- Sygnatura akt
- II GSK 1621/26
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 24 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Wspólnik spółki komandytowej podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu nawet bez przychodów spółki
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
M. K. kwestionował decyzję Prezesa NFZ ustalającą obowiązek jego ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika spółki komandytowej A. Sp. k. w okresach od 13 czerwca 2014 r. do 31 marca 2020 r. oraz od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że skarżący figurował w KRS jako wspólnik tej spółki w tych okresach. Twierdzenie skarżącego, że spółka nigdy nie podjęła działalności gospodarczej, sąd uznał za nieistotne dla ustalenia podlegania ubezpieczeniu.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od M. K. na rzecz Prezesa NFZ 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Dlaczego
Prawnie doniosła jest wyłącznie okoliczność posiadania statusu wspólnika spółki komandytowej. Przepis dotyczący opłacania składek, na który powoływał się skarżący, nie dotyczy ustalania podlegania ubezpieczeniu.
Dla firm
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki komandytowej wynika z samego członkostwa w spółce, a nie z osiągania przez nią przychodów, więc brak działalności spółki nie zwalnia wspólnika z tego obowiązku.
Więcej o sprawie
Skarżący twierdził, że jedna z jego spółek nigdy nie podjęła działalności gospodarczej. NSA uznał, że w tej sprawie liczy się wyłącznie status wspólnika, a nie to, czy spółka generowała przychody.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Sygnatura
- II GSK 1621/26
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Wojciech Pach po rozpoznaniu w dniu 24 września 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 2892/25 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 25 lipca 2023 r. nr 253/07/2023/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. K. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2892/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 25 lipca 2023 r. nr 253/07/2023/Ub w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Pismem z [...] kwietnia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie zwrócił się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w zakresie objęcia M. K. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako wspólnika spółek we wskazanych okresach. Wnioskodawca poinformował, że z dokumentów zaewidencjonowanych na koncie ZUS wynika, iż w powyższych okresach skarżący posiadał inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Z odpisów pełnych z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżący: 1) od 27 października 2010 r. do 13 maja 2018 r. figurował jako wspólnik spółki komandytowej - "F." Sp. k.; 2) od 13 czerwca 2014 r. do 22 czerwca 2023 r. figurował jako wspólnik spółki komandytowej – A. Sp. k; 3) od 31 sierpnia 2015 r. do 6 czerwca 2023 r. (od 30 czerwca 2021 r. działalność spółki jest zawieszona) figurował jako wspólnik spółki komandytowej - O. Sp. k; 4) od 27 lipca 2018 r. do 29 września 2020 r. figurował jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – S. Sp. z o.o. (od 5 sierpnia 2019 r. do 9 września 2020 r. działalność spółki była zawieszona), który posiadał 100 % udziałów w kapitale zakładowym tej spółki; 5) od 2 listopada 2020 r. do 22 czerwca 2021 r. figurował jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – I. Sp. z o.o., który posiadał 100 % udziałów w kapitale zakładowym tej spółki; 6) od 19 marca 2021 r. do 9 lipca 2023 r. figurował jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – B. Sp. z o.o., który posiadał 100 % udziałów w kapitale zakładowym tej spółki.
Decyzją z dnia 25 lipca 2023 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 109 ust. 1 i 4, art. 5 pkt 21, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16, art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 pkt 4 i 4a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm., dalej – u.s.u.s.), ustalił wobec M. K. istnienie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie: (1) od 27 października 2010 r. do 13 maja 2018 r. będąc wspólnikiem spółki komandytowej - "F." Sp. k. z siedzibą w W. (KRS: [...]); (2) od 13 czerwca 2014 r. do 31 marca 2020 r. oraz od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. będąc wspólnikiem spółki komandytowej – A. Sp. k. z siedzibą w W. (KRS: [...]); (3) od 31 sierpnia 2015 r. do 29 czerwca 2021 r. będąc wspólnikiem spółki komandytowej - O. Sp. k. z siedzibą w W. (KRS: [...]); (4) od 27 lipca 2018 r. do 4 sierpnia 2019 r. oraz od 10 września 2020 r. do 29 września 2020 r. będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (Nr KRS: [...]); (5) od 2 listopada 2020 r. do 22 czerwca 2021 r. będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS: [...]); (6) od 19 marca 2021 r. do 4 grudnia 2021 r. będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS: [...]).
W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa oraz orzecznictwo sądów wskazujące m.in., że obowiązek ubezpieczenia społecznego wspólników spółek prawa handlowego wynika wyłącznie z członkostwa w danej spółce. Zatem podleganie ubezpieczeniu należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego wyłączenia się z prowadzenia jej spraw.
Wyrokiem z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5965/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2, oddalając skargę w pozostałej części. Zdaniem Sądu w stosunku do punktu 2 zaskarżonej decyzji (odnoszącego się do bycia wspólnikiem A. Sp. k.), organ nie wyjaśnił w wystarczającym stopniu, dlaczego przyjął okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu od 13 czerwca 2014 r. do 31 marca 2020 r. oraz od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. Z uwagi na wątpliwości dotyczące ustalania okresu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, o którym mowa w pkt 2 zaskarżonej decyzji, organ powinien wyjaśnić, dlaczego przyjął inną logikę niż w pozostałych przypadkach, a w szczególności wskazać, co stanowiło podstawę ustalenia tego okresu.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu – w zakresie punku 1 wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2024 r. - Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2430/24 uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 1 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że "Organ ustalił podleganie skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach, w których posiadał on udziały w poszczególnych spółkach, orzekając zgodnie z wnioskiem ZUS, za każdym razem opierając rozstrzygniecie na treści rejestru publicznego, jakim jest Krajowy Rejestr Sądowy (KRS). Zostało to wskazane w zaskarżonej decyzji na str. 2 i 3, w początkowej części uzasadnienia i powtórzone na str. 5, ponownie ze wskazaniem, że rozstrzygając sprawę organ kierował się treścią wniosku ZUS. Za każdym razem organ kierował się zatem tą samą logiką - porównał okresy wskazane we wniosku ZUS w odniesieniu do poszczególnych spółek z treścią wpisów w KRS, a stwierdziwszy, że w okresach tych skarżący, jako wspólnik tych spółek, podlegał ubezpieczeniu - ustalił to zaskarżoną decyzją. Logiką organu, jak podkreślono zarówno w decyzji jak i złożonej skardze kasacyjnej, było więc ustalenie w zakresie wskazanym we wniosku ZUS na podstawie danych ujawnionych w KRS. W związku z tym należy stwierdzić, że Sąd I instancji zarówno wadliwie przedstawił stan faktyczny sprawy, jak i w istocie nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie stanu faktycznego i prawnego będącego podstawą do jej podjęcia. (...) Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji powinien ustalić prawidłowo stan faktyczny sprawy i skontrolować zaskarżoną decyzję na podstawie właściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy.".
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2892/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyjaśniając, że na obecnym etapie sądowej kontroli podlega punkt 2 zaskarżonej decyzji, oddalił skargę. Odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, wskazał, iż z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. prawnie doniosła okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności związana jest wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego, tj. pozycji wspólnika. Art. 13 pkt 4a tej ustawy stanowi zaś, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają wspólnicy spółek od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z KRS albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. W sytuacji spełniania przez wspólnika warunków do objęcia ubezpieczeniem społecznym, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika więc z samego statusu osoby jako wspólnika spółki komandytowej.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przywołanych wyżej regulacji prawnych, Prezes NFZ prawidłowo ustalił obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnego skarżącego w punkcie 2 sentencji zaskarżonej decyzji, tj.: od 13 czerwca 2014 r. do 31 marca 2020 r. oraz od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r.
WSA nie uwzględnił argumentacji skarżącego, że spółka A. sp.k. nigdy nie podjęła działalności gospodarczej, albowiem w postępowaniu, którego przedmiotem ma być ustalenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu decydujące znaczenie mają wyłącznie umowy spółki i członkostwo skarżącego. Prawidłowo ustalony stan faktyczny w zakresie punktu 2 zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku strony oba ww. warunki zostały spełnione, a skarżący tych ustaleń nie podważył.
M. K. zaskarżył ww. wyrok w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie wnosząc o jego zmianę, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: (1) naruszenie prawa postępowania; (2) naruszenie prawa materialnego; (3) nieustalenie stanu faktycznego.
Ponadto, skarżący kasacyjnie zarzucił nieustosunkowanie się do zarzutów, które zostały złożone w skardze na decyzję, której zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: (1) naruszenie przepisów postępowania art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności oraz dokładnego wyjaśnienia w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy uwzględniając przy tym słuszny interes strony; (2) naruszenie przepisu postępowania art. 7a § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie normy wynikającej z brzmienia przepisu polegającego na uwzględnieniu subiektywnego interesu strony pomimo istnienia okoliczności obiektywnych, iż narusza to interes strony; (3) naruszenie przepisu postępowania art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów prawa, co miało istotne znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej oraz przyczyniło się do naruszenia zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej; (4) naruszenie przepisów postępowania art. 10 kpa poprzez brak obiektywizmu w ocenie ważnego interesu obywatela oraz interesu publicznego poprzez dowolną interpretację; (5) naruszenie przepisu postępowania art. 12 k.p.a. - organ nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; (6) naruszenie przepisu postępowania art. 35 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób przekraczający ustawowe terminy rozstrzygnięcia sprawy i działania ze zwłoką; (7) naruszenie przepisu postępowania art. 36 k.p.a. poprzez przekroczenie terminu do załatwienia sprawy bez poinformowania strony o przedłużającym postępowaniu, mimo iż organ jest obowiązany zawiadomić stronę podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia; (8) naruszenie przepisu postępowania art. 75 § 1 k.p.a. poprzez odrzucenie dowodu mającego istotny wpływ na postępowanie; (9) naruszenie przepisu postępowania art. 77 § 1 k.p.a poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego; (10) naruszenie przepisu postępowania art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę na podstawie zebranego przy uchybieniach proceduralnych materiału dowodowego; (11) naruszenie przepisu postępowania art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony; (12) naruszenie przepisu postępowania art. 107 § 6 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego umożliwiającego merytoryczną weryfikację.
Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez: (1) naruszenie przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w sytuacji, gdy przepis jasno stwierdza, że spółka musi generować przychód; (2) przedawnienie zobowiązania, które nie zostało w ogóle zauważone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny; (3) niezastosowanie się do orzeczenia NSA z dnia 24 czerwca 2025 roku sygn. akt II GSK 2430/24 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie zawarł argumenty na poparcie zgłoszonych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscu przypomnienia wymaga, że skarga kasacyjna to formalny i profesjonalny środek prawny. Oznacza to, że warunkiem merytorycznego rozpoznania podnoszonych w niej zarzutów jest spełnienie przez nią prawem określonych wymogów co do zarzutów i podstaw kasacyjnych. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania: w przypadku podstawy, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie, zaś w przypadku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - które przepisy tego prawa zostały naruszone przez sąd i wpływu naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
Oceniając wniesioną skargę kasacyjną należy stwierdzić, że skarżący kasacyjnie nie sformułował prawidłowych podstaw kasacyjnych. W petitum skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie zarzucił bowiem (1) naruszenie prawa postępowania; (2) naruszenie prawa materialnego; (3) nieustalenie stanu faktycznego. Niezależnie od tak sformułowanych zarzutów – na to bowiem wskazuje posłużenie się partykułą "ponadto" – skarżący zarzucił "nieustosunkowanie się do zarzutów, które zostały złożone w skardze na decyzję, której zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy". Dalej skarżący kasacyjnie wymienia szereg zarzutów naruszenia przepisów procedury administracyjnej – jak można domniemywać - adresowanych do sądu wojewódzkiego, do których sąd ten się nie odniósł oraz skierowany w stosunku do decyzji zarzut naruszenia przepisu art. art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach "w sytuacji przepis jasno stwierdza że, spółka musi generować przychód". Przedstawiony sposób sformułowania skargi kasacyjnej nie umożliwia wnioskowania, czy intencją jej autora było zarzucenie WSA, że nie odniósł się do zarzutów skargi czy też – że wadliwie zaakceptował naruszenia przepisów k.p.a., których dopuścił się organ wydając skarżoną decyzję. W pierwszym przypadku – brak jest wskazania przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, któremu uchybił sąd administracyjny oraz przynajmniej próby wykazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W drugim – brak wskazania przepisu procedury sądowoadministracyjnej naruszonego przez Sąd I instancji w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej (por. np. wyroki NSA z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 220/20; z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 1353/19 i z 5 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 6034/21). Co warte podkreślenia, profesjonalny pełnomocnik sporządzając rozpoznawaną skargę kasacyjną nie przywołał – czy to w podstawach kasacyjnych, czy to w ich uzasadnieniu - ani jednego przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut niezastosowania się przez Sąd I instancji do orzeczenia NSA z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2430/24. Istotnie, kontrolowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest drugim zapadłym w sprawie orzeczeniem tegoż Sądu. Poprzedni wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5965/23 - uchylający zaskarżoną decyzję w punkcie 2 - został uchylony w pkt 1 przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2430/24, a sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący kasacyjnie nie wskazał, w czym upatruje "niezastosowania się" do orzeczenia NSA o sygn. akt II GSK 2430/24. Zauważyć natomiast należy, że Sąd II instancji nie wypowiedział się w kwestiach merytorycznych, dotyczących zagadnienia związanego z podleganiem obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, albowiem nie został ustalony stan faktyczny. Ten zaś został przyjęty przez WSA przy ponownym rozpoznaniu skargi zgodnie z zaakceptowanym przez NSA stanowiskiem - na podstawie treści rejestru publicznego.
W nawiązaniu do "zgłoszenia zarzutu przedawnienia zobowiązania, który nie został w ogóle zauważony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny", Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "zarzut" ten wymyka się spod jakiejkolwiek oceny z uwagi na brak jego powiązania z jakimkolwiek przepisem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny – abstrahując od jaskrawych deficytów złożonego środka zaskarżenia, ale i zważywszy na przywołanie przez skarżącego kasacyjnie art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach – uznał, że istota skargi kasacyjnej sprowadza się do zarzutu wadliwego zaakceptowania przez Sąd I instancji, że dopuszczalne było wydanie decyzji ustalającej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w sytuacji, gdy spółka, której skarżący był wspólnikiem nie generowała przychodów. Jednocześnie NSA podzielił stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że wyłączną prawnie relewantną okolicznością w sprawie – w świetle art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach i w zw. art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s. – jest posiadanie określonego statusu prawnego, tj. statusu wspólnika spółki komandytowej. Zaprezentowana wykładnia dotycząca podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s. (wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej) jest jednolicie przyjmowana w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lutego 2026 r., sygn. akt II GSK 1349/22, z dnia 29 stycznia 2026 r., sygn. akt 1206/25, z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 857/22, z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 15/25, z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 222/25).
Ustosunkowując się do forsowanego przez skarżącego zapatrywania w przedmiocie naruszenia art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, wskazać należy, że – na co zwracał już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2149/23 – przepis ten odnosi się do obowiązku o odmiennym charakterze, tj. obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne (z każdego tytułu odrębnie, jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Przepis art. 82 znajduje się w Rozdziale 2 Składki na ubezpieczenie zdrowotne Działu IV Zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu ustawy o świadczeniach, zaś art. 66 - w Rozdziale 1 Działu IV ustawy o świadczeniach, co jednoznacznie wskazuje, że przepisy każdego z powołanych rozdziałów regulują inne etapy ustalania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (tak również NSA w wyroku z dnia 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt II GSK 229/23). Wobec powyższego należy zauważyć, że przepis art. 82 ustawy o świadczeniach nie miał zastosowania przy ustalaniu, czy strona jako wspólnik spółki komandytowej podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, a będzie stosowany przy ustalaniu składki z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118).
Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.