczki. (...).S.A. nie zawarła nigdy żadnej umowy, w której byłaby pożyczkobiorcą. W ocenie Powoda, interes publiczny w sprawie nie występuje, a co za tym idzie Prezes Urzędu nie miał nawet legitymacji do wszczynania swego postępowania oraz wydania decyzji. W uzasadnieniu odwołania Powód podniósł, że po analizie materiału dowodowego zgromadzonego przez Prezesa Urzędu stwierdzić należy, że żadna z trzech przesłanek koniecznych do stwierdzenia praktyki (kwestionowane zachowanie jest działaniem przedsiębiorcy, zachowania są sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, naruszają zbiorowe interesy konsumentów) nie została spełniona. Powód ponownie wskazał, że czynności zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zostały dokonane nie przez (...).S.A., a przez (...) Sp. z o.o. Powód podniósł, że druga przesłanka odnosząca się do sprzeczności zachowań przedsiębiorcy z przepisami prawa lub dobrymi obyczajami nie została w żaden sposób udowodniona. Powód podniósł, że interesy konsumentów przez treści opublikowane przez (...) Sp. z o.o., a nie przez (...).S.A. nie zostały i nie mogły zostać nawet teoretycznie naruszone. Powód zakwestionował ocenę Prezesa Urzędu odnoszącą się do racjonalnego modelowego konsumenta. Prezes Urzędu wskazał, że konsument to osoba nie mająca doświadczenia w inwestowaniu i nie doświadczona w tych sprawach, pomimo, że dorobek doktryny wskazuje coś zupełnie innego. Konsument to osoba dostatecznie dobrze poinformowana, uważna i ostrożna. Jako uzasadnienie Prezes Urzędu powołuje się na swoją wiedzę i doświadczenie. Takie odwołanie się do stanu świadomości organu bez podania miarodajnych i weryfikowalnych źródeł jest puste i nie może stanowić podstawy do dokonywania ocen. Zdaniem Powoda, umowa Spółki w sposób jasny i jednoznaczny określa przedmiot umowy oraz prawa i obowiązki stron. To właśnie treść tego dokumentu, a nie hasła reklamowe (nie będące autorstwa Spółki ani zatwierdzone przez nią) będą podstawą do podjęcia przez typowego konsumenta decyzji. Powód wskazał, że kara nałożona na K. D. w stawce 2% wartości maksymalnej kary jaką organ może nałożyć na osobę odpowiedzialną nie jest w żaden sposób uzasadniona merytorycznie. Powołane są dane dotyczące jego dochodu i niewiele więcej.

W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o:

1. oddalenie odwołania w całości,

2. oddalenie (pominięcie) zawartych w odwołaniu wniosków dowodowych,

3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów oraz innych środków dowodowych, znajdujących się w aktach prowadzonego przeciwko przedsiębiorcy (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej również: „(...).S.A.” lub „Spółka”) postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów o sygn. (...), na fakty wskazane w zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu nr (...), w tym na fakt:

a.

stosowania przez (...).S.A. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na:

1) informowaniu konsumentów, za pośrednictwem strony internetowej www.(...).pl, o możliwości nabycia produktu określanego na ww. stronie internetowej jako „(...)”, z wykorzystaniem w opisie tego produktu również takich określeń jak „obligacja”, „seria”, „emisja”, „emitent”, w sytuacji, gdy przedmiotem oferty spółki (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. jest umowa pożyczki, w której konsument występuje jako pożyczkodawca, co może wprowadzać konsumentów w błąd co do rodzaju i cech oferowanego produktu,

2) prezentowaniu, za pośrednictwem stron internetowych www.(...).pl oraz www.(...) produktu określanego na stronie internetowej www.(...).pl jako „(...)” lub (...), w sposób mogący wprowadzać konsumentów w błąd co do cech tego produktu, poprzez wyeksponowanie jedynie korzyści związanych z zawarciem umowy ze spółką (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., z pominięciem informacji o ryzyku, z jakim może wiązać się zawarcie tej umowy,

b.

umyślnego dopuszczenia przez K. D. - członka zarządu pełniącego funkcję prezesa zarządu (...).S.A. do naruszenia przez przedsiębiorcę (...).S.A. zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 poz. 275 ze zm. - dalej: „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”), w zakresie wskazanym w pkt 1.1 i I.2 sentencji zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu nr (...),

4. wydanie zarządzenia w przedmiocie połączenia niniejszej sprawy w celu jej łącznego rozpoznania ze sprawą z odwołania (...).S.A. od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr (...) z dnia 20 czerwca 2022 r., toczącej się przed tutejszym sądem pod sygn. akt XVII AmA 75/22,

5. zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Spółka (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS: (...), o numerze identyfikacji podatkowej (NIP): (...) i kapitale akcyjnym w wysokości 300 000 złotych. Prezesem zarządu Spółki jest K. D.. Przedmiot działalności Spółki oznaczony jest jako 70, 22, Z - pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. /dowód: karty nr 11-13 akt adm./

W toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów ustalono, że spółka (...).S.A. prowadzi działalność gospodarczą na terenie całej Polski za pośrednictwem stron internetowych www.(...).pl oraz www.(...), na których informuje o swojej ofercie dotyczącej produktu określanego jako „(...)” lub (...).

Grafika 1 - strona internetowa www.(...).pl stan na 23 listopada 2021 r. /dowód: karty nr 144-145 akt adm./

Grafika 2 - strona internetowa www.(...) stan na 8 listopada 2021 r. /dowód: karty nr 144-145 akt adm./

W toku postępowania ustalono, że Spółka używała na stronie internetowej www.(...).pl określeń takich jak „obligacja”, „seria”, „emisja” oraz „emitent” poprzez umieszczenie w treści ww. strony komunikatów takich jak:

• „Emisja obligacji (...) pozwala na finansowanie przedsięwzięć prospołecznych oraz proekologicznych przy jednoczesnym ograniczonym wykorzystywaniu środków publicznych lub komercyjnych”;

•

„Oprocentowanie jest stałe przez cały okres życia obligacji”;

•

„Zakup których obligacji Cię interesuje?”;

•

„Nabywca obligacji lub pełnomocnik może dokonywać wszelkich operacji związanych z obligacjami, w dowolnie wybranym oddziale (...), niezależnie od miejsca oraz formy zakupu”;

•

„Administratorem Państwa danych osobowych jest (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. będąca właścicielem Emitenta (...).

Grafika 3 - tabela porównawcza na stronie www.(...).pl stan na 8 listopada 2021 r. /dowód: karty nr 144-145 akt adm./

W okresie od 8 listopada 2021 r. do 22 grudnia 2021 r. w komunikatach umieszczonych na stronie internetowej www.(...).pl (...) dokonała szeregu niewielkich zmian, które jednak nie zmieniły przekazu publikowanych treści co do rodzaju i cech oferowanego produktu, a także przekazywanych konsumentom informacji odnośnie korzyści i ryzyka związanego z zawarciem umowy ze Spółką.

Obecnie na stronie internetowej www.(...).pl umieszczone są następujące komunikaty:

•

„Oferta (...) pozwala na finansowanie przedsięwzięć prospołecznych oraz proekologicznych przy jednoczesnym ograniczonym wykorzystywaniu środków publicznych lub komercyjnych”;

•

„Oprocentowanie jest stale przez cały okres trwania Umowy(...) ”;

•

„Strona Umowy (...) lub Pełnomocnik może dokonywać wszelkich operacji związanych z obligacjami, w dowolnie wybranym oddziale (...), niezależnie od miejsca oraz formy transakcji”;

•

„Administratorem Państwa danych osobowych jest Krajowy Fundusz (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. będąca całościowym właścicielem Obligacji (...).

W komunikatach umieszczonych na stronie internetowej www.(...).pl kierowanych do konsumentów spółka (...) przekazywała treści takie jak:

•

„Stałe oprocentowanie sprawia, że kupujący obligacje premiowe już w momencie zakupu zna wysokość odsetek, jakie otrzyma po dwunastu miesiącach oszczędzania”;

•

„Poza gwarantowanym zyskiem, każda obligacja jest zabezpieczona”;

Powyższe komunikaty zostały zastąpione w sposób następujący:

•

„Stałe oprocentowanie sprawia, że strona umowy już w momencie wyboru oferty zna wysokość odsetek, jakie otrzyma”;

•

„Poza gwarantowanym zyskiem, każda transakcja jest zabezpieczona”;

Spółka informuje, że ofertę mogą zamówić: „Osoby fizyczne (rezydenci i nierezydenci), stowarzyszenia oraz inne organizacje społeczne i zawodowe, a także fundacje wpisane do rejestru sądowego”.

Obligacje można nabyć:

•

„za pośrednictwem Internetu pod adresem: www.(...).pl/zamow,

•

w oddziałach (...) m. in. w W..

•

we współpracujących Kancelariach Notarialnych”.

/płyta DVD k. 286 akt adm./

Pismem z dnia 28 stycznia 2022 r. Spółka zadeklarowała, iż nie posiada lokalu przeznaczonego do obsługi publiczności. /dowód: karta nr 200 akt adm./

Przed wprowadzeniem zmian na stronie internetowej www.(...).pl, w ramach swojej działalności Spółka oferowała inwestorom cztery serie produktu, które określane były mianem „obligacji (...)”:

•

Symbol (...). 0,5% miesięcznie. OBLIGACJE 6-MIESIĘCZNE. 6-miesięczne oszczędnościowe (...) o oprocentowaniu stałym Cena sprzedaży jest stała i wynosi 10 000 zł.

•

Symbol (...). 0,7% miesięcznie. OBLIGACJE 12-MIESIĘCZNE. 12-miesięczne oszczędnościowe (...) o oprocentowaniu stałym. Cena sprzedaży jest stała i wynosi 10 000 zł.

•

Symbol (...). 0,8%, miesięcznie. OBLIGACJE 18-MIESIĘCZNE. 18-miesięczne oszczędnościowe (...) o oprocentowaniu stałym. Cena sprzedaży jest stała i wynosi 10 000 zł.

•

Symbol (...). 1% miesięcznie. OBLIGACJE PREMIOWE. Premiowe oszczędnościowe (...) o oprocentowaniu stałym. Cena sprzedaży jest stała i wynosi 10 000 zł.

Porównując stan oferty na stronie internetowej www.(...).pl zabezpieczony w dniu 25 maja 2022 r. ze stanem utrwalonym w dniu 8 listopada 2021 r., na ww. stronie wprowadzone zostały następujące zmiany:

•

Symbol (...). Oferta 6,0% rocznie. GWARANCJA 6-MIESIĘCZNA. 6-miesięczne Umowy Obligacji (...) o oprocentowaniu stałym. Kwota transakcji jest stała i wynosi 10 000 zł.

•

Symbol (...). Oferta 8,4% rocznie. GWARANCJA 12-MIESIĘCZNA. 12-miesięczne Umowy Obligacji (...) o oprocentowaniu stałym. Kwota transakcji jest stała wynosi 10 000 zł;

•

Symbol (...). Oferta 9,6% rocznie. GWARANCJA 18-MIESIĘCZNA. 18-miesięczne Umowy Obligacji (...) o oprocentowaniu stałym. Kwota transakcji jest stała i wynosi 10 000 z.

•

Symbol (...). Oferta 12% rocznie. OBLIGACJE PREMIOWE. Indywidualne Umowy Obligacji Premiowych o oprocentowaniu stałym. Kwota transakcji jest stała i wynosi 100 000 zł.

W okresie pomiędzy 8 listopada 2021 r. a 22 grudnia 2021 r. na stronie www.(...).pl wprowadzone zostały również następujące zmiany:

1. Dokonano zmian w treści opisów oferty obligacji:

a) Określenie „Obligacje” zostało zastąpione określeniem „Umowa (...)”;

b) Określenie „Emisja” zostało zastąpione określeniem „Oferta”;

c) Określenie „Wykup” zostało zastąpione określeniem „Zwrot”

d) Określenie „Nabywca obligacji” zostało zastąpione określeniem jako „Strona Umowy (...)”;

e) Określenie „Premiowe oszczędnościowe (...)” zostało zastąpione określeniem „Indywidualne Umowy (...)”.

2. W menu górnym nastąpiła zmiana tytułów następujących zakładek ww. strony internetowej:

a) „Zakup obligacji” na „Poznaj ofertę”;

b) „Kanały sprzedaży” na „Zamów ofertę”;

c) „Zakup obligacji” na „Kancelarie”;

3. Zapis o treści: „Administratorem Państwa danych osobowych jest (...) Spółka Akcyjna

z siedzibą w W. będąca właścicielem Emitenta (...)”

zastąpił zapis o treści: „Administratorem Państwa danych osobowych jest(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. będąca całościowym właścicielem (...)”.

/płyta DVD k. 286 akt adm.)

Dnia 15 grudnia 2021 r. (...).S.A. wystosowała pismo do KNF (dowód: karta nr 68), w którym deklaruje, iż: „

Spółka wskazuje iż nie emitowała nigdy jakichkolwiek obligacji. Umowy oferowane przez (...) są zwykła umowa pożyczki”. Ponadto zgodnie z twierdzeniem zawartym w ww. piśmie, na dzień 15 grudnia 2021 r.

„Spółka nie zawarła żadnych Umów (...)”. Określone wyżej pismo Spółki zostało również przez nią przekazane drogą elektroniczna do Prezesa Urzędu, wraz z załącznikami w postaci stosowanych wzorców umów (por. email z dnia 15 grudnia 2021 r., skierowany z adresu (...).pl /dowód: karta nr 36 akt adm./

Przedsiębiorca przy oferowaniu produktu inwestycyjnego określanego mianem „(...)” stosuje wzorzec umowy pn. „Umowa (...)”. /dowód: karta nr 39 akt adm./

Wzorzec pn. „Umowa (...)” dotyczy zawarcia przez strony umowy pożyczki. Jak stanowi §1 pkt 1 ww. umowy „

Pożyczkodawca udziela Pożyczkobiorcy pożyczki pieniężnej w kwocie łącznej 10.000 PLN (Słownie: dziesięć tysięcy złotych), a Pożyczkobiorca zobowiązuje się w terminie wynikającym z niniejszej umowy, kwotę tę zwrócić oraz zapłacić Pożyczkodawcy odsetki”. Oznacza to, iż świadczenie konsumenta (Pożyczkodawcy) polega na udzieleniu pożyczki pieniężnej w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy, a świadczenie (...).S.A. (Pożyczkobiorcy) na jej zwrocie w określonym umownie terminie oraz wypłacie odsetek umownych w stosunku miesięcznym, począwszy od pierwszego miesiąca przypadającego po upływie 30 dni od daty dokonania wpłaty pożyczki przez konsumenta.

Zabezpieczeniem wykonania umowy zawartej ze Spółką, ma być umowa zawierana według wzorca pn. „Umowa (...)”, której stroną jest konsument i powiązana ze spółką (...).S.A. spółka (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: (...)), na podstawie której ustanowiony ma być zastaw rejestrowy na pojeździe. Zgodnie z §4 wzorca pn. „Umowa (...) spółka (...) ma w terminie 14 dni od daty wypłaty pożyczki dokonać zakupu pojazdu (T. (...) o wartości 30 tys. zł), a następnie w terminie 7 dni od daty nabycia pojazdu, zawrzeć z konsumentem (pożyczkodawcą) umowę zastawu rejestrowego na udziale wynoszącym 1/3 całości zakupionego pojazdu, podczas gdy to Pożyczkobiorca powinien być podmiotem zobowiązanym do doprowadzenia do zakupu ww. pojazdu oraz ustanowienia na nim zastawu rejestrowego na rzecz Pożyczkodawcy. /dowód karty nr 40-41 akt adm./

(...) do dnia 4 listopada 2021 r. była zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nazwą (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: (...)). (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: (...) sp. z o.o.”) p. K. T., działając jako osoba fizyczna, zawarł ze spółką (...) S.A. - która jest jedynym akcjonariuszem (...).S.A. - dwie umowy pożyczki na łączną kwotę 500 000 zł, a następnie przeniósł swoją wierzytelność wynikającą z tej umowy na (...) sp. z o.o. W dniach 16 marca 2021 r. oraz 6 kwietnia 2021 r. (...) S.A. zawarła z (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. dwie umowy przelewu wierzytelności na łączną kwotę 500 000 zł. Na podstawie ww. umów (...) S.A. przelała na (...) sp. z o.o. wierzytelności wobec (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: (...)) w miejsce spłaty długu wobec (...) sp. z o.o. Jednocześnie, celem zwolnienia (...) z długu względem (...) sp. z o.o. dokonano przeniesienia własności 20 pojazdów z napędem hybrydowym marki T. (...) z (...) na rzecz (...) sp. z o.o. /dowód: karty nr 223-224 akt adm./

Następnie w dniu 6 kwietnia 2021 r. (...) sp. z o.o. zawarła z (...) umowę najmu (...) pojazdów T. (...) do dnia 30 kwietnia 2021 r. /dowód: karty nr 248-249 akt adm./

W dniu 1 maja 2021 r. (...) zawarła z (...) sp. z o.o. umowę najmu ww. 20 pojazdów T. (...) na okres 3 miesięcy. /dowód: karty nr 250-251 akt adm./

Następnie 1 sierpnia 2021 r. powyższe strony ponownie zawarły umowę najmu (...) pojazdów marki T. (...) na okres 2 miesięcy tj. do dnia 30 września 2021 r. /dowód: karty nr 252-253 akt adm./

W piśmie z dnia 4 lutego 2022 r. (dowód: karty nr 223-224) (...) sp. z o.o. zadeklarowała, iż po upływie terminu umowy najmu ww. spółka pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. (dowód: karty nr 254-255) zażądała od(...) zwrotu pojazdów, które były przedmiotem umowy. Do dnia 4 lutego 2022 r. pojazdy nie zostały zwrócone. (...) nie zapłaciła również (...) sp. z o.o. czynszu najmu pojazdów wynikających z ww. umów najmu oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z pojazdów.

Zgodnie z informacjami otrzymanymi od Prokuratury Okręgowej w Sosnowcu pismem z dnia 9 lutego 2022 r. ww. Prokuratura prowadzi postępowanie przygotowawcze w sprawie zaistniałego w okresie od stycznia 2019 r. do listopada 2019 r. w J., K. i innych miejscowościach na terenie kraju doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem szeregu ustalonych i nieustalonych osób poprzez wprowadzenie ich w błąd co do rzeczywistych warunków zawieranych z nimi umów inwestycyjnych, przez działających w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przedstawicieli (...) sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej jako: (...)). Jeden z wątków ww. sprawy dotyczy zawarcia przez ustalone osoby fikcyjnych umów pożyczek z pożyczkobiorcą (...) co miało na celu stworzenie pozorów istnienia wierzytelności po stronie pożyczkodawców i możliwości ich dochodzenia w toku postępowania cywilnego. Zgodnie z ustaleniami Prokuratury Okręgowej w Sosnowcu, jednym ze wspomnianych fikcyjnych pożyczkodawców była spółka (...), której udział w toku wejścia w posiadanie pojazdów T. (...) przez (...)opisano powyżej, a także K. D., pełniący funkcję Prezesa zarządu (...).S.A. /dowód: karta 278 akt adm./

Ponadto w toku postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów ustalono, iż (...)posiada zaległości finansowe względem współpracujących z ww. spółką kierowców (przedsiębiorców oraz osób fizycznych). Jeden ze współpracujących kierowców pismem z dnia 31 stycznia 2022 r. zadeklarował, iż (...) nie uregulowała względem niego zaległości z tytułu wynagrodzenia w kwocie 4460 zł (dowód: karta nr 206). Na podstawie korespondencji e-mail przedstawionej przez ww. kierowcę ustalono, iż (...)wielokrotnie zobowiązywał się do uregulowania zaległej należności, jednak zgodnie ze stanem na dzień 31 stycznia 2022 r. wpłata nie została dokonana. /dowód: karty nr 207-219 akt adm./

Na podstawie pisma z dnia 11 lutego 2022 r. ustalono również, iż Okręgowy Inspektorat Pracy w W. w grudniu 2021 r. i styczniu 2022 r. podejmował próby kontroli podmiotu (...) (obecnie (...)). Na adres ww. podmiotu skierowano wezwania do osobistego stawienia się osobę reprezentującą (...), ale wezwania nie zostały doręczone. Ustalono, iż P. 29 nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem rejestrowym, wobec czego nie było możliwości przeprowadzenia kontroli. /dowód: karta nr 279 akt adm./

W dniu 28 lutego 2022 r. (...).S.A. oraz podmioty współpracujące tj. (...) S.A. oraz (...) wpisano na listę ostrzeżeń publicznych KNF. /dowód: karta nr 309 akt adm./

W komunikacie podano, że przewodniczący KNF przystąpił do postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w W. wobec (...).S.A., (...) S.A. oraz (...). Postępowanie dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 178 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. 2021 poz. 328) tj. prowadzenie działalności w zakresie obrotu instrumentami finansowymi bez wymaganego zezwolenia lub upoważnienia.

Zgodnie z pismem Urzędu Skarbowego w N. z dnia 26 maja 2022 r. K. D. w 2021 roku osiągnął przychód w wysokości (...) zł. Urząd Skarbowy w N. nie posiada informacji o przychodach K. D. uzyskanych z tytułu wynagrodzenia jako prezes zarządu Spółki. /dowód: karta nr 310 akt adm./

Sąd pominął zgłoszone przez Powoda wnioski dowodowe o przesłuchanie w charakterze świadka O. R. i w charakterze strony K. D., albowiem okoliczności na które dowody te miałyby być przeprowadzone nie mają istotnego znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. (...).S.A. których prezesem był powód ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a w toku postępowania administracyjnego zostały przeprowadzone m.in. dowody z dokumentów dla wykazania stosowania przez (...).S.A. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, co zostanie omówione poniżej.

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o bezsporne twierdzenia stron postępowania oraz o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak też w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zważył, co następuje.

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy.

Z kolei w myśl art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się między innymi nieuczciwe praktyki rynkowe. Z kolei zakaz stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych formułuje przepis art. 3 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2070).

Przepis art. 4 ust. 2 upnpr znajduje się praktyka polegająca na działaniu wprowadzającym w błąd.

Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym przez praktykę rynkową rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Produktem w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym jest każdy towar lub usługa, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. Natomiast przez propozycję nabycia produktu rozumie się informację handlową określającą cechy produktu oraz jego cenę, w sposób właściwy dla użytego środka komunikowania się z konsumentami, która bezpośrednio wpływa bądź może wpływać na podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej umowy (art. 2 pkt 6 upnpr).

Zgodnie z treścią art. 474 k.c., dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza.

Przepis ten stosuje się także w wypadku, gdy zobowiązanie wykonuje przedstawiciel ustawowy dłużnika. W literaturze podnosi się, że dłużnik ponosi ryzyko wyboru osoby działającej w jego imieniu, a zatem odpowiedzialność dłużnika w takiej sytuacji za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania opiera się na zasadzie ryzyka (zob. np. A. Rembieliński, w: J. Winiarz, Komentarz KC, t. 1, 1989, s. 481; J. Dąbrowa, w: SPC, t. 3, cz. 1, 1981, s. 773-776; Z. Gawlik, w: A. Kidyba, Komentarz KC, t. 3, cz. 1, 2014, art. 474, Nt 6). Dłużnik ponosi zatem ryzyko wyboru wykonawcy (pomocnika, podwykonawcy), co oznacza, że to dłużnika obciąża ryzyko prawidłowego wykonania zobowiązania przez osoby, które do tego celu wybrał. Dłużnik nie może zasłaniać się tym, że wykonanie zobowiązania powierzył w całości lub części innym osobom, chociażby najbardziej odpowiednim, ani też, że ze swej strony należycie nadzorował wykonanie przez te osoby zobowiązania. Za zachowanie się tych osób odpowiada wobec wierzyciela sam dłużnik, bez względu na swą własną winę lub jej brak (zob. uchw. SN z 25.2.1986 r., III CZP 2/86, OSNCP 1987, Nr 1, poz. 10).

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, odnosząc się do zarzutu Powoda dotyczącego błędnego ustalenia przez Prezesa Urzędu, że to (...).S.A. i jej prezes K. D. dopuścili się naruszenia interesów konsumentów, albowiem spółka (...).S.A. prowadzi działalność gospodarczą na terenie całej Polski za pośrednictwem stron internetowych www.(...).pl oraz www.(...), na których informuje o swojej ofercie dotyczącej produktu określanego jako „(...)” lub (...). Na podstawie treści stron internetowych dostępnych pod adresem www/(...).pl oraz www.(...) (k. 144 - 145 akt adm., Protokół z dnia 12 stycznia 2022 r.) ustalona została treść komunikatów dostępnych dla konsumentów oraz dane przedsiębiorcy dostępne na stronie internetowej, który kierował do konsumentów ofertę dotyczącą produktu określanego jako „(...)” lub (...).

Bezsprzecznie (...).S.A. wykorzystywała w swojej działalności gospodarczej stronę internetową www.(...).pl. Ponadto dowód w postaci zrzutu ekranu strony www.(...).pl ze stanem faktycznym na dzień 23 listopada 2021 r. również bezsprzecznie potwierdza, że na wskazanej stronie internetowej była dostępna dla konsumentów oferta przedsiębiorcy o numerze KRS (...), który odpowiada numerowi KRS (...).S.A. Z kolei przedsiębiorca (...).S.A. wystosował do Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego wezwanie do zamieszczenia sprostowania w zakresie informacji opublikowanych na stronie www.(...).pl (k. 55 akt adm.). Z powyższego należy zatem wywieść, że zarzut powoda nie jest zasadny.

Jak przyznała Spółka, fakt wykorzystywania strony internetowej www.(...).pl w swojej działalności wskazując, że zleciła na swoją rzecz usługi marketingowe w zakresie marketingu internetowego podmiotowi zewnętrznemu, tj. spółce (...) Sp. z o.o. (k. 204 - 205 akt adm.). Okoliczność ta nie zwalnia zatem powodowej Spółki z odpowiedzialności za treści zamieszczane na ww. stronie internetowej, albowiem treści wskazane przez Prezesa Urzędu jako naruszające przepisy prawa, zostały zamieszczone na stronie internetowej i fanpage’u na portalu F. bez uprzedniej akceptacji ze strony (...).S.A. i były wytworem podmiotu (...) Sp. z o.o., za którego działania Spółka może odpowiadać. Skoro bowiem to (...).S.A. w ramach swojej działalności gospodarczej posługuje się stroną internetową www.(...).pl, za pośrednictwem której dostarcza informacje konsumentom, to co do zasady ponosi ona odpowiedzialność za treść danych zamieszczonych na wskazanej stronie, jak i za potencjalne naruszenia nimi wywołane. (...).S.A. zlecając usługi marketingowe w zakresie marketingu internetowego innemu podmiotowi (k. 204 akt adm.) bierze za to pełną odpowiedzialność. To właśnie (...).S.A. jako podmiot posługujący się w swojej działalności gospodarczej ww. stroną internetową, gdy powziął wiadomość o komunikacie Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego odnoszącym się m.in. do strony www.(...).pl podjął działania, w których podkreślił, że na wskazanej stronie znajduje się nr KRS (...). S.A. (...).S.A. z dnia 15 listopada 2021 r. kierowane do Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (k. 55 akt adm.) stanowi wezwanie Spółki do zamieszczenia sprostowania, o treści: „Działając imieniem (...) Spółka Akcyjna jako Prezes Zarządu uprawniony do jednoosobowej reprezentacji wzywam do niezwłocznego sprostowania komunikatu ’'Informacja ws. Krajowego Funduszu Gwarancyjnego” z dnia 10 listopada 2021 r. (...) dotyczącego spółki (...) Spółka Akcyjna, poprzez usunięcie z jego treści nieprawdziwych informacji, w zakresie: informacji jakoby na stronie www.(...).pl znajdował się logotyp Komisji Nadzoru Finansowego, pomimo iż na w/w stronie internetowej nigdy nie znajdował się logotyp Komisji Nadzoru Finansowego Nasza Spółka nigdy nie zamieszczała na swojej stronie www logotypu UKNF, a co za tym idzie zamieszczone w komunikacie informacje są nierzetelne, niezgodne z prawdą a co więcej dalece szkodliwe dla Spółki. (...) Już z zamieszczonego przez UKNF zrzutu ekranu strony www.(...).pl wynika jednoznacznie iż logotypu UKNF tam brak, a nadto wskazany jest nr KRS spółki do której strona należy”. Pismo to w imieniu spółki podpisał powód.

Z pisma (...).S.A., które wpłynęło do Prezesa Urzędu w dniu 7 lutego 2022 r. wynika, że Spółka nie dysponuje korespondencją z (...) Sp. z o.o., zaś odrębna umowa w zakresie świadczenia usługi marketingowej w formie pisemnej pomiędzy wymienionymi spółkami nie została zawarta (k. 204 akt adm.). Stwierdzić w tym miejscu należy, że dowody w postaci materiałów zabezpieczonych podczas otwarcia stron internetowych www.(...).pl w dniach 23 i 24 listopada 2021 r., a zatem po dniu 15 listopada 2021 r., tj. po dacie skierowania pisma (...).S.A. podpisanego przez K. D. do Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (Wezwania do zamieszczenia sprostowania, karty nr 28, 55 akt adm.) świadczą o tym, że (...).S.A. oraz prezes zarządu Spółki - K. D. znali treść strony internetowej www.(...).pl i mieli świadomość używanych na tej stronie określeń takich, jak „obligacja”, „seria”, „emisja” oraz „emitent”.

Jednocześnie pomimo skierowania pisma do UKNF w dniu 15 listopada 2021 r. przez (...).S.A., w którym bezpośrednio Spółka odnosi się do swojej strony internetowej www.(...).pl, na wskazanej stronie nieprzerwanie, w dalszym okresie czasu utrzymywane były komunikaty skierowane do konsumentów o treści mogącej wprowadzać konsumentów w błąd co do rodzaju i cech oferowanego przez (...) produktu. Przemawiają za tym zrzuty ekranu strony internetowej www.(...).pl, zabezpieczone m.in. w dniach 23 i 24 listopada 2021 r. (m.in. plik: (...), plik (...),(...), plik (...) oraz 21 grudnia 2021 r. (m.in. plik (...)) zebrane na kartach 144 - 146 akt administracyjnych.

W tym miejscu należy stwierdzić, iż w ugruntowanym już od lat stanowisku doktryny i judykatury, profesjonalizm przedsiębiorcy powinien przejawiać się w dwóch podstawowych cechach jego zachowania: postępowaniu zgodnym z regułami fachowej wiedzy oraz sumienności. Wzorzec należytej staranności musi uwzględnić zwiększone oczekiwania co do zawodowych kwalifikacji powoda, co do jego wiedzy i praktycznych umiejętności skorzystania z niej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2005 r., IV CK 100/05, Legalis 92763).

Przepis art. 355 § 2 k.c. wymaga od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą przy uwzględnieniu ich zawodowego charakteru, staranności szczególnego rodzaju. To przemawia za tym, że przedsiębiorca obowiązany jest do zwiększonej skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania, jak również uzasadnione jest oczekiwanie od niego wiedzy na temat sposobu wykonywanej przez siebie działalności. W istotę działalności gospodarczej wpisane jest również posiadanie specjalistycznej wiedzy nie tylko obejmującej czysto formalne kwalifikacje, lecz także doświadczenie wynikające z praktyki zawodowej i ustalone standardy wymagań. Szczególnym przykładem profesjonalnej działalności gospodarczej jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu instrumentami finansowymi, która powinna cechować się profesjonalizmem wynikającym z zawodowego charakteru tej działalności. Z kolei w

odniesieniu do stosunków o charakterze zawodowym wymagane są kryteria specjalistyczne, wśród których istotnym kryterium gwarantującym prawidłową realizację zadań jest

staranność, na poziomie wyższym od przeciętnego, która

wymagana jest od specjalistów bez względu na to, czy odpowiednio wysoki stopień biegłości osiągnięty został w drodze uzyskania specjalistycznego wykształcenia zawodowego (fachowego), czy też poprzez praktyczne doskonalenie zawodowe. Powodowa spółka powyższych kryteriów nie spełniła, albowiem naruszyła wymogi w zakresie prowadzenia swojej działalności.

Wobec powyższego (...).S.A. jako profesjonalista jest zobowiązany do przestrzegania przepisów prawa, w tym przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Spółka, posługując się stroną internetową www.(...).pl oraz mając wiedzę co do treści komunikatów zamieszczonych na ww. stronie, co zostało udowodnione w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa Urzędu - jest odpowiedzialna za informacje udostępnione konsumentom, a w przypadku ich niezgodności z przepisami prawa, to (...).S.A. jest zobowiązana do wyeliminowania komunikatów zamieszczonych na tej stronie mogących wprowadzać konsumentów w błąd. W konsekwencji powyższych wywodów należy stwierdzić, iż zarzut Powoda, że Prezes Urzędu błędnie interpretuje przywołane w decyzji fakty, co miało wpływ na treść decyzji, należy uznać za chybiony.

W przedmiotowej sprawie należy podnieść, że udzielana przez konsumenta pożyczka inwestycyjna na rzecz (...).S.A. nie jest w żaden sposób zabezpieczona w momencie zawierania (...). Twierdzenie Powoda, że konsument miałby w stosunku do osoby trzeciej ( (...) Sp. z o.o.) roszczenie o świadczenie w postaci ustanowienia na jego rzecz umowy zastawu nie przystaje do treści zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności do stosowanego przez (...).S.A. wzorca umowy pn. (...). Sąd w tym aspekcie podziela stanowisko wyrażone przez pozwanego.

§ 4 Umowy (...)zawiera postanowienie, o treści:

„1. Pożyczkodawca ponadto zobowiązuje się doprowadzić do tego, że spółka (...) Sp. z o.o. KRS (...) (dalej jako „Zastawnik”):

a) w terminie 14 dni od daty wypłaty pełnej kwoty pożyczki dokona zakupu pojazdu T. (...), którego wartość preferowana będzie wynosiła 30.000 zł

b) w terminie 7 dni od daty nabycia pojazdu zgodnie z § 4 ust. 1 lit o) powyżej zawrze z Pożyczkodawcą umowę zastawu rejestrowego na udziale wynoszącym 1/3 całości pojazdu opisanego w ust. 1 powyżej”.

Powyższe treść postanowienia wskazuje, że do czynienia mamy z konstrukcją umowy o świadczenie przez osobę trzecią (por. art. 391 k.c.), a nie z umową o świadczenie na rzecz osoby trzeciej (por. art. 393 k.c.).

W umowie tej jedna ze stron (dłużnik - gwarant) zapewnia drugą stronę (wierzyciela), że osoba trzecia spełni określone świadczenie lub zaciągnie określone zobowiązanie. Niespełnienie tych oczekiwań przez osobę trzecią rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą dłużnika wobec wierzyciela. Umowa nie stanowi zatem sama w sobie źródła jakichkolwiek obowiązków dla osoby trzeciej. Jej zawarcie nie stwarza dla żadnej ze stron roszczeń wobec trzeciego o wykonanie oczekiwanych czynności. Ich realizacja jest więc zdarzeniem, na którego urzeczywistnienie nie mają wpływu postanowienia umowy przewidzianej w art. 391 k.c. (zob. E. Łętowska, K. Osajda, w: System PrPryw, t. 5, 2013, s. 965-966).

Należy ponadto stwierdzić, że pomimo podtytułu § 4

(...), cytowane postanowienie wzorca umowy wprost stanowi o zobowiązaniu Pożyczkodawcy, czyli konsumenta, a nie zobowiązaniu Pożyczkobiorcy) drugiej strony umowy, tj. Pożyczkodawcy/konsumenta, że osoba trzecia ( (...) Sp. z o.o.) zawrze z Pożyczkodawcą umowę zastawu rejestrowego, nie stwarza dla konsumenta roszczenia wobec (...) Sp. z o.o. o zawarcie tej umowy. Osoba trzecia ( (...) Sp. z o.o.) bezsprzecznie, nie jest uczestnikiem stosunku prawnego kreowanego przez tę umowę.

Jakkolwiek osobę trzecią łączyć mogą odrębne stosunki prawne z dłużnikiem lub z wierzycielem (stronami umowy o świadczenie przez osobę trzecią unormowanej w art. 391 k.c.), które stanowią źródło jej ewentualnych obowiązków wobec stron tej umowy, to w przedmiotowej sprawie brak jest takiej umowy, albowiem zgodnie z twierdzeniem powoda, (...) Sp. z o.o. miał ustanowić zastaw na podstawie umowy zawartej pomiędzy (...) Sp. z o.o. a (...). S.A. (...) zawarcia tej umowy jednakże nie doszło z uwagi na fakt, iż na tamtym etapie nie było takiej potrzeby ani możliwości.

Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, iż nawet gdyby doszło do zawarcia umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej,

pactum in favorem tertii unormowana w art. 393 k.c., pomiędzy (...) Sp. z o. o. a (...).S.A., to w drodze tej umowy nie doszłoby do ustanowienia zastawu rejestrowego. Nie można bowiem ustanowić zastawu rejestrowego w drodze umowy na rzecz osoby trzeciej w trybie art. 393 k.c.

Na podstawie umowy, o której wspomniano wyżej, konsument (beneficjent

pactum in favorem tertii) nabyłby wobec (...) Sp. z o.o. roszczenie o wykonanie nałożonego na niego obowiązku, jednakże do zawarcia takiej umowy nie doszło, jak przyznał sam powód. W przedmiotowej sprawie, konsument nie miałby podstawy prawnej roszczenia do (...) Sp. z o.o. o ustanowienie na jego rzecz umowy zastawu.

W odniesieniu natomiast do konstrukcji zabezpieczenia umowy pożyczki i ryzyka z jakim może wiązać się dla konsumenta zawarcie „Umowy (...)”, należy podkreślić, że zgodnie z poczynionymi ustaleniami faktycznymi (str. 25 zaskarżonej Decyzji) - (...).S.A. nie jest uczestnikiem obowiązkowego systemu gwarantowania depozytów, o którym mowa w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz.U. 2022 poz. 793, z późn. zm.), zaś produkty oferowane przez ten podmiot nie są objęte ochroną gwarancyjną Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Środki konsumentów przekazane powodowej Spółce nie są w żaden sposób zabezpieczone gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, albowiem jak wynika z pisma (k. 318 akt adm.) Bankowy Fundusz Gwarancyjny nie identyfikuje jakichkolwiek relacji, w których pozostawałby z (...).S.A.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń Powoda o stronniczości Prezesa Urzędu w związku z ustaleniami dokonanymi w zakresie relacji spółki (...) Sp. z o.o. ze spółką (...) Sp. z o.o., należy stwierdzić że Prezes Urzędu wystosował wezwania do przekazania dokumentów i informacji do każdego ze wskazanych przedsiębiorców, tj. zarówno do (...) Sp. z o.o. (k. 197 akt adm.), jak i do (...) Sp. z o.o. (k. 174-176 akt adm.). Z kolei w pkt 5 monitu-wezwania Prezesa Urzędu z dnia 31 grudnia 2021 r. skierowanego do (...) Sp. z o.o., przedsiębiorca ten został wezwany do wyjaśnienia, czy przy prowadzeniu działalności współpracuje z innymi podmiotami niż (...).S.A. oraz (...) S.A., a w przypadku odpowiedzi twierdzącej należało wyjaśnić, na czym owa współpraca polega. (...) Sp. z o.o. w odpowiedzi na monit-wezwanie Prezesa Urzędu oświadczyła, że współpracuje z pośrednikami tj. (...), (...), (...), a ponadto współpracuje z (...) Sp. z o.o. (...) Sp. z o.o. nie został wskazany wśród tych podmiotów, z którymi współpracuje (...) Sp. z o.o. (k. 188-189 akt adm., pismo (...) Sp. z o.o. z dnia 13 stycznia 2021 r.). Natomiast przedsiębiorca (...) Sp. z o.o. pismem z dnia 4 lutego 2022 r. (k. 223-277 akt adm.) udzielił odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu. Pismo zostało podpisane przez osobę uprawnioną do reprezentacji przedsiębiorcy zgodnie z odpisem z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a dokumenty stanowiące załączniki do ww. pisma zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez prezesa zarządu (...) Sp. z o.o. i zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mogły stanowić dowód z dokumentu w postępowaniu przed Prezesem Urzędu. Mając na uwadze powyższe, zarzut powoda podważający fakty dotyczące relacji spółki (...) Sp. z o.o. ze spółką (...) Sp. z o.o. należało uznać za nieuzasadniony.

Z kolei odnosząc się do twierdzeń Powoda, iż w sprawie nie występuje interes publiczny albowiem żadna z osób fizycznych nie zawarła umowy pożyczki z (...).S.A., uznać należy je za nieuzasadnione.

Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Ponadto naruszenie interesu publicznoprawnego przejawiało się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nieuczciwa praktyka rynkowa polegająca na wprowadzającym w błąd działaniu nie musi finalnie prowadzić do dokonania przez przeciętnego konsumenta czynności prawnej. Konsument nie musi zatem skorzystać z oferty i zawrzeć umowy. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. Wystarczająca jest sama potencjalna możliwość wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta, który mógłby go skłonić do zawarcia umowy. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. Dodać należy w tym miejscu, że skutkami działań Spółki dotknięty jest nieokreślony krąg podmiotów, co w odniesieniu do zarzucanych Spółce praktyk oznacza konsumentów, którzy mogli lub mogą zawrzeć umowę z (...).S.A. Potencjalnie zatem każdy z konsumentów może być objęty zachowaniem rynkowym Spółki objętym w przedmiotowej sprawie. Reasumując, podnoszony przez Powoda fakt, że żadna z osób fizycznych nie zawarła umowy pożyczki nie świadczy o braku interesu publicznego w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji braku podstaw do uznania przez Prezesa Urzędu praktyk za naruszające zbiorowe interesy konsumentów przy spełnieniu pozostałych przesłanek koniecznych do stwierdzenia wyżej wymienionych praktyk, stanowiących nieuczciwe praktyki rynkowe polegające na działaniu wprowadzającym w błąd (por. wyrok SOKiK z 13 stycznia 2021 r., sygn. akt XVII AmA 34/19). W konsekwencji również ten zarzut należy uznać za bezzasadny.

W odniesieniu zaś do kwestionowanej przez Powoda oceny dotyczącej racjonalnego modelowego konsumenta wskazania wymaga, że ustawodawca zdecydował się na przyjęcie w art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym definicji legalnej przeciętnego konsumenta, tj. konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników (...), kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa.

Przyjęto zatem w przedmiotowej sprawie, że przeciętnym konsumentem jest osoba, która nie ma doświadczenia w inwestowaniu lub posiada niewielkie doświadczenie, ale jest zainteresowana nowymi rozwiązaniami w dziedzinie inwestowania i śledzi media społecznościowe lub ogólnodostępne informacje w sieci Internet (np. błogi) w celu uzyskania informacji na ten temat i poszerzania swojej wiedzy w interesującym go zakresie”. Dokonując zatem konkretyzacji wspomnianego modelu uwzględniono także, że jest to osoba dostatecznie dobrze poinformowana, uważna i ostrożna. Wskazano, że są to konsumenci, którzy jednak potrafią zrozumieć kierowane do nich informacje oraz umieją podjąć - w oparciu o ten przekaz - świadomą decyzję co do oferty i produktów, jeżeli tylko wiedza ta przekazana jest im w sposób zrozumiały i jednoznaczny. Zdaniem Sądu, rozsądny konsument powinien przeanalizować wszystkie informacje dotyczące produktu oferowanego przez Spółkę, a w okolicznościach niniejszej sprawy, informacje przekazane konsumentowi za pośrednictwem strony internetowej www. (...).pl zostały podane w sposób mogący wprowadzać konsumentów w błąd co do rodzaju i cech oferowanego produktu. Zarzut powoda dotyczący odwołania się pozwanego będącego organem administracji publicznej przy ustalaniu modelu przeciętnego konsumenta do własnej wiedzy i doświadczenia nie jest zasadny z tego względu, że ustalenia Prezesa Urzędu w tym zakresie uwzględniają legalną definicję przeciętnego konsumenta zawartą w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz orzecznictwo sądów (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2008 r., sygn. III CSK 377/07, Legalis).

Za bezzasadny należy uznać zarzut powoda dotyczący braku merytorycznego uzasadnienia kary nałożonej na K. D. w wysokości 2% wartości maksymalnej kary, albowiem jest on gołosłowny. Powód jedynie zaprzeczył zasadności nałożenia kary nie podając w tym aspekcie żadnych argumentów uzasadniających ewentualną zmianę rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu nałożone na powoda kary pieniężne za wskazane naruszenia są adekwatne do stopnia wpływu zachowania osoby zarządzającej na naruszenie, które dokonała Spółka. Kary te pełnią przede wszystkim funkcję represyjną, stanowiąc sankcję i dolegliwość za naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest ponadto ich walor wychowawczy, odstraszający dla innych osób zarządzających przed wpływaniem na stosowanie przez zarządzane przez nie podmioty w przyszłości opisanych niniejszą decyzją praktyk w obrocie z konsumentami.

Zdaniem Sądu, który podziela stanowisko pozwanego, powód umyślnie dopuścił się przez osobę zarządzającą do naruszenia przepisów ustawy. Przy ocenie odpowiedzialności oraz umyślności K. D. wzięto pod uwagę fakt, iż jest on prezesem zarządu (...).S.A. oraz jego osobiste zaangażowanie we wszystkie aspekty działalności spółki. W dniu 29 września 2021 r. K. D., działając jako prezes zarządu Spółki zawarł z (...) Bank (...) S.A. umowę otwarcia rachunku bankowego o numerze (...) (k. 178 akt adm.), jako jedyny posiadał elektroniczny dostęp do ww. rachunku (k. 182 akt adm.) oraz jednoosobowo dysponował ww. rachunkiem (k. 183 akt adm.). K. D. jako prezes zarządu rozsyłał drogą elektroniczną pisma do szeregu instytucji publicznych, tj. do UOKiK (k. 27, 49, 53 akt adm.), KNF (k. 36 akt adm.), Ministerstwa Finansów (k. 36) oraz Rzecznika Finansowego (k. 36 akt adm.), a także do internetowych portali informacyjnych (k. 49, 53 akt adm.).

W ocenie Sądu Prezes Urzędu słusznie przypisał K. D. odpowiedzialność za naruszenie dokonane przez (...).S.A. opisane w pkt 1.1 sentencji decyzji. Prezes Urzędu uznał, że zachowanie K. D. bezpośrednio prowadziło do działania dokonanego przez (...).S.A. w zakresie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje bowiem na umyślne dopuszczenie przez osobę zarządzającą do naruszenia przepisów ustawy. Przy ocenie odpowiedzialności oraz umyślności działania K. D. wzięto pod uwagę fakt, iż jest on prezesem zarządu oraz jego osobiste zaangażowanie w działalność spółki.

Należy w tym miejscu stwierdzić, że od dnia rejestracji Spółki w KRS tj. 27 września 2021 r. K. D. pełni funkcję prezesa zarządu (dowód: karty nr 11-13). K. D. posiada doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej. Od dnia 17 grudnia 2019 r. pełni funkcję prezesa zarządu spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. (KRS: (...)). W związku z powyższym jest osobą, od której należy wymagać świadomości istnienia m.in. regulacji prawnych w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej czy zarządzania przedsiębiorstwem.

K. D. przypisana została odpowiedzialność za naruszenie dokonane przez (...).S.A. opisane w pkt 1.1 i I.2 sentencji Decyzji. Prezes Urzędu, powołując się na dowody zebrane w postępowaniu administracyjnym uznał, że zachowanie K. D. bezpośrednio prowadziło do naruszenia dokonanego przez (...).S.A. w zakresie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Uwzględniając okoliczności sprawy, przede wszystkim charakter zarzuconych Spółce praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, stopień wpływu osoby zarządzającej na naruszenia oraz umyślność podejmowanych przez tę osobę działań, uzasadnione było nałożenie na K. D. kary pieniężnej za dopuszczenie do naruszenia przez (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Biorąc powyższe względy pod uwagę Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, oddalił wniesione przez Powoda odwołanie na podstawie art. 479

(

31a) § 1 k.p.c.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania, Powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz Pozwanego zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 720,00 zł ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

SSO Ewa Malinowska