NSA oddalił skargę kasacyjną: zwrot akcyzy za olej napędowy wykluczał świadczenie pielęgnacyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 41/25, oddalił skargę G.C., zwanego dalej "skarżącym" lub "skarżącym kasacyjnie", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, zwanego dalej "Kolegium", z dnia 25 listopada 2024 r., nr SKO.PS-80/4686/1733/2024, w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Od wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną wniósł G.C. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, podniesiono podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Skarżący kasacyjnie zarzucił:

1. naruszenie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r.";

2. naruszenie przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", (zasady prawdy obiektywnej) poprzez wadliwą weryfikację wniosku skarżącego o świadczenie pielęgnacyjne i ustalenie, że skarżący jest producentem rolnym i nie zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym.

Skarżący kasacyjnie w oparciu o powołane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i uchylenie decyzji Kolegium z dnia 25 listopada 2024 r. W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o dopuszczenie dowodu z akt postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta Gminy Mniów, znak FN3 1 53.2/PoS/2025.KW a także o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionego zarzutu.

W sprawie nie złożono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 41/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Na wezwanie Sądu I instancji pełnomocnik skarżącego kasacyjnie w piśmie procesowym z dnia 22 sierpnia 2025 r. (data wpływu do Sadu 27 sierpnia 2025 r.) złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie nie wskazał wyraźnie czy zarzuty opiera na naruszeniu prawa materialnego i w jakiej postaci, czy na naruszeniu przepisów postępowania. Biorąc pod uwagę ich treść Naczelny Sąd Administracyjny uznał, ze skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach przewidzianych w art. 174 P.p.s.a., to znaczy zarzut pierwszy dotyczy naruszenia przepisów prawa materialnego, natomiast zarzut drugi dotyczy naruszenia przepisów postępowania.

W zarzucie naruszenia prawa materialnego pełnomocnik skarżącego kasacyjnie nie wskazuje jednak, czy zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, czy przez niewłaściwe zastosowanie, czy też zarzut ten opiera na obu formach naruszenia prawa.

Jakkolwiek dwie postacie naruszenia prawa materialnego - przez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie - w procesie stosowania prawa mogą pozostawać ze sobą w funkcjonalnym związku, to jednak nie powinny być utożsamiane, tym bardziej że ustawodawca wyraźnie je wyodrębnił (zob. wyrok NSA z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt III FSK 1610/23). Zarzucane postacie naruszenia prawa materialnego winny być wyraźnie wskazane i uzasadnione. Błąd wykładni polega na wadliwym zrekonstruowaniu normy prawnej z przepisu prawa, wyrażający się w mylnym zrozumieniu przez sąd jego treści, a więc wadliwym ustaleniu wpisanego w ten przepis sensu normatywnego. Zarzut błędnej wykładni powinien obejmować zarówno konkretyzację nieprawidłowości wykładni przeprowadzonej przez sąd wojewódzki, jak i wyjaśnienie prawidłowej - zdaniem strony - rekonstrukcji normy prawnej z przepisu. Natomiast niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego obejmuje nieprawidłowość działania sądu w postaci uznania, że ustalony w sprawie, konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi wpisanemu w hipotezę określonej normy prawnej. Polega on na przyjęciu przez sąd błędnej oceny zastosowania (bądź niezastosowania) przez organ administracji przepisu prawa materialnego w odniesieniu do stanu konkretnej sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że ocena tego rodzaju zarzutu, może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa wyroku, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Niewłaściwe zastosowanie normy prawa polega w tym przypadku na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie objętej dyspozycją przepisu. Co istotne - nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 1343/24, CBOSA). Błędne zastosowanie prawa materialnego to błąd polegający na mylnym przyjęciu związku, jaki zachodzi pomiędzy ustalonymi w procesie faktami a przepisem prawnym.

W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie tylko nie wykazał na czym polega błędne rozumienie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przez Sąd I instancji, ani też jaka powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów i prawidłowe zastosowanie. Skarżący w ogóle nie odniósł się do kwestii rozumienia tych przepisów przyjętego przez Sąd I instancji. Z treści zarzutu i z całej treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący w istocie przez zarzut naruszenia prawa materialnego podejmuje polemikę z ustaleniami stanu faktycznego. W związku z tym należy podkreślić, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych.

Z tych względów zarzut naruszenia prawa materialnego nie mógł zostać uwzględniony.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. poprzez wadliwą weryfikację wniosku skarżącego o świadczenie pielęgnacyjne i ustalenie, że skarżący jest producentem rolnym i nie zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym.

W oparciu o dokumentację zgromadzoną w aktach administracyjnych Sąd I instancji słusznie zaakceptował ocenę orzekających w sprawie organów , że skarżący jest producentem rolnym i nie zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym. G.C., na skutek wniosków złożonych w lutym i sierpniu 2024 r., otrzymał zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, w łącznej kwocie 406,77 zł., co jest okolicznością niesporną. W orzecznictwie prezentowany jest trafny pogląd, że zwrot podatku akcyzowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1948 ze zm.) przysługuje wyłącznie w przypadku wykorzystania oleju napędowego oznaczonego kodem CN 2710 19 43 do 2710 19 48, kodem CN 2710 20 11 do CN 2710 20 19 oraz kodem CN 3826 00 do produkcji rolnej, o czym świadczy brzmienie art. 1 tej ustawy. Wprawdzie zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej przysługuje producentowi rolnemu, za którego w myśl art. 3 ust. 2 uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, to jednak, z uwagi na treść art. 1 tej ustawy zwrot ten przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy olej napędowy był wykorzystany do produkcji rolnej (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1948/22). Uzyskanie zatem przez skarżącego zwrotu podatku akcyzowego za 2024 r., to jest za rok, w którym złożył on wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazuje, ze pozostawał on w tym okresie czynnym zawodowo rolnikiem, co wykluczało możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.