Sąd oddalił odwołanie M. P. od kary 30 tys. zł za przyrządy bez legalizacji

Decyzją z 1 lipca 2024 r. znak: (...) ((...)) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej jako: „

Prezes URE”, „pozwany”) na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 56 ust. 2, 3 i 6 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm., dalej jako: „

p.e.”) oraz w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: „

k.p.a.”), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej

M. P.

prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...), ul. (...), (...)

B. w związku z ujawnieniem, w prowadzonej koncesjonowanej działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi nieprawidłowości, polegających na naruszeniu warunków (warunek 2.2.7.) udzielonej ww. przedsiębiorcy koncesji na obrót paliwami ciekłymi z 22 kwietnia 2009 r. nr (...) z późn. zm., poprzez prowadzenie tej działalności przy wykorzystaniu instalacji pomiarowych zainstalowanych na eksploatowanych środkach transportu paliw ciekłych o nr. rejestracyjnych: (...) i (...) i nr. ewidencyjnych VIN: (...) i (...), niepoddanych (w okresie od 1 marca 2021 r. do 23 stycznia 2022 r.) aktualnej kontroli metrologicznej, co wypełnia dyspozycję art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e., orzekł że:

1. M. P. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...), ul. (...), (...) B., naruszył warunki koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 22 kwietnia 2009 r. nr (...) z późn. zm. (warunek 2.2.7.) poprzez niestosowanie w obrocie paliwami ciekłymi przyrządów pomiarowych poddanych prawnej kontroli metrologicznej w odniesieniu do instalacji pomiarowych zainstalowanych na eksploatowanych środkach transportu paliw ciekłych o nr. rejestracyjnych: (...) i (...) i nr. ewidencyjnych VIN: (...) i (...) (w okresie od 1 marca 2021 r. do 23 stycznia 2022 r.);

2. za działania opisane w punkcie 1, wymierzył M. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...), ul. (...), (...) B. karę pieniężną w wysokości 30 000 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. P. (dalej również jako: „

powód”, „Przedsiębiorca”), zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:

1) art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. polegające na bezpodstawnym nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 30 000 zł z tytułu niestosowania w obrocie paliwami ciekłymi przyrządów pomiarowych poddanych prawnej kontroli metrologicznej w odniesieniu do instalacji pomiarowych zainstalowanych na eksploatowanych środkach transportu paliw ciekłych, w sytuacji w której instalacja pomiarowa zainstalowana w pojeździe o numerze rejestracyjnym (...) w okresie od 1.03.2021 r. do 23.01.2022 r. nie była używana, a brak odpowiedniej dokumentacji za okres od 1.03.2021 r. do 23.01.2022 r. wynika z wielu okoliczności niezależnych od M. P. takich jak pandemia, liczne zwolnienia lekarskie pracowników i ich kwarantanna w okresie pandemii oraz konieczność pracy zdalnej wielu pracowników;

2) art. 56 ust. 6a p.e. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie przez Prezesa URE od wymierzenia kary, w sytuacji w której M. P. zaprzestał naruszania prawa i zrealizował obowiązek w dniu 24 stycznia 2022 r. niezwłocznie, gdy tylko był w stanie go zrealizować, a wydanie decyzji wymierzającej kary nastąpiło ponad 2 lata od zaprzestania ewentualnych naruszeń, a brak odpowiedniej dokumentacji za okres od 1.03.2021 r. do 23.01.2022 r. wynika z wielu okoliczności niezależnych od M. P. takich jak pandemia koronawirusa, liczne zwolnienia lekarskie pracowników i ich kwarantanna w okresie pandemii oraz konieczność pracy zdalnej wielu pracowników;

3) art. 75 k.p.a. poprzez oddalenie postanowieniem Prezesa URE z 28 maja 2024 r. wniosku dowodowego zawartego w piśmie z 18 kwietnia 2024 r. dotyczącego przesłuchania świadka X. X., który posiadał specjalistyczną wiedzę na temat sposobu działania M. P., w szczególności, w jaki sposób dochodziło do dostarczania paliwa, jak było ono odmierzane, czy kontrahenci dokonywali swoich pomiarów oraz, w jaki sposób były zawierane umowy, w sytuacji w której były to okoliczności istotne dla wyjaśnienia sprawy i potwierdziłyby one brak jakiegokolwiek ryzyka przy nabywaniu paliwa, co do zakupu ilości niezgodnej ze stanem podanym przy użyciu instalacji pomiarowej;

4) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego i uznanie przez Prezesa URE, że pojazd o numerze rejestracyjnym (...) był wykorzystywany w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji tj. od 1.03.2021 r. do 23.01.2022 r. oraz uznaniu, że niestosowano w stosunku do tego pojazdu stosownych przyrządów pomiarowych, a przez to uwzględnienie go przy wymierzaniu kary, w sytuacji w której pojazd o numerze rejestracyjnym (...) z powodu awarii był niewykorzystywany, a w zastępstwie wykorzystywano pojazd o numerze rejestracyjnym (...).

W związku z powyższym, powód wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej Decyzji w całości, ewentualnie o jej zmianę poprzez obniżenie wysokości nałożonej kary,

ewentualnie

2. uchylenie zaskarżonej Decyzji w całości, w oparciu o z art. 56 ust. 6a p.e. z uwagi na brak winy przedsiębiorcy, duży upływ czasu od naruszenia prawa do wydania decyzji oraz z uwagi na znikomą szkodliwość czynu,

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Jednocześnie, powód wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania:

4. świadka X. X. - wezwanie na adres działalności gospodarczej skarżącego, celem wykazania sposobu działania przez M. P., w szczególności, w jaki sposób dochodziło do dostarczania paliwa, jak było ono odmierzane, czy kontrahenci dokonywali swoich pomiarów oraz, w jaki sposób były zawierane umowy;

5. stron z ograniczeniem tego dowodu do przesłuchania skarżącego, na okoliczność sposobu prowadzenia działalności gospodarczej, obszaru działalności z uwzględnieniem czasu, jaki M. P. poświęca naprowadzenie działalności gospodarczej, oraz wskazania ko i w jakim zakresie pomagał mu w prowadzeniu w okresie objętym kontrolą.

Prezes URE w

odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego oddalenie, pominięcie dowodów zgłoszonych przez powoda jako powołanych na okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy i w żaden sposób nie podważających ustalenia faktycznego, leżącego u podstaw nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

M. P. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: (...) – M. P. i jest wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP. Przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej jest sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych.

(CEiDG powoda k. 28-29 akt sąd.)

Sprzedaż paliw przez powoda odbywała się w oparciu o koncesję udzieloną przez Prezesa URE decyzją z 22 kwietnia 2009 r. nr: (...) z późn. zm. Koncesja była udzielona powodowi na obrót paliwami ciekłymi na okres od 11 sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2030 r. Przedmiotem działalności objętej udzieloną koncesją jest działalność gospodarcza w zakresie obrotu benzynami silnikowymi oznaczonymi następującymi kodami CN: (...) przy wykorzystaniu środków transportu paliw ciekłych – cystern drogowych.

Zgodnie z warunkiem 2.2.7 przedmiotowej koncesji stanowi, iż „

Koncesjonariuszowi nie wolno stosować w obrocie paliwami ciekłymi przyrządów pomiarowych, w tym w szczególności odmierzaczy paliw ciekłych, bez wymaganych dowodów prawnej kontroli metrologicznej lub niespełniających wymagań tej kontroli”.

(decyzja Prezesa URE z dnia 26.08.2019 r. k. 5-8v akt adm.)

Powód w okresie od 1 marca 2021 r. do 23 stycznia 2022 r. stosował w obrocie paliwami ciekłymi przyrządy pomiarowe nie poddane prawnej kontroli metrologicznej w odniesieniu do instalacji pomiarowych (o nr fabrycznych: (...)) zainstalowanych na eksploatowanych przez powoda środkach transportu paliw o nr rej. (...) i nr ewid. VIN: (...) oraz o nr rej (...) i nr ewid. (...).

(pismo Okręgowego Urzędu Miar w N. Wydział Zamiejscowy w M. z dnia 11.02.2022 r. wraz z załącznikami k. 14-18 akt adm., wydruk z systemu (...) k.26 akt adm.)

Termin legalizacji ponownej ww. instalacji pomiarowych upłynął 28 lutego 2021 r., zaś ponownej legalizacji dokonano 24 stycznia 2022 r.

(pismo Okręgowego Urzędu Miar w N. Wydział Zamiejscowy w M. z dnia 11.02.2022 r. wraz z załącznikami k. 14-18 akt adm.)

Powód w odpowiedzi na wezwania Prezesa URE wskazywał m.in., że instalacja pomiarowa zainstalowana na autocysternie o nr rej (...) i nr VIN: (...) w okresie od 1 marca 2021 r. do 23 stycznia 2022 r. nie była wykorzystywana (ze względu na awarię). Każdy odbiór paliwa odbywał się poprzez grawitacyjne rozładowanie. Pomiar ilości paliwa odbywał się za pomocą instalacji pomiarowej zainstalowanej w pojeździe o nr rej. (...) lub ilość paliwa była spisywana z WZ odebranej na terminalu paliwowym. Odbiorca otrzymywał wydruk z potwierdzeniem danej ilości paliwa zmierzonej i wydanej za pomocą urządzenia zainstalowanego na autocysternie o nr rej. (...).

(pismo powoda z 18.05.2022 r. k. 21-22 akt adm., pismo powoda z 18.11.2022 r. k. 30-30v akt adm., pismo powoda z 10.02.2022 r. wraz z załącznikami k. 35-46 akt adm., pismo powoda z 29.05.2023 r. wraz z załącznikiem k. 60-61 akt adm., pismo powoda z 18.04.2024 r. k. 130 akt adm.)

Powód nie zawierał z odbiorcami żadnych umów regulujących sposób rozliczenia ilości dostarczanych paliw ciekłych.

(pismo powoda z dnia 9.09.2023 r. wraz z załącznikami k. 70-86v akt adm.)

Dnia 23 marca 2024 r. układ wydawczy w cysternie (...) został naprawiony i zalegalizowany.

(pismo powoda z dnia 18.04.2024 r. k. 133-135 akt adm., zaświadczenie U. z dnia 23.03.2024 r. k. 136 akt adm.)

Przedsiębiorca w 2023 r. osiągnął przychód z działalności koncesjonowanej w wysokości (...) zł i uzyskał dochód w wysokości (...) zł.

(PIT-36L za rok 2023 k. 140-148 akt adm., formularz w sprawie opłaty koncesyjnej za rok 2023 k. 149 akt adm.)

W dniu 1 lipca 2024 r. Prezes URE wydał zaskarżoną Decyzję.

(decyzja Prezesa URE z dnia 1.07.2024 r. k. 153-160v akt adm.)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na postawie bezspornych twierdzeń stron oraz dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, których wiarygodność nie budziła wątpliwości.

Sąd na podstawie art. 235

(

2) § 1 pkt. 5 k.p.c. pominął wnioskowany przez powoda dowód z przesłuchania świadka X. X. na okoliczność sposobu prowadzenia działalności przez M. P., w szczególności, w jaki sposób dochodziło dostarczania paliwa, jak było odmierzane, czy kontrahenci dokonywali swoich pomiarów oraz w jaki sposób były zawierane umowy, gdyż ww. okoliczności zostały wykazane dokumentami złożonymi w toku postępowania administracyjnego. Ponadto warto dodać, że w rozpoznawanej sprawie istotną okolicznością było prowadzenie przez powoda obrotu paliwami ciekłymi z wykorzystaniem urządzeń pomiarowych nie posiadających aktualnej legalizacji. Z kolei, Sąd na podstawie art. 299 k.p.c. pominął dowód z przesłuchania strony, gdyż nie występowały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w takim przypadku możliwe jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron.

Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona Decyzja jest słuszna i ma oparcie w przepisach prawa. Natomiast podnoszone przez powoda zarzuty nie są trafne.

W przedmiotowej sprawie, bezsporne było, iż powód miał obowiązek przestrzegania warunku 2.2.7. koncesji na obrót paliwami ciekłymi, który zakazywał mu „

stosowania w obrocie paliwami ciekłymi przyrządów pomiarowych, w tym w szczególności odmierzaczy paliw ciekłych, bez wymaganych dowodów prawnej kontroli metrologicznej lub niespełniających wymagań tej kontroli”.

Tymczasem, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, powód swoim zachowaniem naruszył powyższy warunek koncesji, bowiem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami ciekłymi wykorzystywał przyrządy pomiarowe zainstalowane na eksploatowanych środkach transportu paliw ciekłych o nr. rej. (...) i nr. VIN (...) oraz o nr rej. (...) i nr VIN: (...) przez okres ok. 11 miesięcy (od 1 marca 2021 r. do 23 stycznia 2022 r.) nie posiadające aktualnej legalizacji.

Sąd nie dał wiary twierdzeniom powoda, że odmierzacz paliw zainstalowany na autocysternie nr rej. (...) i nr VIN: (...) był niesprawny i nie był wykorzystywany w okresie od 1marca 2021 do 23 lutego 2022 roku. Przede wszystkim należy zauważyć, że z dokumentu urzędowego jakim jest świadectwo legalizacji wynika, że instalacja pomiarowa zainstalowana na ww. pojeździe była sprawna w dniu 24 stycznia 2022 roku, kiedy to dokonano ponownej legalizacji (świadectwo legalizacji z 24/01/2022 r.k. 17 akt adm.), co z kolei pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem powoda, że instalacja ta została naprawiona dopiero 23 lutego 2022 roku. Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie C. N. prowadzącego działalność pod firmą (...), z którego wynika, że układ wydawczy na cysternie o nr rej. (...) należący do firmy (...) w dniu 23 marca 2024 roku został naprawiony oraz zalegalizowany (oświadczenie k.136 akt adm.). Z tego oświadczenia wynika zatem, że układ wydawczy uległa awarii po 24 stycznia 2022 roku czyli był niesprawny w innym okresie niż ten którego dotyczy zarzut Prezesa URE.

W dalszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego obowiązkiem wynikającym z koncesji w rozumieniu art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. jest taki obowiązek zawarty w decyzji o jej udzieleniu, który konkretyzuje określony w ustawie obowiązek wobec indywidualnego koncesjonariusza w sposób bardziej szczegółowy niż wynika to z przepisów ustawy lub aktów wykonawczych. Użyte w art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. sformułowanie "wynikające z koncesji" nie może być rozumiane w ten sposób, że to koncesja jest samoistnym, wyłącznym i autonomicznym źródłem obowiązku prawnego koncesjonariusza. W demokratycznym państwie prawnym prawa i obowiązki osób są określane w drodze ustawy, a zatem to akty normatywne rangi ustawy mogą nakładać na osoby obowiązki prawne. Więcej, jest niedopuszczalne kształtowanie praw i obowiązków osób w drodze decyzji niemającej właściwej ustawowej podstawy prawnej. Organy administracji publicznej, w tym organy regulacyjne w drodze decyzji administracyjnej jedynie konkretyzują obowiązki wynikające z ustawy; w żadnym razie nie są natomiast upoważnione do nakładania na osoby obowiązków prawnych, które nie mają podstawy ustawowej. W rezultacie obowiązkiem wynikającym z koncesji jest obowiązek zawarty w decyzji o jej udzieleniu, która konkretyzuje określony w ustawie obowiązek prawny wobec indywidualnego koncesjonariusza w sposób bardziej szczegółowy, niż wynika to z odnośnych przepisów prawa (ustaw i wydanych na ich podstawie rozporządzeń)

(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2018 r. sygn. III SK 14/17, LEX nr 2522946).

Posługiwanie się przez powoda odmierzaczami paliw płynnych nie posiadającymi ważnych dowodów prawnej kontroli metrologicznej niespełniającymi wymagań metrologicznych było zatem obowiązkiem wynikającym z pkt 2.2.7. udzielonej mu koncesji, za którego naruszenie koncesjonariuszowi grozi kara pieniężna.

Stosownie zaś do treści art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji. Odpowiedzialność za naruszenie warunków koncesji na mocy powołanego przepisu jest co do zasady odpowiedzialnością obiektywną. Nie jest konieczne wykazanie umyślnej albo nieumyślnej winy ukaranego podmiotu. Jednakże nie oznacza to, że nie istnieje możliwość ograniczenia lub wyłączenia przedmiotowej odpowiedzialności

(tak Sąd Najwyższy w wyroku z 1 czerwca 2010 r. sygn. III SK 5/10, LEX nr 622205).

Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 5 lutego 2015 r. o sygn. akt III SK 36/14 (LEX nr 1652700), zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego do stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorstwo energetyczne ciążących na nim obowiązków wystarczające jest ustalenie, że dany podmiot zachował się w sposób niezgodny z wiążącym go nakazem albo zakazem (wyroki Sądu Najwyższego z 30 września 2011 r., III SK 10/11; z 5 listopada 2008 r., III SK 6/08 i powołane tam przykłady). Jednakże gdy dochodzi do nałożenia kary pieniężnej, konieczne jest uwzględnienie różnego rodzaju elementów o charakterze subiektywnym, składających się na podmiotową stronę odpowiedzialności zagrożonej dolegliwymi karami pieniężnymi (wyrok Sądu Najwyższego z 30 września 2011 r., III SK 10/11). O ile zatem do zastosowania klasycznych sankcji administracyjnych wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu niezgodności zachowania adresata z treścią normy, o tyle w przypadku nakładania przez organ kary pieniężnej, wymierzania jej wysokości oraz oceny możliwości odstąpienia od jej wymierzenia, istotną rolę odgrywają czynniki o charakterze subiektywnym, odtwarzane w oparciu o analizę całokształtu zachowania karanego przedsiębiorcy, jego motywacji, kontekstu zarzucanego mu naruszenia, czy chociażby wpływu przedsiębiorstwa na uchybienie obowiązującym normom. Dlatego w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowała się linia orzecznicza, podzielana już w orzecznictwie Sądów obu instancji, zgodnie z którą w sprawach z odwołania od decyzji regulatora rynku nakładających kary pieniężne z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z mocy ustawy lub decyzji, należy zapewnić przedsiębiorcom wyższy poziom sądowej ochrony praw, zaś zasady sądowej weryfikacji prawidłowości orzeczenia organu regulacji w zakresie dotyczącym kary pieniężnej powinny odpowiadać wymogom analogicznym do tych, jakie obowiązują sąd orzekający w sprawie karnej (wyroki Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2010 r., III SK 1/10 i z 1 czerwca 2010 r., III SK 5/10). Zgodnie z tą linią orzeczniczą przyjęto, że przedsiębiorstwo energetyczne może uniknąć kary, gdy wykaże, że obiektywne okoliczności danej sprawy uniemożliwiają mu przypisanie odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy, z uwagi na podjęte przez to przedsiębiorstwo działania o charakterze ostrożnościowo-prewencyjnym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że powód nie wykazał, iż podjął takie działania. Przede wszystkim, powód dopuścił do użytkowania odmierzaczy nie posiadających ważnych dowodów prawnej kontroli metrologicznej przez ponad 11 miesięcy. W tym miejscu należy zgodzić się z Prezesem Urzędu, że powód realizując dostawy paliwa zarówno środkiem transportu o nr. rejestracyjnym (...) i nr. ewidencyjnym VIN (...), jak i środkiem transportu o nr. rejestracyjnym (...) i nr. ewidencyjnym VIN (...), naruszył przepisy ustawy – Prawo o miarach, a przez to i warunek 2.2.7. udzielonej koncesji –bowiem dokonywał obrotu paliwem, którego ilość nie została zmierzona przy wykorzystaniu urządzeń pomiarowych poddanych prawnej kontroli metrologicznej. W związku z powyższym odbiorcy powoda nie skorzystali z gwarancji wynikających z dowodu legalizacji – wyrażających się w zapewnieniu, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologiczne określone we właściwych przepisach.

Podkreślić trzeba, że powód miał pełną możliwość takiego zorganizowania swojej działalności, aby wykluczyć możliwość naruszenia warunków zawartych w koncesji na obrót paliwami ciekłymi, wystarczyło przed koniec ważności legalizacji podjąć działania zmierzające do ponownej legalizacji obu odmierzaczy. Dodatkowo powód nie wykazał, że istniały obiektywne okoliczności, niezależne od niego, które uniemożliwiały wypełnienie przez niego obowiązków ustalonych w udzielonej mu koncesji, co prawda powód wskazywał, że przyczyną naruszenia warunków koncesji była pandemia koronawirusa, liczne zwolnienia lekarskie pracowników i ich kwarantanna w okresie pandemii, jednakże fakty te nie zostały w żaden sposób wykazane, a ponadto okres naruszenia trwał 11 miesięcy, a zatem jest mało prawdopodobnym, aby przez cały ten okres w firmie powoda nie było ani jednej zdrowej osoby, która mogłaby podjąć czynności zmierzające do ponownej legalizacji odmierzaczy. Co więcej powód nie był w stanie przedstawić również wydruków z urządzenia (...) znajdującego się na drugim pojeździe o nr rej (...) potwierdzających ilość wydanego paliwa, bowiem jak wyjaśnił „wyczerpała się bateria podtrzymująca pamięć w drukarce zainstalowanej na pojeździe (…) (k.93 akt adm.). Innymi słowy powód nie wykazał, aby paliwo sprzedawane odbiorcom w okresie wskazanym w decyzji było odmierzane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na marginesie należy zauważyć, że ww. okoliczności świadczą o niedbalstwie powoda przy prowadzeniu działalności regulowanej, który nie tylko nie jest w stanie bieżąco śledzić legalizacji używanych urządzeń, ale również zadbać o stan techniczny innych alternatywnych urządzeń do pomiaru.

Powód nie wykazał się zatem należytą starannością wymaganą od profesjonalnie działającego na rynku podmiotu. Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej ocenia się zgodnie z art. 355 § 2 k.c. przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Natomiast wyjątkowy charakter działalności koncesjonowanej przemawia za ustaleniem ponadprzeciętnego poziomu staranności, jaką powinien się wykazać koncesjonariusz. Powód niewątpliwie takiej staranności nie wykazał. Jako profesjonalny przedsiębiorca działający na rynku obrotu paliwami ciekłymi od wielu lat, powinien mieć świadomość, że paliwo ciekłe dostarczane odbiorcom winno być odmierzane przy wykorzystaniu instalacji pomiarowej posiadającej aktualną kontrolę metrologiczną. Dlatego, działanie sprzeczne z obowiązującymi powoda warunkami koncesji trzeba uznać za zawinione zaniechanie. Zatem nawet jeśli powód nie celowo, ale w wyniku niedbalstwa nie dopełnił obowiązku, to stopień takiego zawinienia jest znaczny, ponieważ dotyczy obowiązków koncesjonariusza wynikających z koncesji, których znajomość jest wymagana od podmiotów działających na jej podstawie.

Należy wskazać, że wykonywanie obowiązków koncesyjnych i ustawowych jest fundamentalną zasadą, którą winien kierować się koncesjonariusz. Sprostanie obowiązkom związanym z terminową realizacją podstawowych obowiązków (tu poddanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych stosowanych w obrocie paliwami ciekłymi) nie powinno być trudnością nie do pokonania.

Oceniając stopień szkodliwości czynu w świetle art. 115 § 2 k.k., wobec braku definicji legalnej tego pojęcia w Prawie energetycznym, Sąd musiał wziąć pod uwagę, że powód wykonywał działalność niezgodnie z podstawowymi warunkami określonymi w koncesji, gdyż stosował w obrocie paliwami ciekłymi przyrządy pomiarowe nie poddane prawnej kontroli metrologicznej w odniesieniu do instalacji pomiarowych zainstalowanych na eksploatowanych środkach transportu paliw ciekłych o nr rej. (...) i (...), w okresie od 1 marca 2021 r. do 23 stycznia 2022 r. Co oznacza, że przez ten czas tj. przez prawie 11 miesięcy, powód dokonywał obrotu paliwem, którego ilość nie została zmierzona przy wykorzystaniu urządzeń pomiarowych poddanych prawnej kontroli metrologicznej. Zachowanie powoda jednoznacznie stanowi działanie naruszające prawa odbiorców i narażające ich na nieuzasadnione ryzyko otrzymania towaru nieodpowiadającego płaconej cenie).

W związku z powyższym, w niniejszej sprawie nie zachodziły wskazane w art. 56 ust. 6a p.e. przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Zgodnie z powołanym przepisem Prezes Urzędu Regulacji Energetyki może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek. Warunkiem skorzystania z tego przepisu jest zatem, aby obie przesłanki zostały spełnione łącznie. W rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka znikomej szkodliwości czynu, o czym była mowa we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia. W tych okolicznościach Prezes URE słusznie nie zastosował instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W zakresie uprzedniej karalności Sąd uwzględnił, że jak podał pozwany, przedsiębiorca dotychczas nie był karany za naruszenie warunków udzielonej koncesji na obrót paliwami ciekłymi.

Jeśli zaś chodzi o możliwości finansowe powoda, posiłkując się dokumentami zebranymi w sprawie, Sąd uznał, że wobec przychodu uzyskanego w 2023 r. z tytułu koncesjonowanej działalności gospodarczej w wysokości (...) zł, kara na poziomie 30 000,00 zł jest możliwa do poniesienia przez powoda, bowiem została orzeczona w dolnej granicy zagrożenia ustawowego, gdyż stanowi jedynie (...) % przychodu z działalności koncesjonowanej osiągniętego przez powoda w 2023 r., gdy tymczasem zgodnie z przepisem art. 56 ust. 3 pkt 2 p.e. kara może wynieść do 15 % przychodu z działalności koncesjonowanej czyli (...) zł.

Ponadto kara w wysokości 30 000,00 zł pozostaje we właściwej proporcji do uzyskanego przychodu, mieści się w granicach określonych w art. 56 ust. 3 p.e., jednocześnie jest adekwatna do zawinienia i stopnia szkodliwości popełnionego czynu, dotychczasowej karalności i możliwości finansowych, toteż nie została wymierzona z naruszeniem art. 56 ust. 6 p.e.

Odnosząc się do zarzutów powoda dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego podkreślenia wymaga, że Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązany był do wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu zasad rozkładu ciężaru dowodu i obowiązku stron w postępowaniu dowodowym (vide wyrok Sadu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt VI ACa 952/06). Postępowanie przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stanowi bowiem kolejnej instancji postępowania administracyjnego, a wniesienie przez stronę odwołanie otwiera drogę postępowania cywilnego o kontradyktoryjnym charakterze, w którym sąd zobowiązany był osądzić sprawę od nowa (

vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt VI ACa 1026/05). W związku z tym zarzuty odnoszące się do ewentualnych uchybień organu nie mogły odnieść skutku w postępowaniu sądowym.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił, na podstawie art. 479

53 § 1 k.p.c., wniesione przez powoda odwołanie uznając, iż brak było podstaw do jego uwzględnienia.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania, powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 720,00 zł, ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023, poz. 1931 t.j.).

Sędzia SO Anna Maria Kowalik

(...)

Sędzia SO Anna Maria Kowalik