- Sygnatura akt
- XXIV GWo 473/25
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Katowicach
- Wydział
- XXIV Wydział Własności Intelektualnej
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 30 grudnia 2025 r.
- Opublikowano w portalu
- 13 marca 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Własność intelektualna
Zamówienia publiczne
Nieruchomości i budowy
© autorzy OpenStreetMap
Sąd oddalił wniosek autorów projektu o wstrzymanie prac przy restauracji parkowej
Przejdź do orzeczenia, 20 min czytania
Spór
Autorzy projektu koncepcyjnego restauracji parkowej domagali się wstrzymania prac budowlanych, twierdząc, że realizacja odbiega od ich projektu i narusza ich osobiste prawa autorskie. Obowiązana, czyli miasto przez jednostkę budżetową, wniosła o oddalenie wniosku.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że projekt koncepcyjny odtwarzał budynek według planów z lat 20. XX wieku i że autorzy przenieśli na obowiązaną prawa majątkowe oraz zgodę na prawa zależne. Budowę prowadzono na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie bezpośrednio według projektu koncepcyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania.
Dlaczego
Sąd uznał, że autorzy nie uprawdopodobnili roszczenia, bo projekt nie wykazywał cech indywidualności wymaganych dla utworu, a sam projekt ma charakter techniczny. Uznał też, że nie wykazali interesu prawnego, bo inwestycja została już zrealizowana w 2025 r.
Dla firm
Autor, który nieodpłatnie przeniósł prawa majątkowe do projektu i zgodził się na prawa zależne, traci co do zasady możliwość kwestionowania późniejszych działań inwestora. Wstrzymanie prac, które już zostały wykonane, nie chroni go przed skutkami.
Więcej o sprawie
Projekt koncepcyjny odtwarzał budynek według planów z lat 20. XX wieku, a obowiązana zbudowała już inwestycję w 2025 r. Autorzy przekazali obowiązanej prawa majątkowe do projektu w umowach z 10 grudnia 2021 r.
Projekt zgłoszono do Budżetu Obywatelskiego, a dalszą realizację przejął Miejski Zarząd Usług Komunalnych, który wybrał innego wykonawcę.
Fakt, że roboty budowlane były realizowane na podstawie projektu budowlanego (a nie bezpośrednio na podstawie projektu koncepcyjnego) nie stanowi naruszenia prawa autorskiego autorów projektu koncepcyjnego.
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Katowicach, XXIV Wydział Własności Intelektualnej
- Sygnatura
- XXIV GWo 473/25
Treść orzeczenia około 20 minut czytania
Teza: Zmienność projektu koncepcyjnego w procesie opracowania dokumentacji projektowej w wersji właściwej stanowi zjawisko naturalne i powszechne w praktyce (...) nie może on stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia praw autorskich.
Sygn. akt XXIV GWo 473/25
POSTANOWIENIE
Dnia 30 grudnia 2025 r.
Sąd Okręgowy w Katowicach XXIV Wydział Własności Intelektualnej
w następującym składzie:
Przewodniczący: sędzia Mariusz Witkowski
po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2025 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku uprawnionych (...), (...)
z udziałem obowiązanej (...)
o udzielenie zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania
postanawia:
oddalić wniosek.
Sędzia Mariusz Witkowski
Sygn. akt XXIV GWo 473/25
Uzasadnienie
postanowienia z dnia 30 grudnia 2025 r.
Uprawnieni (...) i (...) złożyli przeciwko obowiązanej (...) na podstawie art. 730 § 1 i § 2 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. 730
(
1 )§ 1 i § 2 k.p.c. w zw. art. 755 § 1 k.p.c., wniosek o udzielenie zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania, przysługujących uprawnionym roszczeń wobec obowiązanej o zaniechanie naruszania osobistych praw autorskich uprawnionych jako autorów koncepcji architektonicznej restauracji parkowej (...) na (...), poprzez:
a) nakazanie obowiązanej wstrzymania prac budowlanych prowadzonych w ramach realizacji projektu (...) na (...), na czas trwania postępowania;
b) zasądzenie od obowiązanej na rzecz uprawnionej (...) kosztów postępowania zabezpieczającego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
c) zasądzenie od obowiązanej na rzecz uprawnionego (...) kosztów postępowania zabezpieczającego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Obowiązana (...) w odpowiedzi na wniosek o udzielenie przed wszczęciem postępowania zabezpieczenia roszczeń, wniosła o oddalenie wniosku o zabezpieczenie w całości i zasądzenie od uprawnionych na rzecz obowiązanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Projekt koncepcyjny (...) w(...) autorstwa uprawnionych (...) i (...), stanowił próbę odtworzenia istniejącego wcześniej budynku (...) według planów pochodzących z lat 20 -tych budynku funkcjonującego w tych czasach w (...) jako (...) (dowód: Projekt Ogólnomiejski (...), a w szczególności wydruk zdjęcia (...) jako (...) z lat 20 – tych XX wieku k. 13 i następne akt).
Inwestycje prowadziła obowiązana (...) przez Miejski Zarząd Usług Komunalnych w (...), pod nazwą: (...) i realizowana była w wyniku złożonego wniosku do (...) Budżetu Obywatelskiego w 2022 r. (nr wniosku 311). Wniosek został złożony przez pana (...) — męża (...) - uprawnionej (fakt bezsporny).
(...) Budżet Obywatelski to postępowanie, w którym mieszkańcy zgłaszają projekty do realizacji w mieście i głosują na wybrane inicjatywy. Po etapie zgłaszania i weryfikacji projektów odbywa się powszechne głosowanie, na podstawie którego wyłaniane są zadania do realizacji. Elementem procedury jest to, że wnioskodawca projektu po jego zgłoszeniu nie uczestniczy już w dalszych etapach realizacji zadania. Realizacja wybranych projektów jest prowadzona przez miasto i odpowiednie jednostki samorządowe. Tym samym wnioskodawca pełni rolę inicjatora pomysłu, zaś późniejsza realizacja to zadanie miasta (obowiązanej). W przedmiotowej sprawie realizacja zadania została powierzona Miejskiemu Zarządowi Usług Komunalnych w S. — jednostce budżetowej Miasta S. (obowiązanej).
Obowiązanej wraz z otrzymanym projektem koncepcyjnym zostały nieodpłatnie przekazane prawa autorskie majątkowe do projektu jak również w zakresie praw autorskich osobistych obowiązana została upoważniona do sprawowania nadzoru autorskiego oraz do realizowania praw zależnych — opracowań. Obowiązana przeprowadziła postępowanie mające na celu wyłonienie wykonawcy wielobranżowego projektu budowlanego dla przedmiotowej inwestycji. Obowiązana zwróciła się z zapytaniem ofertowym również do uprawnionych jednak ich oferta nie była najkorzystniejsza cenowo. Po przeprowadzonym postępowaniu wybrano ofertę złożoną przez (...) prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w (...).
(dowody z dokumentów: projekt koncepcyjny wykonany przez obowiązanych, umowa o przeniesienie nieodpłatnie praw autorskich z dnia 10 grudnia 2021 r. - (...), umowa o przeniesienie nieodpłatnie praw autorskich z dnia 10 grudnia 2021 r. - (...), umowa o przeniesienie nieodpłatnie praw autorskich z dnia 10 grudnia 2021 - P. A., wniosek do Dyrektora (...) z informacją z otwarcia ofert, oferta uprawnionego, oferta (...) J. J., umowa z dnia 7 stycznia 2021 r. zawarta z (...) J. J. (...) k. 111 – 153 akt).
W dniu 8 kwietnia 2024 r. po przeprowadzeniu postępowania w trybie podstawowym w oparciu o zapisu ustawy Prawo zamówień publicznych zawarto umowę o roboty budowlane na wykonanie prac w zakresie przebudowy i rozbudowy pawilonu (...) na (...) z wykonawcą (...) Sp. z oo. z siedzibą w G.. Inwestycja prowadzona w ramach w/w umowy realizowana była w oparciu o prawomocną decyzję o pozwolenie na budowę nr (...) wydaną na podstawie dokumentacji projektowej opracowanej przez zespół projektowy (...) M. M. z siedzibą w K., a nie w oparciu o projekt koncepcyjny uprawnionych
(dowody z dokumentów: umowa z dnia 8 kwietnia 2024 r. zawarta z (...) Sp. z o.o. ((...)), decyzja nr (...) Prezydenta Miasta G. z dnia 4 lipca 2023 r. zatwierdzająca projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielająca pozwolenia na rozbudowę i przebudową pawilonu parkowego (...) (...) k. 142 do 162 akt).
Uprawnieni A. K. i K. L. są autorami projektu koncepcyjnego architektonicznego restauracji parkowej (...) na (...). Koncepcja ta została stworzona przez uprawnionych w ramach realizacji projektu modernizacji terenu przy budynku (...) w G.. Inwestorem była obowiązana (...) działająca przez Miejski Zarząd Usług Komunalnych w G., natomiast autorem projektu wykonawczego firma (...). Całość inwestycji została sfinansowana przez obowiązaną (...).
Od początku współpraca stron w zakresie w/w projektu była ścisła i bieżąca. Kwestie związane z realizacją inwestycji były przez obie strony (uprawnionych i obowiązaną) konsultowane i uzgadniane jak również przez wykonawcę projektu - tj. firmę (...).
Po rozpoczęciu budowy strona społeczna w tym uprawnieni zostali włączeni także do konsultacji przy nadzorze części architektonicznej. Początkowo spotkania odbywały się co tydzień, później co dwa tygodnie, a następnie w miarę potrzeby - jeśli na placu budowy pojawiały się kwestie wymagające wspólnego ustalenia. Strony prowadziły również regularną korespondencję za pośrednictwem poczty elektronicznej.
W miarę postępu prowadzonych prac dla uprawnionych było jasne, że całość projektu ma być realizowana zgodnie z projektem koncepcyjnym architektonicznym, w tym przy użyciu najwyższej jakości materiałów przewidzianych w dokumentacji. Potwierdzono wówczas m.in. następujące kwestie: realizację blachy zgodnej z projektem, zastosowanie kafli na barze, czy wykonanie posadzek z lastryko.
W toku prac, został wyłoniony również dzierżawca obiektu, który na spotkaniu z obowiązaną oraz stroną społeczną wyraził aprobatę dla realizacji inwestycji zgodnie z projektem koncepcyjnym architektonicznym oraz potwierdził kolory i próbki proponowanego lastryko i kafli.
W toku trwających prac nad restauracją parkową (...), uprawnieni z uwagi na dostrzeżenie zauważalnych różnić i nieścisłości pomiędzy przygotowaną uprzednio dokumentacją koncepcyjną projektową, a jej realizacją, informowali niejednokrotnie o tym fakcie Miejski Zarząd Usług Komunalnych w G..
Prezydent Miasta G. został informowany o braku dalszych konsultacji przez obowiązaną ze stroną społeczną w sprawie projektu „(...)”.
Pismem z dnia 2 lipca 2024 r. oraz 8 lipca 2024 r. uprawniona A. K. zwróciła się do obowiązanej w sprawie przedmiotowego projektu, z informacją, że w przypadku wszelkich modyfikacji zachodzi konieczność skontaktowania się z zespołem społecznym, który jest odpowiedzialny za ten projekt. Wskazała ona również, iż wszelkie zmiany w projekcie, które mogłyby naruszać prawo do integralności działa wymagają uprzedniej zgody jego autora. Z tego też względu, wniosła o niezwłoczny kontakt z zespołem społecznym w celu umówienia wszelkich planowanych zmian w projekcie.
Pismem z dnia 1 września 2025 r. uprawnieni (...) oraz (...) zwrócili się do Dyrektora Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych w G. z prośbą o pilne spotkanie na placu budowy. Swoją prośbę umotywowali dostrzeżeniem różnić i nieścisłości pomiędzy koncepcyjną dokumentacją projektową, a jej realizacją, a także wątpliwościami co do jakości wykonanych robót. Zaznaczyli również, że spostrzeżony problem dotyczy zmiany architektury zewnętrznych elementów budynku, a kontynuacja prac będzie jeszcze bardziej pogłębiać powstałe już rozbieżności pomiędzy projektem koncepcyjnym, a wykonaniem.
W odpowiedzi na w/w pismo, obowiązana w dniu 8 września 2025 r. poinformowała uprawnionych, że nad prawidłowością i zgodnością prac z dokumentacją projektową robót czuwają branżowi inspektorzy nadzoru wraz z nadzorem autorskim. Obowiązana poinformowała, że przedstawiciele Rady Miasta G. oraz Rady Dzielnicy zostaną zaproszeni na odbiór inwestycji. W dniu 22 września 2025 r. uprawnieni skierowali do obowiązanej pismo, stanowiące odpowiedź na otrzymaną korespondencję.
(dowody z dokumentów: (...). projekt koncepcyjny, korespondencja mailowa, korespondencja mailowa z dnia 7 listopada 2022 r., pismo Zastępcy Prezydenta Miasta z dnia 9 listopada 2022 r., korespondencja mailowa z dnia 30 listopada 2022 r., pismo z dnia 2 lipca 2024 r., pismo z dnia 8 lipca 2024 r., pismo z dnia 1 września 2024 r., pismo obowiązanej z dnia 8 września 2025 r., odpowiedź uprawnionych na pismo obowiązanej z dnia 8 września 2025 r. k. 13 – 55 akt).
W dniu 9 września 2025 r. pełnomocnik uprawnionych, działający w ich imieniu, wystosował do Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych w G. pismo z prośbą o niezwłoczne wyznaczenie terminu spotkania, na którym miały zostać omówione kwestie związane z realizacją projektu (...) na (...). Tytułem uzasadnienia wskazano, że pomimo początkowych zapewnień ze strony obowiązanej jako Inwestora oraz Generalnego Wykonawcy, prace wykonywane na budowie odbiegają od realizacji projektu z dokumentacją koncepcyjną architektoniczną. Wskazano, że autorom koncepcji architektonicznej obowiązanym, zależy na dalszej współpracy z Inwestorem, dlatego wyszli z inicjatywą wspólnego spotkania. Pismem z dnia 17 września 2025 r. obowiązana wystosowała odpowiedź na pismo pełnomocnika uprawnionych, w którym poinformowała, że nie jest w stanie wyznaczyć w zaproponowanym terminie spotkania i wniosła o jego wydłużenie do dnia 16 października 2025 r. Wniosła o uszczegółowienie zakresu zgłoszonych nieprawidłowości przed terminem planowanego spotkania. Pełnomocnik uprawnionych, pismem z dnia 23 września 2025 r. skierowanym do obowiązanej podtrzymał dotychczas przedstawione stanowisko.
Wyznaczony przez obowiązaną termin spotkania przypadał przed samym końcem prac, gdyż termin zakończenia inwestycji zaplanowano na połowę października 2025 r. Dlatego zdaniem uprawnionych, jakiekolwiek uzgodnienia w zakresie postulatów uprawnionych pozostaną bez znaczenia. W miejscu prowadzonych prac budowlanych obowiązywał zakaz wstępu dla osób nieupoważnionych, niemożliwym było żądać od uprawnionych dogłębnego wskazania dostrzeżonych nieprawidłowości, gdyż nie byli oni osobami uprawnionymi do swobodnego wejścia na teren budowy, w celu sprawdzenia zgodności prac z dokumentacją.
Z informacji uzyskanych przez uprawnionych od mieszkańców wynikało, że na składane przez nich prośby o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej inwestycji pod nazwą „(...)” m.in. w zakresie informacji o odstępstwach od pierwotnego koncepcyjnego projektu architektonicznego pawilonu wraz z datą wprowadzenia i zakresem wprowadzonych zmian, Miejski Zarząd Usług Komunalnych w G. informował, że udzieli wszelkich informacji w termiach, które również przypadają po zakończeniu prowadzonej budowy.
Stanowisko w przedmiotowej kwestii zabrała również Rada Dzielnicy (...), która w dniu 9 sierpnia 2025 r. podjęła Uchwałę nr (...) w sprawie wyrażenia stanowiska Rady Dzielnicy (...) dotyczącego realizacji inwestycji pod nazwą „(...)”. W Uchwale tej Rada Dzielnicy przedstawiła stanowczy postulat zakończenia realizacji prowadzonej inwestycji zgodnie z dokumentacją projektową oraz z najwyższą starannością w zakresie jakości wykonania i wykończenia obiektu. Rada Dzielnicy podkreśliła również, że w związku z licznymi zgłoszeniami mieszkańców dotyczącymi niepokojących odstępstw od projektu i niejasności w zakresie prowadzonych prac na terenie budowy wzywa Miejski Zarząd Usług Komunalnych w G. do: zwiększenia bieżącego nadzoru nad realizacją inwestycji oraz powołanie inspektora nadzoru inwestorskiego posiadającego odpowiednie doświadczenie, wiedzę i uprawnienia, ścisłego monitorowania zgodności prowadzonych prac z dokumentacją projektową oraz koncepcją społeczną zarówno w zakresie jakości wykonanych prac budowlanych jak i użytych materiałów oraz objęcia szczególną ochroną istniejących, cennych przyrodniczo drzew, w tym drzew o potencjalnym charakterze zabytkowym, znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji.
(dowody z dokumentów: pismo z dnia 9 września 2025 r. wraz z potwierdzeniem nadania i wydrukiem dotyczącym śledzenia przesyłki Poczty Polskiej S.A., pismo obowiązanej z dnia 17 września 2025 r., pismo z dnia 23 września 2025 r. wraz z potwierdzeniem nadania, uchwala nr (...) z dnia 9 sierpnia 2025 r. Rady Dzielnicy (...) - dot. realizacji inwestycji (...), korespondencja mailowa skierowana do Obowiązanego dot. Uchwały nr (...) k. 56 – 67 akt).
Sąd zważył, co następuje.
Wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia przed wszczęciem postępowania, nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 730 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, określanej dalej jako: ,,k.p.c.”), w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Według art. 734 zd. 1 k.p.c., do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji.
Stosownie do art. 747 k.p.c. zabezpieczenie roszczeń pieniężnych następuje przez:
1) zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego albo innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego;
2) obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową;
3) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu;
4) obciążenie statku albo statku w budowie hipoteką morską;
5) ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
6) ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego.
Z kolei stosownie do art. 755 § 1 k.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 1 k.p.c.), a także ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 2 k.p.c.).
Według art. 730
1 § 1, 2 i 3 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, a interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, zaś przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.
Przepis art. 730
1 k.p.c. nie zawiera definicji interesu prawnego, ale wskazuje, na czym polega jego wykazanie, aby możliwe było dokonanie zabezpieczenia roszczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia polega w szczególności na wskazaniu przez podmiot składający wniosek o udzielenie zabezpieczenia, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie lub w sprawach, w których wydane orzeczenie nie będzie nadawać się do wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia wiąże się ze wskazaniem dwóch okoliczności, które przemawiają za udzieleniem zabezpieczenia, tj. uniemożliwienie wykonania orzeczenia, albo możliwość powstania poważnych trudności w jego wykonaniu lub osiągnięciu celu, dla którego prowadzone jest postępowanie. Zasadniczo interes prawny wyraża się w tym, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Oceny interesu prawnego jako „potrzeby” udzielenia zabezpieczenia należy dokonywać według kryteriów obiektywnych, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, a nie według kryteriów subiektywnych, czyli subiektywnego odczucia uprawnionego o potrzebie udzielenia zabezpieczenia w danym przypadku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I ACz 665/17, LEX nr 2330638 i A. Jakubecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).
W przypadku roszczeń o świadczenia pieniężne brak zabezpieczenia może uniemożliwić lub poważnie utrudnić wykonanie przyszłego orzeczenia w sprawie w sytuacji gdy zagrożona jest wypłacalność obowiązanego. Niezbędnym elementem jest wskazanie przez uprawnionego okoliczności, które uprawdopodobnią istnienie ryzyka niewykonania orzeczenia, co może nastąpić np. poprzez powołanie się na dokonywane przez obowiązanego czynności związane z wyprowadzaniem majątku, jego upłynnianiem – zamieszczane ogłoszenia, co do sprzedaży jego poszczególnych składników majątkowych, na prowadzone w stosunku do niego postępowania egzekucyjne, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej lub przenoszenie jej do zewnętrznych podmiotów, zagrożenie upadłością (brak płatności, utrata płynności finansowej). Obawa jedynie artykułowana przez uprawnionych nie jest wystarczająca, musi być ona także wykazana nie w płaszczyźnie teoretycznych, hipotetycznych założeń, lecz jako rzeczywiście realne zagrożenie (T. Szanciło red., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 506–1217. Tom II. Wyd. 2, Warszawa 2023). W przedmiotowej sprawie uprawnieni we wniosku zakreślili jego ramy w taki sposób, iż przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne. Zatem nie musieli oni uprawdopodobnić zaistnienia w/w przesłanki zabezpieczenia i tej przesłanki, rzeczywiście nie uprawdopodobnili.
Stosownie do art. 755 § 1 k.p.c., uprawnieni domagali się zabezpieczenia poprzez wstrzymanie prac budowlanych prowadzonych w ramach realizacji projektu (...) Uprawnieni mieli zatem obowiązek uprawdopodobnić zarówno interes prawny, w takim udzieleniu zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania, jak i uprawdopodobnić swoje roszczenie.
W wyniku oceny zebranego w sprawie materiału, Sąd uznał, ze uprawnieni nie uprawdopodobnili swojego roszczenia.
Uprawnieni byli autorami jedynie
projektu koncepcyjnego, który stanowił punkt wyjścia procesu projektowego, ale nie był dokumentem finałowym do realizacji inwestycji.
Projekt koncepcyjny został przekazany obowiązanej wraz z autorskimi prawami majątkowymi i prawami zależnymi, co upoważniało obowiązaną do dysponowania projektem (umowy o przeniesienie nieodpłatnie praw autorskich z dnia 10 grudnia 2021 r. k. 126 -127 akt).
Zmienność projektu koncepcyjnego w procesie opracowania dokumentacji projektowej w wersji właściwej stanowi zjawisko naturalne i powszechne w praktyce inżynierskiej i architektonicznej. Słusznie wskazała obowiązana, że nie może on stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia praw autorskich.
Fakt, że roboty budowlane były realizowane na podstawie projektu budowlanego (a nie bezpośrednio na podstawie projektu koncepcyjnego) nie stanowi naruszenia prawa autorskiego autorów projektu koncepcyjnego. Fakt, że uprawnieni przekazali na piśmie obowiązanej pełnię autorskich praw majątkowych do projektu koncepcyjnego wraz ze zgodą na wykonywanie praw zależnych w tym opracowań, stanowi świadomą i dobrowolną rezygnację z możliwości kwestionowania dalszych działań obowiązanej w tym zakresie, w tym działań podejmowanych w ramach procesu inwestycyjnego (§ 3 pkt 3 oraz pkt 4 umów o przeniesienie nieodpłatnie praw autorskich z dnia 10 grudnia 2021 r. k. 126 -127 akt).
Zgodnie z art. 2 pkt 1, 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. (ze zm.) o prawie autorskim i prawach pokrewnych, opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego. Rozporządzanie i korzystanie z opracowania zależy od zezwolenia twórcy utworu pierwotnego (prawo zależne), chyba że autorskie prawa majątkowe do utworu pierwotnego wygasły. W przypadku baz danych spełniających cechy utworu zezwolenie twórcy jest konieczne także na sporządzenie opracowania.
Obowiązana (na skutek w/w umów z uprawnionymi) stała się uprawniona do dysponowania projektem koncepcyjnym, uzyskała prawo do zlecenia opracowania projektu budowlanego opartego na koncepcji jak i uzyskała prawo do realizacji inwestycji zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. Uprawnieni nie mogą zatem skutecznie kwestionować działań, co do których wcześniej wyrazili pisemną zgodę.
Niezależnie od powyższych rozważań, które prowadzą do wniosku że uprawnieni nie uprawdopodobnili istnienia swojego roszczenia, Sąd powziął wątpliwość czy
projekt koncepcyjny stworzony przez uprawnionych w ogóle mógł stanowić przedmiot ochrony prawa autorskiego.
Zgodnie z art. 2 pkt 4 cytowanej wyżej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, za opracowanie nie uważa się utworu, który powstał w wyniku inspiracji cudzym utworem.
Z samego projektu koncepcyjnego wynika, że dotyczy on „odtworzenia budynku (...) znajdującego się na (...) nr (...) obręb (...) należącej do gminy G. według planów pochodzących z lat 20 -tych budynku funkcjonującego w tych czasach w G. jako (...)
(projekt ogólnomiejski (...) wG. k. 13 i następne akt). Projektowi uprawnionych chociażby z tego powodu brak jest cech innowacyjności i indywidualności.
Projekt koncepcyjny (...) w (...) autorstwa uprawnionych, stanowi próbę odtworzenia budynku „(...) według planów pochodzących z lat 20 -tych budynku funkcjonującego w tych czasach w G. jako (...) a nadto zdaje się być inspirowany słynnym (...) na K. przy (...) w K.. Jest to budynek i miejsce powszechnie znane, istniejące od przeszło stu lat. Wybudowany został w 1900 r., a jego projektantem miał być J. R.. Jest to budowla powszechnie znana co potwierdza także umieszczenie jej w akcji promocyjnej (...), która co jest faktem publicznie znanym, miała się odbyć w 2024 r., z okazji premiery 4 sezonu serialu „(...)”, gdzie pierwszoplanowi męscy aktorzy odwiedzili (...) i jedli zapiekanki ze słynnego (...) na (...)
(dowód: (...)
B.
(...).
Stworzony przez uprawnionych projekt koncepcyjny (...), powinien spotkać się z brakiem ochrony prawnoautorskiej albowiem nie uprawdopodobniono, aby ten projekt koncepcyjny stanowił utwór. Według oceny Sądu, przedmiotowy projekt jest projektem koncepcyjnym, nie posiadającym indywidualnego nowego charakteru. Projekt ten zasadniczo jest jedynie dziełem technicznym, zawarte w nim rozwiązania wynikały z wymogów technicznych oraz założenia odtworzenia budynku (...) według stanu z lat 20 – tych, a nie z twórczej innowacyjności uprawnionych jako jego autorów (wydruk zdjęcia (...) jako (...) z lat 20 – tych XX wieku k. 13 akt).
Wiodąca linia orzecznicza, którą Sąd orzekający podziela, uznaje, że same rozwiązania techniczne przedstawione w dokumentacji nie stanowią przedmiotu ochrony prawa autorskiego.
Sąd orzekający, podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy, iż na utwór jako przedmiot prawa autorskiego, należy patrzeć, przez to czy przejawia się jako działalność twórcza będąca wynikiem samodzielnego wysiłku autora rezultat, jednocześnie różniący się od innych rezultatów analogicznego działania mający atrybut nowości. Niekwestionowany w orzecznictwie jest związek z pojęciem oryginalności, a "oryginalny" oznacza tyle, co samoistny, autentyczny, niebędący powtórzeniem. Indywidualny charakter dzieła wyraża się natomiast w tym, że odbiega ono od innych przejawów podobnego działania w sposób świadczący o jego orginalnosci i niepowtarzalności. Wątpliwości co do twórczego i indywidualnego charakteru projektu koncepcyjnego uprawnionych wynikają z tego, że dotyczą one obiektywnie istniejącego a nie tworzonego nowego stanu rzeczy, przedmiot i zakres projektu był z góry ustalony (odtworzenie budynku (...)), zatem dla uprawnionych nieuniknione było oparcie się na wcześniejszym dorobku.
Uprawnieni nie uprawdopodobnili aby projekt koncepcyjny ogólnomiejski (...) był utworem, albowiem nie uprawdopodobnili wystąpienie specyficznych, będących wynikiem indywidualnej kreacji autora, elementów wyrażających się w sposobie doboru i prezentacji projektu oraz jego interpretacji, a także aby można się było doszukać formy osobistego i swobodnego ujęcia. A takie elementy, mogłyby zadecydować o uznaniu dzieła ((...), za przedmiot prawa autorskiego (por. wyroki SN: z 30 czerwca 2005 r. IV CK 763/04, z dnia 8 listopada 1932 r., II 1 K 1092/32, Zb.Urz. 1933, nr 1, poz. 7, z dnia 21 marca 1938 r., II C 2531/37, Zb.Urz. 1939, nr 2, poz. 61 i z dnia 31 marca 1938 r., OSP 1938, poz. 545).
Oceniając rozwiązania techniczne zawarte w projekcie uprawnionych na gruncie prawa autorskiego należy powtórzyć pogląd, iż ochronie nie podlega techniczne rozwiązanie zastosowane w projekcie i przedstawione w dokumentacji technicznej, ponieważ stoi temu na przeszkodzie brak cechy indywidualności, z tym, że może ona objąć dzieła techniczne, o ile konkretna dokumentacja wykazuje cechy wyróżniające i zawiera swoiste cechy osiągnięte dzięki indywidualnemu wkładowi pracy twórczej autorów, uzyskane przy wykorzystaniu swobody twórczej. Uprawnieni takiej swobody twórczej nie mieli skoro ich celem było odtworzenie istniejącego budynku (...) (tak SA w Warszawie w wyroku z dnia 22 kwietnia 2022 r. sygn. VII Aga 851/21).
Dla Sądu orzekającego nie budzi wątpliwości, że prawidłowym jest pogląd wyrażony w cytowanym wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 22 kwietnia 2022 r., że przejawem działalności twórczej jest będący wynikiem samodzielnego wysiłku autora rezultat różniący się od innych rezultatów, a indywidualny charakter dzieła wyraża się w tym, że odbiega ono od innych przejawów podobnego działania w sposób świadczący o jego swoistości i niepowtarzalności, zaś cechą procesu twórczego jest to, aby był on subiektywnie nowy dla samego twórcy, a rezultat działalności twórczej autora powinien być dla niego poprzednio nieznany. Tych przejawów działalności twórczej uprawnieni nie uprawdopodobnili. Nie uprawdopodobnili aby stworzony przez nich projekt posiadał cechę indywidualności.
Wobec powyższego, Sąd uznał że uprawnieni nie uprawdopodobnili dochodzonego roszczenia.
W przedmiotowej sprawie, jak już wyżej wskazano, należało rozważyć interpretację przepisu art. 730
1 k.p.c., z którego można wywieść, iż interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia polega w szczególności na wskazaniu przez podmiot składający wniosek o udzielenie zabezpieczenia, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie lub w sprawach, w których wydane orzeczenie nie będzie nadawać się do wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia wiąże się ze wskazaniem dwóch okoliczności, które przemawiają za udzieleniem zabezpieczenia, tj. uniemożliwienie wykonania orzeczenia, albo możliwość powstania poważnych trudności w jego wykonaniu lub osiągnięciu celu, dla którego prowadzone jest postępowanie.
W odniesieniu do spraw z zakresu własności intelektualnej wskazuje się, że w przypadku zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych szczególnym przejawem interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia jest konieczność odwrócenia szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków. Interes ten sprowadza się do potrzeby uzyskania natychmiastowej ochrony prawnej w celu zapobieżenia niekorzystnym skutkom kontynuowania działalności przez obowiązaną.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie powód nie uprawdopodobnił istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, albowiem nie grozi mu szkoda skoro nie kwestionuje, że przeniósł swoje prawa do projektu na jednostkę obowiązanej (§ 3 pkt 3 oraz pkt 4 umów o przeniesienie nieodpłatnie praw autorskich z dnia 10 grudnia 2021 r. k. 126 -127 akt).
Niezależnie od tego faktem powszechnie znanym jest, że obowiązany wybudował już w 2025 r. (...), uprawnieni nie uprawdopodobnili zatem interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Brak zabezpieczenia przez nakazanie obowiązanemu wstrzymania prac budowlanych, które już faktycznie wykonano w 2025 r. nie zabezpieczy interesów uprawnionych ((...),
(...)
(...)).
Reasumując wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia przed wytoczeniem powództwa podlegał oddaleniu na podstawie art. 730
1 § 1 k.p.c. albowiem uprawnieni nie uprawdopodobnili zarówno roszczenia jak i interesu prawnego.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Dnia 28 stycznia 2026 r.
Sędzia Mariusz Witkowski
Hasła tematyczne: Postępowanie zabezpieczające
73 dni od wyroku do publikacji
- Wyrok 30 grudnia 2025 r.
- Portal: 13 marca 2026 r.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.