Odwołanie nadane dzień po terminie. NSA oddalił skargę byłego członka zarządu

Wyrokiem z 6 czerwca 2023 r., sygn. V SA/Wa 2264/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. N. (dalej zwanego skarżącym lub odwołującym się) na postanowienie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 21 lipca 2022 r., nr DIR-IIa.025.35.2022.DJ.1, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, oddalił skargę.

W stanie faktycznym sprawy Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) decyzją z dnia 3 czerwca 2022 r., nr DK/110/2022, orzekła o odpowiedzialności skarżącego, jako byłego członka zarządu sp. z o.o., solidarnie z ta spółką, za jej zobowiązania. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 21 czerwca 2022 r.

Pismem z dnia 6 lipca 2022 r., nadanym tego samego dnia w placówce pocztowej, skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji.

Postanowieniem z dnia 21 lipca 2022 r. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, działając na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśnił, że z załączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji PARP wynika, że doręczenia jej dokonano w dniu 21 czerwca 2022 r., co oznacza, że przewidziany w art. 129 § 2 K.p.a. czternastodniowy dniowy termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 5 lipca 2022 r. Tymczasem termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem odwołanie zostało m.in. nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego.

Wobec powyższego Minister stanął na stanowisku, że w związku z upływem w dniu 5 lipca 2022 r. terminu do wniesienia odwołania, odwołanie skarżącego nadane placówce pocztowej w dniu 6 lipca 2022 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności i jako takie nie mogło zostać rozpatrzone.

WSA w Warszawie, po rozpoznaniu skargi odwołującego się, oddalił tę skargę uznając, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji PARP z dnia 3 czerwca 2022 r. Uchybienie terminu stanowi okoliczność o charakterze obiektywnym i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybieniu terminowi. Terminy wnoszenia odwołań są zaś terminami ustawowymi, a więc nie mogą być one przedłużane ani skracane przez organ administracji publicznej. Są też terminami procesowymi, obliczanymi według przepisów K.p.a., których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu.

WSA w Warszawie zauważył, że w treści skargi jej autor nie sformułował zarzutów względem zaskarżonego postanowienia i nie wskazał na wadliwość czynności organu, zmierzających do ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Natomiast podnoszone przez skarżącego zarzuty wobec decyzji PARP pozostawały bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniósł odwołujący się, zaskarżając ten wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a.:

a) poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia do zarzutów podniesionych w skardze i gołosłowne stwierdzenie "braku związku" pomiędzy nimi a postanowieniem,

b) poprzez brak stanowiska wobec zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, odnoszących się do zbierania i oceny materiału dowodowego, a tym samym - brak ustalenia, czy organ administracji zbadał i uwzględnił cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, co z kolei oznacza, że nie zostało stwierdzone, czy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i wyczerpujący,

2) art.151 P.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP - poprzez pozbawienie skarżącego prawa do rozpoznania sprawy przez niezależny sąd, przy jednoczesnym braku możliwości kontestowania decyzji zwrotowej po wykreśleniu jej adresata z Krajowego Rejestru Sądowego, w wyniku czego skarżący utracił możliwość działania w imieniu adresata decyzji zwrotowej, w wyniku czego z kolei zagadnienie zwrotu uzyskanego dofinansowania nie stało się nigdy przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez żaden organ.

Ba tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono okoliczności dotyczące podstaw orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, wraz ze spółką, za jej zobowiązania, a także te okoliczności, które dotyczyły samych należności dochodzonej od spółki.

Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.

Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Skarżący kasacyjnie w niniejszym przypadku sformułował przeciwko kwestionowanemu przez siebie wyrokowi WSA w Warszawie dwa zarzuty, w przypadku których nie zadeklarował wprost czy ich podstawę stanowi art. 174 P.p.s.a. pkt 1) czy też pkt 2). Innymi słowy nie wskazał czy poprzez nie dąży do wykazania naruszenia przez Sąd przepisów prawa materialnego czy też przepisów postępowania. Niemniej jednak zaznaczyć w tym miejscu należy, że z uwagi na prawną podstawę tych zarzutów, a także postać ich twierdzeń, koncentrujących się na procesowych aspektach sprawy, przyjąć należy, że oba te zarzuty odnoszą się do naruszenia przepisów postepowania.

Zanim jednak Naczelny Sąd Administracyjny kolejno odniesie się do tych zarzutów, na wstępie rozważań w tym przedmiocie zaznaczyć należy, że przedmiotem oceny WSA w Warszawie, realizowanej pod kątem legalności, było postanowienie Ministra Funduszy i Rozwoju, stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji PARP. W związku z tym wszelakie okoliczności związane z zasadnością wydania przedmiotowej decyzji, ich merytorycznymi podstawami, wykraczały poza granice niniejszej sprawy a co za tym idzie granice orzekania Sąd.

Analogicznie też nie mieszczą się one w zakresie kognicji Naczelnego Sadu Administracyjnego. W związku z tym wszelakie argumenty odnoszące się do zasadności przypisania skarżącemu solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki, w sposób szczególny wyeksponowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie mogły być przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie, tym bardziej że nie zostały one powiązane z postacią podniesionych zarzutów kasacyjnych.

W pierwszym z zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono naruszenie przez WSA w Warszawie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w związku z nieodniesieniem się do zarzutów, jakie zostały zawarte w skierowanej do niego skardze. W tym wypadku stwierdzić należy, że zarzut ten nie znajduje uzasadnionych podstaw, gdyż wojewódzki sąd administracyjny nie jest zobowiązany do ustosunkowywania się do wszystkich zarzutów rozpoznawanej przez siebie skargi. Winien bezwzględnie odnieść się on wyłącznie do tych zarzutów, które mają istotne znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Skoro więc Sąd pierwszej instancji uznał zarzuty rozpoznawanej skargi za nieodnoszące się do istoty sprawy, a więc związane z okolicznościami wykraczającymi poza grancie sprawy, to ich pominięcie, z uwagi na tę właśnie ich cechę, nie może być rozpatrywane w kategoriach naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Tak więc taki sposób ich potraktowania przez WSA w Warszawie nie stanowi naruszenia prawa.

Podobnie brak jest podstaw do przyjęcia, że WSA w Warszawie, oddalając skargę odwołującego się na postanowienie stwierdzające uchybienie przez niego terminu do wniesienia odwołania, dopuścił się naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 151 P.p.s.a. Nie sposób jest bowiem przyjąć, że zasadne wytknięcie stronie postępowania złożenia środka odwoławczego z uchybieniem przewidzianego na to termu, które znajduje potwierdzenia w faktach (a których prawidłowości ustalenia strona skarżąca nie podważyła), jest przejawem naruszenia prawa do sądu.

Bez wpływu na wyżej przedstawioną ocenę pozostają podnoszone przez skarżącego okoliczności oparte na twierdzeniach związanych z brakiem możliwości kwestionowania, w przewidzianym na to trybie, decyzji zwrotowej, w związku z wykreśleniem jej adresata z Krajowego Rejestru Sądowego. Jak to bowiem już wyżej stwierdzono, tego rodzaju aspekty sprawy wykraczają poza granice niniejszej sprawy, obejmującej jedynie procesowe zagadnienie związane z uchybieniem przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu – Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej kwotę 360 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Obejmuje ona zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną