Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
XXIV GW 204/25
Sąd
Sąd Okręgowy w Katowicach
Wydział
XXIV Wydział Własności Intelektualnej
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
17 listopada 2025 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
15 580 zł
Opublikowano w portalu
4 marca 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Własność intelektualna
Sąd Okręgowy w Katowicach
© autorzy OpenStreetMap

Własność intelektualna

Hotel w C. ma zapłacić stowarzyszeniu 15 580 zł za telewizory w pokojach gości

Przejdź do orzeczenia, 35 min czytania

Spór

Stowarzyszenie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi domagało się od spółki prowadzącej hotel w C. odszkodowania za odtwarzanie utworów w pokojach hotelowych w latach 2022-2024 oraz kosztów zakupu usługi hotelowej.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że w każdym pokoju był telewizor, a liczba pokoi z telewizorami wynosiła kolejno 7, 23 i 31. Pozwana twierdziła, że wynagrodzenie powinno być zmniejszone proporcjonalnie do obłożenia.

Rozstrzygnięcie

Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda 15 580 zł z odsetkami od 26 marca 2025 r., 270 zł z odsetkami oraz 4617 zł kosztów procesu.

Dlaczego

Sąd uznał, że udostępnianie telewizorów w pokojach hotelowych to publiczne odtwarzanie utworów, a wysokość świadczenia wynika z tabeli stawek, nie z obłożenia hotelu. Dwukrotność stawki była niższa od dochodzonej kwoty.

Dla firm

Hotel, który udostępnia gościom telewizory z sygnałem, publicznie odtwarza utwory i płaci stawkę tabelową. Obłożenie pokoi nie zmniejsza wynagrodzenia, a dwukrotność stawki liczy się od liczby pokoi z telewizorami.

Więcej o sprawie

Obiekt miał najpierw 7, potem 23, a od października 2024 r. 31 pokoi z telewizorami. Spółka nie zawarła umowy licencyjnej, mimo negocjacji trwających do marca 2025 r.

Spółka twierdziła, że wynagrodzenie powinno spaść proporcjonalnie do obłożenia hotelu, które w latach 2022-2024 wynosiło około 40 proc.

Tabela ta uzależnia wysokość stawki wyłącznie od liczby pokoi wyposażonych w telewizory oraz od kategorii obiektu hotelowego.

Z uzasadnienia, Sąd Okręgowy w Katowicach
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
15 580 zł
Sąd
Sąd Okręgowy w Katowicach, XXIV Wydział Własności Intelektualnej
Sygnatura
XXIV GW 204/25

Treść orzeczenia około 35 minut czytania

Teza: Rozprowadzanie sygnału na rzecz gości jest publicznym odtwarzaniem utworu, stanowi sposób wykorzystania utworu na jednym z pól eksploatacji, na których zbiorowy zarząd prawami autorskimi sprawuje powód.

Sygn. akt XXIV GW 204/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 listopada 2025 r.

Sąd Okręgowy w Katowicach XXIV Wydział Własności Intelektualnej

w składzie:

Przewodniczący : Sędzia Mariusz Witkowski

Protokolant : starszy sekretarz sądowy Edyta Zając

po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. w Katowicach na rozprawie

sprawy z powództwa (...)" w W.

przeciwko pozwanej (...) w C.

o zapłatę

1. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 15580,00 zł (piętnaście tysięcy pięćset osiemdziesiąt złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 marca 2025 r. do dnia zapłaty;

2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 270,00 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 marca 2025 r. do dnia zapłaty;

3. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4617,00 zł (cztery tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3617,00 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Sędzia Mariusz Witkowski

Sygn. akt XXIV GW 204/25

Uzasadnienie

wyroku z dnia 17 listopada 2025 r.

Powód (...) z siedzibą w W. w skierowanym przeciwko pozwanej (...) z siedzibą w C. pozwie z dnia 25 marca 2025 r. wniósł o:

1. zasadzenie od pozwanej na rzecz powoda:

- kwoty 15.580,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania ryczałtowego za bezumowne korzystanie z utworów – odtwarzanie za pomocą urządzeń służących do odbioru programów telewizyjnych w pokojach hotelowych obiektu (...) (ul. (...), (...)-(...) C.) w okresie od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2024 r.;

- kwoty 270,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty z tytułu poniesionych przez powoda kosztów zakupu usługi hotelowej w dniu 22 czerwca 2024 r.;

2. zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według dwukrotności norm przepisanych, powiększone o kwotę 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnie uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty (art. 98 § 1

1 k.p.c.).

W niniejszej sprawie w dniu 1 kwietnia 2025 r. wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniający powództwo w całości.

W ustawowym terminie sprzeciw od nakazu zapłaty wniosła pozwana (...) z siedzibą w C. i zaskarżając go w całości wniosła o:

1. oddalenie powództwa oparciu, o które wydano przedmiotowy nakaz zapłaty w całości;

2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości prawem przepisanej, w tym kwotę 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego w sprawie pełnomocnictwa.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Powód (...) z siedzibą w W. jest stowarzyszeniem, które ma na celu m. in. zbiorowe zarządzanie autorskimi prawami majątkowymi i ochronę praw autorskich i reprezentowanie interesów twórców (dane o powodzie w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego – fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Powód jest organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi w rozumieniu art. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1665, określanej dalej jako: ,,u.z.z.”). Decyzją z dnia 23 października 1998 r. Minister Kultury udzielił powodowi zezwolenia zmienionego decyzją z dnia 23 października 1998 r. i następnie decyzją z dnia 28 lutego 2003 r., co wynika z obwieszczenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie ogłoszenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o udzieleniu i o cofnięciu zezwoleń na podjęcie działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi (M. P. z 2009 r. Nr 21, poz. 270). Zezwolenie określa zakres wykonywania zbiorowego zarządu – rodzaje utworów, które objęte są zezwoleniem oraz pola eksploatacji tych utworów. Zezwolenie udzielono powodowi na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów: słownych, muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych, pantomimicznych, słownych, muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych w utworze audiowizualnym, na następujących polach eksploatacji: utrwalanie, zwielokrotnianie, wprowadzanie do obrotu, wprowadzanie do pamięci komputera, publiczne wykonanie, publiczne odtwarzanie, wyświetlanie, wystawianie, użyczenie i najem, nadanie za pomocą wizji lub fonii przewodowej albo bezprzewodowej przez stację naziemną, nadanie za pośrednictwem satelity, reemisja, publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym (decyzja Ministra Kultury i Sztuki z dnia 23 października 1998 r. o znaku: BP/WPA/041/Z/9/98 – k. 91-92, obwieszczenie obwieszczenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie ogłoszenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o udzieleniu i o cofnięciu zezwoleń na podjęcie działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi - fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Decyzją z dnia 23 kwietnia 2025 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (znak: DWIM-WA.550.3.2020.AJ) utrzymał w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 25 marca 2022 r., znak DWIM-WA.550.3.2020.JB o zmianie zezwolenia udzielonego (...) na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi – udzielonego decyzją Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lutego 1995 r. sygn. DP.041/Z/8/95 i zmienionego następnie decyzjami: Ministra Kultury i Sztuki z dnia 23 października 1998 r., sygn. BP/WPA/041/Z/9/98, Ministra Kultury z dnia 28 lutego 2003 r. sygn. DP.WPA.024/98/03/mp oraz decyzją Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. DWIM-WA.550.14.2018.JB. Utrzymaną w mocy decyzją udzielonemu powodowi zezwoleniu na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi nadano jednolite brzemiennie w ten sposób, że obejmowało ono uprawnienie do zbiorowego zarządu do utworów: słownych, muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych, pantomimicznych, słownych, muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych w utworze audiowizualnym, fotograficznych i plastycznych na następujących polach eksploatacji: utrwalanie, zwielokrotnianie, wprowadzanie do obrotu, użyczenie i najem, publiczne wykonanie, publiczne wystawienie, publiczne wyświetlenie, publiczne odtworzenie, nadawanie, reemitowanie i publiczne udostępnienie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym (decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 kwietnia 2025 r. o znaku: DWIM-WA.550.3.2020.AJ dostępna na stronie internetowej: https://bip.mkidn.gov.pl/pages/posts/decyzja-administracyjna-5264.php - fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

W ramach sprawowanego zbiorowego zarządu prawami autorskimi powód uprawniony jest do poboru wynagrodzeń na rzecz twórców z tytułu odtwarzania utworów według stawek określonych w stosowanych przez niego tabelach. Według stawek określonych w tabeli (...) zwaloryzowanej z mocą od dnia 1 kwietnia 2023 r., tytułem wynagrodzenia za odtwarzanie utworów za pomocą urządzeń służących do odbioru programów telewizyjnych w pokojach hotelowych (kategoria O/TV-HT), powód pobiera stawki w wysokości miesięcznego ryczałtu za każdy pokój hotelowy wyposażony w telewizor. W przypadku hotelu kategorii **** (czterogwiazdkowego) stawka ta wynosi 8,53 zł na pokój (tabela stawek wynagrodzeń za odtwarzanie utworów i przedmiotów praw pokrewnych zwaloryzowana z mocą od dnia 1 kwietnia 2023 r. – k. 84-89).

Zgodnie z prawomocną tabelą stawek wynagrodzeń za odtwarzanie utworów i przedmiotów praw pokrewnych, zwaloryzowaną na podstawie art. 80 ust. 5 u.z.z., z mocą od dnia 1 kwietnia 2025 r., stawka wynagrodzenia za odtwarzanie za pomocą urządzeń służących do odbioru programów telewizyjnych w pokojach hotelowych (kategoria O/TV-HT) w obiekcie o standardzie **** (czterogwiazdkowym) wynosi na rzecz twórców 19,93 zł miesięcznie za każdy pokój (tabela stawek wynagrodzeń za odtwarzanie utworów i przedmiotów praw pokrewnych, zwaloryzowana na podstawie art. 80 ust. 5 u.z.z., z mocą od dnia 1 kwietnia 2025 r. dostępna na stronie internetowej: https://bip.mkidn.gov.pl/pages/komisja-prawa-autorskiego/zatwierdzone-tabele-wynagrodzen.php - fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. (znak: DWIM-ZKC.555.2.2020.KG) Zespół Orzekający Komisji Prawa Autorskiego dokonał podziału stawek zawartych we wspólnej tabeli m. in. w ten sposób, że należne na rzecz twórców stawki wynagrodzeń za odtwarzanie utworów za pomocą urządzeń służących do odbioru programów telewizyjnych w pokojach hotelowych (kategoria O/TV-HT) w obiekcie o standardzie **** (czterogwiazdkowym) należne były w 49,40 % powodowi Stowarzyszeniu (...) z siedzibą w W., a w 50,60 % Stowarzyszeniu (...) z siedzibą w W. (decyzja Zespołu Orzekającego Komisji Prawa Autorskiego z dnia 20 grudnia 2022 r. o znaku DWIM-ZKC.555.2.2020.KG dostępna na stronie internetowej: https://bip.mkidn.gov.pl/pages/komisja-prawa-autorskiego/orzeczenia-komisji-prawa-autorskiego.php - fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Pozwana (...) spółka komandytowa z siedzibą w C. prowadzi działalność gospodarczą od dnia 26 września 2023 r. W okresie od jej powstania do dnia 31 grudnia 2014 r. działała ona w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, kiedy to uległa przekształceniu w obecną formę spółki komandytowej. Działalność w zakresie prowadzenia hoteli i innych podobnych obiektów zakwaterowania wykonuje ona od dnia 2 listopada 2011 r. Z kolei prowadzenie takich obiektów stanowi przeważający przedmiot działalności pozwanej od dnia 8 lipca 2021 r. (dane o pozwanej w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego – fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej pozwana od dnia 27 czerwca 2014 r. prowadzi położony w C. (ul. (...); (...)-(...) C.) obiekt hotelowy o nazwie (...). Obiekt ten oferuje obecnie 31 pokoi wyposażonych w telewizory. W okresie od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 28 lutego 2022 r. w obiekcie dostępnych było 7 pokoi, w okresie od dnia 1 marca 2022 r. do dnia 30 września 2024 r. było ich 23, a od dnia 1 października 2024 r. do chwili obecnej jest ich 31 (zrzut ekranu strony internetowej o domenie (...) – k. 9-10, zrzut ekranu informacji o hotelu na portalu (...) – k. 11-13, wydruk danych o hotelu w Systemie Rejestrów Publicznych w Turystyce – k. 14-15, wyliczenie sporządzone przez powoda – k. 90,, zeznania E. S. – k. 208-209, zeznania P. U. – k. 209, zeznania I. Ł. – k. 209 -210, przesłuchanie komplementariusza pozwanej E. G. w charakterze strony – k. 210, dane o hotelu w Systemie Rejestrów Publicznych w Turystyce - fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

W każdym pokoju znajdującym się w obiekcie hotelowym pozwanej znajduje się telewizor, gdyż w przeciwnym razie hotel nie uzyskałby kategorii **** (czterech gwiazdek). Podczas rezerwacji klienci pozwanej nie pytają o telewizję, ani o dostępność telewizorów w pokojach. W latach 2022-2024 obłożenie w obiekcie pozwanej wynosiło około 40% i jest uzależnione od ilości organizowanych w obiekcie imprez, wydarzeń i spotkań. Zwiększone obłożenie ma miejsce w weekendy. Cena pokoju nie jest uzależniona od obecności telewizora w pokoju. W telewizorach tych dostępne są kanały telewizji naziemnej, w tym m. in. (...). W wyniku dokonanej przez powoda kontroli polegającej na skorzystaniu z usługi hotelowej na jeden dzień powód poniósł koszt w kwocie 270,00 zł tytułem ceny za takową usługę (protokół kontroli – k. 39-81, faktura VAT nr (...) z dnia 22 czerwca 2024 r. – k. 82, potwierdzenie rezerwacji na portalu (...) – k. 82, zestawienie obłożenia i przychodów – k. 125-159, zeznania E. S. – k. 208-209, zeznania P. U. – k. 209, zeznania I. Ł. – k. 209 -210, przesłuchanie komplementariusza pozwanej E. G. w charakterze strony – k. 210).

W roku 2024 powód kontaktował się z pozwaną pisemnie, mailowo i telefonicznie celem zawarcia umowy licencyjnej. Powód przesłał pozwanej projekt umowy licencyjnej oraz projekt porozumienia co do zapłaty wynagrodzeń za okres sprzed zawarcia umowy licencyjnej. Powód proponował w każdym przypadku zapłatę jednokrotności wynagrodzenia oraz zastosowane opustu przewidzianego przez tabele. Pozwana stała na stanowisku, że wynagrodzenie powinno było zostać zmniejszone proporcjonalnie do wysokości obłożenia. Pomimo wielu rozmów i prób uzgodnienia terminu spotkania, do zawarcia umowy licencyjnej ostatecznie nie doszło. Negocjacje trwały do marca 2025 r. (pisma powodów z dnia 7 lutego 2024 r. i 14 marca 2024 r. wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 16-18, wiadomości e-mail wraz z załącznikami – k. 19-29, pismo pozwanej z dnia 29 października 2024 r. – k. 30, pismo powoda z dnia 31 października 2024 r. – k. 31-32).

Pismem z dnia 21 października 2024 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 4.123,00 zł tytułem dwukrotności należności za okres od dnia 1 marca 2024 r. do dnia 30 września 2024 r. w terminie do dnia 30 października 2024 r. na podany rachunek bankowy (pismo powoda z dnia 21 października 2024 r. – k. 33-34, potwierdzenie nadania przesyłki pocztowej – k. 35).

Ustalając powyższy stan faktyczny, Sąd oparł się na dokumentach szczegółowo wskazanych przy każdej z okoliczności. Dokumentom tym należało przypisać walor wiarygodności w przeważającej części tj. w zakresie w jakim ich autentyczność, prawdziwość i treść nie zostały podważone, zaś na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału Sąd nie uznał, aby ujawniły się jakiekolwiek okoliczności mogące z urzędu budzić co do nich wątpliwości.

Sąd oparł się również na dowodach z zeznań świadków E. S., P. U. i I. Ł. oraz dowodzie z przesłuchania komplementariusza pozwanej E. G. w charakterze strony, albowiem były one wewnętrznie spójne, logiczne oraz wzajemnie zbieżne, co przemawiało za ich prawdziwością. Ponadto korelowały one z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy, co dodatkowo potwierdzało ich wiarygodność. Wobec braku istotnych rozbieżności i sprzeczności w zeznaniach, jak również ich zgodności z dowodami z dokumentów, nie zachodziły podstawy do ich kwestionowania.

Podkreślić należy, że Sąd nie jest zobligowany do wskazania w uzasadnieniu orzeczenia przyczyn niewzięcia pod uwagę dowodów, które nie dotyczyły faktów istotnych dla rozstrzygnięcia i z tego względu nie stanowiły i nie mogły stanowić podstawy dla ustalenia stanu faktycznego sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 109/00, LEX nr 532102).

Niemniej jednak konieczne jest w tym miejscu wskazanie, że na podstawie art. 235

2 § 1 pkt. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, określanej dalej jako: ,,k.p.c.”) pominięciu podlegał zawnioskowany przez pozwaną dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, albowiem faktyczne obłożenie pokoi pozwanej w spornym okresie czasu oraz ustalenie czy i w jakim zakresie fakt posiadania odbiornika w pokoju hotelowym wpłynął na ocenę pokoju oraz czy pobierano opłaty za korzystanie z odbiorników stanowiły okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Obowiązek uiszczenia wynagrodzeń licencyjnych płynie bowiem z samego faktu wykorzystania odbiornika telewizyjnego w pokoju, zaś wysokość wynika z wysokości sztywno ustalonej stawki i bez znaczenia jest tu okoliczność faktycznego zysku strony pozwanej odniesionego na skutek umożliwienia odtworzenia materiałów obejmujących utwory objęte zbiorowym zarządem powoda. W konsekwencji przeprowadzenie takiego dowodu zmierzałoby jedynie do zbędnego przedłużenia postępowania.

Należało mieć też na uwadze, że Sąd, dokonując oceny zgromadzonego materiału po myśli art. 233 § 1 k.p.c., ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, w tym wyjaśnień informacyjnych stron, oświadczeń, zarzutów przez nie zgłaszanych, jak i ich zachowania się w trakcie procesu (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt I PKN 632/98, OSNP z 2000 r., nr 10, poz. 382).

Sąd zważył, co następuje.

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Zgodnie z art. 1 pkt 1 u.z.z. określa ona zasady działania organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz innych podmiotów zarządzających prawami autorskimi lub pokrewnymi.

Według art. 3 pkt 2 u.z.z. organizacją zbiorowego zarządzania jest stowarzyszenie zrzeszające uprawnionych lub podmioty reprezentujące uprawnionych, którego podstawowym celem statutowym jest zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na rzecz uprawnionych w zakresie zezwolenia udzielonego mu przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Z kolei zbiorowe zarządzanie, po myśli art. 3 pkt. 1 u.z.z. oznacza, działalność polegającą na wykonywaniu praw autorskich lub praw pokrewnych dla zbiorowej korzyści uprawnionych przez dokonywanie takich czynności, jak:

a) obejmowanie praw w zbiorowy zarząd,

b) zawieranie umów o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie,

c) pobór, podział i wypłata przychodów z praw,

d) monitorowanie korzystania z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych przez użytkowników,

e) dochodzenie ochrony praw autorskich lub praw pokrewnych,

f) wykonywanie innych uprawnień i obowiązków organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi wynikających z niniejszej ustawy oraz ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Jednocześnie zgodnie z art. 5 ust. 1 u.z.z. domniemywa się, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi w zakresie udzielonego jej zezwolenia oraz posiada legitymację procesową w tym przedmiocie.

Zgodnie z orzecznictwem zapadłym na kanwie stanu prawnego sprzed wejścia w życie u.z.z. istotą domniemania jest zwolnienie organizacji zbiorowego zarządzania od obowiązku wykazywania upoważnienia do reprezentacji w procesie o ochronę praw autorskich lub pokrewnych, jednakże jedynie na tych polach eksploatacji, które objęte są zezwoleniem. Podstawę domniemania stanowi objęcie przez daną organizację zbiorowego zarządzania określonych praw na oznaczonym polu eksploatacji. Obejmuje – na polach eksploatacji określonych zezwoleniem – cały repertuar organizacji zbiorowego zarządzania, w tym utwory zagranicznych twórców oraz artystów wykonawców (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2013 r., I CSK 617/12, LEX nr 1396336).

Stąd też już samo objęcie zakresem zezwolenia udzielonego na rzecz określonej organizacji zbiorowego zarządzania pola eksploatacji, którego dotyczy wytoczone przez tą organizację powództwo przesądza o posiadaniu przez nią legitymacji procesowej czynnej i w konsekwencji tego nie jest wymagane wykazanie, iż organizacja rzeczywiście sprawuje zbiorowy zarząd wobec konkretnych praw pokrewnych na mocy zawartych z uprawnionymi umów.

Zatem domniemanie organizacji zbiorowego zarządzania do ochrony praw pokrewnych zwalnia ją od obowiązku wykazywania – w zakresie pola eksploatacji określonego w zezwoleniu – upoważnienia do reprezentacji zarówno w procesie o zapłatę, jak i w ewentualnym procesie o ujawnienie informacji i dokumentów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2000 r., I CKN 971/98, Legalis).

Domniemanie powyższe jest jednak obalalne, co może nastąpić przez wykazanie, że dana organizacja nie jest uprawniona do zarządzania konkretnym prawem. Do uchylenia zastosowania rozpatrywanego domniemania nie wystarczy jednak samo wskazanie, że istnieje inna organizacja, działająca w tym samym zakresie. Podmiot kwestionujący legitymację danej organizacji w odniesieniu do określonych (konkretnych) praw musi nadto wykazać, że inna organizacja działająca w tym samym zakresie powołuje się wobec niego na swój tytuł do tych samych praw. Należy zgodzić się z Sądem Najwyższym, że gdyby do uchylenia stosowania domniemania wystarczało samo wskazanie istnienia innej organizacji, działającej w tym samym zakresie, w sytuacji, w której Ministerstwo Kultury i Sztuki zezwala na działanie wielu organizacji o pokrywającym się zakresie zarządzania, domniemanie to mogłoby utracić swe praktyczne znaczenie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1999 r., I CKN 1139/97, LEX nr 37915).

Z kolei po myśli art. 36 pkt 1 u.z.z. organizacja zbiorowego zarządzania przeznacza przychody z praw na wypłatę uprawnionym. Stosownie do art. 37 ust. 1 u.z.z. przychody z praw, do czasu ich wypłaty, są zarządzane w interesie uprawnionych, na rzecz których te przychody zostały pobrane, zgodnie z zasadami określonymi w regulaminie inwestycyjnym, o którym mowa w art. 19 pkt 6, oraz strategią zarządzania ryzykiem, o której mowa w art. 19 pkt 9. Według art. 39 ust. 1 u.z.z. organizacja zbiorowego zarządzania dokonuje podziału i wypłaty przychodów z praw zgodnie z regulaminem repartycji, o którym mowa w art. 19 pkt 4, zapewniając uprawnionym regularność, staranność, prawidłowość oraz przejrzystość procesu podziału i wypłaty.

Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że powód jest w niniejszej sprawie czynnie legitymowany. Powód jest bowiem organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi do utworów muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych, a także do takich utworów będących składnikiem utworu audiowizualnego (filmu), w tym do pobierania należnych twórcom tych utworów wynagrodzeń za korzystanie z tych utworów, na polach eksploatacji obejmujących m. in. zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy artystycznych wykonań, w tym zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową, wprowadzanie do obrotu, odtwarzanie, reemitowanie i publiczne udostępnianie artystycznego wykonania w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Zezwolenie na zbiorowy zarząd powód posiada najpóźniej od dnia 13 marca 2003 r., co wynika jednoznacznie z obwieszczenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 21 września 2010 r. w sprawie ogłoszenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o zmianie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami pokrewnymi. Należy bowiem zauważyć, że decyzją z dnia 9 lipca 2010 Minister rozszerzył dotychczasowy zakres udzielonego powodowi zezwolenia o pole eksploatacji ,,wyświetlanie" nadając mu jednocześnie jednolite brzmienie, z którego wynika, że już wtedy zezwolenie obejmowało wskazane powyżej pola eksploatacji. Zatem skoro na mocy powyższej decyzji do katalogu tych pól eksploatacji dodano wyświetlanie, to tym samym zgoda na wskazanych polach musiała zostać udzielona jedną z wcześniej wydanych decyzji. Zważywszy, że najpóźniejszą z nich jest decyzja z dnia 13 marca 2003 r., to tym samym najpóźniejszym momentem uzyskania zgody na zbiorowy zarząd na w/w polach jest właśnie ten dzień.

Podkreślić jednocześnie należało, że rozprowadzanie sygnału na rzecz klientów przy pomocy odbiorników zainstalowanych w pokojach hotelowych zajmowanych przez gości jest publicznym odtwarzaniem utworu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt V ACa 929/15, LEX nr 2137341), a zatem stanowi sposób wykorzystanie z utworów na jednym z pól eksploatacji, na których zbiorowy zarząd prawami autorskimi sprawuje powód.

W wyniku pobrania wynagrodzeń powód dokonuje ich następnej repartycji tj. podziału i przekazania na rzecz twórców, którzy oddali mu w zbiorowy zarząd prawa autorskie majątkowe do swoich utworów.

Ze wskazanych powyżej przyczyn powód dysponuje zezwoleniem na zbiorowe zarządzanie prawami pokrewnymi do utworów muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych oraz utworów muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych, jako składników filmu na polu eksploatacji w postaci zwielokrotniania, wprowadzania do obrotu, odtwarzania, wyświetlania, reemitowania i publicznego udostępnienia utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym. Z kolei pozwana udostępnia w umieszczonych pokojach hotelowych telewizorach sygnał umożlwiający odbiór programów telewizyjnych obejmujących utwory, w tym te, co do których prawa autorskie majątkowe zostały powierzone powodowi do zarządu. Powyższe przesądza o posiadaniu przez powoda legitymacji procesowej czynnej do wystąpienia z powództwem w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. 2025 poz. 24, określanej dalej jako: ,,p.a.p.p.”), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.

Przewidziana art. 17 p.a.p.p. definicja majątkowego prawa autorskiego określa uprawnienie twórcy do korzystania z utworu jako wyłączne, skuteczne względem wszystkich prawo do decydowania o każdej formie korzystania z niego oraz do wynagrodzenia za to korzystanie, zastrzegając że odnośnie niektórych form korzystania może być on pozbawiony, w przypadkach ustawą przewidzianych, możliwości zakazania innym podmiotom korzystania z rozpowszechnionego utworu. W takich sytuacjach powinien otrzymywać wynagrodzenie, chyba że ustawa pozbawi go tego prawa. Ogólną zatem zasadą jest, że twórca ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z utworu (rozpowszechnianie go), chyba że wyłączyła go ustawa (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACa 129/12, LEX nr 1213876).

Najbardziej typową odpowiedzią na pytanie, co oznacza naruszenie autorskich praw majątkowych, byłoby stwierdzenie, że jest to korzystanie z utworu (elementów twórczych utworu) bez zgody uprawnionego lub bez możliwości powołania się na podstawę ustawową (znajdującą się w ramach przepisów o dozwolonym użytku). Inaczej mówiąc, naruszenie występuje w przypadku, gdy dochodzi do korzystania z elementów twórczych utworu bez zgody uprawnionego, jeśli równocześnie korzystający nie może powołać się na podstawę ustawową legitymizującą takie korzystanie (por. A. Matlak, T. Targosz, E. Traple [w:]

Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych [w:] Ustawy autorskie. Komentarze. Tom II, red. R. Markiewicz, Warszawa 2021, art. 79, uwaga 2, LEX).

W realiach niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości Sądu, że pozwana naruszyła autorskie prawa majątkowe twórców utworów, które rozpowszechniane były w drodze ich wyświetlenia na odbiornikach telewizyjnych umieszczonych w pokojach hotelowych znajdujących się w obiekcie prowadzonym przez pozwaną.

Dla zakwalifikowania takiego działania jako rozpowszechniania nie ma znaczenia, że hotel samodzielnie nie emituje treści ani nie ingeruje w ich zawartość; wystarczające jest, że stwarza warunki techniczne umożliwiające odbiór utworów przez nieokreślony, zmieniający się krąg osób – gości hotelowych.

Hotel, zapewniając odbiorniki i sygnał, nie jest jedynie biernym dostawcą infrastruktury, lecz jest aktywnym pośrednikiem, bez którego działania udostępnienie utworów w pokojach w ogóle nie byłoby możliwe.

Gość hotelowy nie odbiera sygnału telewizyjnego samodzielnie, jak we własnym domu, lecz korzysta z zorganizowanej infrastruktury hotelu, która umożliwia mu dostęp do chronionych utworów. Oznacza to, że to hotel jest podmiotem, który inicjuje i umożliwia publiczny odbiór, a więc jest obowiązany uzyskać odpowiednie zezwolenie oraz uiścić wynagrodzenie przewidziane przepisami ustawy.

Tut Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 7 grudnia 2006 r. wydanym w sprawie C-306/05, zgodnie z którym rozprowadzanie przez podmiot świadczący usługi hotelarskie sygnału umożliwiającego przy pomocy odbiorników telewizyjnych umieszczonych w pokojach hotelowych udostępnianie utworów klientom zajmującym pokoje hotelowe stanowi publiczne udostępnianie. Sama okoliczność, że zainstalowania w pokojach hotelowych odbiorników telewizyjnych i podłączenia ich do anteny centralnej hotelu prowadzący hotel dokonuje czynności publicznego udostępniania.

Nie należało pomijać także poglądu Trybunału Sprawiedliwości wyrażonego w wyroku z dnia 18 marca 2010 r. w sprawie C-136/09 dotyczącym stanu faktycznego, w którym udostępniono odbiorniki telewizyjne w pokojach hotelowych i podłączono je do anteny centralnej zainstalowanej w hotelu, a odbiór sygnału przez jego klientów był możliwy bez żadnej innej interwencji ze strony prowadzącego hotel. Trybunał wskazał wówczas, że przez samą okoliczność zainstalowania w pokojach hotelowych odbiorników telewizyjnych i podłączenia ich do anteny centralnej hotelu prowadzący hotel dokonuje czynności publicznego udostępniania.

Co w niniejszej sprawie najistotniejszej aby doszło do publicznego udostępnienia utworu, wystarczy, by był on udostępniony publicznie, przy czym nie jest decydujące, czy osoby należące do tej grupy miały rzeczywisty dostęp do tego utworu (wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 marca 2014 r., C-314/12, LEX nr 1438812).

Wskazane stanowisko Trybunału znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż zostało poczynione na gruncie dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym, która jest implementowana do krajowego porządku prawnego przez przepisy p.a.p.p.

Mając na uwadze powyższe nie ulegało wątpliwości, że zachowanie pozwanej stanowiło publiczne udostępnienie utworów w zakresie objętym zbiorowym zarządem powoda.

Ponadto nawet gdyby przyjąć, że zachowanie pozwanej nie stanowi publicznego odtworzenia utworów, to działanie polegające na udostępnieniu telewizora wraz z sygnałem umożliwiającym dokonanie odtworzenia programów telewizyjnych obejmujących utwory znajdujące się w zbiorowym zarządzie powoda, niewątpliwie jest reemisją, na polu której powód również sprawuje zbiorowy zarząd.

Zatem pozwana w opisany powyżej sposób dokonała publicznego wyświetlenia i reemisji utworów, w tym utworów podlegających zbiorowemu zarządowi sprawowanemu przez powoda, nie dysponując na to zgodą. Zauważyć jednocześnie należy, że charakter wyświetlenia programów telewizyjnych ma to do siebie, że obejmuje ono całość utworów, co pociąga za sobą stwierdzenie, że dotyczy to także wszystkich cech twórczych.

Nie istnieje też żadna podstawa ustawowa w ramach przepisów o dozwolonym użytku, która pozwalałaby pozwanej na korzystanie z wyświetlonych i reemitowanych utworów.

Art. 24 ust. 1 p.a.p.p. stanowi, że wolno rozpowszechniać za pomocą anteny zbiorowej oraz sieci kablowej utwory nadawane przez inną organizację radiową lub telewizyjną drogą satelitarną albo naziemną, jeżeli następuje to w ramach równoczesnego, integralnego i nieodpłatnego rozpowszechniania programów radiowych lub telewizyjnych i przeznaczone jest do oznaczonego grona odbiorców znajdujących się w jednym budynku lub w domach jednorodzinnych obejmujących do 50 gospodarstw domowych. Zgodnie z art. 24 ust. 2 p.a.p.p. posiadacze urządzeń służących do odbioru programu radiowego lub telewizyjnego mogą za ich pomocą odbierać nadawane utwory, choćby urządzenia te były umieszczone w miejscu ogólnie dostępnym, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie korzyści majątkowych.

Niemniej jednak publiczne odtwarzanie utworów audiowizualnych w pokojach hotelowych w ramach prowadzonej działalności hotelarskiej i uzyskiwanie z tego tytułu pośrednio korzyści (podwyższenie standardu pokoi, co ma wpływ na cenę świadczonych usług), jako niemieszczące się w granicach licencji ustawowej z art. 24 p.a.p.p. jest działaniem niedozwolonym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt VI ACa 1583/16, LEX nr 25025).

W niniejszej sprawie pozwana udostępniając odbiorniki telewizyjne wraz z sygnałem umożliwiającym odbiór programów, działa bowiem w sposób ukierunkowany na osiąganie korzyści majątkowych w związku z tym, że odtwarzanie utworów zwiększa atrakcyjność świadczonych usług i podnosi ich standard, co przekłada się na cenę oferowanych noclegów.

Sąd nie miał wątpliwości, że pozwana działała w celu zarobkowym. Oglądanie programów telewizyjnych stanowi obecnie standardowa i oczekiwana część wyposażenia obiektów hotelowych wyższej kategorii. Pozwana nie uzyskałaby kategorii czterogwiazdkowej bez zapewnienia gościom takiego standardu wyposażenia, a zatem element ten ma bezpośredni wpływ na możliwość kształtowania wyższych cen świadczonych usług oraz na konkurencyjność oferty.

Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że pozwana może skorzystać z dobrodziejstwa dozwolonego użytku w sposób określony w art. 24 ust. 2 p.a.p.p.

Podsumowując w niniejszej sprawie nie zachodził przypadek dozwolonego użytku, a pozwana dokonała publicznego wyświetlenia i reemisji utworów stanowiących składnik programów telewizyjnych, czym dokonała naruszenia autorskich praw majątkowych twórców tychże utworów.

Według art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b p.a.p.p. uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu.

Zauważyć w tym miejscu należy, że charakterystyczne dla roszczenia o zapłatę dwukrotności stosownego wynagrodzenia jest to, że uprawniony nie musi udowadniać ani winy naruszyciela ani szkody. Ustawodawca, przyznając poszkodowanemu roszczenie o zapłatę dwukrotności stosownego wynagrodzenia, nie wymienia winy wśród przesłanek powstania takiego roszczenia, a także nie podaje żadnych przesłanek egzoneracyjnych, które by je unicestwiały, dlatego też należy przyjąć jako zasadę odpowiedzialności zasadę bezprawności (tak A. Matlak, T. Targosz, E. Traple [w:]

Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych [w:] Ustawy autorskie. Komentarze. Tom II, red. R. Markiewicz, Warszawa 2021, art. 79, uwaga 105, LEX).

Orzecznictwo wskazuje, że w świetle art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b p.a.p.p. do powstania roszczenia nie jest więc konieczne wystąpienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej właściwych dla ogólnych zasad naprawienia szkody, natomiast ustalenie wysokości roszczenia o zapłatę nie ma na celu realizacji ściśle ujmowanych założeń metody dyferencyjnej. Celem wprowadzenia do systemu prawa instytucji unormowanej w art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b p.a.p.p. było ułatwienie dochodzenia lub wręcz - jeśli uwzględnić trudności dowodowe charakterystyczne dla spraw o ochronę praw autorskich - urealnienie możliwości skutecznego dochodzenia przez podmioty uprawnione roszczeń majątkowych w razie naruszenia przysługujących im praw autorskich. Roszczenia odszkodowawcze wskazane w art. 79 ust. 1 pkt 3 p.a.p.p. pełnią przede wszystkim funkcję kompensacyjną i są ściśle związane z prawem do wynagrodzenia za korzystanie z utworu, wymienionym w art. 17 p.a.p.p. obok wyłącznego prawa do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji. Całościowo ujęte wnioski z wykładni art. 79 ust. 1 pkt 3 p.a.p.p. uzasadniają zajęcie stanowiska, że unormowany w punkcie "b" środek prawny wprowadza dostępne uprawnionemu alternatywne rozwiązanie, nieoparte na ogólnych zasadach naprawienia szkody, do których odesłanie zostało zawarte w art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a p.a.p.p. Tylko w przypadku unormowanym w art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a p.a.p.p. konieczne jest wykazanie przez uprawnionego, że dochodzone roszczenie ma pokryć konkretnie doznany uszczerbek majątkowy, powstały wskutek naruszenia majątkowych praw autorskich. Wymagania takie nie są natomiast i nie mogą być zasadnie stawiane w razie domagania się zapłaty na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b p.a.p.p. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2020 r., II CSK 1/19, LEX nr 3146967).

W konsekwencji tego jeżeli uprawniony wybierze formę odszkodowania ryczałtowego, przewidzianego w art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b p.a.p.p., to nie będzie musiał wykazywać, ani winy, ani rozmiarów szkody, ale wysokość stosownego wynagrodzenia, sprowadzającego się de facto do szkody rzeczywistej. Wprawdzie, otrzyma to świadczenie w podwójnej wysokości, ale jednocześnie nie będzie mógł dochodzić zaspokojenia w części obejmującej utracone korzyści (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2020 r., I CSK 776/18, LEX nr 3100961).

Wobec tego dla wykazania roszczenia o zapłatę odszkodowania na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b p.a.p.p. co do jego zasady wystarczające jest jedynie wykazania, że doszło do naruszenia praw autorskich majątkowych poprzez wkroczenie w strefę wyłączności uprawnionego, w tym poprzez rozpowszechnianie i korzystanie z utworu niezależnie od tego, w jaki sposób do powstania takiego stanu doszło.

W ocenie Sądu pozwana w sposób oczywisty korzystała z utworów rozpowszechnianych za pomocą odbiorników telewizyjnych udostępnionych w pokojach hotelowych. Udostępnienie gościom możliwości odbioru programów telewizyjnych – obejmujących utwory pozostające w zbiorowym zarządzie – nie stanowiło czynności neutralnej, lecz element świadomie przyjętej strategii podnoszenia standardu świadczonych usług. Oferowanie wyposażonych w telewizory pokoi niewątpliwie zwiększa atrakcyjność oferty hotelowej, co umożliwia stosowanie wyższych stawek za usługi noclegowe oraz przyciąga większą liczbę klientów, poszukujących obiektów zapewniających określony poziom komfortu.

Tym samym powód zdołał wykazać naruszenie autorskich praw majątkowych, co skutkowało stwierdzeniem, że wykazał on roszczenie o zapłatę odszkodowania co jego zasady.

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2015 r. (sygn. akt SK 32/14, Dz.U.2015/932) oraz wyroku Trybunału Sprawiedliwości Europejskiej z dnia 25 stycznia 2017 r. (C-367/15, ZOTSiS 2017/1/I-36) i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 2019 r. (sygn. akt P 14/19, Dz.U.2019/2193) naprawienie szkody na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b p.a.p.p. następuje na zasadach ogólnych odpowiedzialności cywilnej albo przez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia, które byłoby należne z tytułu udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie utworu.

Przy ustaleniu wysokości należnego wynagrodzenia należało odwołać się do zatwierdzonej tabeli wynagrodzeń obowiązującej w chwili orzekania. Przekonuje o tym literalna treść art. 79 ust. 1 lit. b

in fine p.a.p.p., który jako moment właściwy dla określenia wysokości roszczenia wskazuje chwilę jego dochodzenia, a więc etap orzekania przez sąd. Ustawodawca jednoznacznie powiązał wysokość wynagrodzenia z aktualnie obowiązującym miernikiem jego ustalania, co przesądza o konieczności oparcia się na tabelach, które w dacie wyrokowania posiadają moc obowiązującą.

Z kolei konieczność zastosowania stawki określonej w tabeli wynagrodzeń wynika z treści art. 81 ust. 1 i 2 u.z.z. Pierwszy z nich stanowi, ze stawki kreślone w zatwierdzonych tabelach wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych stosuje się w umowach, których stroną jest organizacja zbiorowego zarządzania posiadająca takie zatwierdzone tabele. Z kolei drugi mówi, że w umowach, o których mowa w ust. 1, postanowienia umowne określające wynagrodzenie inne, niż wynikałoby to z zatwierdzonych tabel wynagrodzeń, są nieważne, a ich miejsce zajmują odpowiednie postanowienia tych tabel.

Zatwierdzenie tabel rodzi bezwzględny obowiązek stosowania wynikających z nich stawek w umowach. W razie uzgodnienia stawek innych niż zatwierdzone – niezależnie od tego, czy wyższych, czy też niższych – postanowienie umowne je określające jest nieważne z mocy prawa, a w miejsce stawek uzgodnionych przez strony wchodzą stawki tabelowe. Stawki z zatwierdzonych tabel mają zatem jednocześnie charakter maksymalnego i minimalnego wynagrodzenia należnego uprawnionym. W ten sposób wyłączają całkowicie swobodę umów w zakresie wysokości wynagrodzenia i przybierają postać zbliżoną do urzędowego cennika (R. M. Sarbiński [w:]

Komentarz do ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi [w:] Ustawy autorskie. Komentarze. Tom II, red. R. Markiewicz, Warszawa 2021, art. 81.).

Według obowiązującej w dniu orzekania tabeli stawek wynagrodzeń za odtwarzanie utworów i przedmiotów praw pokrewnych z mocą od dnia 1 kwietnia 2025 r., stawka wynagrodzenia za odtwarzanie za pomocą urządzeń służących do odbioru programów telewizyjnych w pokojach hotelowych (kategoria O/TV-HT) w obiekcie o standardzie **** (czterogwiazdkowym) wynosi na rzecz twórców 19,93 zł miesięcznie za każdy pokój.

Tabela ta uzależnia wysokość stawki wyłącznie od liczby pokoi wyposażonych w telewizory oraz od kategorii obiektu hotelowego. Została ona ustalona z uwzględnieniem średniego obłożenia, co oznacza, że uwzględnia statystyczne, typowe warunki funkcjonowania obiektów hotelowych. W konsekwencji indywidualne obłożenie obiektu prowadzonego przez pozwaną pozostaje bez znaczenia dla ustalenia wysokości należnego wynagrodzenia. Istotne jest jedynie to, ilu pokojami z odbiornikami telewizyjnymi pozwana faktycznie dysponowała oraz do jakiej kategorii standardu hotelowego obiekt został zaklasyfikowany.

Bez znaczenia dla ustalenia wysokości wynagrodzenia pozostaje również wskaźnik wpływu udostępniania odbiorników telewizyjnych na cenę pokoju oraz okoliczność, czy pozwana pobierała odrębną opłatę za ich udostępnienie. Charakter prowadzonej działalności hotelarskiej oraz powszechny standard wyposażenia w obiektach tej klasy pozwalają przyjąć, że udostępnianie możliwości odbioru programów telewizyjnych niewątpliwie przyczynia się do atrakcyjności oferowanych usług, a tym samym do ich wartości ekonomicznej.

Skala tego wpływu nie ma jednak znaczenia dla wysokości stawki, gdyż tabela wynagrodzeń została skonstruowana w sposób oderwany od indywidualnych czynników ekonomicznych konkretnego obiektu. Stawka jest określona ryczałtowo – w oparciu o liczbę pokoi wyposażonych w odbiorniki telewizyjne oraz kategorię hotelu – i w żaden sposób nie zależy od rzeczywistego obłożenia, sposobu kalkulacji cen przez przedsiębiorcę czy zakresu czerpanych korzyści. Z tego względu jakiekolwiek zróżnicowanie wpływu na cenę pokoju czy pobieranie dodatkowych opłat nie wpływa na wysokość należnego wynagrodzenia.

W niniejszej sprawie w spornym okresie (styczeń 2022 – grudzień 2024) pozwana dysponowała siedmioma pokojami przez okres 2 miesiące, dwudziestoma trzema pokojami przez 31 miesięcy i 31 pokojami przez 3 miesiące. Przekłada się to na należne na rzecz twórców wynagrodzenie w wysokościach:

1. 279,02 zł (19,93 zł x 7 x 2) za pierwszy z powyższych okresów;

2. 14.210,09 zł (19,93 zł x 23 x 31) za drugi z powyższych okresów;

3. 1.853,49 zł (19,93 zł x 31 x 3) za trzeci z powyższych okresów,

co daje łącznie 16.342,60 zł.

Stosownie do decyzji Zespołu Orzekającego Komisji Prawa Autorskiego z dnia 30 grudnia 2022 r. należne na rzecz twórców stawki wynagrodzeń za odtwarzanie utworów za pomocą urządzeń służących do odbioru programów telewizyjnych w pokojach hotelowych (kategoria O/TV-HT) w obiekcie o standardzie **** (czterogwiazdkowym) podlegają repartycji w 49,40 % przez powoda, a w 50,60 % przez Stowarzyszenie (...) z siedzibą w W..

W związku z tym należne na rzecz powoda wynagrodzenie stanowi jedynie 49,40 % całości należnego na rzecz twórców wynagrodzenia, co w niniejszej sprawie oznacza, że rozdysponowaniu przez powoda podlegałaby kwota 8.073,24 zł (16.342,60 zł x 49,40 %). Jej dwukrotność wynosi 16.146,48 zł.

Dochodzona przez powoda tytułem odszkodowania kwota 15.580,00 zł jest zatem niższa niż dwukrotność stosownego wynagrodzenia, jakie byłoby powodowi należne tytułem wynagrodzenia za korzystanie z utworów, co pozwoliło uznać jego roszczenie za wykazane także co do wysokości.

O odsetkach ustawowych od orzeczono zgodnie z żądaniem na podstawie art. 481 § 1 i 2 zd. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. 2025 poz. 1071, określanej dalej jako: ,,k.c.”), według którego jeśli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, a jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Wymagalność tego roszczenia należało ocenić w świetle treści art. 455 k.c., który stanowi, że jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

Powód wezwał pozwaną do zapłaty odszkodowania jedynie w zakresie kwoty 4.123,00 zł w terminie do dnia 30 października 2024 r. W rezultacie za moment wezwania pozwanej do wykonania zobowiązania w pozostałej części należało uznać dzień złożenia pozwu, co miało miejsce w dniu 25 marca 2025 r. Wobec tego odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 15.580,00 zł zasądzonej tytułem odszkodowania należało zasądzić od kolejnego dnia tj. 26 marca 2025 r.

Biorąc pod uwagę treść żądania i zakaz orzekania ponad żądanie (art. 321 § 1 k.p.c.) Sąd w pkt. 1 wyroku zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 15.580,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi o dnia 26 marca 2025 r. do dnia zapłaty.

O kosztach orzeczono w pkt. 2 i 3 wyroku zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej. Na koszty postępowania obciążające pozwaną w łącznej kwocie 4.617,00 zł złożyły się: opłata sądowa od pozwu w wysokości 1.000,00 zł, kwota 3.600,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa zgodnie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2111).

W niniejszej sprawie Sąd tytułem kosztów zastępstwa procesowego przyznał powodowi kwotę stanowiącą jednokrotność stawki minimalnego wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym.

Sprawa niniejsza nie okazała się zawiła i wielowątkowa. Dotyczyła ona typowego przypadku naruszenia praw autorskich majątkowych poprzez rozpowszechnianie utworów bez zgody twórców, ani reprezentującej ich organizacji zbiorowego zarządzania. Jednocześnie stan faktyczny nie został ustalony w oparciu o rozległy materiał dowodowy, albowiem akta sprawy liczyły niecałe II tomy obejmujące głównie dokumenty, zeznania 3 świadków oraz przesłuchanie pozwanej w charakterze strony. Nadmienić należy, że w trakcie postępowanie odbyła się jedna rozprawa. W niniejszej sprawie nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego.

Jednocześnie pełnomocnik powoda sporządził w niniejszej sprawie 4 pisma procesowe, spośród których jedno stanowiło odpowiedź na wezwanie sądu w przedmiocie wskazania adresu świadka, a drugie zawierało załącznik w postaci pełnomocnictwa substytucyjnego. Jedynie dwa pisma zawierały stanowisko merytoryczne, mianowicie pozew i odpowiedź na sprzeciw.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd doszedł do wniosku, że reprezentacja pełnomocnika powoda, w związku ze wskazanymi powyżej cechami, nie wiązała się ze znacznym nakładem pracy, który przekraczałby typowy nakład pracy w sprawach tego rodzaju. Tym samym Sąd uznał na uzasadnione przyznanie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości jednokrotności stawki minimalnej.

Należało mieć na uwadze, że po myśli art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Pojęcie kosztów sądowych definiuje art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228, określanej dalej jako: ,,u.k.s.c.”), zgodnie z którym koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 pkt 5 u.k.s.c. wydatki obejmują w szczególności koszty przeprowadzenia innych dowodów. Wobec tego należy uznać, że wydatkiem w rozumieniu u.k.s.c. i zarazem podlegającym zwrotowi kosztem sądowym w rozumieniu art. 98 § 3 k.p.c. są wydatki stron poniesione na potrzeby pozyskania i przeprowadzenia dowodów niezbędnych do wykazania zasadności powództwa.

W związku z tym na koszty postępowania złożyła się również kwota 270,00 zł poniesiona przez powoda tytułem skorzystania z usługi hotelowej świadczonej przez pozwaną. Podkreślić należy w tym miejscu, że powód poniósł ten koszt celem pozyskania dowodu umieszczenia przez pozwaną telewizorów w pokojach hotelowych oraz ustalenia kanałów w nich dostępnych, co też było w ocenie Sądu celowym i niezbędnym wydatkiem na potrzeby wykazania dokonywania przez pozwaną rozpowszechniania utworów znajdujących się w zbiorowym zarządzie powoda i w konsekwencji zaistnienia naruszenia praw autorskich majątkowych. Bez skorzystania z takie usługi powód nie dysponowałby bowiem wystarczającym do wykazania zasadności swojego roszczenia materiałem dowodowym, co też uzasadniało zakwalifikowanie poniesionego z tego tytułu wydatku, jako kosztu sądowego.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.

Sędzia Mariusz Witkowski

Hasła tematyczne: Autorskie prawa majątkowe

107 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 17 listopada 2025 r.
  2. Po 62 dniach trafia do portalu połowa orzeczeń
  3. Portal: 4 marca 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.