Wtorek Wydanie nr 38

Sygnatura akt
I SA/Kr 413/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
11 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
uchylono zaskarżoną decyzję
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Doręczenie zawiadomienia spółce bez zarządu. Sąd uchylił decyzję podatkową

Przejdź do orzeczenia, 20 min czytania

Spór

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spierała się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Tarnowie o podatek od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 14 090,90 zł. Kluczowe było, czy przedawnienie zobowiązania przerwało zawiadomienie o zajęciu rachunku.

Ustalenia sądu

Według akt uchwałą z 8 grudnia 2025 r. odwołano jedynego członka zarządu spółki i nie powołano następcy, więc spółka nie miała organu reprezentacji. Spółka twierdzi, że w tej sytuacji zawiadomienia nie można uznać za doręczone, a Kolegium nie odniosło się do tej uchwały.

Rozstrzygnięcie

Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 27 marca 2026 r. i zasądził od Kolegium na rzecz spółki 4017 zł kosztów postępowania.

Dlaczego

Sąd uznał, że pismo skierowane do spółki bez organu reprezentacji nie jest skutecznie doręczone, bo oświadczenie wiedzy trzeba złożyć członkowi zarządu lub prokurentowi (art. 205 § 2 k.s.h.). Kolegium nie ustaliło więc prawidłowo, czy doszło do przerwania przedawnienia.

Dla firm

Spółka bez członka zarządu lub prokurenta nie może skutecznie odebrać pisma, więc zawiadomienie o środku egzekucyjnym nie przerywa przedawnienia z art. 70 § 4 O.p.

Więcej o sprawie

Jedyny członek zarządu spółki został odwołany 8 grudnia 2025 r. Kolegium mimo to uznało, że zawiadomienie o zajęciu rachunku przerwało bieg przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
uchylono zaskarżoną decyzję
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sygnatura
I SA/Kr 413/26

Treść orzeczenia około 20 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.) WSA Borys Marasek Protokolant: Referent stażysta Gabriela Stuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2026 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 27 marca 2026 r. nr SKO.Pod./4140/453/2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz strony skarżącej kwotę 4017 zł (słownie: cztery tysiące siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Decyzją z 27 marca 2026 r. znak: SKO.Pod./4140/453/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza C. (dalej: Burmistrz) z 1 października 2025 r. znak: BP.310.8.2025 w przedmiocie określenia spółce O. sp. z o.o. (dalej: Spółka) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2020 w kwocie 14 090,90 zł.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Przedmiot opodatkowania stanowiła nieruchomość położona w miejscowości Złota oznaczona jako działka nr [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Brzesku, 4100 m2 to grunty sklasyfikowane jako "Ba" (tereny przemysłowe) natomiast 800 m2 grunty sklasyfikowane jako "LzV" (zakrzaczenia) oraz budynek przemysłowy jednokondygnacyjny o pow. zabudowy 328 m2 i dwa pozostałe budynki niemieszkalne jeden dwukondygnacyjny o pow. zabudowy 256 m2 i drugi jednokondygnacyjny o pow. zabudowy 13 m2.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że Spółka w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości wykazała grunty pozostałe o pow. 4100 m2 oraz zakrzaczenia o pow. 800m2, natomiast nie wykazała budynków znajdujących się na działce nr [...]. W ocenie Burmistrza przyjęta przez Spółkę klasyfikacja gruntu do celu wyliczenia podatku od nieruchomości była nieprawidłowa. Podczas przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że działka zabudowana jest jednokondygnacyjnym budynkiem przemysłowym, o powierzchni użytkowej 283,22m2 oraz dwoma pozostałymi budynkami niemieszkalnymi tj. pierwszy dwukondygnacyjny o powierzchni użytkowej 413,13 m2 oraz drugi jednokondygnacyjny o powierzchni użytkowej 10 m2. W wyniku oględzin nie stwierdzono śladów użytkowania powyższych budynków.

Decyzją z 1 października 2025 r. Burmistrz określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. Decyzji tej, postanowieniem z 8 października 2025 r., Burmistrz nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Na podstawie tytułu wykonawczego nr SW-3-P/007/2025 z 8 grudnia 2025 r. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne wobec Spółki. W toku postępowania doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki. Doręczenie Spółce zawiadomienia z 9 grudnia 2025r. o zajęciu rachunku i wkładu oszczędnościowego nastąpiło 23 grudnia 2025 r.

Po rozpoznaniu odwołania Kolegium decyzją z 27 marca 2026 r., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności wskazano, że zgodnie z art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm. – dalej: O.p.) bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.

Kolegium ustaliło, że w posiadaniu Spółki znajdują się grunty o łącznej powierzchni 0,49 ha, gdzie tereny o powierzchni 0,41 ha oznaczone są w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Brzeskiego, jako Ba tj. tereny przemysłowe. Z kolei tereny o pow. 0,08 ha oznaczono w ewidencji jako Lz tereny zakrzewione. Ponadto podstawę opodatkowania stanowią w niniejszej sprawie budynki, w tym jednokondygnacyjny budynek przemysłowy o pow. użytkowej 283,22 m2, dwukondygnacyjny budynek o pow. użytkowej 413,13 m2 oraz budynek o pow. użytkowej 10 m2. W związku z tym budynki o łącznej pow. 706,35 m2 zostały opodatkowane z wykorzystaniem stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Grunty o powierzchni 0,41 ha oznaczone są w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Brzeskiego, jako Ba tj. tereny przemysłowe również ostały opodatkowane według przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Odnośnie opodatkowanych w zaskarżonej decyzji budynków, w ocenie Kolegium, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna, wskazują, że budynki te mogą potencjalnie lub w ograniczonym zakresie służyć działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę. Kolegium uznało, że nie ma znaczenia czy w momencie kontroli w opodatkowanych budynkach prowadzona była działalność gospodarcza, budynki te bowiem były przedmiotem obrotu, ponieważ Spółka zajmuje się obrotem nieruchomościami m.in. kupnem i sprzedażą nieruchomości na własny rachunek, magazynowaniu towarów czy sprzedażą hurtową maszyn.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka zarzuciła naruszenie:

1/ art. 70 § 4 O.p. w związku z art. 122 § 1 oraz art. 191 o.p., przez błędną wykładnię i błędne ustalenie stanu faktycznego, co miało wpływ na wynik sprawy;

2/ art. 1a ust. 1 pkt 1, pkt 3, pkt 4, ust. 2a pkt 1 i pkt 4 lit a) oraz b), art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a), lit c), pkt 2 lit b) oraz e) i art. 7a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707 ze zm. – dalej: u.p.o.l.) w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 O.p. przez błędną ocenę dowodów, nieustalenie w całości stanu faktycznego oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnego prawa podatkowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3/ art. 220 § 1 - 3 O.p., poprzez zaniechanie rozpatrzenia sprawy w całości oraz nierozpatrzenie zarzutów odwołania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

4/ art. 123 § 1, art. 192 i art. 200 § 1 O.p., poprzez uniemożliwienie czynnego udziału strony w postępowaniu, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o tak postawione zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz o zasądzenie kosztów postepowania.

Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie, powołując się w całości na treść zaskarżonej decyzji. Kolegium nie odniosło się do w ogóle do podniesionych w skardze zarzutów odnoszących się do nieskutecznego doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Najdalej idącym zarzutem skargi, jest przedawnienie zobowiązania podatkowego. Termin przedawnienia upływał 31 grudnia 2025 r. Zdaniem Kolegium został on przerwany na podstawie art. 70 § 4 O.p. Jak wynika z treści tego przepisu, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Przepis ten wprowadza dwie przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Pierwszym z nich jest zastosowanie środka egzekucyjnego, zaś drugim zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu. Ponadto, jak wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12 (powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p., gdy zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia. Regulacja zawarta w art. 70 § 4 O.p., która uzależnia skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego, jako przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia, od zawiadomienia o nim podatnika, wprowadza swoistego rodzaju warunek. Zastosowanie środka egzekucyjnego tak długo nie wywołuje skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, dopóki podatnik nie zostanie o nim zawiadomiony. Późniejsze w stosunku do zastosowanego środka egzekucyjnego zawiadomienie skutkuje natomiast przerwaniem biegu terminu przedawnienia już od dnia zastosowania tego środka. Nie może to jednak oznaczać, że warunek zawiadomienia może ziścić się w każdym czasie, tj. również po okresie przedawnienia (por. też wyrok NSA z 7 lipca 2022 r., sygn. akt III FSK 1906/21).

Wobec powyższego, w realiach niniejszej sprawy, abstrahując od skuteczności dokonanego zajęcia, zawiadomienie o nim powinno zostać doręczone Spółce do 31 grudnia 2025 r. Zdaniem Kolegium warunek ten został spełniony, gdyż zawiadomienia doręczono 23 grudnia 2025 r.

Tymczasem Spółka w złożonej skardze kwestionuje skuteczność doręczenia takiego zawiadomienia. Wskazała, że jak wynika z uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 8 grudnia 2025 r. nr: 1/12/2025, doszło w tym dniu do odwołania z funkcji członka zarządu K.P., ze względu na jej rezygnację, oraz nie powołano ze względu na brak kandydatów innej osoby do pełnienia funkcji członka zarządu, co ze względu na jednoosobowy zarząd spowodowało ten skutek, że od 8 grudnia 2025 r. Spółka nie miała organu reprezentacji. W aktach administracyjnych znajduje się powoływana przez Spółkę uchwała, lecz pomimo tego, Kolegium w ogóle do tej kwestii się nie odniosło. Nie poczyniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakichkolwiek wywodów na okoliczność, czy w przypadku, gdy spółka prawa handlowego nie posiada członków zarządu, kierowane do niej pisma procesowe, mogą zostać uznane za skutecznie doręczone. Kolegium nie kwestionowało również skuteczności odwołania dotychczasowego członka zarządu i nie prowadziło w tym przedmiocie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego.

Zdaniem Sądu nie można uznać za skutecznie doręczonego pisma spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, gdy nie posiada ona organów uprawnionych do reprezentacji.

Do doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, zastosowanie znajdują regulacje ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 1691 – dalej: k.p.a.), do stosowania której odsyła art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2026r. poz. 268 ze zm. – dalej: u.p.e.a.). Wobec powyższego dalsze rozważania na okoliczność skuteczności doręczenia Spółce zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, czynione będą w oparciu o przepisy k.p.a. Na temat skuteczności doręczenia spółce prawa handlowego, która nie miała organów uprawnionych do jej reprezentacji, wypowiedział się między inny Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 lipca 2022 r., sygn. akt II GSK 1377/20, którego tezy Sąd podziela i w części wykorzysta w dalszej części uzasadnienia.

W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 30 § 3 k,p.a. strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli, co w odniesieniu do osób prawnych oznacza, jak stanowi z kolei przepis art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2026 r. poz. 795 – dalej: k.c.), że osoba prawna działa poprzez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie, co ma tę konsekwencję, że organ administracji publicznej jest zobowiązany ocenić, czy w sprawie występuje należycie umocowany przedstawiciel tej osoby prawnej.

Jeżeli ocena tego rodzaju jest (i powinna być) dokonywana na podstawie przepisów prawa regulujących ustrój (danej) osoby prawnej, którą jest Spółka, to zasadniczym źródłem wiedzy odnośnie do ustroju tego rodzaju osoby prawnej jest ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm. – dalej: k.s.h.), która w kompleksowy sposób reguluje zagadnienia związane z ich organizacją i działaniem. Jeżeli tak, to w relacji do istoty omawianej kwestii spornej nie można było tracić z pola widzenia znaczenia konsekwencji wynikających z art. 201 § 1 k,s.h., zgodnie z którym zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, czy też art. 204 § 1 k.s.h., który z kolei stanowi, że prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki.

W ich świetle zaś, za nie mniej uzasadniony należało uznać ten wniosek, że konsekwencją braków w składzie organu zarządczego spółki kapitałowej (a tym samym braku tego organu, bo tak należałoby to ocenić) jest to, że pozbawiona jest ona możliwości skutecznego działania w obrocie prawnym.

Znajduje to swoje potwierdzenie w argumencie z treści przywołanego powyżej przepisu art. 38 k.c., który – jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyrok z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt I CSK 224/06 – LEX nr 276251), tworzy mechanizm działania osoby prawnej objaśniany w doktrynie i orzecznictwie przy pomocy teorii organów, która zakłada, że do podjęcia decyzji i wyrażenia woli osoby prawnej powołane są jednostki (osoby fizyczne) wchodzące w skład jej organu. Działanie tych jednostek traktowane jest jako działanie osoby prawnej. Konieczne jest jednak, aby: 1) przepisy regulujące ustrój danej osoby prawnej przewidywały określony rodzaj organu; 2) konkretna osoba fizyczna powołana została zgodnie z prawem do pełnienia funkcji organu; 3) osoba ta wypełniała funkcję organu w granicach jego kompetencji.

W świetle założeń przywołanej teorii, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Jeżeli więc osoba prawna nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i procesowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych.

Przywołana regulacja prawna oraz kreowana na jej gruncie – i powszechnie przy tym akceptowana w doktrynie prawa i judykaturze – teoria organów prowadzi do wniosku o istnieniu ścisłego funkcjonalnego powiązania możliwości korzystania przez osobę prawną z atrybutu zdolności procesowej z istnieniem (posiadaniem przez tę osobę prawną) organu uprawnionego do działania utożsamianego z jej działaniem.

Zdaniem Sądu, usprawiedliwioną przesłanką wnioskowania o braku istnienia organu uprawnionego do działania utożsamianego z działaniem osoby prawnej o statusie spółki kapitałowej, a tym samym o braku możliwości korzystania przez nią z atrybutu zdolności procesowej, jest z całą pewnością odwołanie członków zarządu spółki kapitałowej i brak jednoczesnego powołania na ich miejsce innych osób. Zaznaczenia przy tym wymaga, że odwołanie członka zarządu wywołuje skutek natychmiast (nawet nie z upływem dnia, w którym odwołania dokonano), chyba że akt odwołania określa termin zakończenia sprawowania funkcji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 marca 2022 r., sygn. akt VII Aga 923/21 – LEX nr 3396714). Odwołanie członka zarządu spółki z o.o. następuje zatem z dniem podjęcia stosownej uchwały, a odwołany członek zarządu traci też prawo do reprezentowania spółki. Wpis do rejestru przedsiębiorców KRS ma w tym zakresie ma charakter deklaratywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lutego 2022r., sygn. akt III CZ 33/22 – LEX nr 3307876).

Zaznaczyć przy tym należy, że domniemanie prawne wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. p Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2025 r. poz. 869 ze zm. – dalej: KRS), jakkolwiek wiążące, może być jednak obalone, albowiem ustawa tego nie wyłącza, to za nie mniej uzasadniony trzeba uznać wniosek, że odpis z rejestru KRS jest środkiem dowodowym odnośnie do określonego stanu, który nie zawsze koresponduje ze stanem rzeczywistym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2012 r., sygn. akt II CSK 328/11 - OSNC-ZD 2013/3/61; postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2003 r., sygn. akt I CZ 17/2003 – dostępny na stronie: www.orzeczenia.ms.gov.pl), a w konsekwencji, że w sporze odnośnie do legalności oraz skuteczności czynności organu zarządczego spółki kapitałowej, miarodajnej podstawy ustaleń oraz ocen w tym zakresie nie stanowi wpis do KRS, lecz między innymi akty (uchwały) organów spółki kapitałowej przewidzianych w ustawie, umowie albo statucie, albowiem to wymienione akty (uchwały), nie zaś wpis do KRS, stanowią podstawę wnioskowania o istnieniu umocowania i legitymacji do działania w charakterze organu zarządczego spółki (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2003 r., sygn. akt I CZ 17/2003 - OSNC 2004/9/137). W tej mierze bowiem, zawsze jest miarodajny stan rzeczywisty (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt I CSK 272/09 – LEX nr 583724).

Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że konsekwencja obowiązywania przepisu art. 30 § 3 k,p.a. (w związku z art. 38 k.c.) oraz jego stosowania w ogólnym postępowaniu jurysdykcyjnym w administracji, wyraża się w przyjęciu, osadzonego na gruncie teorii organów założenia, że czynności procesowe powinny wykonywać osoby uprawnione do działania w imieniu osoby prawnej i jednoczesnym powiązaniu możliwości korzystania przez osobę prawną z atrybutu zdolności procesowej z posiadaniem (istnieniem) organu uprawnionego do działania w jej imieniu, co tym samym wyklucza dopuszczalność występowania w procesie osoby prawnej, która nie ma umocowanego do działania za nią organu.

Przez działanie uprawnionego organu rozumieć również należy przyjmowanie zarówno oświadczeń woli, jak również wiedzy, jeżeli wywołują one dla konkretnej osoby prawnej określone skutki prawne. Zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego o którym mowa w art. 70 § 4 O.p., wywołuje skutki w sferze materialnoprawnej, gdyż bezpośrednio wpływa na istnienie zobowiązania podatkowego. Brak skutecznego doręczenia takiego zawiadomienia, może bowiem spowodować przedawnienie zobowiązania podatkowego. Z tego powodu w ocenie Sądu zawiadomienie może być uznane za skutecznie doręczone, jeżeli podmiot do którego jest ono skierowane posiada osoby uprawnione do jej reprezentacji. Z art. 30 § 3 k.p.a. bezpośrednio wynika, że strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Przepis ten bezpośrednio odsyła do regulacji prawnych (zarówno ustawowych jak i umownych) statuujących ustrój danej osoby prawnej, jej wewnętrzną organizację oraz sposób działania.

Spółka jest spółką z ograniczoną odpowiedzialności i w związku z tym badając sposób jej reprezentacji, sięgnąć należy do art. 205 k.s.h. Jak wynika z § 1 tego przepisu, jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Jest to tak zwana czynna reprezentacja spółki z ograniczoną odpowiedzialności.

Jak natomiast stanowi § 2 art. 205 k.s.h., oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta. Regulacja ta dotyczy biernej reprezentacji spółki, tj. reprezentacji w zakresie przyjmowania oświadczeń i pism kierowanych do spółki. Przy czym, jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 18 maja 2012 r. (sygn. akt IV XSK 486/11 - LEX nr 1243071), nie jest wykluczone stosowanie tego przepisu do przyjmowania oświadczeń wiedzy. Nawet w przypadku zarządu wieloosobowego prawo biernej reprezentacji przypisane jest każdemu z członków zarządu oraz prokurentowi. Wystarczające jest więc złożenie oświadczenia lub pisma wobec jednego członka zarządu lub prokurenta (z wyjątkami pozostającymi bez znaczenia w niniejszej sprawie).

Jak wynika z internetowego Słownika Języka Polskiego, oświadczenie to «oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjeś przekonania lub stanowisko; też: pismo zawierające taką wypowiedź». Oświadczyć zaś oznacza «uroczyście lub oficjalnie oznajmić coś komuś». Przez oświadczenie rozumieć wobec tego należy oficjalną wypowiedź osoby lub instytucji, która przedstawia określone stanowisko lub fakty. Może to być zatem zarówno oświadczenie woli, jak i wiedzy. Zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego uznać należy za oświadczenie wiedzy, czyli przekazanie danemu podmiotowi informacji, że w stosunku do niego zastosowano środek egzekucyjny. Z treści art. 205 § 2 k.s.h. jednoznacznie wynika, że może to nastąpić jedynie w stosunku do członka zarządu lub prokurenta. Jedynie w takim przypadku na podstawie wskazanego przepisu określone oświadczenia wywierać będzie skutki prawne.

Zasada ta nie została zmodyfikowana na gruncie przepisów k.p.a. Jak wynika z art. 45 k.p.a., jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Jak wyżej wskazano osobami takimi są członkowie zarządu lub prokurent. Skoro dana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ma członków zarządu lub prokurenta, brak jest osób uprawnionych do odbioru pism. W konsekwencji nie można zasadnie twierdzić, że Spółce skutecznie doręczono zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego i tym samym doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego.

Wskazać należy, że od osoby prawnej, która nie ma organów, nie można uzyskać skutecznego pokwitowania doręczenia pisma. Nie sposób przyjąć, że może to uczynić osoba upoważniona od odbioru korespondencji, bo umocowanie tych osób nie wynika z przepisów prawa, ale z działania organów osoby prawnej, których to organów jednak nie ma. W tej sytuacji doręczenie do rąk osoby "upoważnionej" do odbioru korespondencji nie będzie doręczeniem pisma osobie prawnej. Oświadczenie skierowane do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością musi bowiem zostać zakomunikowane członkowi zarządu lub prokurentowi. Mogą oni oczywiście upoważnić inne osoby, aby w ich imieniu korespondencja był odbierana i tak zorganizować pracę, aby była im przekazywana. Doręczenie zatem korespondencji osobie upoważnionej przez członka zarządu lub prokurenta może być uznane za skuteczne pod warunkiem, że dana spółka posiada członka zarządu lub prokurenta. Jeżeli osób takich brak, nie można zasadnie twierdzić, że oświadczenie zostało spółce złożone. Osoba upoważniona do obioru korespondencji nie została bowiem wymieniona w art. 205 § 2 k.s.h. jako taka, której mogą być składane oświadczenia. Powstaje poza tym pytanie, kto miałby upoważnić daną osobę do odbioru korespondencji, skoro brak jest organów uprawnionych do reprezentacji spółki. Oświadczenie powinno być skierowane do konkretnego członka zarządu lub prokurenta, czyli tylko oni mogą upoważnić daną osobę do odbioru korespondencji. Jak wskazuje się w orzecznictwie, upoważnienie takie może zostać udzielone w sposób dorozumiany (por. wyrok NSA z 24 października 2024 r., sygn. akt III FSK 868/24).

Na uzasadnienie stanowiska, że w przypadku braku organu uprawnionego do reprezentowania osoby prawnej, nie można uznać doręczenia za skuteczne, czyli wywołującego jakiekolwiek skutki prawne, przytoczyć można pogląd wyrażony na tle przepisów O.p., który można odpowiednio odnieść do regulacji przewidzianych w k.p.a. Jak zostało w nim wskazane, w przypadku osób prawnych niemożność doręczenia pism wynika z braku reprezentujących je organów. Tego rodzaju adresaci, zgodnie z art. 331 i 38 k.c. w zw. z art. 135 O.p., w postępowaniu podatkowym działają przez swoje organy. Jeśli wystąpi taka sytuacja, np. w wyniku odwołania organów i niepowołania nowych, pisma skutecznie doręcza się kuratorowi powołanemu przez sąd (zob.: B. Dauter, W. Gurba [w:] S. Babiarz, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, B. Dauter, W. Gurba, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 154).

Ustanowienie kuratora dla reprezentowania strony, przewidziane zostało w art. 34 § 1 k.p.a., z którego wynika, że organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Jak wskazano w wyroku NSA z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1170/10, przepis art. 34 k.p.a. może mieć zastosowanie także w odniesieniu do podmiotów niebędacych osobami fizycznymi, bowiem może mieć miejsce sytuacja, że osoba prawna mająca cały czas zdolność do czynności prawnych nie może prowadzić swoich spraw z braku statutowych lub ustawowych organów. W takim przypadku dla realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zasadne jest zastosowanie wykładni celowościowej art. 34 § 1 k.p.a.

W konsekwencji za co najmniej przedwczesne uznać należy stanowisko Kolegium, że w sprawie doszło do przerwania biegu przedawnienia.

Sąd zaznacza jednocześnie, jak już wcześniej podano, że Kolegium posiadało wiedzę o rezygnacji jedynego członka zarządu Spółki, gdyż przedmiotowa uchwała o odwołaniu z funkcji tego członka zarządu znajdowała się w aktach sprawy. Pomimo tego w żaden sposób do tego faktu się nie odniosło. Tymczasem jak zostało to powyżej wykazane, brak osób uprawnionych do reprezentowania Spółki oznacza, że kierowana do niej korespondencja, w tym zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, nie może zostać uznana za skutecznie doręczoną. Wobec tego należy podzielić zarzuty skargi naruszenia art. 122 § 1 oraz art. 191 O.p., polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego, czy doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki.

Z tych powodów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2006 r. poz. 143 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję. W ponownie prowadzonym postępowaniu, Kolegium dokona kategorycznych ustaleń, czy w dacie doręczenia Spółce zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, posiadała ona organ uprawniony do jej reprezentacji. W przypadku odpowiedzi negatywnej, Kolegium zobowiązane będzie do uznania, że nie doszło do przerwania biegu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p. W takim przypadku, koniecznym będzie potwierdzenie, które należy pozyskać od Burmistrza, że nie wystąpiły inne przesłanki skutkujące zawieszeniem lub przerwaniem biegu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. W zależności od wyników udzielonej odpowiedzi, Kolegium ponownie rozpozna odwołanie z nową argumentacją odnoszącą się do przedawnienia zobowiązania podatkowego, bądź też uchyli decyzję Burmistrza i umorzy postępowanie w sprawie.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że na obecnym etapie za przedwczesne uznać należy odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. Na koszty składa się wpis od skargi w kwocie 400 zł, wynagrodzenie pełnomocnika Spółki (3 600 zł) o wysokości którego orzeczono na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 lit. 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. 1687) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 111 art. 70 par. 4; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)

Hasła tematyczne: Inne

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.