Firma serwisowa spóźniała się ze sprawozdaniami o smarach, sąd obniżył część kar

Decyzją z 28 maja 2025 r., Nr (...) (DKN: (...)) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej również jako: „

Prezes URE”, „

pozwany”) działając na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12b w zw. z art 56 ust. 2, ust. 4, ust. 6 oraz 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm., dalej również jako: „

p.e.”) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: „

k.p.a.”) i art. 30 ust. 1 p.e., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy: (...) Spółka Jawna z siedzibą w M. w związku z nieprzekazaniem w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e. za miesiące: luty, marzec, lipiec, sierpień, październik oraz grudzień 2020 r., styczeń, luty, maj, sierpień, wrzesień oraz listopad 2021 r., luty, marzec, kwiecień, lipiec 2022 r., styczeń, czerwiec oraz listopad 2023 r., styczeń, luty, maj 2024 r. orzekł, że:

1. Przedsiębiorca nie zachował terminu na złożenie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące: luty, marzec, lipiec, sierpień, październik 2020 r., kwiecień, lipiec 2022 r., styczeń, czerwiec oraz listopad 2023 r., styczeń, luty, maj 2024 r.

2. za działanie opisane w pkt 1 wymierzył przedsiębiorcy 11 kar pieniężnych, tj.:

a.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc lipiec 2020 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,

b.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc sierpień 2020 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,

c.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc październik 2020 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,

d.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc kwiecień 2022 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,

e.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc lipiec 2022 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,

f.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc styczeń 2023 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,

g.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc czerwiec 2023 r. w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym za pośrednictwem portalu Platforma (...),

h.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc listopad 2023 r. w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym za pośrednictwem portalu Platforma (...),

i.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc styczeń 2024 r. w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym za pośrednictwem portalu Platforma (...),

j.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc luty 2024 r. w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym za pośrednictwem portalu Platforma (...),

k.

10 000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc maj 2024 r. w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym za pośrednictwem portalu Platforma (...),

3. Umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, w związku z nieprzekazaniem do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące: luty, marzec oraz grudzień 2020 r., styczeń, luty, maj, sierpień, wrzesień oraz listopad 2021 r., luty, marzec 2022 r.

(decyzja Prezesa URE z dnia 28.05.2025 r. k. 6-15 akt sąd.)

Odwołanie od powyższej decyzji złożył (...) sp.j. z siedzibą w M. (dalej jako: „

powód”, „przedsiębiorca”, „odwołujący”), zaskarżając ją w całości i zarzucił jej naruszenie:

1. art. 56 ust. 6a p.e. poprzez zaniechanie odstąpienia od wymierzenia kary,

2. art. 56 ust. 2h pkt 4 w zw. z ust. 6a p.e. poprzez przyjęcie, że niedopuszczalne jest orzeczenie niższej kary („miarkowanie kary”) określonej w art. 56 ust. 2h pkt 4 powołanej ustawy,

3. art. 12 ust. 1 pkt 12b w zw. z art. 56 ust. 2h pkt 4 p.e. poprzez wymierzenie kary odrębnie za każdy miesiąc, podczas gdy działanie (...) Sp.j. miało charakter jednego działania ciągłego.

W związku z powyższym, powód wniósł o:

1. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie odstąpienia od wymierzenia kary,

a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku z ostrożności wniósł o:

2. wymierzenie kary w kwocie 10 000 zł poprzez jej „miarkowanie” do tej kwoty lub uznanie, że działanie (...) Sp.j. miało charakter jednego działania ciągłego,

3. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego według norm przepisanych.

(odwołanie powoda z dnia 10.06.2025 r. wraz z załącznikami k. 18-25 akt sąd.)

W odpowiedzi na odwołanie Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(odpowiedź Prezesa URE na odwołanie z dnia 25.02.2025 r. k. 31-35 akt adm.)

Na rozprawie strony postępowania podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

(protokół rozprawy z dnia 26.05.2026 r. k. 57-58 akt sąd.)

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

(...) Spółka jawna z siedzibą w M. jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego. Przedmiotem przeważającej działalności przedsiębiorcy jest sprzedaż detaliczna pozostałych nowych wyrobów prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Spółka jest firmą rodzinną, działającą na rynku maszyn i urządzeń rolniczych od ponad 17 lat. Zajmuje się sprzedażą i obsługą serwisową maszyn francuskiej firmy (...).

(odpis pełny KSR powoda k. 12-14, k. 161-165v akt adm., odpis aktualny KRS powoda k. 80-81 akt adm., pismo powoda z dnia 18.11.2024 r. k. 72-72v akt adm., pismo powoda z dnia 10.09.2024 r. k. 86 akt adm., protokół z rozprawy z dnia 26.05.2026 r. k. 57-58 akt sąd.)

Pismem z dnia 20 sierpnia 2024 r. powód wystąpił do Prezesa URE z wnioskiem o dokonanie wpisu do rejestru podmiotów przywożących (dalej również jako: (...)

(...)), oznaczając planowany przywóz paliwa ciekłego o kodzie: (...)

(...)(smary). Decyzją Prezesa URE z dnia 1 października 2024 r. powód został wpisany do rejestru podmiotów przywożących pod numerem (...).

(wniosek powoda z dnia 20.08.2024 r. k. 75-76 akt adm., decyzja Prezesa URE z dnia 1.10.2024 r. k. 95-96 akt adm.)

Powód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał przywozu paliwa ciekłego tj. smaru oznaczonego kodami CN: (...) (...) w okresie od lutego 2020 r. do maja 2024 r. w łącznej ilości 74 705 litrów. Smar wykorzystywany był do serwisu sprzedawanych maszyn. Używanie danego smaru było wymogiem gwarancyjnym producenta.

(notatka służbowa z dnia 26.08.2024 r. k. 1-1v akt adm., pismo Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w H. z dnia 2.08.2024 r. k. 2-2v akt adm., pismo Szefa (...) Administracji Skarbowej z dnia 25.09.2024 r. wraz z załącznikiem (rejestr danych z (...)) k. 19-20 akt adm., faktury k. 39-45v, k. 47-69v akt adm., pismo Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w M. z dnia 22.10.2024 r. k. 31 akt adm.)

Powód nie przekazał Prezesowi URE w terminie sprawozdań o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu (tj. sprawozdań o których mowa w art. 43d ust. 1 p.e.) m.in. za miesiące: luty, marzec, lipiec, sierpień, październik 2020 r., kwiecień, lipiec 2022 r., styczeń, czerwiec oraz listopad 2023 r., styczeń, luty, maj 2024 r.

(okoliczności bezsporne)

Pismem z dnia 31 października 2024 r. Prezes URE zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia czy istnieją podstawy do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 57g ust. 2 p.e. Jednocześnie wezwał powoda do przekazania uwierzytelnionych kopii dokumentów poświadczających wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przywozu paliw ciekłych z zagranicy w okresie od 2020 r. do 1 października 2024 r. oraz wyjaśnień w sprawie dokonywania przywozu paliwa ciekłego z zagranicy, którego rodzaj tj. kod CN wymaga od przedsiębiorcy posiadania wpisu do (...).

(postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego z dnia 31.10.2024 r. k. 33-35v akt adm.)

W odpowiedzi na powyższe przedsiębiorca przedstawił wyjaśnienia w sprawie i wskazał m.in., że jego działanie nie było celowe i było wynikiem niewiedzy.

(pismo powoda z dnia 18.11.2024 r. k. 7-272v akt adm.)

W dniu 20 września 2024 r. przedsiębiorca dostarczył dokumenty dotyczące uprawnień do założenia konta na portalu Platforma (...) i w dniu 7 października 2024 r. konto zostało założone.

(pismo (...) z dnia 20.01.2025 r. k. 146-156v akt adm., utworzenie konta k. 166 akt adm.)

W dniach 12 i 14 listopada powód przekazał na portalu Platforma (...) zaległe sprawozdania, o których mowa w art. 43d p.e.

(pismo powoda z dnia 18.11.2024 r. k. 72-72v akt adm., sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu k. 99-144v akt adm.)

Pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. powód został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z nieprzekazaniem w terminie sprawozdania, o jakim mowa w art. 43d ust. 1 p.e. za miesiące: luty, marzec, lipiec, sierpień, październik oraz grudzień 2020 r., styczeń, luty, maj, sierpień, wrzesień oraz listopad 2021 r., luty, marzec, kwiecień, lipiec 2022 r., styczeń, czerwiec oraz listopad 2023 r., styczeń, luty, maj 2024 r. do Prezesa URE. Jednocześnie przedsiębiorca został wezwany do złożenia wszelkich posiadanych przez niego dokumentów dotyczących założenia konta na portalu Platforma (...) oraz wszelkich dodatkowych wyjaśnień.

(zawiadomienie Prezesa URE o wszczęciu postępowania z dnia 20.12.2024 r. k. 145-147 akt adm.)

W piśmie datowanym na dzień 13 stycznia 2025 r. przedsiębiorca wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, w tym o uwzględnienie stopnia szkodliwości czynu jako znikomy. Powód wskazał przede wszystkim na fakt niewiedzy i podniósł, że nie miał zamiaru niczego ukrywać ani wprowadzać organów w błąd. Dodał, że obrót olejami smarnymi był stosunkowo niewielki. Podkreślił też, że w momencie dowiedzenia się o przedmiotowym obowiązku niezwłocznie wystąpił o rejestrację i przekazał wymagane sprawozdania. Zwrócił również uwagę na to, że ewentualna kara pieniężna może zagrozić jego bytowi.

(pismo powoda z dnia 13.01.2025 r. k. 149-149v akt adm.)

Pismem z dnia 3 kwietnia 2025 r. Prezes URE zawiadomił powoda o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a także o tym, co składa się na zebrany materiał dowodowy oraz poinformował o możliwości złożenia ewentualnych uwag i wyjaśnień. Przedsiębiorca nie skorzystał ze swojego uprawnienia.

(zawiadomienie o zakończeniu postępowania z dnia 3.04.2025 r. k. 197-198 akt adm., u.p.d. k. 200 akt adm.)

Aktualnie dochody przedsiębiorcy nie są stabilne, nie wykazuje on strat.

(protokół rozprawy z dnia 26.05.2026 r. k. 57-58 akt sąd.)

W dniu 28 maja 2025 r. Prezes URE wydał decyzję zaskarżoną w niniejszym postępowaniu.

(decyzja Prezesa URE z dnia 28.05.2025 r. k. 201-210 akt adm.)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił

w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Odwołanie w części zasługuje na uwzględnienie tj. w zakresie wymierzonych powodowi kar pieniężnych wskazanych w pkt. 2 ppkt. a) – k).

Na wstępie wskazać należy, że powód zaskarżył w całości decyzję Prezesa URE, jednakże z przedstawionych przez przedsiębiorcę zarzutów i z uzasadnienia odwołania wynika, iż powód

de facto zaskarżył przedmiotową decyzję w części tj. w zakresie pkt. 2 (wymierzenie kar pieniężnych).

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e., który to reguluje, że karze pieniężnej podlega ten kto nie przekazuje w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e. Z kolei przepis art. 43d ust. 1 p.e. zakłada, iż przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący stosownie do swojej działalności, przekazuje Prezesowi URE miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu - w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, przekazuje się w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym za pośrednictwem portalu Platforma (...).

Zgodnie natomiast z uprzednim brzmieniem art. 43d ust. 1 w zw. z art. 62d pkt 4 oraz art. 62da pkt 4 p.e., w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r., przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący stosownie do swojej działalności przekazywało Prezesowi URE miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie.

Podmiotem przywożącym, w myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 12c p.e. jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu dokonuje przywozu paliw ciekłych, z wyłączeniem przywozu paliw ciekłych:

a) w ramach wykonywania działalności polegającej na obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą wymagającej uzyskania koncesji, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 4, lub

b) przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1542, 1598 i 1723).

Podmiot przywożący może dokonywać przywozu paliw ciekłych po wpisaniu do rejestru podmiotów przywożących. Wpisu do tego rejestru dokonuje na wniosek podmiotu przywożącego Prezes URE w drodze decyzji (art. 32c ust. 1 i ust. 4 p.e.).

Konsekwencją zaś wpisania do rejestru podmiotów przywożących, jest

obowiązek sprawozdawczy wynikający z art. 43d ust. 1 p.e. Obowiązek ten istnieje nawet wówczas jeśli przedsiębiorca w danym okresie sprawozdawczym (w danym miesiącu) nie dokonał przywozu żadnego paliwa. Nawet fakt niedokonania przywozu w danym okresie sprawozdawczym ma istotną wartość informacyjną dla regulatora rynku energetycznego i może podlegać takiej samej weryfikacji jak przywóz paliwa w wielkości większej niż 0. Przedsiębiorcy występujący o wpis do rejestru podmiotów przywożących, powinni liczyć się z tym, iż w przypadku uzyskania decyzji o wpisie będą zobowiązani do spełniania obowiązków wynikających z przepisów prawa, bez względu na ilość przywiezionych paliw ciekłych.

Powód dokonywał przywozu paliw ciekłych z zagranicy od 2020 r. (okoliczność bezsporna). Ponadto, decyzją z dnia 1 października 2024 r. został wpisany do rejestru podmiotów przywożących prowadzonego przez Prezesa URE pod nr (...).

Konsekwentnie powód został objęty obowiązkiem sprawozdawczym, o jakim mowa w art. 43d ust. 1 p.e. Mimo powyższego, w okresie sprawozdawczym obejmującym miesiące: lipiec, sierpień, październik 2020 r., kwiecień, lipiec 2022 r., styczeń, czerwiec, listopad 2023 r., styczeń, luty, maj 2024 r. Przedsiębiorca nie złożył żadnego sprawozdania w ustawowym terminie. Dopiero w dniu 20 sierpnia 2024 r. powód wystąpił do Prezesa URE z wnioskiem o dokonanie wpisu do (...), czyli po ustaleniu przez pozwanego z urzędu, że przedsiębiorca nie dochował obowiązku sprawozdawczego wynikającego z art. 43d p.e. Powód dopiero w dniach 12 i 14 listopada 2024 r. przekazał na portalu Platforma (...) zaległe sprawozdania, o których mowa w art. 43d p.e. (m.in. za miesiąc lipiec, sierpień, październik 2020 r., kwiecień, lipiec 2022 r., styczeń, czerwiec, listopad 2023 r., styczeń, luty, maj 2024 r.). Nie ulega zatem wątpliwości, że przedsiębiorca nie złożył sprawozdań za okres objęty niniejszym postępowaniem w ustawowym terminie.

Przechodząc w tym miejscu do kwestii związanych z odstąpieniem od wymierzenia kar pieniężnych na podstawie art. 56 ust. 6a p.e. wskazać należy, iż zaprezentowana przez Prezesa URE argumentacja odnośnie do oceny analizowanej przesłanki, jest trafna i Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni ją podziela.

Stosownie do treści art. 56 ust. 6a ustawy p.e., Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż ustawodawca nie obliguje organu do jego zastosowania. Poprzez sformułowanie

„może odstąpić” przewiduje jedynie takie uprawnienie. Prowadzi to do wniosku, że nawet w przypadku łącznego wystąpienia obu przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w przepisie art. 56 ust. 6a p.e., Prezes URE może, ale nie musi skorzystać z tej kompetencji.

Wspomnieć też należy, że utrwalony zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, jest pogląd, że na podstawie przepisów ustawy Prawo energetyczne odpowiedzialność ma charakter obiektywny, wynikający z samego faktu naruszenia określonych norm prawnych. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może powoływać się na brak winy (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2008 r., sygn. akt III SK 10/08, opubl. system Legalis nr 1885077). Okoliczność ta jest irrelewantna dla samego faktu wymierzenia kary, jak i odstąpienia od karania. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienia samego wymierzenie kary lub zastosowania odstąpienia od jej wymierzenia od zawinienia, a tym samym subiektywizacja odpowiedzialności za naruszenie przepisów, wskazałby tę przesłankę w treści art. 56 ust. 3, 6 i 6a ustawy, czego jednak nie uczynił (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt III SK 22/16, opubl. system Legalis nr 2586425). Tym samym odpowiedzialność przedsiębiorcy istnieje w oderwaniu od winy i do jej ustalenia nie jest konieczne wykazanie zawinionego zachowania, lecz wystarcza stwierdzenie faktu zaistnienia określonego naruszenia prawa.

W kontekście art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e., dobrem chronionym jest terminowość w składaniu sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e., a wyrządzona szkoda jest tym większa, im większe opóźnienie jest w jego złożeniu. Nieterminowe przekazanie sprawozdań pozbawiło Prezesa URE informacji niezbędnych do wykonywania jego zadań ustawowych i z tego powodu nie można mówić o znikomej szkodliwości czynu powoda. Faktu tego nie zmieniają nawet twierdzenia przedsiębiorcy o nieznajomości regulacji prawnych. Skoro bowiem powód dokonywał przywozu paliw ciekłych z zagranicy to powinien znać obowiązujące przepisy prawa (

Ignorantia iuris nocet). Niewiedza nie jest usprawiedliwieniem na gruncie dziedzin postępowania o charakterze regulacyjnym. Podkreślenia również wymaga, iż dostęp do informacji na temat ilości produktów paliwowych wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorców ma istotne znaczenie, przede wszystkim z punktu widzenia nadzoru i kontroli rynku paliw, w tym zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, zapobiegania ewentualnym nadużyciom, czy ochrony interesu fiskalnego państwa. Przedkładane sprawozdanie stanowi podstawę do opracowania przez Prezesa URE raportu kwartalnego (art. 43d ust. 4 p.e.), jak również jest źródłem bieżących informacji o funkcjonowaniu poszczególnych przedsiębiorców na rynku paliw ciekłych, pozwala na weryfikację zgodności wykonywanej działalności z uprawnieniami wynikającymi z koncesji lub wpisu do rejestru podmiotów przywożących, umożliwiając szybką reakcję w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w tym zakresie, jak i służą przeprowadzeniu kontroli, o której mowa w art. 23r. ust. 1 p.e.

Przechodząc do oceny stopnia szkodliwości czynu to na ustalenie stopnia wyższego niż znikomy wpływ miały następujące czynniki:

a) wielokrotność naruszeń (powód nie zrealizował obowiązku co do 22 miesięcy, z czego za 11 miesięcy otrzymał karę pieniężną),

b) długość trwania naruszenia (w przypadku sprawozdania za lipiec 2020 r. – 1544 dni, sierpień 2020 r. – 1513 dni, październik 2020 r. – 1452 dni, kwiecień 2022 r. – 907 dni, lipiec 2022 r. – 816 dni, styczeń 2023 r. – 632 dni, czerwiec 2023 r. – 482 dni, listopad 2023 r. – 329 dni, styczeń 2024 r. – 267 dni, luty 2024 r. – 238 dni, maj 2024 r. k. 146 dni),

c) przedłożenie sprawozdań dopiero po wszczęciu postępowania wyjaśniającego przez Prezesa URE, a nie z własnej inicjatywy,

d) brak zachowania należytej staranności wymaganej od przedsiębiorcy jako profesjonalisty, co przejawiało się:



zaniechaniem powoda w niezwłocznym założeniu konta na Platformie (...),



mimo uzyskania dostępu do konta w Platformie 7 października 2024 r., sprawozdania złożone zostały ponad miesiąc później tj. 12 i 14 listopada 2024 r. (Sąd ma świadomość, że powód kontaktował się z Prezesem (...) w sprawach związanych z logowaniem i ostatni kontakt miał miejsce 29 października 2024 r., a więc złożył przedmiotowe sprawozdanie ok 2 tygodni od ostatniego kontaktu, m.in. k. 167-167v, k. 168 akt adm.).

Co istotne w powyższym kontekście powód jest profesjonalistą prowadzącym działalność na rynku regulowanym. Przedsiębiorca, z uwagi na profesjonalny charakter wykonywanej przez niego działalności, powinien mieć świadomość spoczywających na nim obowiązków - w tym, sprawozdawczych - i powinien realizować je ze starannością wymaganą od profesjonalisty. „Staranność” ta obejmuje również znajomość obowiązujących przepisów prawa (w tym także wtedy, gdy ulegają one zmianom) oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.

Biorąc pod uwagę, że wypełnienie obowiązku sprawozdawczego za wskazane w decyzji miesiące nastąpiło z opóźnieniem i na dodatek nie z inicjatywy powoda, może to stanowić kolejną okoliczność przemawiającą za nieskorzystaniem przez pozwanego z instytucji odstąpienia od wymierzenia kary. Obowiązek przewidziany w art. 43d ust. 1 p.e. obejmuje wszystkie podmioty przywożące wpisane do rejestru podmiotów przywożących (w tym obejmuje również podmioty przywożące nawet bez wymaganego wpisu do rejestru podmiotów przywożących) i nie przewiduje w tym zakresie żadnych ilościowych ograniczeń. Oznacza to, że również informacje dotyczące niewielkich ilości, a także ilości zerowych, przywiezionego paliwa są istotne z punktu widzenia całego rynku paliw, bo gdyby przedsiębiorcy przywożący niewielkie ilości paliwa lub wcale go nie przywożący, masowo nie przedstawiali sprawozdań, Prezes URE miałyby niepełny obraz tego rynku, co uznać należy za zagrażające jego bezpieczeństwu. Rozmiaru szkody należy w danym przypadku upatrywać nie w ilości przywożonych paliw, lecz w chronionych wartościach, co odnosi się przede wszystkim do zwalczania szarej strefy w zakresie paliw ciekłych i uzyskiwania na bieżąco informacji o rynku tych paliw.

Przechodząc do kwestii związanych z uznaniowością organu w zakresie wymiaru kar, Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela i przyjmuje za swój pogląd Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z 27 listopada 2019 r. w sprawie toczącej się pod sygn. akt I NSK 95/18 wskazał, że to „

Prezes URE kształtuje politykę wymiaru kar wobec przedsiębiorców popełniających delikty administracyjne określone w ustawie - Prawo energetyczne. W pewnych przypadkach sąd może co prawda zastosować art. 56 ust. 6a p.e., jednakże wpierw Powód powinien wykazać, że pozwany przekroczył zasady uznania administracyjnego oraz że stopień szkodliwości czynu był znikomy, a przedsiębiorca zaprzestał naruszenia prawa lub zrealizował obowiązek”. Sąd Najwyższy trafnie wskazywał, że artykuł „

56 ust. 6a p.e. należy interpretować z uwzględnieniem zasady sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, a także zasady równowagi i podziału władzy. (…) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dysponuje więc pewnym luzem decyzyjnym przy interpretacji przesłanki znikomości szkodliwości społecznej czynu, a w razie ziszczenia się wspomnianej przesłanki - uznaniem administracyjnym przy wyborze wariantu rozstrzygnięcia: odstąpienia od kary pieniężnej bądź nieodstąpienia od tej kary”.

(Wyrok SN z 27.11.2019 r., I NSK 95/18, LEX nr 2817533)

Sąd Okręgowy uznał, iż błędne jest przekonanie powoda o naruszeniu przepisu art. 56 ust. 6a p.e. Brak zastosowania względem powoda instytucji odstąpienia od wymierzenia kary wynikał z faktu, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane łącznie treścią art. 56 ust. 6a p.e. Dlatego też w przekonaniu Sądu, zarzuty dotyczące nieskorzystania przez organ z dobrodziejstwa przewidzianego w art. 56 ust. 6a p.e. nie zasługiwały na uwzględnienie.

Wobec braku złożenia przedmiotowych sprawozdań w terminie, Prezes URE nałożył na Powoda kary za niezłożenie każdego z nich po 10 000 zł.

W myśl art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e., karze pieniężnej podlega ten, kto nie przekazuje w terminie sprawozdań o których mowa w art. 43d p.e. Zgodnie natomiast z treścią art. 56 ust. 2h pkt 4 p.e. wysokość kar, o których mowa powyżej, wynosi 10 000 zł. Kara określona ustawą ma charakter sztywny, co oznacza, że pozwany jeżeli ją wymierza, to właśnie w takiej wysokości, a ewentualne miarkowanie może nastąpić dopiero na etapie postępowania sądowego.

Powód nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku sprawozdawczego, co w oparciu o przepisy prawa energetycznego, słusznie zostało przez pozwanego uznane za podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości ustawowej za każde naruszenie. Kwalifikacja czynu powoda, dokonana przez Prezesa URE jest słuszna, niewątpliwie bowiem naruszenie będące przedmiotem zaskarżonej decyzji nie stanowi czynu o znikomej społecznej szkodliwości. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził, jakoby Prezes URE przekroczył granice uznania administracyjnego wymierzając karę pieniężną. Wysokość nałożonych na powoda kar finansowych wynika natomiast wprost z przepisów prawa.

Sąd w składzie orzekającym podkreśla, że znane jest mu stanowisko Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2024 r. w sprawie P 3/23, w którym to wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 56 ust. 2h pkt 4 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 12b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, z późn. zm.) w zakresie, w jakim uniemożliwia sądowi powszechnemu miarkowanie kary pieniężnej za złożenie po terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d ust. 1 powołanej ustawy, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie Sądu, sytuacja i postawa spółki przedstawiona w stanie faktycznym niniejszej sprawy przemawia za tym, aby wymierzoną przez pozwanego karę obniżyć. Powód zajmuje się sprzedażą i serwisowaniem maszyn(...). Sprowadzany smar jest mu niezbędny do prowadzenia działalności serwisowej. Początkowo kupował smar od dystrybutora w Polsce, z czasem został zmuszony do jego samodzielnego sprowadzania. Powód nie zajmuje się sprzedażą paliw. Jest niedużą spółką rodzinną, osiąga niewysokie, ale stabilne dochody. Uiszczenie kary w pełnej nałożonej kwocie byłoby dla niego bardzo trudne. W piśmie do URE wskazał, że stanowiłoby zagrożenie dla jego bytu. Powód nie kwestionował naruszenia, powołując się na niewiedzę prosił o odstąpienie od wymierzenia kary, a aktualnie wywiązuje się ze swoich obowiązków wynikających z ustawy Prawo energetyczne.

W ocenie sądu uzasadnia to obniżenie kary, która będąc karą sztywną musiałaby wynosić tyle samo w przypadku dużego przedsiębiorstwa paliwowego.

W przypadku powoda okresy opóźnień w złożeniu sprawozdań są bardzo znaczne i różne. Zatem Sąd rozdzielił opóźnienia na te, które przekroczyły 1 000 dni i za każdy z takich miesięcy zmiarkował kary do 2 000 zł za każdy miesiąc. Za opóźnienia wynoszące poniżej 1 000 dni, ale powyżej roku - Sąd obniżył kary pieniężne do 1 000 zł, zaś w przypadku opóźnień nieprzekraczających jednego roku, Sąd zmiarkował kary do 500 zł (w przypadku 4 miesięcy). Tak wymierzone kary stanowią łącznie kwotę 12 000 zł i w ocenie sądu są wystarczająco dolegliwe i osiągną swój cel prewencyjny.

Na koniec niniejszych rozważań przypomnieć bowiem należy, że celem kary administracyjnej jest nie tylko zmuszenie do określonego zachowania, ale także prewencja ogólna i szczególna, tj. zapobieżenie w przyszłości podobnym naruszeniom prawa, zarówno przez ukaranego przedsiębiorcę, jak i inne podmioty, na których ciążą takie same obowiązki.

W ocenie Sądu orzeczone w punkcie 2 zaskarżonej decyzji kary pieniężne (przy uwzględnieniu dokonanych zmian) uwzględniają w sposób prawidłowy zarówno stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności jego popełnienia, stopień winy, sytuację majątkową, jak i dotychczasowe postępowanie powoda, spełniając jednocześnie cele kary, tj. prewencji i represji.

Na marginesie należy wskazać, iż zarzut powoda odnoszący się do tego, że działanie powoda miało charakter ciągły należało uznać za bezzasadny.

W prawie energetycznym nie istnieje taka instytucja jak czyn ciągły. Za każdy miesiąc niezłożenia sprawozdania wymierza się osobną karę. Wymierzana kara pieniężna za każdy z osobna miesiąc niezłożenia sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e. jest nakładana również wtedy gdy sprawozdania są „zerowe” tzn. niezależnie czy sprawozdania zawierają jakieś wartości tj., że dany przedsiębiorca np. przywoził paliwo bądź w danym miesiącu nie przywoził, to i tak zobowiązany jest do składania sprawozdań określonych w art. 43d p.e.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 479

53 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję w części tj. w zakresie pkt. 2 poprzez uwzględnienie odwołania powoda w części, w ten sposób, że kary pieniężne określone w lit. a) do c) obniżył do kwot po 2000 zł (dwa tysiące złotych), w lit. d) do g) obniżył do kwot po 1000 zł (tysiąc złotych), w lit. h) do k) obniżył do kwot po 500 zł (pięćset złotych), (pkt I sentencji wyroku), zaś w pozostałym zakresie na podstawie art. 479

53 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy oddalił odwołanie (pkt. II sentencji wyroku).

W pkt. III wyroku orzeczono o kosztach procesu mając na uwadze jego wynik. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 100 k.p.c. zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Zauważyć z jednej strony należy, iż odwołaniem zaskarżono całość decyzji (

de facto powód domagał się odstąpienia od wymierzenia kary ewentualnie o jej zmiarkowanie), i żądanie to częściowo zastało przez Sąd uwzględnione. W związku z tym Sąd uznał, że poniesione przez strony koszty należało wzajemnie znieść.

SSO Monika Pawłowska