Sąd obniżył karę dla koncesjonariusza paliw z przeładunku w D. do 15 tys. zł

Decyzją z 2 grudnia 2024 r., znak: (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie art 56 ust. 2, w związku z art 56 ust 1 pkt 12 oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 266 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej U. N. prowadzącemu działalność gospodarczą pn. (...) Zakład (...) w D., posiadającemu koncesję na obrót paliwami ciekłymi nr (...), udzieloną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 18 kwietnia 2019 r. orzekł, że:

1. Koncesjonariusz nie przestrzegał warunków określonych w koncesji nr (...) poprzez prowadzenie działalności gospodarczej w sposób naruszający warunek nr 1

„Przedmiot i zakres działalności" oraz 2.1.3, tj.: poprzez dokonywanie, w okresie od dnia 3 października 2023 r. do dnia 17 czerwca 2024 r., załadunku paliw ciekłych (oleju napędowego, oleju opałowego oraz lekkiego oleju opałowego), z podziemnych zbiorników bezciśnieniowych zlokalizowanych w D. przy ul. (...), pomimo niespełniania przez zlokalizowaną tam infrastrukturę warunków technicznych do takich czynności.

2. Za działanie opisane w punkcie 1, wymierzył Koncesjonariuszowi karę pieniężną w wysokości (...) zł (słownie: (...) złotych), co stanowi (...) przychodu z działalności koncesjonowanej związanej z obrotem paliwami ciekłymi, osiągniętego przez Koncesjonariusza w 2023 r.

(decyzja Prezesa URE z 2.12.2024 r. k. 6-10 akt sąd.)

Odwołanie od powyższej decyzji złożył U. N., zaskarżając ją w całości.

Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie § 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18.09.2001 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych - poprzez bezpodstawne uznanie, że zbiorniki, w których skarżący magazynował paliwa ciekłe były urządzeniami podlegającymi dozorowi technicznemu, oraz

2. naruszenie art. 56 ust. 6 ustawy Prawo energetyczne - poprzez bezpodstawne uznanie, że na gruncie stanu faktycznego tej sprawy wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości (...) zł było adekwatne do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia oraz dotychczasowego zachowania się skarżącego i jego możliwości finansowych

Wobec powyższych zarzutów Odwołujący wniósł na podstawie art. 479

53 § 2 k.p.c. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonych do odwołania zestawień dochodów skarżącego za lata 2023 i 2024 na okoliczność, że wysokość wymierzonej kary pieniężnej jest w oczywisty sposób niewspółmierna do możliwości finansowych skarżącego.

(odwołanie powoda k. 11-17 akt sąd.)

W odpowiedzi na odwołanie Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania, pominiecie dowodu z „Zestawienia rzeczywistego dochodu ze sprzedaży paliw za 2024 r." jako nieprzydatnego i niemającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż kara pieniężna wymierzana jest przez Prezesa URE na podstawie przychodu wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w roku poprzedzającym rok wydania decyzji nakładającej karę pieniężną, co oznacza, że w niniejszej sprawie będą to przychody z działalności koncesjonowanej za rok 2023 r., a nie 2024 r. oraz wniósł o zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

(odpowiedź Prezesa URE na odwołanie k. 26-29v akt sąd.)

W załączniku do protokołu złożonym na rozprawie w dniu 10 marca 2026 r. powód wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu, tj. zestawienia kosztów netto modernizacji magazynu paliw – na fakt wykonania obowiązku ciążącego na przedsiębiorcy koncesjonowanym i spełnienia przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary. Podniósł również w piśmie, że powód zaprzestał eksploatacji urządzeń (NO) i zbiorników w dniu 15 lipca 2024 r. a następnie zmodernizował urządzenia, dostosowując je do obowiązujących wymogów (ponosząc znaczne koszty) podnosząc, że tym samym zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary, o których mowa w art. 56 ust. 6a p.e.

(załącznik do protokołu z 6 marca 2026 r. k. 39-44 akt sąd., protokół rozprawy z 10 marca 2026 r. k.45-46 akt sąd.)

Na rozprawie w dniu 10 marca 2026 r. pełnomocnik powoda zgłosił żądania ewentualne – zmianę decyzji poprzez odstąpienie od wymierzenia kary, a względnie jej zmiarkowanie.

Pełnomocnik pozwanego wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia 18 kwietnia 2019 r. (zmienioną późniejszymi decyzjami) Prezes URE udzielił Koncesjonariuszowi - U. N. prowadzącemu działalność gospodarczą pod formą U. N. (...) Zakład (...) w D. koncesji nr (...) na obrót paliwami ciekłymi.

(Dowód: decyzja koncesyjna z 16.09.2022 r. k. 4-7 akt, okoliczności bezsporne)

Przedmiotowa koncesja uprawnia Koncesjonariusza do prowadzenia obrotu olejami napędowymi (CN 2710 19 43 i 2710 20 11), olejami napędowymi do celów grzewczych (CN 2710 19 43) oraz lekkimi olejami opałowymi (CN 2710 19 47) przy wykorzystaniu środków transportu paliw ciekłych - cystern drogowych. Przy czym Koncesjonariusz może dokonywać załadunku i rozładunku zbiorników cystern drogowych oraz przetaczania paliw ciekłych pomiędzy zbiornikami cystern drogowych jedynie na terenach do tego przeznaczonych i przystosowanych zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy wykorzystaniu urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, spełniających wymagania przepisów określających warunki, jakim urządzenia te powinny odpowiadać.

(Dowód: decyzja koncesyjna z 16.09.2022 r. k. 4-7 akt, okoliczności bezsporne)

Powód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystuje instalację przeładunku paliw ciekłych, zlokalizowaną w D., przy ul. (...). Przy czym urządzenia służące do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych (urządzenia NO) posadowione w ww. lokalizacji nie zostały zarejestrowane w ewidencji Transportowego Dozoru Technicznego, jak również nie posiadały stosownych decyzji zezwalających na ich eksploatację. Koncesjonariusz nie przedstawił również decyzji zezwalających na eksploatację zbiorników paliw ciekłych, w których przechowywał paliwa przed załadunkiem na środki transportu.

(Protokół kontroli URE z 14 czerwca 2024 r. k. 8-11 akt adm., Wystąpienie pokontrolne URE z 4 lipca 2024 r. k. 12 akt adm.)

Prezes URE poddał analizie dane zawarte w rejestrze, prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. 2023, poz. 104, dalej jako „ustawa o SENT”) dotyczące przewozu paliw ciekłych, w których Koncesjonariusz występuje w charakterze nadawcy, odbiorcy lub przewoźnika.

(Dowód; notatka służbowa URE z 16 września 2024 r. k. 14 akt adm., okoliczności bezsporne)

Z powyższego wynika m.in., że w okresie od dnia 3 października 2023 r. do dnia 17 czerwca 2024 r. zostały zrealizowane (tj. takie w których zgłoszenie uzyskało status „zamknięty") 222 transporty towarów „olej napędowy", „olej opałowy", „olej opałowy lekki” w których miejscem załadunku był adres: D., ul. (...). Łączny wolumen ww. transportów wyniósł 225.573 litrów paliw ciekłych, zaś szczegółowe dane został zawarte w poniższej tabeli.

miesiąc

Olej napędowy

Olej opałowy

Olej opałowy lekki

Łącznie

X 2023

12 300

29 200

0

41500

XI2023

11550

17 800

2 000

31350

XII 2023

10 300

14 470

0

24 770

12024

13 100

22 240

0

35 340

II 2024

10 600

7 600

0

18 200

III 2024

11550

13 900

0

25 450

IV 2024

12 800

14113

0

26 913

V2024

5 500

7 600

0

13 100

VI 2024

3 850

5 100

0

8 950

Suma

91 550

132 023

2 000

25 573

(Dowód; notatka służbowa URE z 16 września 2024 r. k. 14 akt adm., okoliczności bezsporne)

W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne Koncesjonariusz wskazał m.in. że od 15 lipca 2024 r. czasowo zaprzestał eksploatacji rzeczonej infrastruktury przeładunkowej - do czasu uzyskania decyzji wydanej przez właściwą jednostkę dozoru technicznego.

(Dowód: pismo powoda z 16 lipca 2024 r. k. 13 akt adm., okoliczność bezsporna)

W świetle powyższych okoliczności, w dniu 19 września 2024 r., Prezes URE wszczął postępowanie administracyjne, wzywając jednocześnie Koncesjonariusza do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie oraz udzielenia wyjaśnień we wskazanym zakresie.

(zawiadomienie Prezesa URE z 19 września 2024 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego k. 1-3 akt adm.)

W odpowiedzi na powyższe Koncesjonariusz udzielił informacji w piśmie z dnia 17 października 2024 r., wskazując w szczególności, że:

- pozostawał w przekonaniu co do użytkowania instalacji przeładunku zgodnie ze wszystkimi wymogami prawa;

-

„(,. .) eksploatacja infrastruktury, mimo braku zgłoszenia do U.D.T. nie powodowała zagrożenia oraz łamania przepisów o ochronie środowiska i bezpieczeństwie ekologicznym W projekcie przewidziano ochronę środowiska i bezpieczeństwo ekologiczne poprzez posadowienie zbiorników podziemnych paliwa w szczelnej wannie wykonanej z geomembrany HDPE-2 oraz zamontowanej sondy kontroli szczelności z sygnalizacją wycieku paliwa świetlną i dźwiękową. Czujnik ten czuwa nad szczelnością zbiorników. Urządzenia tego rodzaju są nadal stosowane jako sprawdzone zabezpieczenia w magazynach paliw. W obecnych okolicznościach uważam, że naruszenie warunku 2.1.3. Koncesji nr (...) nie nastąpiło.";

-

w chwili obecnej Koncesjonariusz jest na etapie zbierania ofert oraz analizy kosztów inwestycji polegającej na modernizacji infrastruktury, zlokalizowanej w D. przy ul. (...), w celu dostosowania jej do obowiązujących przepisów.

(Dowód: pismo powoda z 17 października 2024 r., k. 15-17 akt adm., okoliczność bezsporna)

Do pisma Koncesjonariusz przedłożył szereg dokumentów, w tym kopię decyzji nr (...) z dnia 29 kwietnia 1999 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji paliw ciekłych wraz z wyszczególnionymi obiektami i urządzeniami towarzyszącymi, kopię świadectwa wzorcowania miernika do pomiaru wysokości napełnienia zbiorników z dnia 31 lipca 2017 r.; kopię informacji z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 4 października 2024 r. nt. niekaralności Koncesjonariusza, rejestr sprzedaży VAT za okres 1.01.2023-31.12.2023 r., wyciąg z rachunku bankowego z dnia 17.10.2024 r.

(

Dowód: kopia decyzji nr (...) z dnia 29 kwietnia 1999 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji paliw ciekłych wraz z wyszczególnionymi obiektami i urządzeniami towarzyszącymi k. 22-23 akt adm.;

kopia świadectwa wzorcowania miernika do pomiaru wysokości napełnienia zbiorników z dnia 31 lipca 2017 r. k. 24 akt adm.; kopię informacji z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 4 października 2024 r. o niekaralności Koncesjonariusza k. 29 akt adm., rejestr sprzedaży VAT za okres 1.01.2023-31.12.2023 r. k. 30-66 akt adm., wyciąg z rachunku bankowego z dnia 17.10.2024 r. k. 67 akt adm.)

Pismem z dnia 7 listopada 2024 r., Prezes URE poinformował Koncesjonariusza o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie - przedmiotowe pismo zostało doręczone Koncesjonariuszowi dniu 7 listopada 2024 r., zaś w dniu 13 listopada 2024 zapoznał się z on z aktami.

(zawiadomienie Prezesa URE z 7 listopada 2024 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego k. 69 akt adm., potwierdzenie odbioru k. 70 akt adm., oświadczenie o zapoznaniu się z materiałem dowodowym k. 71 akt adm.)

W piśmie z 15 listopada 2024 r. Koncesjonariusz przedstawił dodatkowe wyjaśnienia w sprawie, podnosząc m.in. że dokonywał załadunków paliw ciekłych przy wykorzystaniu infrastruktury „rozładunkowej załadunkowej z nalewakiem" nie posiadającej zezwolenia na eksploatację wydanego przez Urząd Dozoru Technicznego, bowiem obowiązek podlegania dozorowi technicznemu zbiornika paliw ciekłych jest uzależniony od rodzaju magazynowanego paliwa i temperatury jego zapłonu - zbiornik podlega dozorowi, jeżeli temperatura zapłonu magazynowanych paliw nie jest wyższa niż 61 °C. W konsekwencji, w ocenie Koncesjonariusza, fakt magazynowania w jego zbiornikach paliw ciekłych o temperaturze zapłonu 69,5 °C, skutkuje brakiem konieczności uzyskania pozwolenia na eksploatację, a co za tym idzie brakiem naruszenia przezeń warunków koncesji.

(Dowód: pismo powoda z 15 listopada 2024 r., k. 72-73 akt adm., okoliczność bezsporna)

Rzeczona infrastruktura nie posiadała decyzji zezwalających na jej eksploatację, wydanych przez właściwą jednostkę dozoru technicznego.

(Protokół kontroli URE z 14 czerwca 2024 r. k. 8-11 akt adm., Wystąpienie pokontrolne URE z 4 lipca 2024 r. k. 12 akt adm.)

Jak wynika z informacji przekazanej przez Koncesjonariusza, jego przychód z działalności koncesjonowanej osiągnięty w roku 2023 wyniósł (...) zł - tożsama wartość sprzedaży netto wynika z przedstawionego rejestru sprzedaży VAT. Na dzień 17 października 2024 r. Koncesjonariusz dysponował kwotą na rachunku bankowym oraz limitem debetowym w wysokości (...) zł. W 2023 r. powód poniósł stratę w wysokości 26.461,53 zł.

(Dowód: oświadczenie powoda w piśmie z 17 października 2024 r. k. 16 akt adm.; rejestr sprzedaży VAT k. 66 akt adm.; wydruk rachunku bankowego powoda k. 67 akt adm.; oświadczenie pwoda o stracie finasowej za 2023 r. – k. 14-15.)

Powód dokonał modernizacji magazynu paliw, ponosząc koszty tej modernizacji w wysokości 300.012,63 zł, przy czym nastąpiło to po wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie.

(Dowód: zestawienie kosztów k. 44 akt sąd.)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie

dokumentów złożonych w trakcie postępowania administracyjnego i sądowego, których autentyczność nie była podważana przez żadną ze stron postępowania, jak też w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje.

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w części dotyczącej wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Sąd dokonując z urzędu oceny czy Prezes URE prawidłowo zastosował w sprawie prawo materialne, stwierdził, że opisana sytuacja stanowiła czyn niedozwolony określony w art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. podlegający sankcji pieniężnej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że powód zaskarżył Decyzję w całości, innymi słowy zakwestionował on naruszenie warunków koncesji w sposób opisany w pkt 1 Decyzji i w pkt 2 Decyzji wysokość nałożonej na niego kary.

Odnosząc się do zarzutu pierwszego w zakresie stwierdzonego naruszenia pkt 1 koncesji, należy wskazać, iż zgodnie z treścią pkt. 1 koncesji „Przedmiot i zakres" „

Koncesjonariusz może dokonywać załadunku i rozładunku zbiorników cystern drogowych oraz przetaczania paliw ciekłych pomiędzy zbiornikami cystern drogowych jedynie na terenach do tego przeznaczonych i przystosowanych zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy wykorzystaniu urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, spełniających wymagania przepisów określających warunki, jakim urządzenia te powinny odpowiadać”.

Z kolei w myśl warunku nr 2.1.3. „

Koncesjonariusz jest obowiązany do przestrzegania obowiązujących przepisów, w tym przepisów o ochronie środowiska i bezpieczeństwie ekologicznym, a także wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych”.

Koncesjonariusz uchybił obu warunkom, gdyż dokonywał załadunku zbiorników cystern drogowych przy wykorzystaniu instalacji przeładunkowej, zlokalizowanej w D. przy ul. (...), zaś rzeczona infrastruktura nie posiadała decyzji zezwalających na jej eksploatację, wydanych przez właściwą jednostkę dozoru technicznego.

W myśl Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 września 2001 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych stanowi akt wykonawczy do ustawy o dozorze technicznym, określa bowiem warunki techniczne dozoru technicznego zbiorników bezciśnieniowych i niskociśnieniowych, przeznaczonych do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych.

Powód zestawiając wartość z parametrem temperatury zapłonu (nie wyższej niż 61°C) zawartym w atestach jakościowych przedstawionych przez jego dostawcę (67,5-69,5 °C) - k. 75-77 akt adm. - wywodził, że zbiorniki do przechowywania paliw o takich parametrach nie podlegają dozorowi technicznemu, wobec czego nie musiał on m.in. uzyskać decyzji właściwej jednostki dozoru technicznego zezwalającej na ich eksploatację. Takie stanowisko należy uznać za nieuzasadnione.

Zgodnie z powyższym Rozporządzeniem czynnik roboczy (tj. materiał ciekły zapalny, który jest magazynowany w zbiorniku) stanowi jedną z cech zbiornika, rzutującą w szczególności na kwestie projektowania, wyposażenia, eksploatacji i oznakowania zbiornika (co szczególowo określają przepisy §27, §30, 34, §35, §65, §68 Rozporządzenia). Natomiast paliwa ciekłe, które magazynował i których załadunku dokonywał powód, tj. oleje napędowe, oleje opałowe, lekkie oleje opałowe, stanowią produkty naftowe klasy III, o czym mowa w §2 Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 lipca 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, bazy i stacje gazu płynnego, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. poz. Dz. U. z 2023 r., poz. 1707), dla których to przepisy dopuszczają temperaturę zapłonu w przedziale od 55°C do 100°C.

Skoro zatem czynnikiem roboczym eksploatowanych przez powoda zbiorników miały być wymienione wyżej paliwa ciekłe, zaś ich temperatura zapłonu może być niższa niż 61°C, to zbiorniki takie muszą podlegać dozorowi technicznemu. Kwestia podlegania dozorowi technicznemu przez zbiornik zależy od stałej charakterystyki fizyko-chemicznej czynnika roboczego, nie zaś konkretnej jego partii przechowywanej w tymże zbiorniku.

Przedłożone przez powoda kopie atestów jakościowych nie potwierdzają, że w eksploatowanych przez powoda zbiornikach przechowywane było paliwo ciekłe o parametrach jakościowych w nich opisanych. Brak jest również dowodów pozwalających przypisać ww. atesty do kolejnych partii paliwa magazynowanych i załadowanych przez powoda w okresie od 3 października 2023 r. do 17 czerwca 2024 r. Powód nie wykazał tego zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i w Odwołaniu. Złożone kopie atestów nie odzwierciedlają stanu jakościowego paliwa znajdującego się w zbiornikach powoda w całym okresie naruszenia, a jedynie stanowią o jakości w chwili wydania paliwa przez podmiot trzeci, stąd okoliczność ta nie została przez powoda udowodniona.

Ponadto zaskarżona Decyzja odnosi się do braku uzyskania decyzji właściwej jednostki dozoru technicznego dopuszczającej eksploatację zbiorników magazynowych oraz urządzeń do napełnienia i opróżniania zbiorników transportowych. W tym drugim przypadku zarzucane powodowi naruszenie warunków koncesji odnosiło się do dokonywania załadunku paliw ciekłych na cysterny drogowe przy wykorzystaniu instalacji przeładunkowej, pomimo że ta infrastruktura nie posiadała odpowiedniej decyzji zezwalającej na jej eksploatację wydanej przez właściwą jednostkę dozoru technicznego.

Zgodnie z treścią Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 20 września 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych (Dz. U. 2015, poz. 34), urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, w tym m.in. ramiona przeładunkowe dla ciekłych towarów niebezpiecznych stanowią tzw.

„urządzenia NO", którę to mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego (vide: art. 14 i art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym). W konsekwencji, w myśl obecnie obowiązujących przepisów, załadunek cystern drogowych dopuszczalny jest wyłącznie na stanowiskach nalewczych. wyposażonych w urządzenia NO, które to mogą być eksploatowane na podstawie decyzji właściwej jednostki dozoru technicznego.

Przy czym uzyskanie takiego zezwolenia wymaga spełnienia szeregu kryteriów przez urządzenie NO. Rozporządzenie MT określa zasady odnoszące się m.in. do znakowania, dokumentacji technicznej i eksploatacji urządzeń NO. Powyższe wymagania są jednymi z fundamentalnych elementów, które są niezbędne do dopuszczenia urządzeń NO do użytkowania i ich późniejszej eksploatacji.

Ponadto, zgodnie z § 46 ust 1 rozporządzenia MT, w fazie projektowania urządzenia NO powinna być opracowana dokumentacja techniczna co najmniej w dwóch egzemplarzach przedkładanych TDT w celu jej uzgodnienia. Ponadto, § 47 ww. rozporządzenia zawiera wszelkie elementy, które powinna posiadać dokumentacja rejestracyjna urządzenia NO, która następnie jest przedkładana do TDT (w fazie rejestracji urządzenia NO).

Natomiast, w § 54 oraz w § 55 rozporządzenia MT wskazano, że badanie odbiorcze odbywa się po montażu na miejsce eksploatacji, co świadczy o tym, iż urządzenie NO nie może być urządzeniem technicznym eksploatowanym poza określonym miejscem jego posadowienia. Wskazać należy, że w § 47 ww. rozporządzenia jest mowa przede wszystkim o określonych strefach pracy urządzenia NO, czy o strefach zagrożenia wybuchem.

Zważywszy więc, że urządzenia NO powinny spełniać określone wymagania w zakresie warunków technicznych dozoru technicznego, określone w rozporządzeniu MT, a ich spełnienie winno mieć odzwierciedlenie w decyzji urzędu nadzoru dopuszczającej urządzenie do eksploatacji, nie sposób jest uznać, że zarówno zbiorniki magazynowe powoda, jak i urządzenia do napełnienia i opróżniania zbiorników transportowych, który takich zezwoleń nie posiadały jest urządzeniem technicznym spełniającym kryteria techniczne.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że powód swoim zachowaniem naruszył warunek 1 koncesji, gdyż dokonywał przetaczania paliw ciekłych niezgodnie z koncesją i obowiązującymi przepisami, pomimo, że koncesja wskazywała wyraźnie, iż może on dokonywać przetaczania paliw ciekłych zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy wykorzystaniu urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, spełniających wymagania przepisów określających warunki, jakim urządzenia te powinny odpowiadać.

Tymczasem Powód dokonywał załadunku zbiorników cystern drogowych przy wykorzystaniu instalacji przeładunkowej, zlokalizowanej w D. przy ul. (...), pomimo że infrastruktura nie posiadała decyzji zezwalających na jej eksploatację, wydanych przez właściwą jednostkę dozoru technicznego. Powód przyznał ponadto, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w załączniku do protokołu rozprawy, że dopiero od 15 lipca 2024 r. czasowo zaprzestał eksploatacji rzeczonej infrastruktury przeładunkowej - do czasu uzyskania decyzji wydanej przez właściwą jednostkę dozoru technicznego (k. 13 akt adm.).

W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia art. 56 ust. 6 p.e. należy stwierdzić, że stwierdzone naruszenie przez powoda koncesji należało przeanalizować przez pryzmat wskazanego przepisu, uwzględniając stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe.

W odniesieniu do oceny stopnia szkodliwości czynu Sąd uwzględnił w szczególności rodzaj dobra podlegającego ochronie, którym jest w tym przypadku ochrona bezpieczeństwa osób i mienia oraz ochrona środowiska naturalnego. Dokonane przez powoda naruszenia prowadziły bowiem do ryzyka zaistnienia niebagatelnych zdarzeń takich jak np. wyciek, pożar, czy eksplozja. Sąd uznał, że już sam fakt eksploatacji urządzeń NO oraz zbiorników nie będących pod nadzorem właściwej jednostki dozoru technicznego, przesądza o możliwości zaistnienia tego typu negatywnych zdarzeń. To zaś skutkuje oceną, że społeczna szkodliwość działania powoda nie mogła być znikoma.

Oceniając stopień szkodliwości czynu w świetle art. 115 § 2 k.k., wobec braku definicji legalnej tego pojęcia w Prawie energetycznym, Sąd musiał wziąć pod uwagę, że powód naruszył podstawowe zasady i warunki wykonywania przez niego działalności, pod jakimi otrzymał koncesję. Należy podkreślić, że sektor paliwowy jest obwarowany szczególnymi wymaganiami oraz zasadami bezpieczeństwa, które wynikają głównie z zagrożeń jakie niesie za sobą niewłaściwe postępowanie z paliwami ciekłymi.

Bezsprzecznie powód jako koncesjonariusz posługując się koncesją (swoistym wyrazem rękojmi danym przez Prezesa URE), o którą sam wystąpił, wykorzystywał infrastrukturę techniczną i prowadził obrót paliwami ciekłymi w sposób naruszający jej zapisy. Jak wskazuje się w orzecznictwie

„ścisłe stosowanie się do przepisów i koncesji jest konieczne, między innymi, w celu dochowania bezpieczeństwa osób i mienia oraz ochrony środowiska” (por. wyrok SOKiK z dnia 28 kwietnia 2023 r„ sygn. akt. XVII AmE 48/22).

Należy przy tym stwierdzić, że na stopień szkodliwości czynu ma wpływ oddziaływanie na szereg innych chronionych wartości, w tym bezpieczeństwo eksploatacyjne stacji paliw, co ma bezpośrednie przełożenie na| środowisko naturalne.

Dodatkowo należy zauważyć, że działanie powoda poprzez wykorzystanie przez powoda infrastruktury zlokalizowanej w D. przy ul. (...) uderzało w innych przedsiębiorców - konkurentów powoda, którzy działalność koncesyjną prowadzili zgodnie z przepisami, używając do sprzedaży tylko infrastruktury zweryfikowanej i zaakceptowanej przez Prezesa URE, co niewątpliwie było dodatkowym kosztem w ich działalności. Niestosowanie przepisów wiążących się z poniesieniem kosztów działalności powoduje zatem dodatkową, nieuczciwie zdobytą przewagę nad konkurentami. Ponadto powód działał w sposób ciągły. Nie można zatem przyjąć, że naruszenie warunków koncesji miało charakter incydentalny.

Zgodzić się należy z pozwanym, który twierdzi, że powód wskazując, że popełnione przez niego czyny charakteryzują się znikomym stopniem szkodliwości, zdaje się nie zauważać możliwych skutków prowadzenia działalności z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa i warunków wskazanych w koncesji, ewentualnie je bagatelizuje, co dodatkowo przemawia za nałożeniem na powoda kary pieniężnej.

W kwestii zawinienia stwierdzić trzeba, że powód nie wykazał się należytą starannością wymaganą od profesjonalnie działającego na rynku koncesjonariusza. Podkreślenia wymaga, że treść warunków koncesyjnych była powodowi znana i przez niego zaakceptowana.

Ponadto w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą ocena zawinienia powinna być dokonywana, przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Zgodnie z utrwalonym już poglądem judykatury „przedsiębiorca obowiązany jest do zwiększonej skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania, jak również uzasadnione jest oczekiwanie od niego wiedzy na temat sposobu wykonywania koncesjonowanej działalności. W istotę działalności gospodarczej wpisane jest również posiadanie specjalistycznej wiedzy nie tylko obejmującej czysto formalne kwalifikacje, lecz także doświadczenie wynikające z praktyki zawodowej i ustalone standardy wymagań"

(patrz wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt: XVII AmE 74/18).

W zakresie podmiotu objętego koncesją, profesjonalizm powinien mieć swoje odbicie m.in. w dbałości o prowadzenie działalności w sposób zgodny z przepisami prawa, tak powszechnie obowiązującego, jak i wynikającego z treści decyzji administracyjnej.

Sąd stwierdza zatem, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności wyłączające odpowiedzialność powoda jako koncesjonariusza za uchybienie warunkom koncesji, bowiem uchybienie którego dopuścił się powód stanowi przejaw co najmniej niedbalstwa. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy, „odpowiedzialność z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z przepisów Prawa energetycznego lub innych ustaw, sankcjonowana karą pieniężną nakładaną przez Prezesa Urzędu na podstawie art 56 ust 1 Prawa energetycznego, ma charakter odpowiedzialności obiektywnej. Nie jest konieczne wykazanie umyślnej albo nieumyślnej winy ukaranego podmiotu

” (wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 2008 r., sygn. akt III SK 6/08).

Powyższe ustalenia przesądzają o braku możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, przewidzianej przez art. 56 ust. 6a p.e., gdyż przepis ten uzależnia możliwość zastosowania powyższej instytucji od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, zaprzestania naruszania prawa lub realizacji obowiązku oraz znikomego stopnia szkodliwości społecznej. O ile zatem powód wskazał, że czasowo zaprzestał eksploatacji przedmiotowej infrastruktury przeładunkowej, a na dzień wyrokowania zmodernizował infrastrukturę, to ustalony poziom szkodliwości społecznej czynu wyłącza uprawnienie do skorzystania z tej instytucji.

W zakresie zarzutu wymierzenia kary w wysokości nieuzasadnionej okolicznościami sprawy, Sąd uznał ten zarzut za słuszny.

Dokonując oceny dotychczasowego zachowania powoda Sąd miał na uwadze, że powód nie był dotychczas karany za naruszenie warunków koncesji ani przepisów ustawy - Prawo energetyczne.

Sąd wziął również pod uwagę możliwości finansowe powoda, w tym informacje o uzyskanych przychodach z działalności objętej koncesją. Z dostępnych danych wynika, że przychód powoda z działalności koncesjonowanej osiągnięty w roku 2023 wyniósł (...) zł (k. 16 akt adm.), tyle też wynika z przedstawionego rejestru sprzedaży VAT

(k. 66 akt adm.). Na dzień 17 października 2024 r. Koncesjonariusz dysponował kwotą (...) zł na rachunku bankowym oraz limitem debetowym w wysokości (...) zł (k. 67 akt adm.).

Jednocześnie powód poniósł koszty modernizacji infrastruktury w kwocie ponad 300 000 zł (zestawienie – k. 44).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozwany powołał się na treść art. 56 ust. 3 pkt 2 p.e. gdzie wysokość kary, o której mowa w ust. 1 pkt 5b, 7,7a i 12, nie może być niższa niż 2.000 zł i wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym; a jeżeli kara pieniężna związana jest z działalnością prowadzoną na podstawie koncesji; wysokość kary nie może być niższa niż 2.000 zł i nie może być wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Wskazał przy tym, że maksymalna wysokość kary za naruszenie warunków koncesji nie może przekroczyć w przypadku powoda kwoty (...) zł. Zatem mając na uwadze powyższe, za czyn opisany w pkt 1 sentencji niniejszej decyzji pozwany wymierzył karę w wysokości (...) zł (słownie: (...)złotych), stanowiącą ok. (...) przychodu Koncesjonariusza z działalności koncesjonowanej w roku 2023 i nieco ponad(...) maksymalnego wymiaru kary.

Organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Sąd nie może się zgodzić, że ta ostatnia przesłanka została spełniona, wobec rozstrzygania kilka tygodni wcześniej sprawy z odwołania innego przedsiębiorcy (XVII AmE 180/25) dotyczącej tego samego naruszenia, podmiotu prowadzącego działalność w podobnej lokalizacji, który osiągnął przychody zbliżone do powoda w sprawie niniejszej, gdzie jako uzasadnioną wysokość kary Prezes URE uznał kwotę 15 000 zł, stanowiącą ok. (...) przychodu za rok ubiegły. Sąd podzielił wówczas w całości stanowiska Prezesa, co do adekwatności tejże kary.

Uzasadnienie decyzji leżącej u podstaw obecnego odwołania nie przekonuje dlaczego w tym przypadku organ uznał za adekwatną karę na poziomie (...) przychodu, a więc aż sześciokrotnie wyższą, niż w sprawie przywołanej wyżej. Kwestia wysokości wymierzonej kary pieniężnej jest jedną z najbardziej istotnych dla powoda, tymczasem organ wskazuje w uzasadnieniu, że kara, która stanowi ok. (...) przychodu z działalności koncesjonowanej (stanowiąca ponad (...) kary maksymalnej) jest adekwatna do stopnia zawinienia, szkodliwości czynu oraz pozostaje we właściwej proporcji (…), podczas gdy w podobnym stanie faktycznym (w zakresie rodzaju naruszenia, stopnia szkodliwości i zawinienia, miejsca prowadzenia działalności, sytuacji majątkowej i przychodu przedsiębiorcy) za pozostającą we właściwej proporcji uznał karę na poziomie (...) przychodu.

W ocenie Sądu kara na poziomie ok. (...) jest bardziej adekwatna w świetle przesłanek z art. 56 ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne, jak i wystarczająco dolegliwa i w pełni spełnia swoją funkcję. Zwrócenia uwagi wypada, że nałożona przez pozwanego kara pieniężna stanowi niemal ¼ kary maksymalnej. Należy mieć na względzie, że powód nie jest dużym przedsiębiorcą, w 2023 r. powód odnotował stratę w wysokości 26.461,53 zł, od 15 lipca 2024 r. zaprzestał eksploatacji urządzeń (NO) i zbiorników, a następnie zmodernizował urządzenia dostosowując je do obowiązujących w tym zakresie wymogów, ponosząc koszty z tym związane. Jak ustalił sam pozwany, jest to pierwsze naruszenie powoda.

W tej sytuacji, w ocenie sądu kara pieniężna w wysokości 15.000 zł, stanowiącej tj. około (...) przychodu z koncesjonowanej działalności powoda za rok 2023, jest karą adekwatną, do stwierdzonych naruszeń, a jednocześnie dla powoda wystarczająco dolegliwą. Urzeczywistnia też ideę różnego traktowania.

W tym stanie faktycznym i prawnym, Sąd doszedł do przekonania, że:

- istnieje podstawa prawna do przypisania powodowi naruszenia przywołanych w Decyzji warunków koncesji i argumenty powoda w tym zakresie są chybione,

- nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary;

- jednak zachodzą podstawy do obniżenia kary pieniężnej wobec wysokości kary ustalonej przez pozwanego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 479

53 par 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1. wyroku.

Na podstawie art. 479

53 par. 1 k.p.c. oddalił odwołanie w pozostałej części (pkt 2. wyroku).

O kosztach postępowania poniesionych przez strony Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., bowiem odwołanie zostało uwzględnione częściowo.

SSO Monika Pawłowska