- Sygnatura akt
- I SA/Po 1117/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Ojciec nie zaszczepił córki i dostał grzywnę. Sąd oddalił skargę na zarzuty egzekucyjne
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Ojciec małoletniej Z. M. zaskarżył postanowienie w sprawie zarzutów w egzekucji administracyjnej obowiązku poddania córki szczepieniom ochronnym przeciw odrze, śwince i różyczce. Zarzucał brak wymagalności obowiązku i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że w dniu wystawienia tytułu wykonawczego 7 czerwca 2024 r. szczepienia były obowiązkowe i wymagalne, a córka nie została zaszczepiona ani nie stwierdzono przeciwwskazań. Twierdzenia skarżącego o autyzmie syna i o zaburzeniach córki sąd potraktował jako niemogące być zbadanymi w tym postępowaniu, bo dziecko nie przeszło badania kwalifikacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę ojca na postanowienie Inspektora Sanitarnego z 6 maja 2026 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Dlaczego
Obowiązek szczepień wynika z mocy prawa i jest wymagalny od 12. miesiąca życia dziecka zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia. Badanie kwalifikacyjne jest częścią szczepienia, więc jego odmowa uniemożliwia wykonanie obowiązku.
Dla firm
Odmowa udziału w lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, które poprzedza szczepienie, jest w praktyce odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu. Obowiązek szczepień dzieci jest wymagalny od 12. miesiąca życia, a nie od ukończenia 19. roku życia.
Więcej o sprawie
Ojciec twierdził, że obowiązek szczepień zacznie być wymagalny dopiero po 19. roku życia córki, a badanie kwalifikacyjne nie jest obowiązkowe. Sąd uznał, że odmowa tego badania oznacza odmowę szczepienia.
Wcześniej WSA uchylił postanowienie inspektora, bo rozpatrzono niepodpisane zażalenie ojca.
Odmowa wzięcia udziału w takim badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia, będąc w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Sygnatura
- I SA/Po 1117/26
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2026 r. sprawy ze skargi Ł. M. na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia 6 maja 2026 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 maja 2025 r. Wojewoda [...] - jako organ egzekucyjny - wezwał Ł. M. do poddania małoletniej Z. M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko odrze, śwince i różyczce w terminie do 31 lipca 2025 r., na podstawie tytułu wykonawczego z 7 czerwca 2024 r. wystawionego przez wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. T. oraz w - przypadku niewykonania tego obowiązku - nałożył na Ł. M. grzywnę w wysokości 1 170 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie do 31 lipca 2025 r., a także ustalił opłatę za wydanie tego postanowienia w wysokości 68 zł.
Ł. M. wniósł do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, których podstawą były 1) brak wymagalności obowiązku i 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu pierwszego zarzutu wskazano, że dla szczepień określonych w tytule wykonawczym przepisy przewidują szczepienie od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia. Z. M. urodziła się [...] 2013 r., ale obowiązek nie jest wymagalny, jeżeli istnieje realna obawa o zagrożenie jej zdrowia lub życia, a po wcześniejszych szczepieniach pojawiły się u niej stany lękowe i mutyzm wybiórczy, a u syna W. M. - autyzm. Z. M. w dniu wystawienia tytułu wykonawczego nie miała przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego. Odnośnie drugiego zarzutu podniesiono, że wyznaczając wysokość grzywny organ nie wziął pod uwagę, że w stosunku do zobowiązanego i jego małżonki organ wystosował odrębne postanowienia, każde ustalające grzywnę w wysokości 1 1170 zł i dodatkowo opłatę za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł, co narusza zasadę wybrania środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego.
Postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. wierzyciel - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. T., dalej: "PPIS" - orzekł o oddaleniu zarzutów. W uzasadnieniu wskazano, odnośnie pierwszego zarzutu, że nie każdy objaw chorobowy stanowi przeciwwskazanie do wykonania szczepienia, a badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią obowiązku szczepień wynikającego z obowiązujących przepisów. Co do drugiego zarzutu podniesiono, że ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny kierował się zasadą skuteczności i celowości, a swoje ustalenia w tym zakresie uzasadnił.
Ł. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie PPIS z 18 czerwca 2025 r., którego nie podpisał, podnosząc argumenty zawarte w zarzutach.
Postanowieniem z 22 lipca 2025 r. Inspektor Sanitarny orzekł o uchyleniu postanowienia PPIS w części (w zakresie dotyczącym rozpoznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego) i umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w tej części oraz o utrzymaniu postanowienia w pozostałej części.
Powyższe postanowienie z 22 lipca 2025 r. zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 grudnia 2025 r. o sygn. akt III SA/Po 534/25 z uwagi na niezgodne z prawem rozpatrzenie niepodpisanego zażalenia. Sąd zobowiązał organ odwoławczy do wezwania strony do podpisania zażalenia.
Organ odwoławczy zadośćuczynił temu obowiązkowi, a strona zażalenie podpisała.
Postanowieniem z 6 maja 2026 r. Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej: K.p.a.", oraz art. 17 § 1 i art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz. 268 ze zm.), dalej: "p.e.a.", ponownie orzekł o uchyleniu postanowienia PPIS z 18 czerwca 2025 r. w części (w zakresie dotyczącym rozpoznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego) i umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w tej części oraz o utrzymaniu postanowienia w pozostałej części.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, co następuje.
Zgodnie z art. 33 § 1 p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Katalog możliwych podstaw zarzutów wskazuje art. 33 § 2 p.e.a. Rozpatrzenie sprawy odbywać się ma wyłącznie w odniesieniu do zarzutu złożonego przez zobowiązanego (w zakresie złożonego zarzutu i w jego granicach). Inaczej rzecz ujmując, złożenie przez zobowiązanego zarzutu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, na jednej z podstaw wymienionych w art. 33 § 2 p.e.a., legitymuje wierzyciela do rozpatrzenia tego zarzutu, ale wierzyciel czyni to wyłącznie w odniesieniu do tej podstawy, która dookreślona została w złożonym przez zobowiązanego środku zaskarżenia (por.: wyrok o sygn. akt I SA/Po 874/22).
Obecnie podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może stanowić:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zobowiązany zgłosił zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Taki zarzut nie może stanowić zarzutu egzekucyjnego, gdyż nie ma go w katalogu możliwych podstaw zarzutów wskazanych w art. 33 § 2 p.e.a. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego może stanowić podstawę do wniesienia skargi na czynność organu egzekucyjnego zgodnie z art. 54 p.e.a. Organem właściwym do rozpoznawania takiej skargi jest organ egzekucyjny (tu: Wojewoda [...]). PPIS nie był zatem uprawniony do rozpatrywania podania strony w zakresie tego zarzutu, stąd jego postanowienie należało uchylić w tym zakresie, a postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 K.p.a.).
PPIS prawidłowo rozpoznał zarzut braku wymagalności zawarty w katalogu możliwych podstaw zarzutów wynikających z art. 33 § 2 p.e.a., przez jego oddalenie.
Obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z przepisów prawa. Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675), dalej: "ustawa", osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy stanowi, że osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1.
Wydane na mocy delegacji ustawowej, obowiązujące obecnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782), dalej: "rozporządzenie", doprecyzowuje obowiązek szczepień, ustalając schemat obowiązkowych szczepień u dzieci i młodzieży, który obejmuje liczby dawek i terminy ich podawania z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia.
Obowiązek wykonania szczepień istniał i był wymagalny w dacie wszczynania postępowania egzekucyjnego zgodnie z rozporządzeniem, bowiem lekarz zgłosił rodziców jako osoby uchylające się od szczepień. Termin wykonania obowiązku został przekroczony przez rodziców, którzy do dnia wydania niniejszego postanowienia nie wykonali go. Każde szczepienie ma swój własny harmonogram realizacji, tj. liczbę dawek, wiek dziecka oraz termin wykonania, który obecnie określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: pkt 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce.
Z tego wynika, że dla Z. M. urodzonej [...] 2013 r. obowiązek dotyczący szczepień, na które został wystawiony tytuł wykonawczy, przestanie być wymagalny, kiedy osiągnie ona 19 lat. Tym samym obowiązek szczepień był i pozostaje aktualny.
Kwalifikacja do szczepienia i ustalenie przeciwskazań do wykonania szczepień ochronnych każdorazowo należy do zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który sprawuje opiekę profilaktyczną nad pacjentem i może opierać się na diagnozie lekarza specjalisty przy podjęciu decyzji o dalszym ewentualnym przesunięciu szczepień ze względu na istnienie przeciwskazań. Państwowa Inspekcja Sanitarna w kwestiach medycznych opiera się na stanowisku lekarza i nie jest organem właściwym do kontrolowania lekarza pod względem medycznym. Lekarskie badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią szczepienia i dokonywane jest bezpośrednio po stawieniu się osoby zobowiązanej, po czym w przypadku braku przeciwwskazań podawana jest szczepionka.
Lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę nad dzieckiem jako realizator Programu Szczepień Ochronnych uznał, że obowiązek szczepień ochronnych nie został wykonany, zgłaszając tym samym zobowiązanego jako osobę uchylającą się od obowiązku szczepień ochronnych. Jest to jedna z przyczyn uprawniająca PPIS do podjęcia działań dotyczących egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie jest Wojewoda [...], który na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego wszczyna postępowanie egzekucyjne w administracji i wydaje postanowienie o nałożeniu grzywny. W przypadku niewykonania obowiązkowych szczepień, PPIS jako właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest uprawniony, jako wierzyciel obowiązku, do żądania jego wykonania.
Ustalając wymagalność obowiązku, jeśli brak jest przeciwwskazań lekarskich do szczepień, zakłada się że obowiązek istnieje i jest wymagalny w związku z wiekiem dziecka i treścią rozporządzenia. Obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej wynika z mocy prawa i jego wymagalność następuje automatycznie w związku z osiągnięciem określonego wieku, bez potrzeby dodatkowych czynności administracyjnych czy medycznych (chyba że istnieją przeciwwskazania).
Ł. M. wniósł skargę na postanowienie Inspektor Sanitarny z 6 maja 2026 r. zarzucając naruszenie art. 34 § 4 p.e.a. i podnosząc, że organ powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne. Skarżący podtrzymał argumenty zawarte w zażaleniu (o braku wymagalności obowiązku - zdaniem skarżącego jest on wymagalny dopiero po ukończeniu przez córkę 19. roku życia - i o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego), a ponadto zarzucił niewykonalność obowiązku (z uwagi na niewykonanie lekarskiego badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia przeciwwskazań, które nie jest obowiązkowe, stąd istnieje prawo do odmowy jego wykonania, a ponadto z uwagi na autyzm u syna W. M.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych (przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do informacji o autyzmie u syna W. M. i o zaburzeniach rozwojowych u córki Z. M.).
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 33 § 2 p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
d) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
e) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
f) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
d) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
e) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
f) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Skarżący wniósł zarzuty, których podstawą jest:
1) brak wymagalności obowiązku i
2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Organ odwoławczy zasadnie uznał, że zarzut drugi, którego podstawą jest zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ogóle nie jest podstawą zarzutu z art. 33 § 2 p.e.a. W obecnym stanie prawnym zarzut taki jest podstawą skargi na czynność egzekucyjną (art. 54 § 1 pkt 2 p.e.a.). PPIS merytorycznie rozpatrując taki zarzut (oddalając go) naruszył zatem art. 34 § 2 pkt 1 p.e.a. statuujący kompetencję wierzyciela do rozpatrzenia zarzutu z art. 33 § 2 p.e.a. Zasadnie zatem organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił merytoryczne orzeczenie PPIS w tym zakresie (oddalenia tego zarzutu) i w tym zakresie postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył, skoro PPIS w ogóle nie mógł orzekać co do tego zarzutu w trybie art. 34 § 2 pkt 1 p.e.a.
Odnośnie zaś drugiego zarzutu, którego podstawą jest brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c p.e.a.) organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy postanowienie PPIS w części oddalenia tego zarzutu.
Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć - zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy - jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie.
Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest obowiązkiem władz publicznych (art. 68 ust. 4 Konstytucji). W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 ustawy wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią (art. 5 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy).
Z powołanych przepisów art. 17 ust. 2-4 ustawy wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. W art. 17 ust. 10 ustawy udzielono delegację ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m. in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia.
W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z 27 września 2023 r., które zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2172). Rozporządzenie z 27 września 2023 r. weszło w życie z dniem 1 października 2023 r. Tytuł wykonawczy wystawiono 7 czerwca 2024 r., gdy obowiązywało już rozporządzenie z 27 września 2023 r.
Przepisy § 2 pkt 6 (nagminne zapalenie przyusznic - świnka), pkt 7 (odra) i pkt 10 (różyczka) rozporządzenia z 27 września 2023 r. stanowią, że obowiązkiem szczepień ochronnych objęte są choroby zakaźne wymienione w tytule wykonawczym.
Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw wyżej wskazanych chorobom obejmuje dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia (§ 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia). W przypadku córki skarżącego obowiązek jest zatem wymagalny, gdyż urodziła się ona [...] 2013 r. Obowiązek jest wymagalny już od osiągnięcia przez dziecko dolnej granicy wieku, a nie dopiero od dnia ukończenia przez nie 19. roku życia. Wobec tego organy prawidłowo przyjęły, że w dniu wystawienia tytułu wykonawczego (7 czerwca 2024 r.) wymienione w nim szczepienia były w stosunku do córki skarżącej obowiązkowe i były wymagalne. Córka skarżącego nie została poddana szczepieniom ochronnym przeciwko tym chorobom. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie przedstawił dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych córki ani dokumentu uzasadniającego brak wymagalności jego wykonania.
Zgodnie z art. 17 ust. 3 i 4 ustawy lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, co nie oznacza, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 11 rozporządzenia). Z dokumentacji dotyczącej małoletniej znajdującej się w aktach sprawy nie wynika, aby obowiązek szczepień został w stosunku do niej odroczony.
W pierwszej kolejności przeprowadzane jest badanie kwalifikacyjne do szczepienia, podczas którego lekarz przeprowadzający kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Następnie dopiero lekarz specjalista przeprowadza konsultację i decyduje o ewentualnym odroczeniu obowiązkowego szczepienia ochronnego. Wynik tej konsultacji odnotowuje się w dokumentacji, o której mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia, tj. karcie uodpornienia (pkt 1), książeczce szczepień (pkt 2), Karcie Szczepień oraz innej dokumentacji medycznej, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (pkt 3).
Wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego i wystąpienie przez niego do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego było uzasadnione. Z akt sprawy nie wynika, aby w przypadku córki skarżącego stwierdzono przeciwwskazania do wykonania szczepień. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów córka skarżącego nie została zaszczepiona przeciwko wskazanym chorobom. W tej sytuacji obowiązek skarżącego poddania małoletniej szczepieniom ochronnym był wymagalny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Skarżący w skardze ponadto zarzucił niewykonalność obowiązku (z uwagi na niewykonanie lekarskiego badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia przeciwwskazań, które nie jest obowiązkowe, stąd istnieje prawo do odmowy jego wykonania, a ponadto z uwagi na autyzm u syna W. M.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych (przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do informacji o autyzmie u syna W. M. i o zaburzeniach rozwojowych u córki Z. M.). Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym nie jest jednak podstawą zarzutu z art. 33 § 2 p.e.a., ale przesłanką do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd rozpoznając skargę na postanowienie w przedmiocie zarzutów z art. 33 § 2 p.e.a. ogranicza się do kontroli zgodności z prawem rozpatrzenia jedynie podniesionych zarzutów z art. 33 § 2 p.e.a., gdyż to one wyznaczyły granice sprawy administracyjnej, którymi to granicami Sąd jest związany (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.). Z kolei stan zdrowia dziecka pod kątem możliwości wykonania szczepienia nie mógł zostać zbadany z uwagi na niepoddanie dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu. Obowiązek wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych ma jednak charakter dwuetapowy. Pierwszym z nich jest badanie kwalifikacyjne, którego pozytywny wynik warunkuje samo podanie szczepionki. Obowiązek poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu obejmuje nie tylko obowiązek poddania się samemu aktowi podania szczepienia, ale także wszystkim innym czynnościom immanentnie związanych z tym aktem, w tym badaniu kwalifikacyjnemu. Odmowa wzięcia udziału w takim badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia, będąc w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.
Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 powyższej ustawy oddalił skargę.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.