Lampy z abażurem jak u B. J. Sąd nakazał S. G. wydać dokumenty sprzedaży

postanowienia z dnia 20 czerwca 2024 r.

Powódka B. J. wniosła o:

1. zobowiązanie pozwanego S. G. na podstawie art. 479

113 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, zwanej dalej ,,k.p.c.”) w zw. z art. 479

122 k.p.c. w zw. z art. 479

114 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 479

115 § 1 pkt 1-3 k.p.c. w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233, określanej dalej ,,u.z.n.k.”) do udzielenia informacji na temat czasu potrzebnego do wytworzenia lamp wiszących oraz stojących na trójnogu, zawierających wyróżniający abażur, składający się z dwóch ściętych pod kątem walców – zewnętrznego (większego) oraz wewnętrznego (mniejszego), w jakiejkolwiek wersji kolorystycznej, o wyglądzie tożsamym lub różniącym się nieistotnymi szczegółami w stosunku do abażuru o wyglądzie: i lamp wiszących i stojących na trójnogu o abażurze składającym się z dwóch pełnych walców o różnej wysokości, z których wewnętrzny jest wyższy od zewnętrznego, w jakiejkolwiek wersji kolorystycznej, o wyglądzie tożsamym lub różniącym się nieistotnymi szczegółami w stosunku do abażuru o wyglądzie: oraz stawki godzinowej pracownika, który je wykonuje;

2. zobowiązanie pozwanego na podstawie art. 479

106 k.p.c. w zw. z art. 479

109 § 1 k.p.c. w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. do wydania środków dowodowych w postaci dokumentacji księgowej w zakresie faktur sprzedaży lamp wiszących oraz stojących na trójnogu, zawierających wyróżniający abażur, składający się z dwóch ściętych pod kątem walców – zewnętrznego (większego) oraz wewnętrznego (mniejszego), w jakiejkolwiek wersji kolorystycznej, o wyglądzie tożsamym lub różniącym się nieistotnymi szczegółami w stosunku do abażuru o wyglądzie: i lamp wiszących i stojących na trójnogu o abażurze składającym się z dwóch pełnych walców o różnej wysokości, z których wewnętrzny jest wyższy od zewnętrznego, w jakiejkolwiek wersji kolorystycznej, o wyglądzie tożsamym lub różniącym się nieistotnymi szczegółami w stosunku do abażuru o wyglądzie: oraz faktur zakupowych półproduktów używanych do produkcji tych lamp (w szczególności okablowania, abażura lub jego materiałów składowych, pierścieni oprawki, korpusu oprawki, obudowy, nakrętek, złączek i taśm) za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. w terminie wniesienia odpowiedzi na pozew;

3. ewentualnie – w razie nie uwzględnienia przez Sąd wniosku z pkt 1 – zobowiązanie pozwanego w trybie art. 479

(

113) § 1 k.p.c. w zw. z art. 479

(

122) k.p.c. w zw. z art. 479

(

114) pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 479

(

115) § 1 pkt 1-3 k.p.c. w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. do udzielenia informacji na temat zysku osiąganego z tytułu sprzedaży lamp wiszących oraz stojących na trójnogu, zawierających wyróżniający abażur, składający się z dwóch ściętych pod kątem walców – zewnętrznego (większego) oraz wewnętrznego (mniejszego), w jakiejkolwiek wersji kolorystycznej, o wyglądzie tożsamym lub różniącym się nieistotnymi szczegółami w stosunku do abażuru o wyglądzie: i lamp wiszących i stojących na trójnogu o abażurze składającym się z dwóch pełnych walców o różnej wysokości, z których wewnętrzny jest wyższy od zewnętrznego, w jakiejkolwiek wersji kolorystycznej, o wyglądzie tożsamym lub różniącym się nieistotnymi szczegółami w stosunku do abażuru o wyglądzie: i ilości sprzedanych egzemplarzy z uwzględnieniem wszystkich kanałów dystrybucji, w szczególności poprzez portal (...), jak i stronę internetową (...);

4. zobowiązanie (...) z siedzibą w P., przy ul. (...), (...)-(...) P. w trybie art. 479

(

113) § 1 k.p.c. w zw. z art. 479

(

122) k.p.c. w zw. z art. 479

(

114) pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 479

(

115) § 1 pkt 1-3 k.p.c. w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. do udzielenia informacji w formie pisemnej na temat wolumenu sprzedaży przez pozwanego za pośrednictwem konta ,,(...)” na portalu(...) (tj. ilości sprzedanych sztuk) oraz dat rozpoczęcia sprzedaży produktów, mieszczących się pod adresami:

a) (...);

b) (...);

c) (...)

d) (...)

e) (...)

f) (...)

g) (...)

h) (...)

i) (...)

j) (...)

k) (...)

l) (...)

m) (...)

n) (...);

o) (...)

p) (...)

q) (...)

r) (...)

s) (...)

t) (...)

u) (...)

v) (...)

w) (...)

x) (...)

y) (...)

z) (...)

aa)

(...)

bb)

(...)

Pozwany S. G. wniósł o oddalenie wniosków o udzielenie informacji oraz o wydanie środków dowodowych.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Powódka B. J. począwszy od dnia 20 lipca 2016 r. prowadzi pod firmą (...) działalność gospodarczą w przeważającej części w zakresie produkcji elektrycznego sprzętu oświetleniowego (dane o powódce w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Powódka począwszy od przełomu I i II kwartału roku 2016 produkuje i wprowadza do obrotu, w tym za pośrednictwem prowadzonego na stronie (...) sklepu internetowego, oraz eksportuje zaprojektowane przez siebie produkty w postaci lamp wiszących oraz stojących na trójnogu, zawierających wyróżniający abażur, składający się z dwóch ściętych pod kątem walców – zewnętrznego (większego) oraz wewnętrznego (mniejszego), w różnych wersjach kolorystycznych, o wyglądzie

W ofercie powódki znajdowały się lampy zawierające następujące abażury: nr(...) o wyglądzie: , nr (...) o wyglądzie: , nr (...) o wyglądzie: , nr(...) o wyglądzie: nr (...) o wyglądzie: , nr (...)o wyglądzie:

Pozwany S. G. począwszy od dnia 1 czerwca 2001 r. prowadzi pod firmą (...) działalność gospodarczą w zakresie m. in. produkcji elektrycznego sprzętu oświetleniowego oraz sprzedaży hurtowej elektrycznych artykułów użytku domowego (dane o pozwanym w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Pozwany najpóźniej od dnia 15 czerwca 2015 r. współpracuje ze spółkami (...), (...) spółką jawną z siedzibą w B. oraz (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., w ramach której wprowadza do obrotu i oferuje do sprzedaży lampy o nabytych od nich abażurach o asymetrycznym kształcie marki (...). Lampy te wskazane powyżej spółki wprowadzają do obrotu również w ramach współpracy z podmiotami prowadzącymi sieci sklepów (...), O.,(...), czy (...), a także eksportują poza granice Polski, w tym do Włoch, Rumunii, Hiszpanii, Gruzji, Czech, Austrii, Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii. Abażury lamp (...) o kształcie i wyglądzie:

Pozwany najpóźniej od roku 2021 wprowadza do obrotu i oferuje do sprzedaży m. in. następujące lampy: ,,(...)” o wyglądzie abażura: ,,G. L. E. czarna” o wyglądzie abażura: , ,,(...)” o wyglądzie abażura: i , ,,(...)” o wyglądzie abażura: , G. L. E.” o wyglądzie abażura:

W obrocie znajdują się również lampy o następującym wyglądzie abażurów: (...) (fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c.).

Sąd zważył, co następuje.

Wnioski zasługiwały na częściowe uwzględnienie.

Zgodnie z art. 479

113 § 1 ,,k.p.c.”, na wniosek uprawnionego, jeżeli wykaże on w sposób wiarygodny okoliczności wskazujące na naruszenie, sąd może przed wszczęciem postępowania w sprawie o naruszenie lub w jego toku aż do zamknięcia rozprawy w pierwszej instancji wezwać naruszającego do udzielenia informacji o pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług, jeżeli jest to niezbędne dla dochodzenia roszczenia.

Norma art. 479

118 § 1 k.p.c. stanowi, że sąd, uwzględniając wniosek, określa termin udzielenia informacji, ich rodzaj i zakres, a także zasady zapoznania się z nimi przez uprawnionego. Informacji udziela się pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Według art. 479

115 § 1 k.p.c., wezwanie do udzielenia informacji, o których mowa w art. 479

113, dotyczy wyłącznie:



informacji o firmie, miejscu zamieszkania lub siedzibie i adresie producentów, wytwórców, dystrybutorów, dostawców oraz innych poprzednich posiadaczy, od których lub na rzecz których nastąpiło nabycie lub zbycie towarów, korzystanie z usług lub ich świadczenie, jak również przewidywanych hurtowników i detalistów tych towarów lub usług;



informacji o ilości wyprodukowanych, wytworzonych, wysłanych, otrzymanych lub zamówionych towarów lub świadczonych usług, jak również cenach otrzymanych w zamian za towary lub usługi;



w szczególnie uzasadnionych okolicznościach innych informacji, które są niezbędne do wykazania wysokości roszczenia.

Wniosek o udzielenie informacji stanowi odrębne

sui generis żądanie procesowe, które ze swej istoty nie ma charakteru materialnoprawnego, zaś jego celem jest ułatwienie uprawnionego dochodzenia przysługujących mu roszczeń w zakresie ustalenia rozmiaru doznanej przez niego szkody lub też bezpodstawnie pobranych przez naruszyciela korzyści (por. J.R. Antoniuk,

Postępowanie o udzielenie informacji w związku z naruszeniem własności intelektualnej jako rodzaj postępowania cywilnego, PS 2014, nr 11-12, s. 144-163).

Prawo do informacji w dziedzinie własności intelektualnej ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegawczego oddziaływania prawa, ponieważ efekt prewencyjny zależy w dużej mierze od tego, jak potencjalny naruszyciel ocenia ryzyko wykrycia naruszenia. Dostęp do informacji niewątpliwie zwiększa to ryzyko. W przypadku sporów dotyczących naruszeń praw własności intelektualnej dla zapewnienia równowagi stron w procesie konieczne jest odejście od zasad ogólnych dostarczania dowodów i współdziałania stron, dopiero bowiem współdziałanie pozwanego w zakresie dostarczania informacji może wprowadzić równowagę sił stron występujących w procesie i uczciwe postępowanie (por. A. Tischner,

Odpowiedzialność majątkowa za naruszenie prawa do znaku towarowego, Warszawa 2008, s. 265).

Norma art. 479

116 k.p.c. stanowi, że wniosek o udzielenie informacji powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać:



wykazanie w sposób wiarygodny okoliczności wskazujących na naruszenie prawa własności intelektualnej;



określenie informacji, które są przedmiotem wezwania;



określenie obowiązanego oraz wskazanie okoliczności, z których może wynikać, że dysponuje on informacjami objętymi wnioskiem;



wykazanie, że informacje są konieczne do określenia źródła lub zakresu naruszenia prawa.

Sąd nie podziela zarówno wyrażonego w doktrynie poglądu, zgodnie z którym wiarygodne wykazanie okoliczności to nic innego jak jego uprawdopodobnienie, a wiarygodność nie oznacza pewności zaistnienia faktu, pewność ta wynika dopiero z udowodnienia faktu, jeżeli więc w art. 479

113 § 1 k.p.c. jest mowa o wykazaniu w wiarygodny sposób okoliczności wskazujących na naruszenie prawa, to znaczy, że ustawa zadowala się uprawdopodobnieniem tychże okoliczności w miejsce ich udowodnienia (por. A. Jakubecki,

Wezwanie do udzielenia informacji w postępowaniu odrębnym w sprawach własności intelektualnej, PPC 2020, nr 3, s. 490), jak i poglądu, zgodnie z którym zawarty w art. 479

113 § 1 k.p.c. wymóg wykazania w sposób wiarygodny okoliczności wskazujących na naruszenie prawa własności intelektualnej, wymaga ich udowodnienia, nie zaś ich uprawdopodobnienia (tak m.in. E. Stefańska [w:]

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Art. 478-1217, wyd. IV, red. M. Manowska, Warszawa 2021, art. 479

116, LEX).

Prawidłowej interpretacji pojęcia wykazania w sposób wiarygodny okoliczności wskazujących na naruszenie prawa własności intelektualnej należy dokonywać, odwołując się do brzmienia dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 157, str. 45, zwanej dalej „dyrektywa”), która w art. 8 ust. 1 stanowi, iż państwa członkowskie zapewniają, że w kontekście postępowania sądowego dotyczącego naruszenia prawa własności intelektualnej oraz w odpowiedzi na uzasadnione żądanie powoda właściwe organy sądowe mogą nakazać przedstawienie informacji o pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług naruszających prawo własności intelektualnej przez naruszającego i/lub jakąkolwiek inną osobę. Zgodnie z tezą 14 preambuły dyrektywy prawo do informacji ma być stosowane do naruszeń dokonywanych na skalę handlową, a więc działań podejmowanych w celu czerpania bezpośredniego lub pośredniego zysku gospodarczego.

Wskazać także należy, że ustawodawca w przypadkach, właściwych wyłącznie postępowaniu w sprawach własności intelektualnej, zabezpieczenia środka dowodowego (art. 479

98 § 1 k.p.c.) oraz wyjawienia lub wydania środka dowodowego (art. 479

106 k.p.c.) wymaga uprawdopodobnienia roszczenia i okoliczności leżących u jego podstawy. Przyjmując paradygmat racjonalnego ustawodawcy, nie można dojść do wniosku, że prawodawca zrównuje pojęcie wykazania z uprawdopodobnieniem, gdyby tak bowiem było, nie istniałaby potrzeba sięgania po pojęcie wykazania, na co wskazuje § 10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283), który stwierdza, że do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami.

Ponadto zawarty w art. 8 ust. 1 Dyrektywy 2004/48/WE wymóg „uzasadnionego żądania” warunkującego jego uwzględnienie odbiega od warunków jakie, w świetle Dyrektywy 2004/48/WE, konieczne są dla uwzględnienia wniosku o wyjawienie lub wydanie środka dowodowego oraz zabezpieczenia środka dowodowego. Dla tych żądań wymagane jest aby strona „przedstawiła należyte dostępne dowody wystarczające do poparcia jej roszczeń” w odniesieniu do pierwszego z nich (art. 6 Dyrektywy 2004/48/WE) oraz „przedstawiła należyte dostępne dowody uzasadniające jej roszczenie z tytułu naruszenia jej prawa własności intelektualnej lub zagrożenia naruszeniem tego prawa” w odniesieniu do drugiego (art. 7 Dyrektywy 2004/48/WE). O ile zatem wymogi uwzględnienia wniosku o wyjawienie lub wydanie środka dowodowego oraz zabezpieczenia środka dowodowego w świetle Dyrektywy 2004/48/WE uznać można za tożsame, podobnie jak czyni to polski ustawodawca, to uwzględnienie wniosku o wezwanie do udzielenia informacji uzależnione jest od spełnienia innych wymogów, podobnie jak ma to miejsce w przypadku polskiej regulacji.

Pojęcie wykazania pojawia się w k.p.c. m.in. na gruncie art. 126 § 1 pkt 5 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenie, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów, art. 235

1 k.p.c. stanowiącego, że we wniosku o przeprowadzenie dowodu strona jest obowiązana oznaczyć dowód w sposób umożliwiający przeprowadzenie go oraz wyszczególnić fakty, które mają zostać wykazane tym dowodem, art. 235

2 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., według którego sąd może w szczególności pominąć dowód mający wykazać fakt bezsporny, nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy lub udowodniony zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy lub też nieprzydatny do wykazania danego faktu, art. 236 k.p.c. stwierdzającego, iż w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu sąd oznaczy środek dowodowy i fakty, które mają nim zostać wykazane, a w miarę potrzeby i możliwości – także termin i miejsce przeprowadzenia dowodu, na gruncie art. 458

9 § 7 zd. 1 k.p.c., według którego fakty, które miałyby zostać wykazane dowodami wyłączonymi przez umowę dowodową, sąd może ustalić na podstawie twierdzeń stron, biorąc pod rozwagę całokształt okoliczności sprawy, czy też art. 479

116 pkt 4 k.p.c., zgodnie z którym w przypadku wniosku o wezwanie do udzielenia informacji konieczne jest wykazanie, że żądane informacje są konieczne do określenia źródła lub zakresu naruszenia prawa.

Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem „wykazania” tak w treści art. 479

113 § 1 k.p.c., jak i w treści art. 479

116 pkt 1 k.p.c., sugerować by mogło zatem, że zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie wymogu „udowodniania”. Z drugiej jednak strony dodanie określenia „w sposób wiarygodny” sugeruje, że wymóg ten nie jest jednak tożsamy z wymogami zawartymi w innych regulacjach posługujących się terminem „wykazanie”. W przeciwnym bowiem razie jego umieszczenie w treści art. 479

113 § 1 k.p.c. jak i w treści art. 479

116 pkt 1 k.p.c., byłoby bezcelowe.

Odrzucenie koncepcji zarówno o uprawdopodobnieniu, jak i udowodnieniu, jako wymaganemu stopniowi poznania sędziowskiego prowadzi do wniosku, że pod sfomułowaniem ustawodawcy „wykazać w sposób wiarygodny” użytym w treści art. 479

113 § 1 k.p.c. i art. 479

116 pkt 1 k.p.c. kryje się stopień dowodu zwany wysokim prawdopodobieństwem (zob. J.R. Antoniuk,

Uwagi na tle regulacji postępowania o wezwanie do udzielenia informacji [w:]

Reforma prawa własności intelektualnej. Część II, red. A. Adamczak, Kielce 2022, s. 159-163; tenże,

Wysokie prawdopodobieństwo naruszenia własności intelektualnej jako przesłanka uwzględnienia wniosku o wezwanie do udzielenia informacji, Monitor Prawniczy 2024, nr 3, s. 138-143). Podzielić tym samym należy stanowisko Sądu Apelacyjnego w Warszawie zawarte w postanowieniu z dnia 13 sierpnia 2021 r. (VII AGz 265/21, niepubl.), w którym sąd ten stanął na stanowisku, że „przesłanka wykazania w sposób wiarygodny okoliczności wskazujących na naruszenie jest spełniona wówczas, gdy na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy możliwe jest z wysokim stopniem prawdopodobieństwa przyjęcie, że doszło do naruszenia praw uprawnionego”.

Przyjąć zatem należy, że art. 479

113 § 1 i art. 479

116 pkt 1 k.p.c. wymaga od uprawnionego zaoferowania sądowi takich dowodów naruszenia konkretnego prawa własności intelektualnej, które w wysokim stopniu uprawdopodobnią, że naruszenie to miało miejsce. Przyjąć zatem należy, że art. 479

116 pkt 1 k.p.c. wymaga od uprawnionego wiarygodnego wykazania okoliczności, które to okoliczności wskazywać muszą na naruszenie konkretnego prawa własność intelektualnej.

Zgormadzony w sprawi materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że powódka w całości uprawdopodobniła fakty, na których oparła niniejszy wniosek, a mianowicie uprawdopodobniła, że począwszy od przełomu I i II kwartału roku 2016 produkuje i wprowadza do obrotu, w tym za pośrednictwem prowadzonego na stronie (...) sklepu internetowego, oraz eksportuje zaprojektowane przez siebie produkty w postaci lamp wiszących oraz stojących na trójnogu, zawierających wyróżniający abażur, składający się z dwóch ściętych pod kątem walców – zewnętrznego (większego) oraz wewnętrznego (mniejszego), w różnych wersjach kolorystycznych, o wyglądzie

Jako uprawdopodobnione jawią się również fakty, że pozwany najpóźniej od roku 2021 wprowadza do obrotu i oferuje do sprzedaży lampy o kształcie pokrywającym się z lampami powódki, w tym m. in. następujące lampy: ,,(...)” o wyglądzie ,,G. L. E. czarna” o wyglądzie , ,,G. E.” o wyglądzie: i , ,,(...)” o wyglądzie , G. L. E.” o wyglądzie:

Przepis art. 479

106 k.p.c. stanowi, że w sprawie o naruszenie prawa własności intelektualnej powód, który uprawdopodobnił roszczenie, może żądać, aby pozwany wyjawił lub wydał środek dowodowy, którym dysponuje, w szczególności dokumenty bankowe, finansowe lub handlowe, służące ujawnieniu i udowodnieniu faktów. Instytucja wyjawienia lub wydania środka dowodowego stanowi środek procesowy przysługujący powodowi, którego treścią jest kierowane do pozwanego żądanie, aby dostarczył on do sądu albo przekazał pozwanemu określony środek dowodowy, służący ujawnieniu i poznaniu nowych faktów dotyczących naruszenia praw własności intelektualnej powoda lub służący wykazaniu prawdziwości podnoszonych przez powoda twierdzeń o faktach.

Zgodnie z poglądami wyrażonymi w judykaturze, jak i w doktrynie na gruncie instytucji zabezpieczenia roszczeń rodzajowo zbliżonej do instytucji wyjawienia lub wydania środka dowodowego, wymóg uprawdopodobnienia roszczenia odnosi się zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie jest prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, która powinna być również prawdopodobna w tym znaczeniu, że dochodzone roszczenie znajduje podstawę normatywną. Przyjmuje się przy tym, że roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, jeżeli

prima facie istnieje szansa na jego istnienie (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I ACz 850/12, LEX nr 1217686, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Uprawdopodobnienie oznacza uzasadnienie zgłoszonych twierdzeń, w tym przypadku twierdzeń o istnieniu roszczenia, dające przekonanie o ich prawdopodobieństwie, a nawet pewność, będące wynikiem postępowania zmierzającego do poznania rzeczywistości, ale bez zachowania szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Stąd też uprawdopodobnienie określa się niekiedy jako ułatwione postępowanie dowodowe, surogat, namiastkę dowodu niedającą pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACz 530/12, LEX nr 1171327, A. Jakubecki (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).

Uprawdopodobnienie jest pojmowane, jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, nie dający pewności, a wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie i stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje zamiast udowadniania go. Od swobodnej oceny sądu zależy uznanie, czy dokonane na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wiarygodne, by na tej podstawie można było uznać za uprawdopodobnione fakty, na które strona się powołuje. Przeprowadza się je za pomocą środków nieskrępowanych wymaganiami stawianymi co do formy przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Przyjmuje się, że uprawdopodobnienie nie wymaga niepodważalnych dowodów istnienia roszczenia, jednak nie oznacza to, że każde twierdzenie uprawnionego o istnieniu roszczenia stanowi jego uprawdopodobnienie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt V ACz 66/15, LEX nr 1630514, postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt I C 481/17, LEX nr 3026049, E. Marszałkowska-Krześ (red.),

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2020).

W związku z tym należy zauważyć, że na gruncie wyjawienia i wydania środka dowodowego ustawodawca przewidział instytucję, której zastosowanie uwarunkowane jest niższym stopniem przekonania sędziowskiego, aniżeli wezwania do udzielenia informacji, gdyż wymagane jest jedynie uprawdopodobnienie (zwykłe), nie zaś w wysokim stopniu.

Tym samym należało uznać, że wskazane powyżej uprawdopodobnione w wysokim stopniu fakty zasługują jednocześnie na przyjęcie ich za uprawdopodobnione. W konsekwencji nie zachodzi potrzeba dokonania ponownej analizy materiału dowodowego pod kątem uprawdopodobnienia i nieuprawdopodobnienia faktów.

Należy w tym miejscu wskazać, że pomimo iż powództwo w niniejszej sprawie oparte zostało na unormowaniach z zakresu ochrony praw autorskich majątkowych i zwalczania nieuczciwej konkurencji, to wniosek o wezwanie do udzielenia informacji oraz o wydanie środków dowodowych oparte zostały wyłącznie na przepisach z zakresu zwalczania nieuczciwej konkurencji, co też wynika z tego, że w pkt. 6, 7, 8, 9 i 10 pozwu wprost wskazano ich podstawę prawną w postaci przepisów k.p.c. w zw. z ,,art. 18 ust. 1 pkt 5 UZNK”. Uzasadniało to rozstrzygnięcie przedmiotowych wniosków jedynie w oparciu o unormowania z zakresu zwalczania nieuczciwej konkurencji.

Pamiętać należy, że przepisy art. 479

(

113) i n. k.p.c. stanowią implementację art. 8 dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 157, str. 45), zaś art. 479

(

106) i n. k.p.c. stanowią implementację art. 6 tejże dyrektywy. W oświadczeniu Komisji Europejskiej dotyczącym art. 2 dyrektywy 2004/48/WE (por. „eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2005:094:0037:0037:PL:PDF”) zostały wymienione następujące prawa własności intelektualnej objęte zakresem dyrektywy: prawo autorskie, prawa pokrewne z prawami autorskimi, prawo

sui generis twórców baz danych, prawa twórcy topografii produktów półprzewodnikowych, prawa ze znaku towarowego, prawa ze wzoru, prawa z patentu, włącznie z prawami wynikającymi z dodatkowych świadectw ochronnych, oznaczenia geograficzne, prawa ze wzoru użytkowego, prawa wynikające z systemu ochrony odmian roślin, nazwy handlowe, jeżeli są one chronione jako wyłączne prawa własnościowe w danym prawie krajowym. Wyliczenie to nie wymienia nieuczciwej konkurencji. W oświadczeniu tym wskazano jednak, że zawarte w nim wyliczenie nie jest wyczerpujące, o czym świadczy zdanie: „Komisja uważa, że przynajmniej następujące prawa własności intelektualnej objęte są zakresem przedmiotowej dyrektyw”.

Zgodnie z motywem 13 dyrektywy 2004/48/WE, możliwe jest rozszerzanie do celów wewnętrznych państw członkowskich przepisów dyrektywy, włączając działania o charakterze nieuczciwej konkurencji, w tym produkcję kopii nielegalnych i działania podobne.

W uzasadnieniu projektu ustawy z 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, która wprowadziła postępowanie odrębne w sprawach własności intelektualnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 288) ustawodawca wskazał, że podstawowym celem projektowanej nowelizacji w tym zakresie nie jest implementacja do krajowego porządku prawnego przepisów dyrektywy nr 2004/48/WE, lecz stworzenie jednolitej regulacji obejmującej przepisy dotyczące wezwania do udzielenia informacji w stosunku do wszystkich praw własności intelektualnej (druk sejmowy nr 45 z 4 grudnia 2019 r.). W uzasadnieniu wskazano również, że celem środka procesowego wyjawienia lub wydania środka dowodowego jest uzyskanie informacji o faktach stanowiących podstawę powództw o naruszenie praw własności intelektualnej. Środek ten ma umożliwić powodowi zdobycie wiedzy o faktach dotyczących naruszeń jego prawa, których on samodzielnie nie może poznać w przestrzeni pozasądowej. Stanowi on zatem razem ze środkami procesowymi w postaci zabezpieczenia środków dowodowych oraz wezwania do udzielenia informacji pakiet środków procesowych, służących dochodzeniu ochrony praw własności intelektualnej.

Jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2021 r. (sygn. akt VII AGz 498/21, nie publ.), negując możliwość zastosowania instytucji wyjawienia lub wydania środka dowodowego w sprawach innych niż sprawy o naruszenie praw własności intelektualnej, przepisy Działu IVg „Postępowanie w sprawach własności intelektualnej” Tytułu VII Księgi Pierwszej Części Pierwszej Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się w sprawach o ochronę praw autorskich i pokrewnych, o ochronę praw własności przemysłowej oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych (art. 479

(

89) § 1 k.p.c.), a sprawy te są sprawami własności intelektualnej

sensu stricto. Sprawami własności intelektualnej w rozumieniu Działu IVg są także sprawy o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji, o ochronę dóbr osobistych w zakresie, w jakim dotyczy ona wykorzystania dobra osobistego w celu indywidualizacji, reklamy lub promocji przedsiębiorcy, towarów lub usług, o ochronę dóbr osobistych w związku z działalnością naukową lub wynalazczą (art. 479

(

89) § 2 k.p.c.). Powyższa definicja sprawy własności intelektualnej ma jedynie charakter procesowy i nie wpływa na materialnoprawne rozumienie własności intelektualnej (praw własności intelektualnej). Nie przesądza ona, iż do wszelkich tego rodzaju spraw znajdują zastosowanie wszystkie instytucje uregulowane w Dziale IVg. Analiza przepisów dotyczących poszczególnych środków uregulowanych w przepisach od art. 479

(

96) do art. 479

(

121) k.p.c. wskazuje, że ich przedmiotowy zakres zastosowania jest odmienny. W przypadku zabezpieczenia środka dowodowego przepisy nie wskazują na żadne ograniczenia, zatem instytucja ta może znaleźć zastosowanie we wszystkich sprawach własności intelektualnej (por. art. 479

(

97) § 1 k.p.c.). Inaczej jest natomiast w przypadku instytucji w postaci wyjawienia lub wydania środka dowodowego (art. 479

(

106) - art. 479

(

111) k.p.c.) i wezwania do udzielenia informacji (art. 479

(

112) - art. 479

(

121) k.p.c.), które ograniczone zostały do spraw o naruszenie praw własności intelektualnej (por. art. 479

(

106) k.p.c.), ewentualnie spraw o naruszenie (por. art. 479

(

113) § 1 k.p.c.). Możliwość zastosowania tych środków nie obejmuje zatem wszystkich spraw własności intelektualnej w rozumieniu art. 479

(

89) k.p.c., a jedynie w tych z nich, które mają za przedmiot naruszenie praw własności intelektualnej oraz popełnienie czynów nieuczciwej konkurencji, które dotycza eksploatacji niematerialnych dób intelektualnych.

Pogląd o niedopuszczalności zastosowania instytucji wezwania do udzielenia informacji oraz wyjawienia lub wydania środka dowodowego w sprawach innych niż sprawy o naruszenie praw własności intelektualnej został także wyrażony w doktrynie (por. A. Turczyn [w:]

Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie procesowe. Komentarz aktualizowany, red. O. M. Piaskowska, LEX/el. 2022, art. 479

106, uwaga 2; A. Gołaszewska [w:]

Art. 479

106 KPC, red. Osajda/Żelechowski, Legalis 2021).

W rozpoznawanej sprawie powódka oparła swe żądania wezwania do udzielenia informacji oraz wydania środków dowodowych na deliktach nieuczciwej konkurencji mających za przedmiot bezprawną eksploatację jej niematerialnych dób intelektualnych. Oznacza to, że sprawa ta ma charakteru sprawy o naruszenie praw własności intelektualnej, a tym samym powódka może skutecznie żądać od pozwanego udzielenia informacji oraz wydania środka dowodowego.

Zgodnie z art. 1 u.z.n.k., ustawa ta reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej – w interesie publicznym, przedsiębiorstw oraz klientów, nie może jednak być traktowana jako instrument służący wyeliminowaniu konkurencji w ogóle, w celu zachowania przez przedsiębiorcę dominującej pozycji rynkowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 września 1998 r., sygn. akt I ACa 281/98, LEX nr 35787). W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2002 r. (sygn. akt I CKN 1319/00, OSNC 2003/5/73) Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że założeniem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona atrakcyjnej siły przedsiębiorcy oraz jej oddziaływanie na krąg odbiorców. Chodzi o rozgraniczenie między działaniem uczciwym i zgodnym z prawem, a wykraczającym poza ustanowione reguły, nie zaś o ochronę konkretnego osiągnięcia. Ustawa ma zatem na celu zapewnienie prawidłowości zachowania się i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji i dostępu do rynku na równych prawach. Realizacja konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej uzasadnia poszukiwanie równowagi między wolnością rynku i swobodą obrotu a celami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, określonymi w art. 1 u.z.n.k.

Stosownie do art. 3 ust. 1 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie lub zaniechanie, podjęte w związku z działalnością gospodarczą, będące szkodliwym, ponieważ zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy (względnie przedsiębiorców) lub klienta (względnie klientów), jeżeli jednocześnie jest bezprawne, jako sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami.

Sąd podziela powszechnie przyjęty pogląd, iż przepis art. 3 w ust. 1 u.z.n.k. w sposób ogólny określa czyn nieuczciwej konkurencji, podczas gdy w ust. 2 tego artykułu wymienia przykładowo niektóre czyny, typizowane dodatkowo w art. 5-17 u.z.n.k., które należy wykładać tak, że ogólne określenie i przepisy uszczegóławiające czyn nieuczciwej konkurencji pozostają w następujących relacjach: wymienione w ustawie czyny nie tworzą zamkniętego katalogu, za nieuczciwie konkurencyjne można uznać także działanie niewymienione w art. 5-17 u.z.n.k., jeżeli tylko spełnia ono przesłanki zdefiniowane w art. 3 ust. 1 u.z.n.k., wymagania określone w definicji art. 3 ust. 1 u.z.n.k. odnoszą się do czynów wymienionych w art. 5-17 u.z.n.k., a klauzula generalna pełni funkcję korygującą w stosunku do przepisów szczególnych. Gdy dany stan faktyczny, formalnie, spełnia przesłanki z art. 5-17 u.z.n.k., w rzeczywistości jednak działanie nie wykazuje któregoś ze znamion art. 3 ust. 1 u.z.n.k. (np. bezprawności, sprzeczności z dobrymi obyczajami), uznanie go za czyn nieuczciwej konkurencji nie jest możliwe.

Naruszenie prawa odnosi się do bezwzględnie obowiązujących przepisów, w szczególności u.z.n.k., przepisów o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym, o ochronie dóbr osobistych, prawa własności przemysłowej, praw autorskich, ochrony konsumentów czy też kodeksu karnego.

Pojęcie dobrych obyczajów odczytuje się najczęściej w ujęciu ekonomiczno-funkcjonalnym, przywiązującym wagę nie do przestrzegania dobrych obyczajów w ogóle lecz do zachowania przedsiębiorców w działalności gospodarczej, odchodząc od dokonywania oceny z punktu widzenia ogólnych zasad etyczno-moralnych, gdzie istotne kryterium stanowiło poczucie godności ogółu ludzi myślących sprawiedliwie i słusznie. Obecnie, dobre obyczaje to normy moralne i zwyczajowe stosowane w działalności gospodarczej. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2002 r., sygn. akt III CKN 213/01, OSNC 2003/12/169) Sprzeczność z dobrymi obyczajami, jako klauzula generalna, podlega ocenie sądu z punktu widzenia treści, motywów i celu działania konkurencyjnego. Obiektywnie niezgodne z dobrymi obyczajami są działania (lub zaniechania) sprzeczne ze zwyczajami uznanymi przez daną społeczność, obowiązującymi w określonym środowisku.

Jak stwierdza Sąd Najwyższy, dobre obyczaje kupieckie wyrażają się pozaprawnymi normami postępowania, którymi powinni kierować się przedsiębiorcy. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tym praktykami życia gospodarczego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 stycznia 2007 r., sygn. akt V CSK 311/06). Pojęcie dobrych obyczajów konkretyzuje się w określonym stanie faktycznym. Zastosowanie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. wymaga wskazania, jaki konkretnie dobry obyczaj doznał naruszenia wskutek działań przedsiębiorcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 337/08, LEX nr 488738).

W orzecznictwie przyjmuje się szeroką interpretację przesłanki naruszenia lub zagrożenia interesu w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.z.n.k. Zdaniem Sądu Najwyższego, interes przedsiębiorcy uzasadniający domaganie się ochrony na gruncie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. nie ma jednolitego charakteru. Jest on stopniowalny w zależności od podstawy i drogi ochrony, którą obierze uprawniony do ochrony przedsiębiorca. Jeżeli dochodzi on roszczeń wyrównawczych musi zawsze wykazać konkretne zmiany w sytuacji majątkowej spowodowane czynem lub czynami nieuczciwej konkurencji. Jeżeli natomiast dochodzi jedynie zaniechania niedozwolonych zachowań, w konkretnym stanie faktycznym sam sposób naruszenia dobrych obyczajów może wystarczyć do uznania, że zachowania te co najmniej zagrażają interesom przedsiębiorcy domagającego się ochrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt V CSK 102/09, LEX nr 558623).

Klauzula czynu nieuczciwej konkurencji jest skorelowana także z interesem przeciętnego klienta. W związku z tym możliwe jest przyjęcie przykładowo wzorca klienta świadomego oraz rozważnego. Takie rozwiązanie mogłoby być uprawnione przy dokonywaniu oceny danego czynu przy uwzględnieniu, że istnieją szczególne kategorie tych podmiotów, które łączy jakaś wspólna cecha relewantna. Sąd Najwyższy wskazuje, że przy ocenie tego, czy ze względu na podobieństwo oznaczeń możliwa jest pomyłka co do producenta, istotne jest, czy produkt kupuje konsument uważny za przeciętnego. Kryteria mające kształtować wzorzec przeciętnego klienta nie mogą pomijać możliwości samodzielnej weryfikacji uzyskanych informacji i wyobrażeń przez adresata reklamy o towarze, warunków panujących na określonym segmencie rynku, a także potrzeb do zaspokojenia których uczestnik rynku zmierza podejmując decyzję o nabyciu towaru. Można zatem stwierdzić, że czyn polegający na przybraniu podobnych oznaczeń produktów nie będzie stanowił czynu nieuczciwej konkurencji klasyfikowanego jako konkurencja pasożytnicza jeśli przeciętny klient nie będzie taką praktyką wprowadzony w błąd co do tożsamości producenta produktu. (M. Zdyb [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, red. M. Sieradzka, Warszawa 2016, art. 3., wyrok SN z dnia 23 kwietnia 2007 r., III CSK 377/07, LEX nr 496878, wyrok SN z dnia 3 grudnia 2003 r., I CK 358/02, LEX nr 465048).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.z.n.k. czynem nieuczciwej konkurencji jest naśladowanie gotowego produktu, polegające na tym, że za pomocą technicznych środków reprodukcji jest kopiowana zewnętrzna postać produktu, jeżeli może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu. W doktrynie wyróżnia się 2 rodzaje naśladownictwa, tj. naśladownictwo pasożytnicze i niewolnicze. To pierwsze charakteryzuje się przejęciem przez przedsiębiorcę jakiegoś rozwiązania innego przedsiębiorcy lub rezultatu takiego działania w celu zarobkowym. To drugie polega na przejęciu cudzych rozwiązań, w szczególności cech zewnętrznych, w tak szerokim zakresie, że u klientów powstaje lub może powstać mylne wrażenie, że produkty kopiowane są tak naprawdę innymi produktami, tj. produktami oryginalnymi, do których w rzeczywistości jedynie je upodobniono. Innymi słowy, w przypadku naśladownictwa niewolniczego mamy do czynienia z przywłaszczeniem sobie przez przedsiębiorcę tożsamości produktu pochodzącego od innego przedsiębiorcy. Ten typ naśladownictwa jest przedmiotem czynu nieuczciwej konkurencji opisanego w art. 13 ust. 1 u.z.n.k. Wprowadzenie w błąd to wywarcie takiego wpływu na odbiorcę (klienta), które powoduje rozbieżność o określonym natężeniu pomiędzy jego oczekiwaniami (wyobrażeniem) a stanem faktycznym. Warto podkreślić, że naśladownictwo dotyczy zewnętrznej postaci gotowego produktu, co wyklucza dokonanie oceny podobieństwa do cech postrzegalnych jedynie wzrokowo (M. Mioduszewski, J. Sroczyński [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, red. M. Sieradzka, M. Zdyb, Warszawa 2016, art. 13).

Sąd podziela wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Warszawie pogląd, według którego na gruncie art. 13 ust. 1 u.z.n.k. pojęcie gotowego produktu oznacza produkt na tyle zindywidualizowany, żeby mógł być przedmiotem walki konkurencyjnej. Innymi słowy taki produkt musi być przez klientów wiązany z określonym producentem lub szczególnymi cechami (wyrok z dnia 11 lipca 2012 r., I ACa 1228/11, LEX nr 1238167).

Poziomu zindywidualizowania w stopniu umożliwiającym produktowi uzyskanie odróżnialności pozwalającej na walkę konkurencyjną z pewnością nie nadają cechy typowe, gatunkowe, wspólne produktom danego rodzaj, ani elementy z kręgu tzw. wiedzy powszechnej, albowiem w oparciu o nie klient dokona powiązania towaru nie z konkretnym producentem, lecz jedynie z rodzajem produktów (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 września 2007 r., I ACa 618/07, LEX nr 370729).

Regulacja nie chroni innymi słowy cech, które są typowe, standardowe dla określonego rodzaju towarów istniejących na rynku. W wyniku rozwoju produkcji wykształcają się pewne trendy i typowe cechy określonej gamy produktów. Jeśli się one utrwalą i przejawiają się wśród wielu towarów na rynku, należy uznać, że są wspólne i każdy może z nich korzystać we własnej działalności. Imitacja takich osiągnięć, które stały się już częścią wiedzy powszechnej, nie może być zakwalifikowana jako czyn nieuczciwej konkurencji i stanowi jedynie dozwolone dostosowanie się przedsiębiorcy do aktualnego poziomu rozwoju gospodarczego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt I ACa 618/07, LEX nr 370729, M. Późniak-Niedzielska, S. Sołtysiński, Sz. Gogulski, A. Niewęgłowski [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja, art. 13, nb. 5, 8, Legalis 2019).

Na gruncie niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności zauważyć, że żądania powódki dotyczą lamp zawierających abażur składający się z dwóch ściętych pod kątem walców – zewnętrznego (większego) oraz wewnętrznego (mniejszego) w jakiejkolwiek wersji kolorystycznej, o wyglądzie tożsamym lub różniącym się nieistotnymi szczegółami w stosunku do następującego: oraz lamp składających się z dwóch pełnych walców o różnej wysokości, z których wewnętrzny jest wyższy od zewnętrznego również w jakiejkolwiek wersji kolorystycznej, o wyglądzie tożsamym lub różniącym się nieistotnymi szczegółami w stosunku do następującego: . Jak wynika natomiast z informacji powszechnie dostępnych oraz dowodów przedstawionych przez pozwaną przed rokiem 2016, a więc przed rozpoczęciem przez powódkę działalności i zaprojektowania powyższych lamp w obrocie dostępne były już lampy o abażurach w powyższym kształcie, z tym że różniły się kolorystyką lub były bezbarwne oraz wykonane były z innego niż welur materiału. W związku z tym lampy, których abażur składa się z dwóch ściętych pod kątem walców – zewnętrznego (większego) oraz wewnętrznego (mniejszego) lub składa się z dwóch pełnych walców o różnej wysokości, z których wewnętrzny jest wyższy od zewnętrznego mają charakter szablonowy i powtarzalny. Kształt abażurów nie charakteryzuje się bowiem nietypowym układem elementów dzieła czy też nie wyróżnia dużym natężeniem elementów fantazyjnych, co oznacza że w przypadku lamp powódki, w zakresie ich kształtu, swoboda twórcza nie zaznaczyła się ani w doborze, ani w układzie struktury lamp. Oznacza to, że wskazane powyżej cechy w postaci kształtu należą do domeny publicznej i w konsekwencji tego nie podlegają ochronie na gruncie art. 13 ust. 1 u.z.n.k. Dlatego też ich powielenie jest w pełni dopuszczalne i nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji.

Niemniej jednak Sąd mając na uwadze, że lampy powódki, odznaczały się specyficzną kolorystyką oraz wykonaniem z materiału welurowego należało dokonać oceny, czy powyższe może należą do kanonu wiedzy powszechnej.

Powódka wprowadziła do obrotu szereg lamp, w tym tych, względem których niektóre z produktów pozwanego przejawiają, według oświadczenia powódki złożonego na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r., podobieństwo lub identyczność. Mianowicie, są to projekty lamp nr (...)o wyglądzie: , nr (...) o wyglądzie: , nr (...) o wyglądzie: , nr(...) o wyglądzie: , nr (...) o wyglądzie: , nr (...) o wyglądzie:

Wprowadzenie w błąd oznacza pewien stan świadomości klienta. Wyraża się on w powstającym po stronie klienta przekonaniu, że sięga po produkt oryginalny, gdy tymczasem w rzeczywistości jest to produkt będący efektem naśladownictwa. Wyobrażenie klienta dotyczy zatem niezgodnego z istniejącym w rzeczywistości stanem faktycznym co do tożsamości produktu lub producenta. Produkt nie jest tym, który chce nabyć klient, lub nie pochodzi od producenta będącego pożądanym przez klienta wytwórcą produktu (K. Szczepanowska-Kozłowska [w:] E. Nowińska, K. Szczepanowska-Kozłowska,

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 13).

Co warte uwagi, dla przypisania danemu zachowaniu waloru czynu nieuczciwej konkurencji wystarcza jedynie wykazanie możliwości wprowadzenia klienta w błąd bez względu na to czy do tego rzeczywiście dojdzie. Ma to miejsce wtedy kiedy klient nie jest w stanie odróżnić kopii od oryginału (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 12.04.2017 r., V ACz 251/17, LEX nr 2284753).

Ocena zaistnienia przesłanki wprowadzenia w błąd co do tożsamości produktów dokonywana jest z punktu widzenia ,,klienta”. Pod pojęciem klienta rozumieć należy przeciętnego odbiorcę. Sąd dokonuje oceny mając na uwadze spostrzegawczość przeciętnego odbiorcy w zwykłych warunkach obrotu z odniesieniem się w pierwszej kolejności do jednogatunkowości towarów, w drugim do ich oznaczeń odróżniających (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2016 r., II CSK 282/15, OSNC 2017, nr 1, poz. 10). Przeciętny odbiorca/klient jest należycie poinformowany, uważny i rozsądny. Uważny i ostrożny konsument, to taki, który dokonuje decyzji rynkowych świadomie i który zdaje sobie sprawę z konieczności weryfikacji docierających do niego komunikatów handlowych (J. Szwaja (red.),

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, Warszawa 2019). Określenie wzorca przeciętnego klienta w danej sprawie jest dokonywane z uwzględnieniem produktów, spośród których jednemu zarzucono, że jest reprodukcją lub imitacją drugiego, których to produktów dotyczy postępowanie.

Przeciętnym klientem lamp wiszących i stojących jest osoba zamierzająca nabyć taki produkt celem jego umieszczenia na własny użytek w domu lub mieszkaniu. Klient taki dokonuje wyboru w oparciu o wrażenie wywołane na pierwszy rzut oka nie dokonując szczegółowej analizy produktów pod kątem ich podobieństwa.

Jak już wskazano, w niniejszej sprawie pozwany począwszy od roku 2021 wprowadza do obrotu produkty w postaci lamp wiszących i stojących posiadających abażury składające się z dwóch walców, przy czym jeden z nich jest mniejszy i częściowo umieszczony jest w większym oraz składające się z asymetrycznych elementów. Pośród nich najbardziej zbliżone do produktów powódki są następujące: ,,(...)” o wyglądzie

W związku z tym należy stwierdzić, że produkt pozwanego ,,(...)” o wyglądzie

Ponadto produkt pozwanego ,,(...)” o wyglądzie

W pozostałym zakresie produkty pozwanego, zwłaszcza lampa pozwanego , wyraźnie odróżniają się od lamp powódki, poprzez co nie sposób przypisać im nawet cechy podobieństwa względem jakiejkolwiek lampy powódki. Jedynymi ich cechami wspólnymi jest tożsamy kształt, który należy jednak do domeny publicznej i nie podlega ochronie.

W kontekście przesłanki wprowadzenia w błąd podkreślenia wymaga, że wyczerpujące i wyraźne oznaczenie producenta na opakowaniu towaru oraz trwałe umieszczenie znaku towarowego bezpośrednio na produkcie wprowadzanym do obrotu wyłącza możliwość wywołania błędu co do tożsamości producenta, jak i produktu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2002 r., I CKN 1319/00, LEX nr 54819).

W niniejszej sprawie natomiast produkty pozwanego nie są oznaczone żadnym znakiem towarowym oraz bezpośrednio tj. poprzez umieszczenie go bezpośrednio na produkcie, żadnym oznaczeniem wskazującym na ich producenta. Co prawda określenie (...), będące częścią firmy pozwanego, umieszczone jest w każdej z ofert na portalu aukcyjnym (...), na którym m.in. oferowane są do sprzedaży produkty pozwanego, jednakże, jak już wspomniano, przeciętny klient kieruje się przede wszystkim wrażeniem wywołanym na pierwszy rzut oka przez sam produkt, nie zaś przez jego opis w ofercie sprzedaży, co też powoduje, że w/w oznaczenie nie wyeliminuje ryzyka wprowadzenia w błąd. Przeciętny klient w pierwszej kolejności zwróci bowiem uwagę na przedstawienie produktu na portalu (...) nie koncentrując się szczegółowo na opisie.

Ponadto Sąd Najwyższy dla wyeliminowania ryzyka wprowadzenia w błąd wymaga, aby oznaczenie lub znak umieszczone były na produkcie lub jego opakowaniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Przepis art. 13 u.z.n.k. wymaga, żeby naśladowanie było efektem zastosowania technicznych środków reprodukcji. Pojęcie reprodukcji obejmuje zjawisko kopiowania całości formy produktu z wykorzystaniem mechanizmów technicznych. Odróżnić od niej należy imitację, czyli wytworzenie takiego samego produktu nakładem sił. Posłużenie się przez ustawodawcę słowem ,,technicznych” wyklucza uznanie za niedozwolone naśladownictwo stworzenia kopii własnoręcznie. W doktrynie wskazuje się, że przesłankę dokonywania naśladownictwa za pomocą technicznych środków reprodukcji uznaje się za spełnioną w przypadku wytworzenia kopii lub produktu podobnego takich samych lub podobnych co do skutków technologii i metod. Warto podkreślić, że u.z.n.k. zakazuje naśladownictwa na skalę przemysłową tj. posiadającego przynajmniej lokalne znaczenie gospodarcze (A. Niewęgłowski, I. Nowak (red.)

Własność intelektualna w działalności gospodarczej. Wyd. 1, J. Szymczyńska, N. Tomasiak,

Niedozwolone naśladownictwo produktów w działalności gospodarczej).

W niniejszej sprawie oczywistym jest, że pozwany produkując wskazane powyżej lampy wykorzystuje techniczne środki reprodukcji, albowiem nieprawdopodobnym jest, aby poszczególne egzemplarzy wykonywał ręcznie. Ponadto ich sprzedaż prowadzona jest na obszarze całego kraju oraz z racji na identyczność względem produktów powódki zarówno środku, jak i skutki wykorzystania tych środków są ci najmniej podobne, co też przesądza o spełnieniu przesłanki wykorzystania technicznych środków reprodukcji.

Z kolei według art. 13 ust. 2 u.z.n.k. nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji naśladowanie cech funkcjonalnych produktu, w szczególności budowy, konstrukcji i formy zapewniającej jego użyteczność. Jeżeli naśladowanie cech funkcjonalnych gotowego produktu wymaga uwzględnienia jego charakterystycznej formy, co może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu, naśladowca jest zobowiązany odpowiednio oznaczyć produkt.

Cechy funkcjonalne produktu to te cechy, które stanowią o jego użyteczności. Powyższe pojęcie odnosi się do rozwiązań o charakterze powszechnie znanym i stosowanym. Innymi słowy rozwiązań, które ze swej natury stanowią o tym, że dana rzecz może być wykorzystywana zgodnie z jej przeznaczeniem, zaś wyeliminowanie tego rozwiązania pociągnęłoby za sobą wypaczenie idei danego produktu. Doktryna wskazuje, że dozwolona jest imitacja takich osiągnięć, które są już powszechnie znane i kojarzone z produktem danego rodzaju, nie zaś produktem konkretnego producenta. (por. K. Szczepanowska-Kozłowska [w:] E. Nowińska, K. Szczepanowska-Kozłowska,

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 13, M. Mioduszewski, J. Sroczyński [w:]

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. M. Sieradzka, M. Zdyb, Warszawa 2016, art. 13).

W odniesieniu do powyższego należy zauważyć, że brak jest przepisów standaryzujących wygląd produktów w postaci lamp, zaś swoboda co do ich wyglądu jest szeroka, a ich kształt może być różnorodny. Jedyne co ogranicza swobodę wyboru kształtu i cech lamp jest konieczność umieszczenia źródła światła oraz okablowania celem dostarczenia energii elektrycznej, w związku z czym elementy poszczególnych lamp nie muszą wyglądać dokładnie w taki sposób, jak w produktach powódki.

W związku z tym należało uznać, że opisane już wielokrotnie cechy produktów stron nie stanowią ich cech funkcjonalnych.

W związku z powyższym Sąd uznał, że pozwany wprowadzając do obrotu i oferując do sprzedaży następujące produkty ,,(...)” o wyglądzie

Zachowanie to jest zatem jednocześnie sprzeczne z prawem w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.z.n.k. poprzez to, że wypełnia znamiona czynu z art. 13 ust. 1 u.z.n.k. Jednocześnie powyższe zagraża interesowi powódki, gdyż wobec obecności na rynku imitacji jej produktów zachodzi duże ryzyko zmniejszenia jej zysków ze względu na to, że klienci znajdując się w przekonaniu iż nabywają jej produkt nabędą go ostatecznie od pozwanego.

W odniesieniu natomiast do obrotu pozostałymi lampami zachowanie pozwanego nie wypełnia znamion czynu z art. 13 ust. 1 u.z.n.k. ze względu na brak nawet ryzyka wprowadzenia klienta w błąd.

Jednocześnie, wbrew twierdzeniu powódki, brak było podstaw do przyjęcia, że stanowi ono tzw. pasożytnictwo gospodarcze.

Czynem nieuczciwej konkurencji wywodzonym z ogólnej klauzuli art. 3 ust. 1 u.z.n.k. jest tzw. pasożytnictwo gospodarcze polegające na sięganiu do cudzego miejsca rynkowego w celu wykorzystania go do budowy lub poprawy własnej pozycji gospodarczej bazując na cudzej renomie. Jest to uzasadniane aprobowanym przez Sąd argumentem, że wkraczanie dla własnych potrzeb w cudzą pozycję rynkową, a w szczególności w jego renomę, prowadzi do skutku w postaci pasożytowania na niej. Sprawca czynu stara się uniknąć samodzielnego wykreowania dobrej opinii wśród konsumentów i innych odbiorców towarów i usług poprzez oferowanie produktów wysokiej jakości i działań marketingowych upodabniając swój produkt, oznaczenie lub przedsiębiorstwo do produktów, oznaczeń lub przedsiębiorstwa o wysokiej reputacji i rozpoznawalności już działającego na rynku od długiego czasu, przez co klienci, bazując na pozytywnych skojarzeniach z renomowanym konkurentem nabędą produkt naruszyciela.

Należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury za zgodne z dobrym obyczajem w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.z.n.k. uznać należy niepodszywanie się pod firmę i renomę konkurencyjnego przedsiębiorstwa, a także niewykorzystywanie cudzych osiągnięć w promowaniu nowego produktu dla zaistnienia w świadomości konsumentów ze swoim, rodzajowo tożsamym, wyrobem bez ponoszenia w tym celu własnych wysiłków i nakładów finansowych. Przypadki, jak powyżej wskazane, określa się mianem konkurencji pasożytniczej polegającej na sięganiu do cudzej pozycji rynkowej w celu wykorzystania jej do budowy własnej pozycji, w szczególności poprzez wykorzystanie cudzej renomy. Innymi słowy pasożytnictwo rynkowe polega na tym, że uczestnik tego samego rynku korzysta z gotowego efektu pracy swojego konkurenta handlowego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2015 r., I ACa 1744/14, LEX nr 1950278, E. Nowińska [w:] K. Szczepanowska-Kozłowska, E. Nowińska,

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 3).

Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie powódka nie zdołała w żaden sposób uprawdopodobnić wysokiej reputacji i renomy swoich lamp, której wykorzystanie stanowiłoby pasożytnictwo, a co mogła uczynić przedstawiając dowód w postaci wyników badań rynku. Ponadto lampy inne niż te wskazane powyżej (identyczne) odróżniają się znacznie ich cechami o odróżniającym charakterze powielając jedynie kształt należący do domeny publicznej, który w konsekwencji wywołuje skojarzenie w rodzajem lamp i nie jest nośnikiem wiedzy o reputacji produktów je posiadających. Tym samym pozwany powielając cechę wskazującą na rodzaj produktów i powszechnie spotykaną nie wykorzystał osiągnięcia powódki lecz dostosował swoje produkty do panujących trendów, co też przesądza o braku sprzeczności takiego zachowania z dobrymi obyczajami.

Stąd pozwany wprowadzając do obrotu lampy inne niż te o wyglądzie:

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że powódka zdołała częściowo uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na naruszenie prawa oraz objęte powództwem roszczenia.

Przesłanką uwzględnienia wniosku o wyjawienie i wydanie środka dowodowego jest również istotność środka dowodowego dla ujawnienia i udowodnienia faktów. Instytucja wyjawienia lub wydania środka dowodowego powinna być stosowana w sytuacji, w której brak środków dowodowych objętych wnioskiem powoduje niemożność dochodzenia roszczenia albo jego wysokości, bądź czyni to nadmiernie utrudnionym.

W kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy uznać należy, że treść dokumentów objętych wnioskiem powódki jest niezbędna do precyzyjnego ustalenia skali i zakresu naruszenia oraz wysokości nienależnie uzyskanych korzyści. W konsekwencji tego Sąd uwzględnił zawarty w pkt. 7 pozwu wniosek o wydanie środków dowodowych w granicach, w jakich powódka zdołała uprawdopodobnić roszczenie, o czym orzeczono w pkt. 1 postanowienia.

Przepis art. 479

109 § 1 k.p.c. stwierdza, że uwzględniając żądanie, sąd określa termin wyjawienia lub wydania środka dowodowego, zasady korzystania z niego i zapoznawania się z nim, a także poucza strony o ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa, a jeżeli pozwany powołuje się na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, sąd może określić szczególne zasady korzystania ze środka dowodowego i zapoznawania się z nim oraz może wprowadzić dodatkowe ograniczenia.

Kierując się dyspozycją tego przepisu, Sąd wyznaczył pozwanemu termin 21 dni na wydanie środków dowodowych, o czym orzeczono w pkt 2 postanowienia.

W pkt. 3 postanowienia Sąd na podstawie art. 479

109 § 1 zd. 2 k.p.c. określić szczegółowe zasady korzystania i zapoznania się z wydanymi środkami dowodowymi.

W kontekście wniosku o wezwanie do udzielenia informacji Sąd stwierdził, że powódka zgodnie z art. 479

116 pkt 3 k.p.c. określiła pozwanego, jako obowiązanego do udzielenia informacji oraz wskazała okoliczności, z których może wynikać, że dysponuje on informacjami objętymi wnioskiem.

Niemniej jednak w odniesieniu do wniosku wyrażonego w pkt. 10 pozwu należy zauważyć, że powódka niewłaściwie wskazała (...), albowiem w realiach niniejszej sprawy nie była ona podmiotem dopuszczającym się czynu nieuczciwej konkurencji w stosunku do powódki, a także nie stanowi żadnego z podmiotów, w których mowa w art. 479

(

114) pkt. 1-4 k.p.c.

Przepis art. 479

114 pkt 2 k.p.c. stanowi co prawda, że przepis art. 479

113

stosuje się odpowiednio do innego niż naruszający obowiązanego, który dostarcza, w rozmiarze świadczącym o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, usługi osobie, która narusza prawa własności intelektualnej, w związku z czym podmioty inne niż naruszyciel, a więc takie, które same nie naruszyły praw własności intelektualnej, a które w dobrej wierze i bez świadomości bezprawności zetknęły się z przedmiotami lub usługami oraz działaniami stanowiącymi naruszenie, mogą zostać zobowiązane do udzielenia informacji, jednakże jedynie pod warunkiem że działania tych osób podejmowane były w celu czerpania bezpośredniego lub pośredniego zysku (K. Flaga-Gieruszyńska, A. Zieliński,

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2024).

Z zaoferowanego przez powódkę materiału dowodowego nie wynika, aby wskazana powyżej spółka dostarczająca usługę zamieszczenia oferty sprzedaży uczyniła to w odniesieniu do ofert sprzedaży lamp pozwanego w celu czerpania bezpośredniego lub pośredniego zysku. Okoliczność tą powódka, jako strona występująca z wnioskiem, powinna była uprawdopodobnić, a czego nie uczyniła. Tym samym wniosek w tym zakresie podlegał oddaleniu.

W odniesieniu do pozwanego powódka określiła informacje, które mają być przedmiotem wezwania (art. 479

116 pkt 2 k.p.c.), przy czym jedynie częściowo mieszczą się one w katalogu informacji sformułowanym w art. 479

115 § 1 k.p.c. Nie znajdują się w nim bowiem objęte żądaniem z pkt. 6 pozwu informacje co do czasu potrzebnego do wytworzenia lamp oraz stawki godzinowej pracownika, który je wykonuje, co przy jednoczesnym braku zaistnienia szczególnych okoliczności ich uzyskania przesądziło o oddaleniu wniosku wyrażonego w pkt. 6 pozwu.

W katalogu powyższym mieściły się natomiast informacji zawarte we wniosku ewentualnym wyartykułowanym w pkt. 8 pozwu. Jednocześnie powódka wykazała, że żądane informacje są konieczne do określenia skali i zakresu naruszenia prawa. Zakres ten jest wyznaczany także przez rozmiar uzyskanych przez pozwanego korzyści uzyskanych tytułem zbycia produktów wytworzonych według spornych projektów oraz naśladowanych produktów. Jednocześnie ustalenie wysokości uzyskanych korzyści z pominięciem objętych wnioskiem informacji jest w wysokim stopniu trudne, o ile nawet niemożliwe. Równocześnie powódka nie dysponuje możliwością uzyskania objętych wnioskiem informacji w inny sposób z uwagi na odmowę ich udzielenia przez pozwanego.

Sąd określił termin udzielenia informacji na podstawie art. 479

118 § 1 k.p.c., przyjmując termin 21 dni ze względu na szeroki zakres udzielanych informacji.

Wniosek został uwzględniony z zachowaniem zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 479

95 k.p.c. Informacje, które udzieli pozwany zapewnią należytą ochronę praw powódki, a pozwanego nie obciążą w sposób nieuzasadniony i nie naruszą tajemnicy jego przedsiębiorstwa ponad potrzebę wynikającą z wyważenia interesów stron.

W konsekwencji powyższego Sąd uwzględnił żądanie powódki w sposób odpowiadający wnioskowi, niemniej jednak na uwzględnienie żądanie to zasługiwało częściowo tj. w zakresie, w jakim zachowanie pozwanego stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji podlegając w pozostałej części oddaleniu.

W pkt 6 postanowienia Sąd określił szczegółowe zasady korzystania i zapoznania się z udzielonymi informacjami.

Sędzia Jarosław Antoniuk