Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
I SA/Wr 367/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
17 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Darowizny ciągników i naczep dla syna uzasadniły zabezpieczenie podatku. Skarga oddalona

Przejdź do orzeczenia, 18 min czytania

Spór

Przedsiębiorca Z. Z. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała zabezpieczenie na jego majątku przybliżonej kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. wraz z odsetkami. Zarzucał błędną wykładnię art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, nieproporcjonalność środka i wybiórczą ocenę dowodów.

Ustalenia sądu

Sąd uznał za wykazane, że Skarżący miał wielokrotnie nieuregulowane zobowiązania podatkowe z kolejnych okresów oraz że w kwietniu i czerwcu 2024 r. przekazał synowi ciągniki, naczepy i środki pieniężne. Twierdzenie strony, że darowizny miały związek z urodzinami syna, sąd uznał za nieistotne dla oceny skutku.

Rozstrzygnięcie

Sąd oddalił skargę Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 4 marca 2026 r. w całości.

Dlaczego

Sąd uznał, że zarówno zaległości publicznoprawne, jak i wyzbycie się majątku uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania. Wskazał także, że wysokość kwoty zabezpieczenia nie jest przedmiotem tego postępowania, lecz postępowania wymiarowego.

Dla firm

Przekazanie majątku członkowi rodziny i brak zapłaty wymagalnych podatków mogą uzasadniać zabezpieczenie przed wydaniem decyzji wymiarowej. Organ musi jedynie uprawdopodobnić przybliżoną kwotę, a nie ustalać ją dokładnie.

Więcej o sprawie

Między 8 kwietnia a 3 czerwca 2024 r. przedsiębiorca przekazał synowi osiem ciągników, 14 naczep i 1,995 mln zł. Według organów możliwe zobowiązania podatkowe ponad dwukrotnie przewyższają jego majątek.

Organy opisały proceder wystawiania faktur za paliwo, którego nie wydano klientom, a jeden z zarzutów karnoskarbowych dotyczy Skarżącego.

Sąd stwierdza, że w sprawie Skarżącego całokształt okoliczności faktycznych i prawnych świadczy o tym, iż może nie dojść do wykonania zobowiązania podatkowego z weryfikowanej decyzji.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sygnatura
I SA/Wr 367/26

Treść orzeczenia około 18 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Cieślak,, Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Haberka,, Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Protokolant: Starszy specjalista Magdalena Rogalewicz,, po rozpoznaniu w Wydziale I - na rozprawie w dniu 17 września 2026 r. sprawy ze skargi: Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 marca 2026 r. nr 0201-IEW2.4251.2.2026 w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę i zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku podatnika: oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi Z. Z. (dalej jako: Strona, Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS, Organ odwoławczy) z 4 marca 2026 r. nr 0201-IEW2.4251.2.2026 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej jako; NDUCS, Organ I instancji) z 11 grudnia 2025 r. nr 458000-CKK-52[1].4251.3.2025.9, określająca Stronie:

1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. w wysokości 149.912,00 zł,

2) kwotę należnych odsetek za zwłokę od zobowiązania podatkowego w podatku dochodowy od osób fizycznych za 2022 r. (na dzień wydania decyzji) w wysokości 56.262,00 zł,

oraz orzekającej o zabezpieczeniu, na majątku Strony, przed wydaniem decyzji określającej, wysokość zobowiązania podatkowego, wykonania:

1) przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok w wysokości 149.912,00 zł,

2) odsetek za zwłokę (należnych na dzień wydania decyzji) w wysokości 56.262,00 zł.

W oparciu o art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., Sąd przedstawia w sposób zwięzły i niezbędny do kontroli sądowoadministracynej stan sprawy. Wynika z niego, że wskazana w decyzji DIAS przybliżona kwota zobowiązania podatkowego i pochodne jej odsetki, są efektem wyłączenia z rozliczenia podatkowego kosztów uzyskania przychodów ujętych przez Stronę w oparciu o faktury VAT, wystawione na stacji paliw P. Sp. z o.o., za zakup paliwa, a także zaniżenia przychodu o kwotę 1.968,68 zł (faktura VAT nr [...] z 22.09.2022 r. wystawiona na rzecz G. Sp. z o.o. - nieujęta w rozliczeniu przez Stronę), i zawyżenia innych kosztów uzyskania przychodów na kwotę 2.806,41 zł ([...], [...] z dnia 02,05.12.2022 r. – zakup sprzętów niezwiązanych z działalnością gospodarczą Strony) oraz nienależnego wykazania straty z lat ubiegłych tzn. z 2021 r. Ww. okoliczności stanowią ustalenia przeprowadzonej u Strony, w oparciu o upoważnienie z [...] z 8 kwietnia 2025 r., kontroli celno-skarbowej w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r., które to ustalenia zostały przytoczone szeroko w uzasadnieniu decyzji DIAS. Z ustaleń tych zaś, w szczególności wyłonił się proceder uprawiany na stacji paliw przez jej pracowników, umożliwiający pozyskiwanie przez zainteresowane osoby, w tym Skarżącego, faktur sprzedaży paliw, które to paliwo w rzeczywistości nie zostało zatankowane i sprzedane na rzecz zainteresowanych osób m.in. Stronie. W skrócie, proceder ten polegał na kumulowaniu/zawieszaniu w systemie tankowania stacji tych transakcji sprzedaży paliw, do których udało się nie wydać klientom dowodów kupna-sprzedaży. Transakcje te stanowiły pulę w systemie rozliczeń stacji, z której to zainteresowani mogli pozyskać faktury do rozliczeń podatkowych – koszty uzyskania przychodów/VAT naliczony. Wskazano, że pracownicy stacji przyznali się, w toku prowadzonego postępowania karnego, do uczestnictwa w takim procederze. Ze zgromadzonych dowodów ma wynikać, że w opisanym procederze uczestniczył również Skarżący, któremu w tym zakresie zostały postawione zarzuty karnoskarbowe. Równocześnie przedstawiona została argumentacja, zgodnie z którą bezspornie zakupiona przez Skarżącego u innego kontrahenta ilość paliwa wystarczała do prowadzenia przez Podatnika działalności gospodarczej w przedmiocie transportu ciężarowego.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia DIAS zawarł rozważania względem przesłanek dokonania zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji wymiarowej. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że zostały spełnione, wyrażone wprost w przepisie art. 33 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.) – w skrócie: o.p., przesłanki zabezpieczenia w postaci: trwałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych i wyzbywania się majątku. Pierwsza z przesłanek bazuje na ustaleniach kontroli celnoskarbowych przeprowadzonych wobec Strony za okres IV 2019 – III 2024 r., z których to kontroli wynika rozliczanie przez Stronę kwot podatku kosztów uzyskania przychodów/VAT naliczonego z faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a więc nieuiszczanie w tym okresie należności podatkowych w wymaganych przepisami prawa wysokościach. Odnośnie drugiej przesłanki wskazano na dokonane na rzecz syna Skarżącego darowizny środków transportu, którymi prowadzona była działalność gospodarcza Strony oraz darowizny środków pieniężnych (łącznie 2.675.000,00 zł). Zwrócono uwagę na rozbieżność w wartości kwot zabezpieczonych - z zaskarżonej decyzji i z wcześniejszych decyzji o zabezpieczeniu - względem majątku Skarżącego, na niekorzyść tego majątku. Po obliczeniach majątek Strony miał wynieść 599.504,01 zł, a potencjalne przyszłe zobowiązania to 1.360.835,00 zł (ponad 2 razy więcej względem majątku). Nadto wskazano, że procedowana jest kolejna decyzja o zabezpieczeniu dot. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r.. Za zaistnieniem uzasadnionej obawy co do wykonania zobowiązań podatkowych przez Skarżącego miały przemawiać również takie okoliczności jak posługiwanie się nierzetelnymi (pustymi) fakturami, spadek obrotów od V 2024 r. i brak obrotów od lipca 2025 r.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem DIAS Strona zaskarżyła zawierającą to stanowisko decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc zarzuty o naruszeniu:

– art 33 § 1 o.p. przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na zastosowaniu zabezpieczenia uznając, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych oparta na przesłance trwałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych oraz na przesłance dokonania czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję,

– art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 33 § 1 o.p., poprzez nieproporcjonalne zastosowanie środka, w sytuacji, w której przedmiotowe zabezpieczenie dotyczy faktycznie wszystkich środków Skarżącego, a co za tym idzie jego wykonanie doprowadziło do niewypłacalności Skarżącego, przy jednoczesnym nieziszczeniu się przesłanek do wydania decyzji zabezpieczającej;

– art. 122 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art, 121 § 1 o.p., przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także poprzez dokonanie wybiórczej oceny dowodów, polegającej na oparciu ustaleń faktycznych i wyliczeń wyłącznie na lakonicznych zeznaniach dwóch świadków, z pominięciem pozostałych zeznań, istotnych dla sprawy, bez ich merytorycznej analizy oraz wyjaśnień, co doprowadziło do niepełnego ustalenia stanu faktycznego i miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

W oparciu o zarzuty skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę wniósł DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – a w sprawach podatkowych, sprawowana jest pod względem legalności, tj. oceny działań administracji podatkowej pod kątem przestrzegania przepisów postępowania i prawidłowości stosowanej wykładni przepisów prawa. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2019 r. o sygn. akt II FSK 1556/19; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 16 maja 2017 r., o sygn. akt1565/15; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r., o sygn. akt II OSK 2320/10 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie CBOSA). Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku (odnosi bowiem się do skarg dotyczących wydanych interpretacji indywidualnych).

Skarga jest nieuzasadniona.

Skarga okazała się pozbawiona podstaw, albowiem zaskarżona decyzja została, zdaniem Sądu, wydana w zgodzie z przepisami prawa procesowego jak i materialnego. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wymaga odniesienia się do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, którą stanowiły przepisy art. 33 § 1-4 o.p. Zgodnie z art. 33 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 33 § 2 pkt 2 o.p., zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej/celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Stosownie do § 3, w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2 (dotyczy zabezpieczenia przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego), zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. Natomiast § 4 pkt 2 określa, że w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (określającej wysokość zobowiązania podatkowego). Przywołany przepis art. 33 o.p. reguluje szczególne postępowanie, które pozwala organom na zabezpieczenie zobowiązania, a więc zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela podatkowego, przez zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych, jeszcze przed wydaniem właściwej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Celem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zabezpieczeniu jest ustalenie, czy istnieją przesłanki zabezpieczenia, a w przypadku zabezpieczenia dokonywanego w trybie art. 33 § 2 o.p., także określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, które ma być zabezpieczone. Sposób ukształtowania omawianej instytucji pozwala na ustanowienie zabezpieczenia, mimo braku ostatecznej i prawomocnej decyzji podatkowej, zaś wstępna weryfikacja okoliczności rozstrzyganych następnie (ostatecznie) w postępowaniu wymiarowym stanowi immanentną cechę postępowania w przedmiocie zabezpieczenia. Działanie takie jest bowiem niezbędne już chociażby dla określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego (por. wyrok z 25 maja 2018 r. o sygn. akt I FSK 495/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).

Kwestię oceny, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku ustawodawca pozostawił do uznania właściwemu w sprawie organowi. Decyzja o zabezpieczeniu powinna być oparta na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych świadczących o tym, iż w danej sprawie może nie dojść do wykonania zobowiązania podatkowego. Organy mogą wykazywać ziszczenie się ustawowych przesłanek zabezpieczenia przy użyciu wszelkich dostępnych i możliwych środków, a także w oparciu o wszelkie okoliczności faktyczne uprawdopodobniające możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego. W wyroku z 26 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 538/14 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że określona w art. 33 § 1 o.p. przesłanka do wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego jaką jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, ma miejsce wówczas, gdy organ podatkowy wykaże, że majątek podatnika, w kontekście przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem ewentualnych odsetek za zwłokę, jest w takiej kondycji, lub w wyniku działań podatnika - może być w takiej kondycji, że brak zabezpieczenia może pozbawić wierzyciela publicznego jakim jest organ podatkowy, zaspokojenia należnych od podatnika zobowiązań podatkowych. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 33 § 1 o.p. pozwala przyjąć, że zawarte w niej przesłanki dopuszczalności zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego mają charakter przykładowy, wskazujący jednak na działania podatnika, które wpływają na jego stan majątkowy w kontekście przewidywanych zobowiązań i możliwości ich wykonania. W pozostałym zakresie zwrot normatywny "uzasadniona obawa" należy rozumieć jako przyczynę mającą swoje konkretne źródło, dla której organ podatkowy uznaje konieczność dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Ustalenie każdej przesłanki należy do organu podatkowego, który w sposób logiczny i czytelny musi uprawdopodobnić jej istnienie. Decyzja o zabezpieczeniu majątkowym ma charakter decyzji uznaniowej, ale uznaniowość ocen leżących u jej podstaw nie może oznaczać ich dowolności. Słowo "może" oznacza, że organ podatkowy samodzielnie decyduje o potrzebie wydania takiej decyzji w konkretnym przypadku. Musi to jednak uzasadnić zgodnie z regułami określonymi w art. 210 § 4 o.p., w przeciwnym razie działanie organów będzie naruszało zasadę zaufania do określoną w art. 121 § 1 o.p. (por. Bogusław Dauter w: S. Babiarz, B. Dauter, R. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz. 9 wydanie, Wolters Kluwer Warszawa 2015, str. 298-299).

W postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy nie jest zobowiązany do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia obowiązku podatkowego oraz jego rzeczywistych rozmiarów. Obowiązany jest jedynie do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje. Nie jest natomiast celem decyzji ustanawiającej zabezpieczenie dokładne określenie, czy ustalenie dokładnej kwoty zobowiązania podatkowego. Te funkcje pełni bowiem decyzja wydawana na późniejszym etapie postępowania - decyzja wymiarowa (wyrok NSA z 24 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II FSK 1535/17, CBOSA). W postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o zabezpieczeniu udowodnieniu nie podlega okoliczność, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane (zdarzenie przyszłe), lecz że istnieje obawa, że nie zostanie ono wykonane (wyrok NSA z 30 maja 2018 r. o sygn. akt I FSK 144/18, CBOSA). Również okoliczności towarzyszące powstaniu zobowiązań podatkowych i oceniane ostatecznie w toku postępowania wymiarowego mogą służyć wykazaniu, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo niewykonania zobowiązania podatkowego. Określone działania podatnika, takie jak ukrywanie dochodów czy uczestnictwo w procederze wystawiania pustych faktur, mogą usprawiedliwiać ustanowienie zabezpieczenia (wyrok NSA z 25 maja 2018 r. o sygn. akt I FSK 495/18, CBOSA).

Podnieść również należy, że przepis art. 33 § 2 pkt 2, w związku z art. 31 § 1 o.p. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r.) był przedmiotem badania zgodności z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny (TK) wyrokiem z 8 października 2013 r. o sygn. akt SK 40/12 przepis ten uznał za zgodny z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 3 w zw. z art. 2 i at. 31 ust. 3 Konstytucji RP) w zakresie, w jakim uzależnia zabezpieczenie należności podatkowej w toku kontroli podatkowej od przesłanki "uzasadnionej obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego. TK odwołał się do wyroku TK z 20 grudnia 2005 r. o sygn. akt SK 68/03 (OTK ZU nr 11/A/2005, poz. 138), w którym podkreślono, że zabezpieczenie zobowiązań podatkowych służy ochronie interesu Skarbu Państwa, oraz dokonał szczegółowej analizy tej instytucji. Nie zastępuje ona decyzji wymiarowej i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ponieważ nie przesądza treści przyszłej decyzji wymiarowej, a jedynie "uprawdopodabnia" wysokość zaległości. Decyzje zabezpieczające mają charakter tymczasowy i akcesoryjny. "Nie mogą one uzyskać charakteru samoistnego, ponieważ same w sobie nie kształtują obowiązków adresata jako podatnika i powiązane są z toczącym się postępowaniem, prowadzącym do wydania decyzji wymiarowej. Ich byt prawny musi kończyć się z chwilą doręczenia decyzji wymiarowej, która wywołuje trwałe skutki, rozstrzygając kwestie faktyczne i prawne, rozpatrywane wcześniej przy wydaniu wygasłej decyzji zabezpieczającej (organ podatkowy wskazuje rodzaj podatku, zdarzenia powodujące konieczność jego uiszczenia, wysokość podstawy opodatkowania oraz wysokość zobowiązania podatkowego albo zaległości podatkowej)". Równocześnie Trybunał Konstytucyjny zauważył, że samo wydanie decyzji zabezpieczającej "ma charakter uznaniowy - organ podatkowy albo organ kontroli skarbowej ocenia istnienie ustawowych przesłanek oraz odnosi kwotę zaległości do sytuacji finansowej podatnika (jego aktualnych dochodów i stanu majątkowego); te działania organu mogą (ale nie muszą) uprawdopodobnić nieściągalność zobowiązania (zaległości)". Podkreślił równocześnie, że "uznanie administracyjne" nie oznacza dowolności, a decyzje na nim oparte podlegają kontroli instancyjnej i sądowej. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez organ podatkowy, przysługuje podatnikowi odwołanie do organu wyższego stopnia, a od jego decyzji - skarga do sądu.

Uwzględniając powyższe, Sąd uznaje, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych DIAS (a przed nim NDUCS) zasadnie określiły przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego (wraz z odsetkami za zwłokę) i w związku z tym dokonały zabezpieczenia tych kwot na majątku Skarżącego, z uwagi na uzasadnioną obawę ich niewykonania. W ocenie składu orzekającego, organy obu instancji uczyniły zadość obowiązkowi wykazania, że majątek Strony, w kontekście przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem odsetek za zwłokę, jest w takiej kondycji, że brak zabezpieczenia może pozbawić wierzyciela publicznego, zaspokojenia należnego od podatnika zobowiązania podatkowego. W szczególności zaś uprawdopodobnione zostały wymienione wprost w art. 33 § 1 o.p. podstawy uzasadnionej obawy, w postaci: stałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych oraz wyzbycia się przez Skarżącego majątku poprzez darowizny na rzecz syna. Odnośnie pierwszej z przesłanek odwołać należy się do innych, prawomocnych orzeczeń (postanowienia/wyroki) tut. Sądu dotyczących Skarżącego i legalności rozstrzygnięć (decyzji) DIAS w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań:

– z 29 sierpnia 2025 r. nr 0201-IEW2.4253.14.2025 (utrzymująca w mocy decyzję NDUCS z 5 czerwca 2025 r. nr 458000-CKK-52[1].4253.2.2025.16),w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za m-ce od XII/2022 r. do III/2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę kwota z odsetkami za zwłokę (353.726,00 zł) i zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku podatnika (prawomocne postanowienie o odrzuceniu skargi z 3 grudnia 2025 r. o sygn. akt I SA/Wr 691/25),

– z 21 listopada 2025 r. nr 0201-IEW2.4253.20.2025 (utrzymująca decyzję NDUCS z 29 sierpnia 2025 r. nr 458000-CKK-52[1].4253.3.2025.16), w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za m-ce od IV/2019 r. do XI/2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę (341.828,00 zł) i zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku Skarżącego (prawomocny wyrok z 28 kwietnia 2026 r. o sygn. akt I SA/Wr 49/26 oddalający skargę Skarżącego);

– z 4 marca 2026 r. nr 0201-IEW2.4251.1.2026 (utrzymujące decyzję NDUCS z 12 grudnia 2025 r. nr 458000-CKK-52[1].4251.2.2025.9) w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę (141.715,00 zł) i zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku podatnika Skarżącego (prawomocny wyrok z 25 sierpnia 2026 r. o sygn. akt I SA/Wr 366/26)

W oparciu o powyższe zaaprobować należy stanowisko o wielokrotnych wadliwych rozliczeniach podatkowych Skarżącego ze wskazanych okresów, co skutkowało wielokrotnym nieuregulowaniem zobowiązań podatkowych w sposób zgodny z przepisami prawa.

Odnosząc się zaś do drugiej z przesłanek, bezspornym jest, że Skarżący w okresie od 8 kwietnia do 3 czerwca 2024 r. rozdysponował swoim majątkiem, dokonując na rzecz syna – R. Z. darowizn:

a. rzeczowych - 8 ciągników siodłowych o zadeklarowanej wartość rynkowej: 327.000,00 zł (8.04.2024 r., 1.05.2024 r. i 27.05.2024 r.),

b. rzeczowych - 14 naczep ciężarowych o zadeklarowanej wartość rynkowej 353 000,00 zł (8.04.2024 r., 1.05.2024 r. i 17.05.2024 r.),

c. pieniężnych - łączna kwota 1.995.000 zł przekazanych przelewami w dniach:

– 9.05.2024 r. na kwotę 1.000.000,00 zł,

– 10.05.2024 r. na kwotę 500.000,00 zł,

– 15.05.2024 r. na kwotę 300.000,00 zł,

– 23.05.2024 r. na kwotę 145.000,00 zł,

– 3.06.2024 r. na kwotę 50.000,00 zł.

Ustosunkowując się do twierdzeń Skarżącego, co do "okazji" stanowiącej podstawę ww. darowizn, w postaci urodzin syna, to zdaniem Sądu nie ma znaczenia, ani kiedy doszło do stwierdzonego przepływu majątku, ani podawana przyczyna jego dysponowania - liczy się bowiem efekt takiego przepływu, w postaci zagrożenia wykonania zobowiązania podatkowego przez Stronę.

Równocześnie mając na uwadze, że ww. dwie przesłanki zostały uzupełnione w ustalenia DIAS, z których wynikały takie okoliczności jak:

– dysproporcja między wartością ustalonego majątku Strony a potencjalnymi przyszłymi kwotami zobowiązania do zapłaty – na niekorzyść tego majątku (po obliczeniach majątek to 599.504,01, a potencjalne przyszłe zobowiązania to 1.360.835,00 zł),

– pogarszające się efekty prowadzonej działalności gospodarczej, w postaci spadku obrotów od V 2024 r., aż do ich zaniku od lipca 2025 r.,

– zły stan majątkowy Skarżącego znajdujący potwierdzenie w innych (wspomnianych wyżej) decyzjach o zabezpieczeniu, wydanych wobec Skarżącego ma charakter utrwalony – trwa co najmniej od czerwca 2025 r.,

Sąd stwierdza, że w sprawie Skarżącego całokształt okoliczności faktycznych i prawnych świadczy o tym, iż może nie dojść do wykonania zobowiązania podatkowego z weryfikowanej decyzji.

Równocześnie Sąd z uwagi na wskazane w decyzji okoliczności odnośnie procederu na stacji benzynowej i uwzględniania przez Skarżącego efektów tego procederu w swoich kosztach podatkowych nie ma zastrzeżeń, co do ustaleń w zakresie wysokości przybliżonej kwoty zobowiązania i przyczyn jego określenia. Wymaga to równocześnie poczynienia zastrzeżenia, o którym mowa już była wcześniej, że w postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 o.p. nie określa się ostatecznie wysokości zobowiązania podatkowego, albowiem jest to domena postępowania wymiarowego, w którym podatnik może przedstawiać swoje racje w tym zakresie. Sam Skarżący wskazywał również na swą złą kondycję finansową w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej oraz w skardze.

Sąd nie znajdując podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. obowiązany był skargę oddalić, co też uczynił niniejszym orzeczeniem. W zaskarżonej decyzji została wykazana uzasadniona obawa niewykonania przez Skarżącego w przyszłości zobowiązania z zaskarżonej decyzji, podstawa prawna zaskarżonej decyzji była przedmiotem badania zgodności z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z 8 października 2013 r. o sygn. akt SK 40/12 uznał ją za zgodną z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 3 w zw. z art. 2 i at. 31 ust. 3 Konstytucji RP), a postępowanie w przedmiocie art. 33 o.p wobec Skarżącego nie naruszało przepisów o.p. jak i Konstytucji RP, przy czym nie obejmuje ono kwestii spornych z postępowania wymiarowego – konkretnej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r.

Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 111 art. 33; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)

Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie, Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.