- Sygnatura akt
- II SAB/Po 175/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 16 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Burmistrz odsyłał wniosek do związku gmin. Sąd stwierdził bezczynność, nie rażącą
Przejdź do orzeczenia, 32 min czytania
Spór
Skarżąca I. D. domagała się od Burmistrza Miasta i Gminy dokumentów i danych dotyczących podwyżki opłaty za odpady, w tym wyciągu z głosowania burmistrza na zgromadzeniu Komunalnego Związku Gmin Regionu. Organ odpowiadał, że żądane informacje są w zasobie związku.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że pismo z 29 maja 2026 r. nie rozpatrzyło wniosku we właściwy sposób, a organ wyjaśnił w piśmie z 19 czerwca 2026 r., że nie posiada żądanych dokumentów w swoim zasobie. Twierdzenia skarżącej o wiedzy burmistrza jako członka zgromadzenia sąd uznał za nieuzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, stwierdził bezczynność bez rażącego naruszenia prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od organu 100 zł kosztów sądowych.
Dlaczego
Sąd uznał, że przekazanie wniosku do związku i pierwotna odpowiedź nie świadczą o lekceważeniu prawa, a dodatkowa odpowiedź z 19 czerwca usunęła stan bezczynności. Brak uznania bezczynności za rażącą wykluczył grzywnę i sumę pieniężną.
Dla firm
Odpowiedź, która nie rozstrzyga wniosku merytorycznie, nie kończy bezczynności. Organ, który nie ma żądanej informacji, musi to jednoznacznie oświadczyć i uwiarygodnić.
Więcej o sprawie
Wniosek dotyczył dokumentu z głosowania burmistrza na zgromadzeniu związku gmin z 14 maja 2026 r. Pierwsza odpowiedź organu z 29 maja nie mówiła wprost, czy gmina posiada żądane informacje.
Skarżąca powoływała wyroki NSA z sygnaturami, pod którymi takich orzeczeń nie ma, a sąd uznał to za przypadek halucynacji AI.
Sąd stoi na stanowisku, że brak uznania, iż organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności o charakterze rażącym, powoduje, iż niezasadne staje się zastosowanie tak drastycznych środków dyscyplinujących.
- Rozstrzygnięcie
- Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Sygnatura
- II SAB/Po 175/26
Treść orzeczenia około 32 minuty czytania
Dnia 16 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Paweł Daniel Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2026 roku sprawy ze skargi I. D. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy do rozpoznania wniosku z dnia 15 maja 2026 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Burmistrza Gminy [...] na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
I. D. wnioskiem z 15 maja 2026 r., powołując się na art. 61 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
Udostępnienie oficjalnego dokumentu (wyciągu z protokołu głosowania imiennego lub karty do głosowania) ze Zgromadzenia Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] (dalej: "Zgromadzenie KZGRL") z 14 maja 2026 r. potwierdzającego oddanie przez Burmistrza (lub jego pełnomocnika) głosu "ZA" uchwałą podnoszącą stawkę opłaty za odpady komunalne do kwoty [...]zł od mieszkańca.
Udostępnienie dokładnych danych liczbowych (w tonach) dotyczących masy odpadów komunalnych wytworzonych na terenie samej gminy [...] w rozbiciu na poszczególne frakcje (tworzywa sztuczne, papier, szkło, bio, zmieszane) za okres od wejścia w życie krajowego systemu kaucyjnego (październik 2025 r.) do końca kwietnia 2026 r. w porównaniu do analogicznego okresu rok wcześniej (października 2024 r. – kwiecień 2025 r.).
Udostępnienie kalkulacji matematycznej uzasadniającej wzrost stawki z [...] zł na [...] zł, przy czym strona zastrzegła, że informacją satysfakcjonującą nie będzie ogólne powołanie się na wskaźnik inflacji konsumenckiej GUS, wzrost płacy minimalnej, czy cen paliw. W ramach realizacji tego punktu wniosła o wskazanie mierzalnych i udokumentowanych danych: 1. dokładnej kwoty deficytu finansowego (w zł) wygenerowanego w latach 2024-2025 przez system gospodarki odpadami wyłącznie na terenie gminy [...]; 2. wyszczególnienia o ile złotych (w ujęciu netto i brutto) wzrosła stawka za odbiór jednej tony odpadów w umowie z firmą wywozową obsługującą gminę [...] w roku 2026 w porównaniu do roku 2025.
Wskazania daty, numeru pisma oraz udostępnienie pełnej treści oficjalnego wystąpienia, interwencji lub wniosku formalnego, jaki Burmistrz złożył do Zarządu lub Zgromadzenia KZGRL przed wczorajszym głosowaniem, mającego na celu zablokowanie podwyżki lub wynegocjowanie niższej stawki w celu ochrony budżetów domowych mieszkańców [...]. W przypadku braku takich pism strona wniosła o jednoznaczne i pisemne wskazanie informacji o ich nieistnieniu.
Udostępnienie analiz prawno-finansowych przygotowanych dla Burmistrza wykazujących dlaczego w gminie [...] (w ramach struktur KZGRL) nie wprowadzono programów osłonowych chroniących najuboższych mieszkańców i seniorów (np. dopłat z budżetu gminy, zniżek z tytułu Karty Dużej Rodziny) przed skutkami podwyżki opłaty śmieciowej do kwoty [...]zł.
Udostępnienie pełnego protokołu wraz z załącznikami z posiedzenia Zgromadzenia Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] z 14 maja 2026 r., a w przypadku posiadania przez Urząd – również zapisu audio/wideo z przebiegu tych obrad.
Strona zwróciła się o udostępnienie żądanych informacji w formie elektronicznej na podany adres e-mail.
W odpowiedzi pismem z 29 maja 2026 r., nr [...], wskazano, że wniosek o informację dotyczącą pkt 1, 2, 3, 5 oraz 6 należy wystąpić do Komunalnego Związku Gmin Regionu [...], ul. [...], [...]. Wynika to z uchwały Rady Miejskiej [...] z 21 czerwca 2012 r., nr [...], w sprawie utworzenia związku międzygminnego pod nazwą "Komunalny Związek Gmin Regionu [...]". Odpowiedź dotyczącą pkt 4 brak, pkt 5 Burmistrz na sesji Rady Miejskiej [...] w dniu 25 maja 2025 r. przedstawił radnym Rady Miejskiej [...] możliwości prawne łagodzenia podwyżki za śmieci w ramach KZGRL. Należy śledzić prace Rady Miejskiej [...] i działania zmierzającego do wprowadzenia zaproponowanych rozwiązań.
Do pisma załączono uchwałę o utworzeniu KZGRL wraz ze statutem.
W skierowanej do tut. Sądu skardze, ujętej w piśmie z 9 czerwca 2026 r., skarżąca I. D. zakwestionowała bezczynność Burmistrza polegającą na rażącym braku merytorycznego i zgodnego z prawem rozpoznania wniosku oraz zwróciła się o: 1. zobowiązanie Burmistrza do pełnego i merytorycznego rozpoznania wniosku z 15 maja 2026 r. w zakresie wszystkich punktów (pkt 1-6) przez udostępnienie żądanych informacji publicznych lub wydanie stosownej decyzji o odmowie w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt wraz z wyrokiem; 2. stwierdzenie, że Burmistrz dopuścił się bezczynności; 3. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z 19 czerwca 2026 r., nr [...], Burmistrz w odpowiedzi na wniosek z 15 maja 2026 r. wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu sprawy udziela następujących, doprecyzowanych odpowiedzi na poszczególne punkty wniosku.
Ad. 1. Żądany dokument stanowi dokumentację Zgromadzenia KZGRL i jest wytwarzany oraz przechowywany przez Biuro KZGRL, jako organ prowadzący obsługę Zgromadzenia. Urząd Miasta i Gminy w [...] nie posiada w swoich zasobach własnej kopii wskazanego dokumentu. Dokument jest udostępniany w BIP KZGRL pod adresem: [...]
Ad. 2. Dane liczbowe dotyczące masy odpadów komunalnych wytworzonych na terenie gminy [...] są gromadzone i przetwarzane w ramach systemu gospodarki odpadami prowadzonego przez KZGRL. Urząd Miasta i Gminy w [...] nie prowadzi odrębnej, własnej ewidencji mas odpadów w podziale na frakcje i nie posiada żądanych zestawień w swoich zasobach. Dodatkowo wskazano na uchwałę Rady Miejskiej [...] z 21 czerwca 2012 r., nr [...], w sprawie utworzenia związku międzygminnego pod nazwą "Komunalny Związek Gmin Regionu [...]", a także podano, że dysponentem żądanych danych jest KZGRL.
Ad. 3. Kalkulacje finansowe i matematyczne, na podstawie których ustalono stawkę opłaty, zostały sporządzone w ramach prac KZGRL, jako organu właściwego do ustalania metody i wysokości opłat oraz planu finansowego systemu gospodarki odpadami. Urząd Miasta i Gminy w [...] nie dysponuje odrębną, własną kalkulacją matematyczną w rozumieniu opisanym we wniosku, opracowaną wyłącznie na potrzeby gminy [...]. W szczególności Urząd: 1) nie posiada odrębnego dokumentu zawierającego dokładną kwotę deficytu finansowego systemu gospodarki odpadami wyłącznie na terenie gminy [...] za lata 2024-2025, sporządzonego w formie kalkulacji, o którą skarżąca wnioskuje, 2) odrębnego dokumentu zawierającego szczegółowe wyliczenie o ile zł (netto i brutto) wzrosła stawka za odbiór jednej tony odpadów w umowie z firmą wywozową obsługującą gminę [...] w roku 2026 w porównaniu do roku 2025 – dane te znajdują się w dokumentacji przetargowej i umowach prowadzonych przez KZGRL jako zamawiającego. Dysponentem szczegółowych kalkulacji i danych dotyczących stawek za odbiór jednej tony odpadów jest KZGRL.
Ad. 4. Burmistrz nie kierował do Zarządu ani do Zgromadzenia KZGRL w okresie poprzedzającym głosowanie 14 maja 2026 r. żadnych oficjalnych pism, wystąpień, interwencji ani wniosków formalnych, których celem byłoby zablokowanie podwyżki stawki opłaty lub wynegocjowanie niższej stawki w rozumieniu opisanym we wniosku. W konsekwencji nie istnieją w Urzędzie Miasta i Gminy w [...] dokumenty, o które skarżąca w tym pkt wnioskuje.
Ad. 5. W Urzędzie Miasta i Gminy w [...] nie sporządzono odrębnego sformalizowanego dokumentu w postaci pisemnej "analizy prawno-finansowej" o zakresie wskazanym we wniosku, adresowanej imiennie do Burmistrza. Kwestie możliwych działań łagodzących zostały omówione w ramach przygotowań do sesji Rady Miejskiej [...] w dniu 25 maja 2026 r. W załączeniu protokół z sesji Rady Miejskiej [...]. Nagranie z przebiegu sesji wraz z projektami uchwał, wynikami głosowań oraz przebieg dyskusji stanowią informację publiczną i zostały opublikowane w systemie e-sesja Rady Miejskiej [...]. Jednocześnie poinformowano, że poza materiałami sesyjnymi nie istnieją w Urzędzie inne, odrębne pisemne analizy prawo-finansowe, które odpowiadałyby wprost zakresowi opisanemu we wniosku.
Ad. 6. Pełny protokół wraz z załącznikami z posiedzenia Zgromadzenia KZGRL z 14 maja 2026 r. jest dokumentem wytwarzanym i przechowywanym przez KZGRL i jest udostępniany publicznie w BIP KZGRL. Urząd Miasta i Gminy w [...] nie jest dysponentem oryginału protokołu ani ewentualnego nagrania audio/ wideo z tego posiedzenia i nie posiada tych materiałów w swoich zasobach. Dysponentem protokołu oraz nagrań z posiedzenia Zgromadzenia jest KZGRL.
Burmistrz Miasta i Gminy w odpowiedzi na skargę, zawartej w piśmie z 24 czerwca 2026 r., wniósł o oddalenie skargi wobec terminowego udzielenia odpowiedzi oraz braku podstaw do przypisania organowi bezczynności, a ewentualnie – w razie uznania, że postępowanie po piśmie z 19 czerwca 2026 r. stało się bezprzedmiotowe – umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Na wypadek odmiennej oceny Sądu – stwierdzenie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ zwrócił się także o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z 9 lipca 2026 r. skarżąca podtrzymała w całości skargę na bezczynność Burmistrza. Skarżąca przede wszystkim nie zgodziła się z organem, by pismo z 19 czerwca 2026 r. wygasiło stan bezczynności i uczyniło postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. Organ w dalszym ciągu nie zrealizował pierwotnego wniosku w sposób legalny, a jego spóźnione działania wyczerpują znamiona kwalifikowanej bezczynności pozornej. Organ potwierdził, że pierwotna reakcja z 29 maja 2026 r. była niewystarczająca, a rzetelna i merytoryczna analiza sprawy nastąpiła dopiero pod presją wszczętego postępowania sądowego.
Skarżąca podniosła zwłaszcza, że Burmistrz jest ustawowym członkiem Zgromadzenia Związku (organ stanowiący KZGRL), gdzie reprezentuje interesy własnej gminy i osobiście uczestniczy w procesie podejmowania uchwał cenowych. Wyciąg z protokołu głosowania imiennego, dane tonażowe i protokół z posiedzenia stanowią wiedzę i dokumentację współtworzoną przez samego Burmistrza w ramach wykonywania mandatu członka Zgromadzenia. Skoordynowany, publicznoprawny i bezpośredni dostęp Burmistrza do dokumentacji Związku sprawia, że dane te znajdują się w sferze jego faktycznego władztwa informacyjnego. Stanowisko organu, jakoby musiał dopiero pozyskać te informacje od podmiotu zewnętrznego jest zatem całkowicie bezprzedmiotowe, gdyż organ informacjami tymi obiektywnie dysponuje od momentu ich wytworzenia. Transfer kompetencji wykonawczych do związku międzygminnego nie zwalnia organu z obowiązku posiadania wiedzy oraz sprawowania bieżącego nadzoru nad strukturą kosztową systemu obciążającego mieszkańców. Uchylanie się od udostępnienia tych danych narusza art. 61 Konstytucji RP.
Odpowiedź organu na pkt 5 wniosku potwierdza stan bezczynności pozornej. Organ zasłania się brakiem odrębnego, sformalizowanego dokumentu w postaci analizy, ignorując to, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a nie tylko ta sformalizowana w osobnym akcie urzędowym. Burmistrz przedstawił na sesji szczegółowe informacje dotyczące konieczności wzrostu opłat i o możliwych instrumentach prawnych. Skoro taką wiedzą dysponował, przetworzył ją i osobiście prezentował na forum publicznym, to dane te zwerbalizowano w sferze publicznoprawnej. Stanowią one informacje publiczną i powinny być skarżącej udostępnione wprost, przez przeniesienie ich na nośnik tekstowy i przekazanie wnioskodawcy. Odesłanie skarżącej do wielogodzinnych materiałów sesyjnych, by samodzielnie poszukiwała, wyodrębniła i rekonstruowała motywy działania organu, jest działaniem wymijającym, fasadowym i niedopuszczalnym.
Z treści pism organu wynika, że odmawia udostępnienia danych w zakresie pkt 3 wniosku motywując to tym, iż żądane dokumenty w strukturach urzędu fizycznie nie powstały, jednocześnie przyznając w odpowiedzi na skargę, że wiedzą tą dysponuje i prezentował ją publicznie. W ocenie skarżącej organ dokonuje w istocie merytorycznej odmowy udostępnienia informacji, która nie może przybrać formy zwykłego pisma.
Skarżąca zwróciła także uwagę na działanie urzędu z 21 maja 2026 r., które jako przekazanie wniosku do innego podmiotu było sprzeczne z ustawą, zaś odpowiedź KZGRL z 26 maja 2026 r., wbrew twierdzeniom organu, nie została przekazana skarżącej do wiadomości.
Jednocześnie wskazała, że wielość uchybień proceduralnych organu posiada rażący charakter. Zachowanie organu nie było wynikiem zwykłego niedopatrzenia, czy natłoku spraw urzędowych, lecz stanowiło jaskrawy przejaw złej woli i świadomego lekceważenia obowiązków ustawowych przez podmiot władzy publicznej.
W piśmie z 23 lipca 2026 r. organ podtrzymał dotychczasowe wnioski i odniósł się do twierdzeń skarżącej. Zwrócił uwagę na to, że spór dotyczy tego, jakie informacje faktycznie posiada jako organ gminy, a jakie znajdują się w zasobie odrębnej osoby prawnej – KZGRL.
W piśmie z 19 czerwca 2026 r. organ wskazał skarżącej, że: - dokument potwierdzający sposób głosowania Burmistrza na Zgromadzeniu KZGRL stanowi dokumentację tego zgromadzenia, jest wytwarzany i przechowywany przez Biuro Związku, a Urząd Miasta i Gminy [...] nie posiada w swoich zasobach własnej kopii tego dokumentu; - dane o masie odpadów i kalkulacje finansowe są gromadzone i przetwarzane w ramach systemu KZGRL. Urząd nie prowadzi odrębnej, własnej ewidencji mas odpadów ani odrębnej kalkulacji dla samej gminy [...]; - pełny protokół z posiedzenia Zgromadzenia KZGRL z 14 maja 2026 r. oraz nagranie audi/wideo są dokumentami wytwarzanymi i przechowywanymi przez KZGRL i udostępnianymi w jego Biuletynie Informacji Publicznej. Urząd nie jest dysponentem oryginału protokołu ani nagrania. W konsekwencji Burmistrz – jako organ gminy – nie posiada tych dokumentów w zasobie Urzędu, a ich dysponentem jest KZGRL jako odrębny podmiot zobowiązany na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Burmistrz posiada wiedzę o treści dokumentów KZGRL, jako członek jego organów, nie posiada jednak tych dokumentów jako utrwalonych nośników w zasobie Urzędu – nie przechowuje, nie archiwizuje i nie udostępnia ich jako organ gminy. Sama wiedza Burmistrza o treści dokumentów Związku nie czyni z Urzędu Miasta i Gminy [...] dysponenta tych dokumentów w rozumieniu u.d.i.p. Właściwym adresatem wniosków o protokoły Zgromadzenia, karty do głosowania, czy szczegółowe kalkulacje jest KZGRL, który prowadzi własny Biuletyn Informacji Publicznej.
Ponadto, Burmistrz odnośnie pkt 5 wniosku stwierdził, że w piśmie z 19 czerwca 2026 r.: - wskazał, że w Urzędzie nie sporządzono odrębnego, sformalizowanego dokumentu w postaci pisemnej analizy o zakresie opisanym we wniosku; - wyjaśnił, że kwestie działań łagodzących zostały omówione w ramach przygotowań do XXIII sesji Rady Miejskiej [...] 25 maja 2026 r., a następnie szczegółowo przedstawione radnym przez Burmistrza i Przewodniczącego Zarządu KZGRL; - załączył do odpowiedzi protokół tej sesji, jako jedyny istniejący pisemny nośnik tych informacji; - wskazał, że nagranie sesji oraz projekty uchwał są opublikowane w systemie e-sesja jako informacja publiczna. W ocenie organu wykonał on obowiązek informacyjny, informując o braku odrębnej pisemnej analizy oraz udostępniając jedyny istniejący pisemny nośnik – protokół [...] sesji, a także wskazując nagranie jako źródło pełnego przebiegu obrad.
Względem pkt 3 wniosku w piśmie z 19 czerwca 2026 r. organ wyjaśnił, że: - kalkulacje finansowe i matematyczne, na podstawie których ustalono stawkę [...] zł, zostały sporządzone w ramach prac KZGRL, jako organu właściwego do ustalania metody i wysokości opłaty oraz planu finansowego; - Urząd Miasta i Gminy w [...] nie dysponuje odrębną, własną kalkulacją matematyczną w rozumieniu opisanym we wniosku (oddzielnie dla gminy [...]); - Urząd nie posiada odrębnego dokumentu zawierającego dokładną kwotę deficytu wyłącznie na terenie gminy [...] ani odrębnego dokumenty zawierającego szczegółowe wyliczenie wzrostu stawki za odbiór jednej tony odpadów. Dane te znajdują się w dokumentacji przetargowej i umowach prowadzonych przez KZGRL jako zamawiającego. Organ nie odmówił zatem udostępnienia informacji, lecz poinformował o nieistnieniu żądanego typu dokumentów w zasobie Urzędu oraz wskazał właściwego dysponenta danych. W takiej sytuacji brak jest podstaw do wydania decyzji odmownej w rozumieniu art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Organ nie zgodził się także ze skarżącą w tym, by w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Pismem z 2 września 2026 r. skarżąca sprecyzowała żądania skargi wnosząc o: 1. stwierdzenie, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku z 15 maja 2026 r. w zakresie wszystkich jego punktów (pkt 1-6); 2. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w zakresie pkt 1 przez jednoznaczne udostępnienie informacji publicznej o sposobie głosowania Burmistrza (lub jego pełnomocnika) na Zgromadzeniu KZGRL 14 maja 2026 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; 3. stwierdzenie, że bezczynność organu w zakresie pkt 2, 3, 4, 5 i 6 wniosku miała miejsce do 19 czerwca 2026 r., a w zakresie pkt 1 wniosku trwa nadal do dnia orzekania, przy czym bezczynność ta w zakresie wszystkich punktów wniosku (pkt 1-6) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej według uznania Sądu z uwagi na kwalifikowany, rażący charakter bezczynności organu; 5. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1.000 zł jako zadośćuczynienie za rażące naruszenie standardów załatwiania spraw przez organ władzy publicznej; 6. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, 7. rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącej na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu tego pisma skarżąca wskazała przede wszystkim na to, że bezczynność organu w zakresie pkt 1 wniosku trwa nadal. Nawet jeżeli Urząd nie dysponuje papierowym dokumentem wystawionym przez Biuro Związku z [...], to sam Burmistrz posiada pełną, zmaterializowaną wiedzę o tym, jak oddał głos 14 maja 2026 r. Obowiązkiem organu wynikającym z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. było zwerbalizowanie tej wiedzy w formie pisemnego oświadczenia i przekazanie go skarżącej, zamiast zmuszanie jej do poszukiwania tej informacji na serwerach podmiotu zewnętrznego. Co więcej, samo techniczne wskazanie przez organ w piśmie z 19 czerwca 2026 r. ogólnego adresu strony głównej BIP podmiotu zewnętrznego jest działaniem całkowicie bezskutecznym i nie zwalnia organu z bezczynności.
Skarżąca ponownie także podniosła, że przesłanie pisma, które nie realizuje wniosku merytorycznie (a w dacie 29 maja organ odmówił odpowiedzi na pkt 1, 2, 3, 5 i 6 oraz skwitował pkt 4 jednowyrazowym sloganem "brak"), w żaden sposób nie przerywa biegu terminu i nie wygasza stanu bezczynności. Jednocześnie skarżąca wskazała, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Działanie Burmistrza polegające na zatajeniu zwrotu wniosku przez KZGRL i świadomym podaniu nieprawdy 29 maja co do braku posiadania analiz, wyczerpuje tę definicję. W odpowiedzi z 29 maja 2026 r. organ ukrył fakt zwrotu wniosku i ponownie nakazał skarżącej osobiste formułowanie pism do podmiotu w [...]. Działanie to stanowiło wprowadzenie jej w błąd i miało na celu ukrycie faktu własnej bezczynności co samo w sobie wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa. Także praktyka polegająca na udzielaniu kluczowych informacji dopiero pod przymusem kontroli sądowej zdaniem skarżącej wyczerpuje znamiona bezczynności kwalifikowanej oraz w pełni uzasadnia orzeczenie o rażącym charakterze naruszenia prawa.
W piśmie z 4 września 2026 r. skarżąca podniosła z kolei, że kluczowe dla oceny stanu bezczynności dokumenty, tj. odpowiedź z 29 maja 2026 r. i pismo uzupełniające z 19 czerwca 2026 r. – nie zostały podpisane przez piastuna organu, lecz przez Sekretarza Gminy [...]. Nie załączono jednak do akt sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie prawne do wydawania oświadczeń woli i wiedzy w imieniu Burmistrza w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej.
Pismem z 14 września 2026 r. Burmistrz podtrzymał dotychczasowe stanowisko, cofając wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ powołał się także na upoważnienie z 1 lipca 2024 r. udzielone Sekretarzowi Gminy do załatwiania w imieniu Burmistrza spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przepis ten znajdował zastosowanie, skoro skarżąca uczyniła przedmiotem skargi bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy. Jak wynika z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stanowi to odstępstwo od wyrażonej w art. 10 P.p.s.a. zasady jawnego rozpoznawania spraw.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w świetle art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Środki dyscyplinujące, jakie pozostają w zakresie kompetencji Sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, określa w pierwszej kolejności art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w sytuacji takiej sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie w myśl art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. stanowi z kolei, że sąd – w przypadku, o którym mowa w § 1 – może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 cytowanej ustawy lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Ta ostatnia regulacja, do której się odwołano, przewiduje, iż grzywnę wymierza się do wysokości 10-krotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W kontrolowanej sprawie skarżąca I. D. wnioskiem z 15 maja 2026 r. zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy z wnioskiem o udzielenie informacji publicznych w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wobec tego już teraz wyjaśnienia wymaga, iż w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p., a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu tej ustawy. Poza tym sąd musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12, dostępny w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Pomiędzy stronami niniejszego postępowania nie jest sporne to, że Burmistrz jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznych, a także i to, że wniosek skarżącej z 15 maja 2026 r. odnosił się do informacji o takim właśnie charakterze. Konieczna pozostaje zatem ocena czynności, jakie podjęte zostały przez organ w reakcji na ten wniosek, a zwłaszcza, czy organ ten terminowo wywiązał się z wszystkich obowiązków nałożonych w u.d.i.p.
W art. 7 ust. 1 u.d.i.p. przewidziano, że udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i art. 11 u.d.i.p.; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych".
Jak stanowi art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, o czym stanowi już art. 13 ust. 2 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, nie wymaga to zatem podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, iż podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją tą nie dysponuje, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb regulują odmiennie.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – pomimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.
Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Aktualny pozostaje wyrażany w orzecznictwie pogląd, iż warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie u.d.i.p. jest to, by stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było w wymaganych przepisami tej ustawy – terminie i formie. Oznacza to, że adresat wniosku, jeżeli jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, powinien: - udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); - wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeżeli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 w zw. z art. 5 u.d.i.p.); - poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); - poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); - poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) (por. wyroki WSA w Warszawie z 26 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 51/22, WSA w Poznaniu z 24 października 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 147/24, CBOSA).
Skoro skarżąca wystąpiła z wnioskiem 15 maja 2026 r., to termin jego rozpatrzenia przez Burmistrza Miasta i Gminy – w świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – upływał 29 maja 2025 r. W tym też dniu organ udzielił skarżącej pierwotnej odpowiedzi. Zaś kolejnej odpowiedzi, mającej mieć charakter doprecyzowujący, organ udzielił pismem z 19 czerwca 2026 r., a więc już po skierowaniu skargi na jego bezczynność do tut. Sądu. Od razu wskazać trzeba, że pod odpowiedziami tymi każdorazowo podpisywał się Sekretarz Miasta i Gminy [...], a w toku postępowania przed tut. Sądem wykazane zostało pochodzące od Burmistrza upoważnienie do załatwiania w jego imieniu spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej. Nota bene w ocenie Sądu nawet brak takiego upoważnienia, zważywszy na odformalizowany charakter postępowania w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, w tym braku w kontrolowanej sprawie decyzji administracyjnej, która miałaby to postępowanie kończyć, sam w sobie nie mógłby świadczyć o zasadności skargi.
Mając na względzie czynności podjęte przez organ w reakcji na wniosek skarżącej z 15 maja 2026 r., przede wszystkim stwierdzić należy, iż odpowiedź Burmistrza Miasta i Gminy z 29 maja 2026 r. – co słusznie akcentuje skarżąca – nie może być uznana na gruncie regulacji u.d.i.p. za właściwe rozpatrzenie tegoż wniosku.
W piśmie z 29 maja 2026 r. Burmistrz nie udzielił żadnej informacji, która została wskazana w odnośnych punktach wniosku skarżącej. Względem pkt 1, 2, 3, 5 i 6 tego wniosku ograniczył się do podania, iż należy wystąpić z wnioskiem do KZGRL. Organ nie ujawnił jednak przy tym, czy sam jest w posiadaniu żądanych informacji, czy też ich nie posiada, bądź czy zachodzi inna sytuacja, która mogłaby zwalniać ten organ z ich udostępnienia. Co więcej, na co również prawidłowo wskazała skarżąca, wobec pkt 5 wniosku pismo organu z 29 maja 2026 r. powoduje dalsze niejasności, bowiem z jednej strony odsyła skarżącą do innego podmiotu, a z drugiej strony, w dalszej jego części, próbuje ustosunkować się do tego punktu, choć w oderwaniu od ujętych wprost w tej części wniosku "analiz prawno-finansowych przygotowanych dla Burmistrza [...]". Wreszcie względem pkt 4 wniosku z 15 maja 2026 r. obecnie oceniana odpowiedź Burmistrza ogranicza się do lakonicznego skitowania "brak", nie precyzując nawet o brak czego dokładnie w odpowiedzi tej organowi chodzi.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Przepis ten jednoznacznie zatem wskazuje na to, że dla realizacji obowiązku informacyjnego istotne znaczenie ma to, czy dany podmiot posiada informację publiczną żądaną przez stronę. Organ ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej tylko wtedy, gdy jest w jej posiadaniu. Nie ma natomiast takiego obowiązku, gdy wnioskowanej informacji nie posiada i to także wówczas, gdy powinien ją posiadać (por. wyrok NSA z 23 września 2003 r., sygn. akt II SA 1852/03, z 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2235/12, CBOSA). Nieposiadanie wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia stanowi na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. negatywną przesłankę udostępnienia owej informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku o dostęp do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, CBOSA). Jednak – co dla rozpatrywanej sprawy kluczowe – by można było uznać, że podmiot informujący o nieposiadaniu wnioskowanej informacji publicznej w sposób należyty wywiązał się z obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p. i tym samym nie zachodzi jego bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, powinien wyraźnie i stanowczo powiadomić wnioskodawcę o nieposiadaniu owej informacji. W tym celu powinien złożyć wobec wnioskodawcy jasne oświadczenie o nieposiadaniu takich dokumentów, a ponadto twierdzenie takie w całości uwiarygodnić (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4072/21, CBOSA).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien złożyć oświadczenie jednoznaczne w swej treści, tak aby wnioskodawca nie musiał jej domniemywać lub domyślać się tego, czy w udzielonej odpowiedzi nie jest ukryta jakaś informacja dająca możliwość swobodnej zmiany stanowiska co do posiadania przez ów podmiot wnioskowanych informacji publicznych. Adresat wniosku musi więc wprost i w jednoznaczny sposób wypowiedzieć się, że nie posiada żadnej z wnioskowanych informacji (por. wyroki NSA z 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09, z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, CBOSA).
Wymogów tych pismo Burmistrza Miasta i Gminy z 29 maja 2026 r. z podanych już powyżej powodów nie spełniało. W konsekwencji tego stwierdzić trzeba, że do dnia upływu ustawowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wniosek skarżącej nie został właściwie rozpatrzony, co powoduje z kolei, że począwszy od dnia następnego, a więc od 30 maja 2026 r. organ znalazł się w stanie bezczynności. Stan ten ustał jednak na skutek kolejnej odpowiedzi organu, jaka udzielona została pismem z 19 czerwca 2026 r.
W ostatnio wspomnianym piśmie organ odniósł się już szczegółowo i precyzyjnie do poszczególnych punktów wniosku z 15 maja 2026 r., wskazując na brak w Urzędzie Miasta i Gminy [...] poszczególnych ujętych w nim informacji publicznych ze względu na to, że odnośne informacje znajdować się mają w dyspozycji KZGRL (ad. 1, 2, 3 i 6) bądź nie zostały nigdy wytworzone (ad. 4, 5). Mając na uwadze od początku przywoływaną przez Burmistrza uchwałę Rady Miejskiej [...] z 21 czerwca 2012 r., nr [...], w sprawie utworzenia związku międzygminnego pod nazwą "Komunalny Związek Gmin Regionu [...]" i wynikające stąd przekazanie praw i obowiązków Gminy na ów związek, wiarygodność odpowiedzi ujętej w piśmie z 19 czerwca 2026 r. nie budzi żadnych wątpliwości.
Odnosząc się do odpowiedzi udzielonej przez organ pismem z 19 czerwca 2026 r., a także uwzględniwszy stanowisko skarżącej zawarte w piśmie procesowym z 2 września 2026 r., stwierdzić należy, że sporne między stronami pozostaje już wyłącznie to, czy po udzieleniu tej dodatkowej odpowiedzi Burmistrz w ogóle nie pozostaje w bezczynności, czy też nadal pozostaje w bezczynności odnośnie odpowiedzi na pkt 1 wniosku z 15 maja 2026 r.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się z prezentowanym w tym względzie przez skarżącą stanowiskiem i uznać trzeba, iż odpowiedź z 19 czerwca 2026 r. spowodowała, że Burmistrz przestał być w bezczynności co do rozpatrzenia całego wniosku skarżącej.
Dość zauważyć, że obecnie skarżąca zmierza w istocie do zmodyfikowania treści wniosku z 15 maja 2026 r., co nie może być uznane za dopuszczalne. Przypomnieć trzeba, że w pkt 1 wniosku skarżąca wprost wskazała, iż zwraca się o: "udostępnienie oficjalnego dokumentu (wyciągu z protokołu głosowania imiennego lub karty do głosowania)" ze Zgromadzenia KZGRL z 14 maja 2026 r., z kolei na etapie postępowania sądowego skarżąca stara się wywieść, iż wniosek dotyczył w tej części informacji o sposobie głosowania, a Burmistrz powinien zwerbalizować posiadaną wiedzę w formie pisemnego oświadczenia i przekazać je skarżącej.
Stanowisko to jest błędne już tylko z tego powodu, że we wniosku z 15 maja 2026 r. skarżąca nie występowała przecież o udzielenie informacji o sposobie głosowania Burmistrza na Zgromadzeniu KZGRL, jakie odbyło się 14 maja 2026 r., a zwracała się bezpośrednio o dokument (wyciąg z protokołu głosowania imiennego lub karty do głosowania) z tego zgromadzenia, który będzie potwierdzał oddanie przez Burmistrza (lub jego pełnomocnika) głosu "ZA". Odpowiedź udzielona przez Burmistrza w piśmie z 19 czerwca 2026 r., w której organ ten wskazał, iż nie posiada żądanego dokumentu, zwalniała zatem organ z obowiązku dalszej wymiany korespondencji ze skarżącą, usuwając stan bezczynności i w tym zakresie.
Mając zatem na względzie to, iż po wniesieniu skargi do tut. Sądu doszło do należytego rozpatrzenia wniosku skarżącej z 15 maja 2026 r. postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania tego wniosku – jako bezprzedmiotowe – musiało podlegać umorzeniu, o czym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono w pkt I. sentencji wyroku.
Rozpatrzenie przez organ administracji wniosku przed datą wyrokowania w przedmiocie bezczynności skutkuje umorzeniem postępowania przed sądem w zakresie zobowiązania tego organu do załatwienia wniosku, jednak nie zwalnia to Sądu od zbadania i orzeczenia, czy w sprawie zaistniała bezczynność, a jeżeli tak, to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jak już zostało to powyżej wykazane w rozpatrywanym przypadku doszło do bezczynności Burmistrza Miasta i Gminy, dlatego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt II. sentencji wyroku.
Oceniając charakter tak stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało rażącego charakteru, o czym w pkt III. wyroku orzeczono w oparciu o art. 149 § 1a P.p.s.a.
Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Za rażące naruszenie prawa zostanie bowiem uznane naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 197/19, CBOSA).
Takich cech nie nosi postępowanie Burmistrza Miasta i Gminy. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że organ ten nie zignorował wniosku skarżącej o dostęp do informacji publicznej, lecz odniósł się do niego w prawem wyznaczonym terminie. Okoliczność że organ ten w pierwszej kolejności podjął próbę przekazania tego wniosku do KZGRL, zaś udzielona ostatecznie pismem z 29 czerwca 2026 r. odpowiedź okazała się nie wyczerpywać znamion należytego rozpatrzenia tego wniosku, nie może samo przez się przesądzać o rażącym naruszeniu przez ten organ prawa.
Po pierwsze, postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej ma charakter odformalizowany. Czynność w której organ – dostrzegając, iż sam nie jest dysponentem żądanych informacji, zaś ich dysponentem jest inny podmiot, który może być zobowiązany do ich udostępnienia – podejmuje próbę przekazania wniosku do ów innego podmiotu, na gruncie art. 149 § 1a P.p.s.a. nie może być oceniana negatywnie. Dokonanie takiej czynności nie świadczy jeszcze o tym, że organ, do którego złożono wniosek, nie zamierza do tego wniosku się ustosunkować, zwłaszcza że wszelkie w tym względzie czynności Burmistrza zamknęły się w terminie wyznaczonym przez art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Także pierwotnie udzielona odpowiedź z 29 maja 2026 r., choć zasługuje na krytyczną ocenę – co nastąpiło już powyżej – nie świadczy o lekceważeniu przez Burmistrza Miasta i Gminy obowiązującego porządku prawnego, a o próbie dochowania przez ten organ ustawowo wyznaczonego terminu. Na aprobatę zasługuje też to, że organ na skutek wywiedzionej do tut. Sądu skargi przeprowadził autokontrolę i uzupełnił pierwotną odpowiedź, kierując do skarżącej pismo z 19 czerwca 2026 r. Dopuszczalność autokontroli przez organ administracji publicznej na skutek złożonego środka zaskarżenia jest powszechnie przyjmowanym środkiem procesowym, znanym także w P.p.s.a. Zgodnie z art 54 § 3 zd. 1 P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie 30-dni od dnia jej otrzymania. W ocenie Sądu czynności Burmistrza, które w istocie mogą być rozpatrywane jako podejmowane z korzyścią dla skarżącej, skarżąca stara się przedstawić jako mające miejsce z jej pokrzywdzeniem i to wywodząc z nich kwalifikowaną formę naruszenia prawa, co nie znajduje podstaw prawnych i faktycznych.
Nie zasługiwały na uwzględnienie również pozostałe wnioski skarżącej zarówno o wymierzenie organowi grzywny, jak i o przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej od organu. Znajdujący w tym względzie zastosowanie art. 149 § 2 P.p.s.a. ma charakter uznaniowy. Sąd stoi na stanowisku, że brak uznania, iż organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności o charakterze rażącym, powoduje, iż niezasadne staje się zastosowanie tak drastycznych środków dyscyplinujących. Suma pieniężna czy grzywna, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. np. wyrok NSA z 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, CBOSA). Zresztą wnioski skarżącej w powyższym zakresie nie zostały dostatecznie umotywowane. Zwłaszcza odnosząc się do zasądzenia sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł, skarżąca w ogóle nie wykazała, by sama zwłoka w należytej odpowiedzi na jej wniosek z 15 maja 2026 r. przyczyniła się do poniesienia przez nią jakiejkolwiek szkody.
Wobec ostatniego w oparciu o art. 151 P.p.s.a. w pkt IV. sentencji wyroku oddalono skargę w pozostałym zakresie.
Na marginesie Sąd zauważa, że szczegółowa analiza pism skarżącej, a zwłaszcza pisma z 2 września 2026 r., nasuwa poważne wątpliwości co rzetelności io uczciwości skarżącej wobec sądu i drugiej strony procesu, albowiem treść tych pism rodzi uzasadnione wątpliwości co do tego, czy nie zostały one przygotowane co najmniej częściowo z pomocą sztucznej inteligencji, a następnie nie były w żaden sposób przez skarżącą weryfikowane.
Uwagę zwraca posługiwanie się przez skarżącą terminem "bezczynności pozornej", który to termin w ogóle nie jest znany orzecznictwu. Sens tego zwrotu zaprzecza zresztą zasadności wywiedzionej skargi, skoro bowiem bezczynność Burmistrza miałaby mieć jedynie charakter "pozorny", to w istocie bezczynność ta by nie zachodziła. Co więcej, w piśmie z 2 września 2026 r. skarżąca powołała się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie istnieją. Skarżąca przywołała poglądy, jakie miałyby być wyrażone przez NSA w wyrokach z 17 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2415/22, 10 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 4983/21, 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4341/21, 27 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1993/18, choć ani w tych dniach, ani pod takimi sygnaturami orzeczenia takie nie zapadały. W ocenie Sądu jest to znany orzecznictwu przypadek tzw. "halucynacji AI" (por. postanowienie NSA z 23 czerwca 2026 r., sygn. akt I FZ 104/26, CBOSA).
O kosztach postępowania postanowiono w punkcie V. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów sądowych w kwocie 100 zł, stanowiącej równowartość wpisu od skargi.
-----------------------
18
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.