- Sygnatura akt
- II SA/Bk 452/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 22 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Pokoje sypialne przemianowane na garderoby nie wystarczyły do pozwolenia na budowę
Przejdź do orzeczenia, 32 min czytania
Spór
Inwestorka, spółka z o.o., chciała uzyskać pozwolenie na budowę 12 budynków mieszkalnych w Białymstoku. Organy odmówiły, bo projekt nie wykazał zachowania odległości 7 m miejsc postojowych od okien pomieszczeń na pobyt ludzi w sąsiednich budynkach. Spółka twierdziła, że pomieszczenia oznaczone jako garderoby i przebieralnie nie są przeznaczone na stały pobyt.
Ustalenia sądu
Według sądu pierwotnie oznaczone jako pokoje sypialne pomieszczenia zostały przemianowane dopiero po uwagach organu, bez zmiany układu przestrzennego i okien. Salon z aneksem kuchennym był jedynym pomieszczeniem na stały pobyt i zajmował około połowy powierzchni lokalu na parterze. Spółka twierdziła natomiast, że prawo nie określa, jakie pomieszczenia powinien mieć lokal mieszkalny.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego z 14 kwietnia 2026 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę.
Dlaczego
Sąd uznał, że organ mógł i powinien ocenić rzeczywiste przeznaczenie pomieszczeń na podstawie całego projektu, a nie jego nazwy. Brak wykazania zachowania odległości 7 m od okien, a także brak ponownego wezwania do usunięcia nieprawidłowości, nie były wadliwe, bo nieprawidłowości nie były nowe.
Dla firm
Samo zmienienie nazwy pomieszczenia w dokumentacji nie wyłącza go z wymagań warunków technicznych dotyczących pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Organ może ocenić rzeczywistą funkcję pomieszczenia na podstawie całego układu lokalu.
Więcej o sprawie
W lokalach na piętrze projektu znalazły się dwie garderoby o powierzchni 11,90 m2 i 7,55 m2, wcześniej oznaczone jako pokoje sypialne. Sąd uznał, że o funkcji pomieszczenia decyduje jego rzeczywiste rozwiązanie w projekcie, a nie nazwa.
Zmiana nazw pomieszczeń nastąpiła dopiero po uwadze organu o odległości miejsc postojowych od okien, a salon z aneksem kuchennym zajmował około połowy powierzchni lokalu na parterze.
Nie można zaakceptować sytuacji, w której przez samo przemianowanie nazwy pomieszczenia znaczna część powierzchni lokalu mieszkalnego zostaje wyłączona spod wymagań techniczno-budowlanych odnoszących się do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
- Sygnatura
- II SA/Bk 452/26
Treść orzeczenia około 32 minuty czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Emilia Jarząbska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2026 r. sprawy ze skargi K., K. sp. z o.o. w B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 14 kwietnia 2026 r. nr AB-II.7840.7.3.2025.KG w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14 kwietnia 2026 r. nr AB-II.7840.7.3.2025.KG Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku z 12 listopada 2025 r. nr DAR-II.6740.195.2025 o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 17 lipca 2025 r. K. sp. z o.o. w Białymstoku (dalej: inwestor, skarżąca) wystąpiła do Prezydenta Miasta Białegostoku o zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę zespołu 11 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz 1 budynku mieszkalnego jednorodzinnego jednolokalowego w zabudowie szeregowej, wraz z 23 doziemnymi i wewnętrznymi instalacjami gazowymi oraz zagospodarowaniem terenu, na działkach nr [...], [...] i [...], położonych przy ul. N.w Białymstoku. Inwestor przedłożył dokumentację projektową, w tym projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany.
W piśmie z 29 lipca 2025 r. Prezydent Miasta wezwał inwestora na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych dokumentacji. W dniu 11 sierpnia 2025 r. inwestor przedłożył poprawioną dokumentację.
Zawiadomieniem z 20 sierpnia 2025 r. organ poinformował strony postępowania o jego wszczęciu.
Postanowieniem z 8 września 2025 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm., dalej: "P.b."), zobowiązał inwestora do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej. Wśród podlegających usunięciu nieprawidłowości wskazał m.in. na konieczność wykazania spełnienia warunki z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej: "warunki techniczne") – przez oznaczenie na projekcie zagospodarowania terenu, które miejsca postojowe przyporządkowane są do poszczególnych budynków oraz jakie są ich odległości od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich (pkt 3 lit. b postanowienia); konieczność wykazania spełnienia warunku z § 19 ust. 2 pkt 1 warunków technicznych – gdyż jedno miejsce postojowe zostało zaprojektowane przy granicy z działką nr [...] (pkt 3 lit. a postanowienia); konieczność wskazania odległości każdego z projektowanych budynków od działek sąsiednich (pkt 5 lit. f postanowienia).
W dniu 15 października 2025 r. inwestor przedłożył poprawiony projekt oraz złożył wyjaśnienia. Wskazał m.in., że zrezygnowano z lokalizacji pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi od strony parkingów zarówno na parterze, jak i na piętrze; w odniesieniu do okien antresoli inwestor wskazał wysokość umiejscowienia tych okien wynoszącą 6,76 m oraz odległość 2,05 m od miejsca postojowego i przedstawił obliczenia, które w jego ocenie potwierdzały zachowanie wymaganych prawem odległości; wyjaśnił także, że miejsca postojowe zostały przyporządkowane poszczególnym budynkom i oznaczone numerami budynków, a projektowane budynki zostały zwymiarowane w odniesieniu do granic działek.
Po analizie przedłożonej dokumentacji, zawiadomieniem z 21 października 2025r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a., poinformował inwestora, że nie usunął wszystkich nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu z 8 września 2025 r. Inwestycja nie spełnia w szczególności wymagania § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" warunków technicznych, gdyż w przedłożonej dokumentacji projektowej nie wskazano odległości miejsc postojowych względem okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach sąsiednich. Inwestor dokonał jedynie zmiany nazwy pomieszczeń z "pokoju" na "przebieralnię", "garderobę", "przebieralnię i garderobę". Zaprojektowanie całej kondygnacji pomieszczeń nieprzeznaczonych na stały pobyt ludzi stanowi próbę obejścia obowiązujących przepisów prawa. Organ zwrócił również uwagę na brak na rysunku projektu zagospodarowania terenu m.in.: wszystkich rzędnych narożnikowych budynków, odległości każdego z projektowanych budynków od działek sąsiednich oraz wymiarów wszystkich projektowanych budynków. Wskazał ponadto na brak podania odległości miejsca postojowego dla budynku nr 12 zwymiarowanego w najmniejszej odległości od granicy działki nr [...].
W dniu 27 października 2025 r. odbyło się spotkanie inwestora z przedstawicielami organu mające na celu wyjaśnienie wątpliwości dotyczących rozwiązań przyjętych w projekcie (k. 164 akt adm.).
W dniu 29 października 2025 r. inwestor złożył kolejne wyjaśnienia oraz trzy egzemplarze poprawionej dokumentacji. W odniesieniu do zakwestionowanych rozwiązań projektowych wskazał, że: (-) w lokalach na parterze pomieszczeniem przeznaczonym na stały pobyt ludzi jest salon z aneksem kuchennym, natomiast w lokalach na piętrze – salon wraz z otwartą na niego antresolą; pomieszczenia określone jako "garderoby", "przebieralnie" oraz "przebieralnie i garderoby" są związane z funkcją mieszkalną lokali, nie są przeznaczone na stały pobyt ludzi, jednak żaden przepis nie zabrania ich projektowania; inwestor zakwestionował stanowisko organu, jakoby zmiana nazewnictwa stanowiła próbę obejścia wymagań techniczno-budowlanych: (-) uzupełniono dokumentację dotyczącą powierzchni zabudowy, odległości projektowanych obiektów i miejsc postojowych.
Decyzją z 12 listopada 2025 r. Prezydent Miasta Białegostoku, na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 P.b., odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ ocenił, że pomimo kolejnych uzupełnień dokumentacja nadal nie została doprowadzona do stanu umożliwiającego potwierdzenie jej zgodności z przepisami. Za zasadnicze uchybienia uznał:
- nieusunięcie nieprawidłowości dotyczących odległości stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Nawiązując do treści § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" warunków technicznych wskazał, że sama zmiana nazw pomieszczeń z "pokoi" (o powierzchni 11 m2) na "przebieralnie", "garderoby" oraz "przebieralnie i garderoby" nie przesądza o zmianie ich rzeczywistej funkcji. Z uwagi na powierzchnię i układ funkcjonalny lokali oraz charakter zakwestionowanych pomieszczeń, zachodziły wątpliwości, czy pomieszczenia te rzeczywiście nie są przeznaczone na pobyt ludzi (spośród bowiem od pięciu do siedmiu pomieszczeń w każdym z 11 lokali mieszkalnych tylko jedno jest przeznaczone na stały pobyt ludzi i jest to salon z aneksem kuchennym). Organ uznał, że formalne oznaczenie nie może prowadzić do pominięcia rzeczywistej funkcji tych pomieszczeń przy ocenie wymagań dotyczących odległości od stanowisk postojowych, zwłaszcza że zaprojektowano kilka pomieszczeń nieprzeznaczonych na pobyt ludzi i pełniących funkcje dodatkowe (garderoba, przebieralnia) przy jednoczesnym braku zaprojektowania pomieszczeń zaspokajających podstawowe funkcje mieszkalne (sypialnia, pokój);
- przedstawione przez inwestora obliczenia dotyczące odległości miejsc postojowych od okien antresoli nie mogły zostać zweryfikowane na podstawie dokumentacji projektowej, ponieważ wymagane odległości nie zostały odpowiednio przedstawione na rysunkach. Brak danych umożliwiających weryfikację zgodności projektu z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" warunków technicznych uniemożliwiał pozytywną jego ocenę;
- niewskazanie powierzchni zabudowy poszczególnych budynków nr 2-11, co jest niezgodne z § 14 pkt 4 lit. "a" warunków technicznych;
- brak jednoznacznego wskazania najmniejszej odległości wschodniej ściany budynku nr 12 od granicy działki nr [...], co jest niezgodne z § 12 warunków technicznych.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł inwestor. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, a także prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Jako główną oś sporu wskazał ustalenie organu, że inwestycja nie spełnia wymagania § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" oraz ust. 5 warunków technicznych, bowiem wskazanie w projekcie funkcji pomieszczeń oznaczonych jako "garderoby" i "przebieralnie" nie odpowiada ich rzeczywistej funkcji. Pomieszczenia te nie są przeznaczone na stały pobyt ludzi, a ich oznaczenie wbrew ustaleniom organu odpowiada rzeczywistej funkcji. Nadto stanowisko organu nie ma oparcia w przepisach prawa, bowiem prawo nie wymienia, jakie pomieszczenia powinien mieć lokal mieszkalny. W § 3 pkt 9 warunków technicznych zdefiniowano pojęcie mieszkania, równoważne z pojęciem lokalu mieszkalnego, z którym mamy do czynienia w sprawie, z kolei w pkt 10 tego przepisu podano przykłady pomieszczeń mieszkalnych nie określając jednak konieczności ich zamieszczenia w mieszkaniu. Organ nie ma prawa narzucać inwestorowi wymogów powierzchni czy funkcji pomieszczeń, skoro zaprojektowano pomieszczenia na stały pobyt ludzi pozwalające na spanie, pomieszczenia kuchenne i sanitarne. W pozostałym zakresie odwołujący wskazał: w jaki sposób należy przeprowadzić obliczenia dowodzące zachowania warunku odległości z § 19 ust. 1 warunków technicznych od miejsca postojowego do okien antresoli w sąsiednim budynku, zwymiarowano również odległość budynku nr 12 od fragmentu ukośnego granicy działki nr [...]. Wskazał też, że § 12 warunków technicznych nie określa sposobu ani miejsca oznaczenia "najmniejszej odległości", a organ powinien ocenić, czy z całokształtu dokumentacji wynika zachowanie wymaganych odległości. Inwestor zaproponował, że w przypadku uznania przez organ, iż dokumentacja nadal zawiera nieprawidłowości – powinien być zastosowany art. 35 ust. 3 P.b., zamiast wydania decyzji odmownej.
Zaskarżoną decyzją z 14 kwietnia 2026 r. Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku podzielając stanowisko, że dokumentacja nadal nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie jej zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi.
W szczególności Wojewoda podzielił negatywną ocenę rozwiązania projektowego dotyczącego pomieszczeń oznaczonych jako "garderoby", "przebieralnie" oraz "przebieralnie i garderoby". Podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym o kwalifikacji pomieszczenia nie może decydować wyłącznie jego nazwa, lecz rzeczywiste rozwiązania funkcjonalne wynikające z całego projektu. Dlatego sama zmiana nazewnictwa, dokonana po zakwestionowaniu zgodności projektu z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" warunków technicznych, nie była wystarczająca do wykazania, że pomieszczenia te rzeczywiście nie będą wykorzystywane jako pokoje mieszkalne. Organ odwoławczy dodał, że w zaprojektowanych lokalach mieszkalnych salon z aneksem kuchennym jest jedynym pomieszczeniem przeznaczonym na stały pobyt ludzi i stanowi około połowy powierzchni lokalu mieszkalnego. Trudno uznać, że jedynie połowa powierzchni będzie wykorzystywana na stały pobyt ludzi. Przyjęte w tym zakresie rozwiązanie stanowi próbę obejścia przepisów.
Wojewoda podzielił stanowisko, że dokumentacja nie zawiera jednoznacznego wskazania najmniejszej odległości wschodniej ściany budynku nr 12 od granicy działki nr [...]. Dokumentacja projektowa powinna przedstawiać informacje niezbędne do sprawdzenia zgodności zamierzenia z przepisami, a obowiązek sporządzenia projektu w taki sposób spoczywa na projektancie. Niemniej jednak organ odwoławczy wskazał, że główną przyczyną wydania decyzji odmownej była niezgodność projektu z obowiązującymi warunkami technicznymi.
W pozostałym zakresie Wojewoda wywiódł, że:
- dopiero na etapie postępowania odwoławczego przedłożono dodatkowy rysunek elewacji z naniesionymi wymiarami, obrazujący sposób dokonania obliczeń odległości miejsc postojowych od okien antresoli w budynku sąsiednim;
- wbrew ustaleniom organu pierwszej instancji powierzchnie zabudowy budynków nr 2–11 zostały przedstawione w projekcie architektoniczno-budowlanym oraz części opisowej projektu zagospodarowania terenu, a zatem brak w tym zakresie nie mógł stanowić samodzielnej podstawy odmowy.
Zdaniem jednak Wojewody zagadnienia uzupełnione na etapie odwoławczym nie usuwały zasadniczych zastrzeżeń dotyczących kwalifikacji pomieszczeń oraz odległości. Skoro były one objęte postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 p.b., a inwestor, mimo wyznaczenia terminu, nie usunął ich w sposób pozwalający na jednoznaczną weryfikację projektu, decyzja nie mogła być pozytywna.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł inwestor. Zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) § 12 warunków technicznych przez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że brak podania najmniejszej odległości ściany wschodniej budynku nr 12 w kierunku granicy działki nr [...] uniemożliwił weryfikację spełnienia warunków z tego przepisu, w sytuacji gdy nie wskazuje on, w jaki sposób ma zostać wykonane oznaczenie, tym bardziej gdy niezależnie od miejsca, które zostałoby podane w projekcie, warunki zostały zachowane, czego zbadania organ zaniechał, w konsekwencji czego przedłożony projekt jest zgodny z tą normą prawną,
b) art. 35 ust. 3 p.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie i brak nałożenia na skarżącą obowiązku usunięcia dalszych nieprawidłowości w określonym terminie, w sytuacji gdy organ był do tego zobowiązany, a czego zaniechał;
2. przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności przez niepodjęcie z urzędu czynności niezbędnych do ustalenia, czy:
- odległość projektowanych miejsc postojowych względem okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi jest prawidłowa, poprzestając na uznaniu, iż zmiana nazw pomieszczeń nie spełnia wymagań, w sytuacji gdy organ nie przeprowadził postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia czy ,,garderoba" może być usytuowana w projektowanym miejscu lub, że nie spełnia ona wymogów technicznych, do czego był zobowiązany; co więcej samo zaprojektowanie okna w miejscu nieprzeznaczonym na pobyt stały pozostaje w tej sytuacji bezprzedmiotowe,
- warunki techniczne w zakresie odległości miejsc postojowych od okien antresoli otwartych na salon z aneksem kuchennym zostały zachowane "pomijając możliwość dokonania stosownych obliczeń", które świadczyły o spełnieniu wymogów technicznych; błędnie zatem stwierdzono, iż brak wskazania samego wymiaru powoduje brak możliwości wydania pozwolenia na budowę, choć skarżący przedłożył także do akt sprawy dodatkowy rysunek (wraz z odwołaniem) z naniesioną wartością,
- odległość ściany wschodniej budynku nr 12 w kierunku działki nr [...] spełnia warunki techniczne, gdy tymczasem organ poprzestał na stwierdzeniu, iż projekt nie zawierał najmniejszej odległości ściany budynku do tej działki, w sytuacji gdy § 12 warunków technicznych nie nakazuje skarżącemu (czy projektantowi) wskazania najmniejszej odległości w określony sposób a jedynie nakazuje spełnienie tych odległości, co miało miejsce,
b) art. 8 § 1 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, a w szczególności zachowania zasady proporcjonalności, co doprowadziło do odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę z uwagi wyłącznie na nieistotne braki, które skarżący był w stanie uzupełnić, gdyby organ w myśl art. 35 ust. 3 P.b. wezwał go do ich usunięcia, choć większość z nich i tak została uzupełniona, a które to nieprawidłowości pozostają bez wpływu na spełnienie przez projekt warunków uzyskania pozwolenia na budowę.
Zdaniem skarżącej organy błędnie uznały, że projekt nadal zawiera nieprawidłowości uzasadniające odmowę jego zatwierdzenia. Tymczasem wykonała obowiązki nałożone w trybie art. 35 ust. 3 P.b., składała dalsze wyjaśnienia i uzupełnienia (pismo z 29 października 2025 r.). Jeżeli organ nadal dostrzegał nieprawidłowości, powinien był ponownie zastosować art. 35 ust. 3 P.b. Uszczegóławiając dotychczasowe zarzuty skarżąca wskazała, że prawo budowlane nie przewiduje legalnej definicji "garderoby" oraz szczególnych warunków technicznych dla takiego pomieszczenia. Tym samym dokumentacja projektowa może zawierać pomieszczenie nieprzeznaczone do pobytu stałego ludzi z oknem lub bez, pod warunkiem spełniania warunków technicznych, co w sprawie nastąpiło. Podkreśliła, że aktywnie współpracowała z organem i reagowała na każde wezwania oraz usuwała nieprawidłowości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podlaski wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 22 września 2026 r. skarżąca wskazywała, że jej zdaniem organ nie wyszedł z dostateczną inicjatywą, aby "załatwić sprawę". Zarzucone nieprawidłowości nie uzasadniały odmowy wydania pozwolenia na budowę i realizacji inwestycji w sposób zamierzony przez inwestora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Zakres kontroli organu administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę określa art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 z późn. zm.), dalej: P.b. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego sprawdza zgodność tych projektów z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie zaś do treści art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Kontrola powyższa nie może ograniczać się do formalnego stwierdzenia zgodności projektu z wymaganiami wynikającymi z tych aktów prawnych, lecz powinna uwzględniać rzeczywisty sposób zaprojektowania i przeznaczenia poszczególnych elementów zamierzenia budowlanego.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 P.b. organ, stosownie do art. 35 ust. 3 tej ustawy, nakłada w drodze postanowienia obowiązek ich usunięcia, określając termin wykonania obowiązku. Nieusunięcie nieprawidłowości w wyznaczonym terminie stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 5 pkt 1 P.b.). Jeżeli wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 tej P.b. zostały spełnione, organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 P.b.).
Z uwagi na to, że w sprawie niniejszej organ administracji architektoniczno-budowlanej wzywał inwestora w trybie art. 35 ust. 3 P.b. do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a mimo przedkładanych uzupełnień projektu ostatecznie podtrzymał stanowisko o jego wadliwości – kontrola sądu sprowadza się do ustalenia, czy nieprawidłowości wskazane do usunięcia, i zdaniem organu nieusunięte, wystąpiły oraz czy mogły stanowić podstawę odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.
Z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego jest budowa zespołu 11 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz 1 budynku mieszkalnego jednorodzinnego jednolokalowego w zabudowie szeregowej, wraz z zagospodarowaniem terenu oraz 23 stanowiskami postojowymi.
W toku postępowania organ pierwszej instancji, na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. (postanowienie z 8 września 2025 r.), zobowiązał inwestora do doprowadzenia dokumentacji projektowej do zgodności m.in. z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" warunków technicznych, zgodnie z którym odległość stanowisk postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym nie może być mniejsza niż 7 m - w przypadku parkingu obejmującego do 10 stanowisk postojowych włącznie (punkt 3 lit. "b" ww. postanowienia). W odpowiedzi na to zobowiązanie inwestor nie zmienił układu przestrzennego projektowanych lokali, nie zwymiarował ww. odległości, lecz zmienił oznaczenie części pomieszczeń usytuowanych od strony stanowisk postojowych. Pomieszczenia pierwotnie oznaczone jako "pokoje sypialne" (vide część opisowa do projektu architektoniczno-budowlanego część 2. "Program użytkowy", w którym na parterze przewidziano wiatrołap, korytarz z wnęką na wieszak, pokój sypialny, łazienkę z kotłem gazowym oraz salon z aneksem kuchennym i wyjściem na teren zielony przez taras ziemny, a na piętrze – korytarz, dwa pokoje sypialne, łazienka z kotłem gazowym oraz salon z aneksem kuchennym, wyjściem na balkon oraz schodami na antresolę, która stanowi rozszerzenie salonu) - zostały określone jako "przebieralnie" i "garderoby" (np. rysunki nr 3 i 4 budynku typu A na k. 18 -19, rysunki nr 17 i 18 budynku typu B na k. 32-33, rysunki nr 28 i 29 budynku typu C na k. 43-44, a także s. 4 i 5 projektu architektoniczno-budowlanego – część opisowa).
Zgodzić się należy z organem, że w okolicznościach sprawy niniejszej sama zmiana nazwy pomieszczeń nie była wystarczająca do usunięcia stwierdzonej niezgodności. Dla prawidłowego zastosowania i wypełnienia warunku odległości wynikającego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" warunków technicznych - znaczenie ma rzeczywiste przeznaczenie pomieszczenia, ustalane na podstawie całokształtu rozwiązań funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie wyłącznie jego formalne oznaczenie. Organ, mając na uwadze treść art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., był nie tylko uprawniony, ale również zobowiązany do zweryfikowania, czy deklarowana przez inwestora kwalifikacja odpowiada rzeczywistym rozwiązaniom projektowym. Taka kontrola mieści się w zakresie uprawnień organu i nie stanowi ingerencji w sferę projektowania zastrzeżoną dla projektanta.
W sprawie niniejszej zakwestionowanie przez organ zmiany nazwy z "pokój sypialny" na "garderoba, przebieralnia" nie ograniczyło się przy tym wyłącznie do wskazania, że takiej zmiany nie akceptuje jako mającej prowadzić do usunięcia zasadniczej wątpliwości wobec projektu. Organ uwzględnił i rozważył całokształt rozwiązań projektowych, w szczególności powierzchnię lokalu mieszkalnego, a także liczbę, usytuowanie, wzajemne skomunikowanie, wyposażenie, funkcjonalne powiązanie pomieszczeń objętych zmianą nazwy - z pozostałą częścią lokalu oraz chronologię zmian w dokumentacji. Nie może ujść uwadze, że nazwy pomieszczeń pierwotnie oznaczonych jako "pokoje sypialne" zmieniono dopiero po zwróceniu przez organ uwagi na konieczność zachowania wymaganych odległości; natomiast korekcie nazewnictwa nie towarzyszyła żadna zmiana rozwiązań przestrzennych, która mogłaby sama przez się wskazywać na rzeczywistą zmianę funkcji tych pomieszczeń – co jedynie potwierdza trafność zarzutu wobec projektu. Zwłaszcza że formułując ten zarzut organ rozważył również proporcję powierzchni poszczególnych części projektowanych lokali mieszkalnych. Salon z aneksem kuchennym, wskazany przez inwestora jako jedyne pomieszczenie przeznaczone na stały pobyt ludzi, stanowi około połowy powierzchni całego lokalu mieszkalnego usytuowanego na parterze poszczególnych typów budynków (vide zestawienie charakterystycznych parametrów wszystkich typów budynków A, B, C i D – w zakresie obejmującym ich partery, których powierzchnie użytkowe odpowiednio wynoszą: 60, 39 m2, 62,65 m2, 61,84 m2 – wraz z częściami zadaszonymi tarasu ziemnego o powierzchniach około 4,90 m2, s. 3-5 projektu ab). W efekcie na parterze tych budynków, po zmianie nazwy z pokój sypialny na garderoba/przebieralnia, jedynym pomieszczeniem przeznaczonym na stały pobyt ludzi (tj. na pobyt powyżej 4 h w ciągu doby – zgodnie z § 4 pkt 1 warunków technicznych) jest salon z aneksem kuchennym o powierzchni 25, 34 m2 w budynku typu A oraz salon z aneksem kuchennym o powierzchni 34, 75 m2 w budynkach typu B i C. Pozostała, znaczna część powierzchni parteru została natomiast zakwalifikowana jako pomieszczenia pomocnicze. Z kolei analiza powyższych okoliczności jeśli chodzi o piętra budynków wykazuje, że powierzchnie użytkowe lokali mieszkalnych na piętrach wynoszą w poszczególnych typach budynków A, B, C i D odpowiednio: 101, 94 m2 (A) i 105, 90 m2 (pozostałe), z czego salony a aneksem kuchennym i antresole to odpowiednio powierzchnie 25, 34 m2 i 36, 75 m2 (typ A), 27,30 m2 i 37, 50 m2 (typ B, C i D), a z kolei odpowiednio garderoby i przebieralnie na piętrze występują jako dwa oddzielne pomieszczenia o powierzchniach: 11, 06 m2 i 7,55 m2 (typ A) oraz 11, 90 m2 i 7,55 m2 (typ B, C i D).
Powyższe powierzchnie nie są okolicznością obojętną dla oceny rzeczywistej funkcji tych pomieszczeń. Zgodnie z § 3 pkt 9 warunków technicznych mieszkaniem jest zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego; z kolei zgodnie z pkt 10 tego przepisu – pomieszczeniem mieszkalnym są pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego. Z powyższego wynika, że mieszkanie (lokal mieszkalny) przeznaczony jest do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych jego przyszłych użytkowników (mieszkańców), którzy korzystają z jego całej funkcjonalnie dostępnej przestrzeni, która – aby projekt mógł być zgodny z warunkami technicznymi – powinna być ukształtowana w sposób uwzględniający rzeczywiste zapotrzebowanie stałego pobytu ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Warunki techniczne są przy tym minimum, które projekt budowlany powinien w tym zakresie spełniać, aby zapewnić przyszłym użytkownikom minimalny standard stałego pobytu. Zatem już na etapie udzielania pozwolenia na budowę, o ile jest to możliwe, organy powinny zadbać o zagwarantowanie przyszłym użytkownikom standardu wynikającego z warunków technicznych, które co do zasady są normami bezwzględnie obowiązującymi.
Tymczasem zaakceptowanie propozycji inwestora niweczyłoby powyższe. Sposób ukształtowania przestrzeni życiowej lokali mieszkalnych jest też sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego. Trudno bowiem przyjąć, aby w lokalu mieszkalnym o powierzchni około 56-58 m2 (parter) i około 102-106 m2, przeznaczonym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych jego przyszłych mieszkańców, nie było odrębnego pomieszczenia sypialnego, a jedynym pomieszczeniem przeznaczonym na stały pobyt ludzi był salon z aneksem kuchennym zajmujący ponad lub prawie połowę całkowitej powierzchni użytkowej tego lokalu (parter, mniej na piętrze), podczas gdy pozostała, znaczna część tej powierzchni, pełniła wyłącznie funkcję pomocniczą (wiatrołap, łazienka i garderoba o powierzchni około 11 m2) oraz dwie garderoby/przebieralnie na piętrze w sumie o powierzchni prawie 20 m2.
Okoliczność ta nie oznacza oczywiście, że garderoba, przebieralnia lub inne pomieszczenie pomocnicze nie może stanowić elementu prawidłowo zaprojektowanego lokalu mieszkalnego. Nie można jednak pominąć całego układu funkcjonalnego lokalu, zwłaszcza w kontekście tego, że sporne pomieszczenia były pierwotnie oznaczone jako "pokoje sypialne", zachowały swoje dotychczasowe usytuowanie i powierzchnię, zachowały okna (od których odległość do miejsca postojowego w sąsiednim budyniu jest osią sporu w sprawie niniejszej), a zmiana ich nazw nastąpiła dopiero w związku z koniecznością wykazania zgodności projektu z wymaganiami dotyczącymi odległości stanowisk postojowych od okien. W tych okolicznościach organ był wręcz zobowiązany do ustalenia, czy zmiana oznaczenia pomieszczeń odpowiadała rzeczywistej zmianie ich funkcji, czy też miała wyłącznie charakter formalny. Nie można zaakceptować sytuacji, w której przez samo przemianowanie nazwy pomieszczenia znaczna część powierzchni lokalu mieszkalnego zostaje wyłączona spod wymagań techniczno-budowlanych odnoszących się do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, a lokal mieszkalny o powierzchniach od około 60 do ponad 100 m2 nie posiada ani jednego odrębnego pokoju sypialnego. Dążenie do efektywnego wykorzystania dostępnej powierzchni inwestycyjnej nie może prowadzić do pominięcia wymagań techniczno-budowlanych ustanowionych w celu zapewnienia bezpieczeństwa, odpowiednich warunków użytkowania budynku oraz właściwej jakości życia jego przyszłych mieszkańców. Powyższego nie zmienia fakt, że przepisy prawa istotnie nie przewidują dedykowanych warunków technicznych dla pomieszczeń garderoby czy przymierzalni, kwalifikując je jedynie jako pomieszczenia pomocnicze (§ 3 pkt 11 warunków technicznych).
Całokształt powyższych rozważań oraz ich konkluzje nie oznaczają także, że ocena organu sformułowana w sprawie niniejszej stanowi samodzielne modyfikowanie projektu oraz tworzenie jego alternatywnej wersji. Organ jest związany treścią wniosku i załączonego projektu. Nie pozbawia go to jednak obowiązku sprawdzenia, czy rozwiązania przedstawione przez inwestora rzeczywiście odpowiadają wymaganiom prawa. W niniejszej sprawie organ nie ingerował w projekt ani nie narzucał inwestorowi sposobu zaprojektowania poszczególnych pomieszczeń i oznaczenia ich funkcji, lecz dokonał kontroli przedstawionej dokumentacji z punktu widzenia wymagań wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Jak wskazano w wyroku NSA z 20 października 2022 r., sygn. II OSK 611/21 weryfikacja prawna danej inwestycji powinna opierać się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie na formalnym nazewnictwie. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest zwolniony z obowiązku oceny rozwiązań projektowych, opierając się wyłącznie na formie projektu budowlanego, lecz wprost przeciwnie, zobowiązany jest do ich oceny w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, bowiem w przeciwnym wypadku doprowadziłoby to do niemożliwej do zaakceptowania z punktu widzenia zasady legalizmu sytuacji nadużycia przepisów prawa budowlanego. Skoro w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organy architektoniczno-budowlane obowiązane są uwzględniać reguły postępowania administracyjnego, w tym zasadę praworządności (art. 6), zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - to niewątpliwie w ramach przysługujących im kompetencji kontrolnych uprawnione są do analizy rzeczywistych rozwiązań projektowych i na tej podstawie do weryfikacji prawidłowości kwalifikacji inwestycji dokonanej przez autora projektu. Uprawnienie w tym zakresie nie pozostaje działaniem bezprawnym czy pozostającym poza granicami prawa, lecz wynika z treści art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., zaś przyjęcie tezy o braku dopuszczalnej oceny prawidłowości kwalifikacji inwestycji mogłoby doprowadzić do realnego nadużycia prawa (por. także wyrok z 16 czerwca 2026 r., II SA/Bk 327/26 i przytaczane orzecznictwo).
Brak legalnej definicji "garderoby" czy "przebieralni", a także – jak wyżej wskazano – brak dedykowanych warunków technicznych dla takiego pomieszczenia pomocniczego nie oznacza zatem, że nazwa nadana pomieszczeniu w dokumentacji projektowej wiąże organ. Jeżeli zastosowanie normy techniczno-budowlanej zależy od rzeczywistego przeznaczenia pomieszczenia, organ ma obowiązek ustalić tę okoliczność na podstawie wszystkich istotnych elementów projektu. Odmienne stanowisko prowadziłoby do uzależnienia zakresu zastosowania § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" warunków technicznych wyłącznie od sposobu nazwania pomieszczenia przez inwestora, podczas gdy przepis ten posługuje się kryterium jego przeznaczenia na stały pobyt ludzi, czyli kryterium funkcjonalnym. A zatem weryfikacja projektu może i powinna nastąpić także odnośnie funkcji pomieszczeń.
W realiach niniejszej sprawy organy prawidłowo uwzględniły zatem pierwotne oznaczenie pomieszczeń jako "pokoi sypialnych", moment dokonania zmiany ich nazw, brak zmiany układu przestrzennego, ich powierzchnię, usytuowanie oraz funkcjonalne powiązanie z pozostałą częścią lokalu. Okoliczności te, oceniane łącznie, nie pozwalały przyjąć, że samo przemianowanie pomieszczeń na "garderoby" i "przebieralnie" doprowadziło do rzeczywistej zmiany ich przeznaczenia. Skoro inwestor nie wykazał rzeczywistej zmiany funkcji spornych pomieszczeń, a jednocześnie nie wykazano zachowania wymaganej odległości 7 m od ich okien, organy zasadnie uznały, że stwierdzona niezgodność z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a warunków technicznych nie została usunięta.
W sprawie niniejszej nie miał natomiast zastosowania § 19 ust. 5 warunków technicznych, który przewiduje wyjątek od wymogu zachowania odległości określonej w § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a", w przypadku niezadaszonych parkingów składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku. Wyjątek ten oznacza, że nie jest wymagane zachowanie odległości 7 m od stanowisk postojowych (w liczbie do 10) do okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w tym samym budynku (co potwierdza obowiązek zachowania tej odległości od okien takich pomieszczeń w budynku sąsiednim). Jako przepis szczególny nie może on być interpretowany rozszerzająco w sposób prowadzący do całkowitego wyłączenia wymogu odległościowego w odniesieniu do innych budynków znajdujących się w ramach tego samego zamierzenia inwestycyjnego.
W niniejszej sprawie projektowana inwestycja obejmuje 11 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oraz 1 budynek mieszkalny jednorodzinny jednolokalowy, a w zagospodarowaniu terenu przewidziano łącznie 23 stanowiska postojowe. Samo przypisanie jednego lub dwóch stanowisk do określonego lokalu mieszkalnego nie oznacza automatycznie, że stanowisko takie pozostaje poza zakresem wymogu wynikającego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a w odniesieniu do okien innych budynków. W konsekwencji organ, badając zgodność projektu z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz możliwość zastosowania § 19 ust. 5 warunków technicznych, był uprawniony do uwzględnienia nie tylko formalnego przypisania stanowisk do poszczególnych lokali, ale także ich rzeczywistego usytuowania względem okien wszystkich projektowanych budynków. Oceniając tę okoliczność organy uznały, że warunek z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a warunków technicznych nie został zachowany, co samo w sobie wystarczało do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na treść art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.
Ostatecznie natomiast nie była powodem wydania decyzji negatywnej kwestia odległości miejsc postojowych od znajdujących się na pierwszych piętrach budynków okien antresol otwartych na salony z aneksami kuchennymi. Co prawda organ pierwszej instancji zakwestionował projekt zagospodarowania terenu w tym zakresie, jednak skarżący przedłożył wraz z odwołaniem rysunek (wyjaśnienie graficzne), co wraz z wyliczeniami zamieszczonymi w punkcie 3b pisma wyjaśniającego z 15 października 2025 r. (k. 146 akt adm.) zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy. Okoliczność ta nie podważa jednak prawidłowości zaskarżonej decyzji. Nadal mamy bowiem do czynienia z projektem budowlanym, który na powierzchniach mieszkalnych wynoszących około 60 m2 na parterze oraz około 100 m2 na piętrze przewiduje jako pomieszczenie przeznaczone na stały pobyt ludzi wyłącznie salony z aneksami kuchennymi, a pozostałe pomieszczenia mogące pełnić takie funkcje (pokoje sypialne oznaczone w pierwotnej wersji projektu) zostały przemianowane na garderoby, w tym na piętrze w efekcie tych działań znalazły się aż dwie garderoby o powierzchniach 11, 90 m2 i 7,55 m2 (np. rysunek 18, rzut piętra, k. 33 projektu a-b, tak samo na k. 44 rysunek 29 w budynku typu C oraz na k. 55 rysunek 40 w budynku typu D). A zatem uzupełnienie projektu budowlanego na etapie odwoławczym nie usuwało pozostałych, samodzielnych nieprawidłowości dotyczących rzeczywistego przeznaczenia pomieszczeń oraz zastosowania § 19 ust. 5 warunków technicznych. Z tego względu zarzut dotyczący uzupełnienia odległości miejsc postojowych od okien antresoli nie mógł prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podobnie należało ocenić zarzut dotyczący usytuowania budynku nr 12 względem granicy działki nr [...], a precyzyjnie rzecz ujmując – wrysowania i wykazania odległości ściany wschodniej tego budynku do granicy ww. działki. Zgodnie z § 12 warunków technicznych budynek powinien być sytuowany w określonej odległości od granicy działki, zależnej w szczególności od tego, czy dana ściana posiada okna lub drzwi. Dla oceny zgodności projektu z tym przepisem konieczne było zatem ustalenie odległości wschodniej ściany budynku nr 12 od granicy działki nr [...]. Nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżącej, że § 12 warunków technicznych nie nakłada obowiązku oznaczenia na rysunku projektu odległości opisanej wprost jako "najmniejsza odległość", ale jej spełnienie. Organ nie wymagał zastosowania określonego oznaczenia graficznego ani posłużenia się konkretnym sformułowaniem. Chodziło o przedstawienie w projekcie danych pozwalających na jednoznaczne zweryfikowanie zachowania wymaganej odległości. Obowiązek przedstawienia takich danych wynika z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1679), zgodnie z którym część rysunkowa projektu zagospodarowania działki lub terenu powinna obejmować m.in. wymiary oraz odległości projektowanych obiektów od granicy działki lub terenu, a także wzajemne odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych w zakresie niezbędnym do sprawdzenia ich zgodności z przepisami. Wymóg ten należy odczytywać w związku z obowiązkiem organu wynikającym z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., obejmującym sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Skoro dla dokonania takiej oceny konieczne było ustalenie odległości wschodniej ściany budynku nr 12 od granicy działki nr [...], dane pozwalające na jej jednoznaczne określenie powinny wynikać z dokumentacji projektowej. Nie jest rolą organu, aby w ramach kontroli projektu samodzielnie dokonywał pomiarów lub rekonstruował brakujące dane. Co prawda trudno się nie zgodzić ze skarżącym, iż wymiar ten – mając na uwadze skalę mapy – można ustalić we własnym zakresie, jednak należy pamiętać, że ustalanie takich okoliczności powinno być sytuacją wyjątkową. Może być też rozważone nieprzedstawienie konkretnego wymiaru jako okoliczność niemająca wpływu na wynik sprawy, ale miałoby to znaczenie wyłącznie, gdyby projekt nie zawierał innych wad uzasadniających odmowę jego zatwierdzenia. Jak trafnie wskazał jednak Wojewoda, zasadniczym powodem odmowy wydania pozwolenia na budowę była niezgodność z warunkami technicznych (§ 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a"), zatem zmierzenie bądź niezmierzenie przez organ we własnym zakresie odległości narożnika budynku typu D od granicy działki nr [...] jest tylko dodatkowym elementem rozstrzygnięcia, nie przesądzającym o jego kształcie. Brak wskazania tej odległości nie był więc przez organ odwoławczy traktowany jako samodzielna przesłanka odmowy zatwierdzenia projektu. Ostateczne rozstrzygnięcie wynikało z innych nieusuniętych nieprawidłowości, w szczególności dotyczących wymagań § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a warunków technicznych oraz możliwości zweryfikowania usytuowania stanowisk postojowych względem okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Brak jednoznacznego wykazania odległości budynku nr 12 od granicy działki stanowił natomiast dodatkową nieprawidłowość, która, w powiązaniu z pozostałymi uchybieniami, potwierdzała, że przedłożona dokumentacja nie została doprowadzona do stanu pozwalającego na pozytywną weryfikację projektu.
Za niezasadny sąd uznał również najistotniejszy procesowy zarzut skargi, dotyczący obowiązku ponownego zastosowania art. 35 ust. 3 P.b. po złożeniu przez inwestora w dniu 29 października 2025 r. kolejnej korekty dokumentacji.
Zgodnie z art. 35 ust. 3 P.b. w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 P.b. organ nakłada na inwestora obowiązek ich usunięcia w wyznaczonym terminie, z zagrożeniem wydania decyzji odmownej w razie niewykonania tego obowiązku. Jak wskazano w wyroku z 8 października 2024 r., II SA/Łd 447/24, art. 35 ust. 3 P.b. służy usunięciu materialnoprawnych nieprawidłowości projektu ujawnionych w toku kontroli jego zgodności z przepisami. Z kolei z orzecznictwa NSA wynika, że prawidłowe zastosowanie tego przepisu wymaga jednoznacznego wskazania inwestorowi stwierdzonych nieprawidłowości i stworzenia mu realnej możliwości ich usunięcia (por. wyrok z 28 lutego 2024 r., II OSK 159/24 oraz wyrok z 6 maja 2016 r., II OSK 2102/14).
Nie oznacza to jednak, że każdorazowe przedłożenie przez inwestora kolejnej wersji dokumentacji powoduje obowiązek wydania przez organ kolejnego postanowienia na podstawie art. 35 ust. 3 P.b. Taki obowiązek może powstać wówczas, gdy po wykonaniu wcześniejszego postanowienia ujawnią się nowe, wcześniej niewskazane nieprawidłowości albo gdy w następstwie dokonanych zmian powstaną uchybienia, których inwestor wcześniej nie mógł usunąć (por. wyrok z 14 marca 2019 r., II SA/Op 374/18 oraz wyrok z 15 lutego 2018 r., VII SA/Wa 992/17).
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Nieprawidłowości stanowiące podstawę odmowy nie były uchybieniami całkowicie nowymi, o których inwestor nie został wcześniej poinformowany, lecz pozostawały w zakresie kontroli prowadzonej przez organ i były związane z obowiązkami wskazanymi w postanowieniu z 8 września 2025 r. Dotyczyły one w szczególności zachowania wymaganych odległości stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, przedstawienia danych pozwalających na ocenę zgodności usytuowania projektowanych budynków, a także rzeczywistego przeznaczenia pomieszczeń oznaczonych jako "garderoby" i "przebieralnie". Inwestor miał zatem możliwość odniesienia się do zastrzeżeń organu, przedstawienia wyjaśnień oraz dokonania stosownych korekt dokumentacji. Z możliwości tej skorzystał, jednak przedłożona ostatecznie dokumentacja nadal nie pozwalała na jednoznaczne potwierdzenie spełnienia wszystkich wymagań - w szczególności nie usuwała wątpliwości co do charakteru spornych pomieszczeń, nie pozwalała na zweryfikowanie zachowania wymaganych odległości od stanowisk postojowych ani na ocenę zgodności usytuowania budynku nr 12 z wymaganiami określonymi w przepisach. W tych okolicznościach fakt, że inwestor oczekiwał dalszego umożliwienia korekty projektu, nie oznaczał, że istniał obowiązek ponownego zastosowania art. 35 ust. 3 P.b.
Nie można również pominąć, że zgodnie z wyrokiem z 29 grudnia 2015 r., II OSK 1023/14, jeżeli inwestor odpowiada na wezwanie organu, lecz jego odpowiedź pozostaje niepełna lub nie wyjaśnia istotnych okoliczności, może to prowadzić do odmowy zatwierdzenia projektu z przyczyn merytorycznych, w szczególności z powodu jego niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Nie każda niepełność wykonania obowiązku oznacza zatem konieczność ponownego zastosowania art. 35 ust. 3 P.b. Odmienne stanowisko prowadziłoby do obowiązku wielokrotnego ponawiania procedury z art. 35 ust. 3 P.b. po każdym kolejnym uzupełnieniu dokumentacji, nawet w sytuacji, gdy inwestor nie usunął nieprawidłowości wcześniej wskazanych. Takie wymaganie nie wynika z treści tego przepisu. Jego funkcją jest zapewnienie inwestorowi realnej możliwości doprowadzenia projektu do zgodności z prawem, nie zaś zagwarantowanie nieograniczonej liczby kolejnych terminów na usunięcie tych samych uchybień.
Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że organy nie podjęły dostatecznej inicjatywy w celu wyjaśnienia sprawy i umożliwienia inwestorowi usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w przebiegu postępowania. Inwestorowi umożliwiano uzupełnienie i skorygowanie dokumentacji projektowej, a organ wskazywał konkretne nieprawidłowości wymagające usunięcia. Istotne znaczenie ma w tym zakresie również spotkanie z 27 października 2025 r., którego przedmiotem było wyjaśnienie wątpliwości dotyczących rozwiązań przyjętych w projekcie. Nie sposób zatem uznać, że organy pozostawały bierne wobec zastrzeżeń dotyczących projektu lub nie podejmowały czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy.
Powyższe okoliczności czynią bezskutecznymi zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 § 1 k.p.a. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i zebrania materiału dowodowego nie oznacza obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby organ, w miejsce inwestora lub projektanta, uzupełniał dokumentację i usuwał stwierdzone w niej braki. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zweryfikowanie przedłożonego projektu pod względem jego zgodności z przepisami, a nie jego współtworzenie. Jeżeli z dokumentacji nie wynikają w sposób jednoznaczny informacje niezbędne do dokonania takiej oceny, organ nie jest zobowiązany do samodzielnego rekonstruowania brakujących danych i wykonywania za projektanta obliczeń. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej nie oznacza obowiązku odstąpienia przez organ od zastosowania przepisów prawa budowlanego w sytuacji, gdy przedłożony projekt nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie spełnienia wymagań techniczno-budowlanych. Nie może ona również uzasadniać oczekiwania, że po każdej kolejnej korekcie projektu organ będzie zobowiązany do wyznaczania kolejnego terminu na usunięcie nieprawidłowości, niezależnie od tego, czy wcześniej wskazane uchybienia zostały skutecznie usunięte.
Nie ma również podstaw do przyjęcia, że odmowa zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę naruszała zasadę proporcjonalności. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzone zostają nieusunięte nieprawidłowości uniemożliwiające potwierdzenie zgodności projektu z przepisami, organ nie może udzielić pozwolenia pomimo ich występowania. Nie jest to kwestią proporcjonalności ale zastosowania bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, którymi są warunki techniczne. W takiej sytuacji odmowa stanowi zatem konsekwencję zastosowania art. 35 ust. 5 pkt 1 p.b., a nie przejaw dowolności organu.
Sąd nie stwierdził zatem naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec nieusunięcia nieprawidłowości objętych zakresem kontroli z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. zasadne było zastosowanie art. 35 ust. 5 pkt 1 p.b. i odmowa zatwierdzenia projektu oraz wydania pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.
Barbara Romanczuk Marta Joanna Czubkowska Elżbieta Lemańska
Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 524 art. 35 ust. 1, 3 i 5; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.