Odzież używana czy odpad z Holandii. Sąd oddalił skargę spółki

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2026 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę R.Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej - NUCS) z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...]odstępującej od nałożenia kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł za niewykonanie obowiązku przesłania do rejestru SENT zgłoszenia przewozu odpadów i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej - DIAS) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy - art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej jako O.p. ), art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1, art. 3 ust. 11, art. 21 ust. 3 oraz art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 2, ust. 4a i ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1218 ze zm., dalej - ustawa SENT), § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1157), art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 702, ze zm.), § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie i rybołówstwie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1546).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia DIAS wskazał, że w dniach [...] maja - [...] czerwca 2025 r. na Terminalu Towarowych Odpraw Celnych w [...] funkcjonariusze służby celno-skarbowej przeprowadzili kontrolę zestawu ciężarowego o numerze rejestracyjnym [...]. Przewoźnik, S. sp. z o.o. z [...], przewoził z Holandii do Polski odpady w postaci odzieży używanej o wadze 10.000 kg. Odbiorcą towaru w Polsce była spółka R. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...]. Przewożony towar został zakwalifikowany jako mieszanina odpadów spoza list - mieszanina niesortowanych odpadów używanej odzieży oraz innych odpadów m.in. tworzyw sztucznych: wieszaki, worki oraz inne materiały m.in. buty, firany i ręczniki. Podczas kontroli funkcjonariusze stwierdzili, że odbiorca towaru nie zgłosił przewozu odpadów do rejestru SENT, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy SENT. Transport został zawrócony do Holandii w dniu [...] czerwca 2025 roku.

Postanowieniem z [...] września 2025 r. NUCS wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku przesłania do rejestru SENT zgłoszenia przewozu i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...]NUCS odstąpił od nałożenia na spółkę R.Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł za niewykonanie obowiązku przesłania do rejestru SENT zgłoszenia przewozu odpadów i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia.

Od powyższej decyzji Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie zarzucając: - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że w dniu [...] maja 2025 r. zespołem pojazdów o nr rej. [...] wykonywano transport drogowy odpadów, podczas gdy w rzeczywistości wykonywano transport drogowy sortowanej odzieży używanej, który nie podlegał zgłoszeniu do systemu SENT; - naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez zaledwie pozorne zapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu, albowiem organ administracji nie umożliwił przedstawicielom Strony udziału w rozładunku naczepy i oględzinach ładunku oraz sporządzeniu protokołu kontroli.

Dalej DIAS wskazał, że zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, jak i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym i kolejowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu oraz podmiotów dokonujących obrotu paliwami określa ustawa SENT. W myśl art. 26 ust. 5 ww. ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p. W art. 3 ust. 2 ustawy SENT ustawodawca zawarł katalog towarów wrażliwych podlegających monitorowaniu, wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Katalog towarów wrażliwych, został rozszerzony o odpady wydanym na podstawie art. 3 ust. 11 ustawy SENT rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opalowymi (akt obowiązywał w dacie przeprowadzenia kontroli). Zgodnie z § 1 pkt 7 ww rozporządzenia systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest objęty przewóz towarów innych niż wymienione w art. 3 ust. 2 pkt 1-3a ustawy SENT; a) które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem 1013/2006", bez względu na ich ilość w przesyłce.

Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towarów na terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy SENT poprzez podmiot odbierający, należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, dokonującą wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931, z późn. zm.). DIAS wskazał, iż w ustawie przyjęto, że środkiem technicznym służącym monitorowaniu przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń prowadzony w systemie teleinformatycznym, gromadzący dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli (art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ww. ustawy).

Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ww. ustawy, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym, posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy SENT w przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 albo art. 6 ust. 1, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 3 tej ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 - 2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 tej ustawy. Organ wyjaśnił, że z przywołanych przepisów wynika, iż ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej składa się z dwóch elementów, czyli badania naruszenia obowiązków przewidzianych w ustawie, uzasadniających nałożenie kary pieniężnej oraz analizy ustawowych przesłanek odstąpienia od jej wymierzenia. DIAS wskazał, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ I instancji, wydając decyzję uwzględnił okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli. Z ustaleń wynika, że [...] maja 2025 r. na Terminalu Towarowych Odpraw Celnych w [...] funkcjonariusze służby celno-skarbowej zatrzymali do kontroli zestaw ciężarowy o numerze rejestracyjnym [...]. Przewoźnik, S. sp. z o.o. z [...], przewoził z Holandii do Polski odpady w postaci odzieży używanej o wadze 10.000 kg. Odbiorcą tego towaru w Polsce była spółka R. Sp. z o.o. Sp. k.. Przewożony towar został zakwalifikowany jako mieszanina odpadów spoza list - mieszanina niesortowanych odpadów używanej odzieży oraz innych odpadów m.in. tworzyw sztucznych: wieszaki, worki oraz inne materiały m.in. buty, firany i ręczniki. Podczas kontroli stwierdzono, że odbierający nie zgłosił przewozu odpadów do rejestru SENT, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy SENT. Wyniki podjętych czynności kontrolnych odnotowano w protokole kontroli nr [...] z [...] czerwca 2025 roku. W trakcie kontroli funkcjonariusze zwrócili się z wnioskiem z [...] maja 2025 r. o przeprowadzenie oceny towaru do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...]. (dalej WIOŚ) Zgodnie z przeprowadzoną oceną przez WIOŚ przewożony towar został zakwalifikowany jako mieszanina odpadów spoza listy, które podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody w postaci: • załącznika lA - dokumentu zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, • załącznika IB - dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, • zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (decyzja administracyjna).

W piśmie WIOŚ z [...] czerwca 2025 r. wskazano, że przemieszczenie odpadu jest nielegalne. Ponadto Główny Inspektor Ochrony Środowiska w piśmie z [...] czerwca 2025 r. potwierdził, że przemieszczenie mieszaniny odpadów z Holandii do Polski realizowane było bez zgłoszenia i bez zgody właściwych krajów wysyłki i przeznaczenia, a transport należało uznać za przemieszczenie nielegalne. Ponadto z pisma wynika, że [...] czerwca 2025 r. właściwy organ holenderski poinformował GIOŚ o wyrażeniu zgody, aby nielegalny transport odpadów został przewieziony z powrotem do Holandii. Ww. towar zawrócony został do Holandii [...] czerwca 2025 r. Podsumowując DIAS stwierdził, że bezspornym jest, iż w momencie kontroli, tj. [...] maja 2025 r., przewożony towar stanowił odpad, a jego przewóz podlegał rejestracji w systemie SENT.

W piśmie z dnia [...] września 2025 r. strona wyjaśniła, że towar nie stanowił odpadu, lecz odzież używaną. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu odzieżą używaną, którą pozyskuje m.in. u dostawców zagranicznych. Odzież objęta skontrolowanym transportem została zakupiona przez Spółkę jako odzież używana, a sprzedawca zapewniał, że będzie to odzież dobrej jakości, ponieważ wdrożył system pracy obejmujący sprawdzanie odzieży. Sprzedawca przed transportem przesłał Spółce filmiki obrazujące postępowanie z towarem w sortowni sprzedawcy - sprawdzanie worków z towarem, odsortowywanie śmieci. Spółka nie miała zatem podstaw, by utworzyć zgłoszenie SENT na przewóz ww. towaru. Spółka nie wiedziała, że sprzedawca wystawi do transportu dokumenty dotyczące transportu odpadów. Dowiedziała się o tym dopiero w związku z kontrolą. Zdaniem Spółki kontrola towaru przeprowadzona przez służby celne była pobieżna. Protokół z dnia [...] czerwca 2025 r. wskazuje, że z całej naczepy towaru rozpakowano do kontroli 20 worków, w których stwierdzono odzież używaną i akcesoria. Spółka wskazała, że ostateczną ocenę towaru przeprowadził WIOŚ na podstawie wyrywkowej dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas wyrywkowej kontroli 20 worków z towarem, co jest ilością rażąco niską w stosunku do całości transportu (ponad 10.000 kg). Nie daje to wiarygodnego obrazu całości transportu. Ponadto, przy oględzinach towaru nie byt obecny przedstawiciel Spółki, nie było zatem możliwości zgłoszenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli i sporządzenia dokumentacji fotograficznej. W rezultacie w zasadzie całość towaru została zakwalifikowana jako odpad i odesłana do Holandii bez przeprowadzenia rzetelnych oględzin, głównie na podstawie okoliczności wystawienia dokumentu, o którym Spółka nie wiedziała. Spółka złożyła zamówienie na odzież używaną, towar był załadowany przez osoby trzecie, w opakowaniach, które nie pozwalały na weryfikację zawartości, jednakże normalnych dla tej branży. Dokumentacja oraz rozmowy handlowe stron dotyczyły wyłącznie odzieży używanej. Spółka nie miała wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia, a ewentualne naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Spółka nie mogła przewidzieć.

DIAS wskazał, że obowiązujące w dacie przewozu rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opalowymi w § 1 pkt 7 przewiduje, że systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest objęty przewóz towarów innych niż wymienione w art. 3 ust. 2 pkt l-3a ustawy SENT, będących jednocześnie odpadami w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów bez względu na ich ilość w przesyłce. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia dokonaną kwalifikację prawną opisanej mieszaniny odpadów, a w konsekwencji zastosowanie przepisów ustawy SENT. Nie było zatem konieczności poddawania szczegółowym oględzinom każdego z przewożonych worków (o łącznej wadze brutto 10.000 kg). Pismem z [...] października 2025 r. pełnomocnik strony złożyła wniosek o odstąpienie od nałożenia kary i wyjaśniła, że przewożona odzież używana pochodziła ze zbiórek, jednakże była sprawdzona przez dostawcę w celu wyeliminowania odpadów. Spółka nie mogła się spodziewać, że transport może zostać uznany za transport odpadów. Jako przedsiębiorca od lat działający w branży odzieży używanej (Strona posiada sortownię odzieży używanej i sieć sklepów z odzieżą używaną, które stale zaopatruje w odzież nabywaną u dostawców zagranicznych). Spółka nie spotkała się z takim klasyfikowaniem transportów odzieży używanej. Zdaniem Spółki zarzuty są bezzasadne, brak jest przesłanek do nałożenia jakichkolwiek kar pieniężnych. Spółka wniosła o odstąpienie od nałożenia kary lub o umorzenie postępowania.

Odnośnie wniosku o umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary organ wskazał, że zgodnie z art. 208 § 1 O.p. obligatoryjną przesłanką umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o braku wystąpienia jakichkolwiek przesłanek do umorzenia niniejszego postępowania, jako bezprzedmiotowego. Dowody zgromadzone w sprawie, a w szczególności ustalenia zawarte w protokole kontroli, a także w piśmie WIOŚ z [...] czerwca 2025 r. oraz w piśmie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2025 r. w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzają, że przewożony towar w postaci mieszaniny niesortowanej używanej odzieży stanowi odpad. Materiał dowodowy potwierdza również, że oględziny towaru i dokumentacja fotograficzna podczas kontroli były wykonane w sposób prawidłowy i nie wymagają przeprowadzenia dodatkowego dowodu w tej kwestii. Art. 3 ust. 1 pkt 6 z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach stanowi, że przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub, do których pozbycia się jest obowiązany. Zatem odpadem może być również towar pełnowartościowy, dla uznania go za odpad wystarczy bowiem zamiar posiadacza pozbycia się go. Istotną kwestią jest, iż podmiot wysyłający przedmiotowy towar wystawił Annex 7, który jest dokumentem wymaganym przy transporcie odpadów przeznaczonych do odzysku, który odbywa się na zasadzie tzw. " zielonej listy" - czyli bez obowiązku uprzedniego zezwolenia na transgraniczne przemieszczenie odpadów. Dokument ten wskazany został w rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów i musi towarzyszyć transportowi przez całą trasę. Dołączenie przez wysyłającego do transportu Załącznika VII, w transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, oznacza wyrażenie przez niego woli o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Co więcej, w treści Załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. Tym samym, posiadacz odpadu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania i przestaje użytkować go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem do celu innego, niż został wyprodukowany. Podmiot wysyłający jest zobligowany wskazać w treści załącznika VII proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. W prowadzonym postępowaniu w Załączniku VII podmiot wysyłający wskazał jako proces odzysku kod R3. Wskazanie tego kodu świadczy o tym, że wysyłający traktował towar jako odpad. Zgodnie z wykazem skrótów i kodów stosowanych w załącznikach do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, odzysk odpadów metodą R3 oznacza odzysk lub regenerację odpadów organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i biologiczne procesy przekształcania). Rodzaj odpadów i warunki ich odzysku w procesie odzysku w tym m.in. kod R3 został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami I urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796). Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, warunkiem odzysku dla odpadu o kodzie 20 01 10 jest sortowanie. Powyższe wskazuje, że wystawiony i przedstawiony podczas kontroli Załącznik VII jest dowodem na to, że wolą wysyłającego było wysłanie transportu z odpadem, a nie z towarem pełnowartościowym. Zatem oczywistym w tej sprawie jest, że przewożony [...] maja 2025 r. towar był odpadem i podlegał zgłoszeniu w systemie SENT, a strona, jako podmiot odbierający towar w kraju była zobowiązana do zgłoszenia tego przewozu w systemie SENT. Przedłożone w toku postępowania dokumenty, nie potwierdziły, że ustalenia kontrolujących dokonane w toku przeprowadzonej kontroli były sprzeczne ze stanem faktycznym. Do odwołania strona dołączyła kopię protokołu nr [...] z kontroli przeprowadzonej [...] września 2025 r. przez [...] WIOŚ w siedzibie firmy. Jednakże niniejsze postępowanie dotyczy kontroli przeprowadzonej w dniach [...] maja - [...] czerwca 2025 r. podczas której stwierdzono, że zestawem ciężarowym o numerze rejestracyjnym [...] były przewożone odpady w postaci odzieży używanej, o wadze 10.000 kg. Był to zupełnie inny towar niż ten, który skontrolował [...] WIOŚ w siedzibie firmy skarżącej. Z tego względu ustalenia [...] WIOŚ w żaden sposób nie podważają ustaleń poczynionych przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej.

W świetle powyższych okoliczności, w ocenie DIAS, nie ulega wątpliwości, że kontrolowany przewóz podlegał przepisom ustawy SENT.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 6 ust. 1, na podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciąży na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjnie na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów nieopłacalne. Dla ustalenia, czy wypełniona została dyspozycja art. 21 ust. 1 ustawy o SENT, wystarczające jest wykazanie, że doszło do naruszenia obowiązków (w tym przypadku określonych w art. 6 ust. 1 ustawy) lub warunków związanych z drogowym przewozem towarów. Do wyliczenia kary pieniężnej w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia organ przyjął dane z faktury z [...] czerwca 2025 r. zgodnie z którą wartość towaru wynosiła 5.840 euro. Do przeliczenia wartości towaru wyrażonej w euro na złote zastosowano tabelę kursu walut nr 104/A/N BP/2025 z 30 maja 2025 r., zgodnie z art. 31a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361), 1 euro = 4,2507. Wartość towaru w zł: 5.840,00 euro x 4,2507 zł = 24.824,09 zł. Wysokość 46% wartości brutto towaru 24.824,00 zł x 46% = 11.419,00 zł. Zaokrągleń powyższego wyliczenia dokonano zgodnie z art. 63 § 1 O.p. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy SENT kara pieniężna w tym przypadku wyniosła 20.000 zł.

DIAS wyjaśnił, że ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej składa się z dwóch elementów, czyli badania naruszenia obowiązków przewidzianych w ustawie, uzasadniających nałożenie kary pieniężnej oraz analizy ustawowych przesłanek odstąpienia od jej wymierzenia. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 21 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 - 2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 tej ustawy. Jak stanowi z kolei art. 26 ust. 3 ww. ustawy, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W niniejszej sprawie niewątpliwie stwierdzona nieprawidłowość polegała na tym, iż spółka będąca w sprawie podmiotem odbierającym, nie wywiązała się z obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy SENT. Ocena, czy ukaranie karą pieniężną jest w konkretnym przypadku celowe, czy też nie, jest kwestią uznania administracyjnego. O niecelowości ukarania sprawcy, a zatem - o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, mogą przesądzać różne okoliczności - w tym przyczyny, z jakich doszło do naruszenia prawa. Chodzi oczywiście o takie przyczyny, które mieszczą się w ustawowych ramach przypadków uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym. Pojęcie interesu publicznego nie zostało zdefiniowane w ustawie, wypełnienie jej treści należy do organów orzekających. Jest to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji i tym podobne. Pojęcie to ma cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje (wyrok WSA w Krakowie z 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 616/18). Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do tych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe. które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 O.p.

Odnosząc się do możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ zauważył, że "ważny interes podmiotu" występuje wtedy, kiedy obniżają się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane przede wszystkim zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itd. Przy czym pojęcia "ważnego interesu podmiotu" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną przewoźnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Pomimo, że wymaga ono ustalenia sytuacji majątkowej podmiotu oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i dla rodziny, to trzeba mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. NUCS dokonał analizy przesłanek przemawiających za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary w oparciu o dokumenty przekazane przez Urząd Skarbowy [...] oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]za pismem z [...] września 2025 r. poinformował, że: spółka posiada zaległości podatkowe z tytułu VAT - 7 za okres 7/2025 w wysokości 28.450,86 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 247,09 zł (łącznie 28.697,95 zł); nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne; w latach 2023-2025 spółka nie występowała z wnioskami o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań; w latach 2023-2025 r. zakupiła środki trwałe na kwotę 20.334,00 zł; spółka należy do małych przedsiębiorstw. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przekazał informacje na temat rozliczeń w latach 2022-2024. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w [...]., poinformował, że: • spółka składa deklaracje rozliczeniowe ZUS, • posiada zaległości na FUS za okres od listopada 2021 r. do sierpnia 2025 r. w wysokości 161.660,43 zł, które spłaca w układzie ratalnym, • nie jest prowadzone postępowania egzekucyjne. Z analizy zapisów w bazie PUESC od [...] stycznia 2020 r. do [...] maja 2025 r. (data rozpoczęcia kontroli) wynika, że spółka figurowała w 26 przypadkach w systemie jako odbierający olej napędowy. Nie zarejestrowano innych zgłoszeń jako podmiot odbierający. Zapisy w bazie KartaZ wskazują, że spółka nie była dotychczas stroną postępowania z tytułu naruszeń przepisów ustawy SENT. Z wydruku sporządzonego w aplikacji SUDOP, dot. Informacji o wielkości pomocy publicznej, wynika, że od [...] listopada 2022 r. do [...] listopada 2025 r. spółka otrzymała pomoc publiczną w wysokości 42.070,69 zł, tj. 9.600,06 euro. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów finansowych DIAS stwierdził, że sytuacja finansowa firmy jest stabilna. Z pozyskanych dokumentów nie wynika, by wystąpiły okoliczności wyróżniające ją od sytuacji innych podatników. Wprawdzie w 2024 r. spółka odnotowała stratę w wysokości 137.264,48 zł, jednakże w latach 2022-2023 osiągnęła zysk z działalności gospodarczej w łącznej kwocie 728.077,61 zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia DIAS zgodził się z organem pierwszej instancji, że stwierdzone zaległości wobec ZUS i US w łącznej kwocie 190.358,38 zł nie świadczą jeszcze o złej sytuacji firmy. Uwzględniając skalę prowadzonej działalności kwota ta nie stanowi istotnego uszczerbku dla finansów firmy.

Organ wyjaśnił, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony zmniejszając obciążenia finansowe, ale nie jest wystarczające do przyjęcia wystąpienia "ważnego interesu przewoźnika". Bez wątpienia zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą SENT powinna być znana, bowiem powyższe uchybienie nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą spółka nie miała wpływu. Okoliczności związane z brakiem znajomości przepisów, rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Natomiast wysokość nałożonej kary w tym przypadku nie wpłynie w negatywny sposób na płynność finansową oraz nie zagrozi egzystencji firmy.

Organ dokonał również analizy okoliczności sprawy pod kątem przesłanki "interesu publicznego". W kontekście celów ustawy SENT zasadne jest aprobowanie szczególnie starannego kontrolowania wywiązywania się przez podmioty z nałożonych na nie przez tę ustawę obowiązków i w interesie publicznym leży, by jej przepisy były przestrzegane. Podkreślenia wymaga, iż pojęcie przesłanki interesu publicznego nie może zostać zrównane z interesem budżetu państwa. Ocena, czy ukaranie karą pieniężnej jest w konkretnym przypadku celowe, czy też nie, jest kwestią uznania administracyjnego. O niecelowości ukarania sprawcy, a zatem - o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, mogą przesądzać różne okoliczności, w tym przyczyny, z jakich doszło do naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, iż w tym konkretnym przypadku za odstąpieniem od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny przemawia to, że: • spółka legalnie prowadzi działalność gospodarczą na rynku; • nie stwierdzono innych naruszeń przez spółkę przepisów ustawy SENT; • nie jest prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne; • w okresie od [...] stycznia 2020 r. do [...] maja 2025 r., zgodnie z danymi z platformy Puesc, spółka figurowała w 26 przypadkach jako odbierający olej napędowy do celów opałowych; • w okresie od [...] stycznia 2024 r. do [...] października 2025 r. wobec spółki przeprowadzono jedną kontrolę, gdzie stwierdzono naruszenie objęte niniejszym postępowaniem; • spółka była przekonana, że przewożonym towarem jest odzież używana i nie ma obowiązku utworzenia zgłoszenia; • spółka czynnie uczestniczyła w postępowaniu przesyłając dokumenty i składając wyjaśnienia dotyczące stwierdzonego naruszenia; • przewidziana sankcja w tym przypadku w wysokości 20.000,00 zł jest nadmiernie dolegliwa i niewspółmierna niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu w ustawie SENT.

W związku z tym zastosowanie ma art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy SENT. Uwzględniając warunki dopuszczalności udzielania pomocy, określone przepisami prawa Unii Europejskiej, przyznana pomoc nie przekracza limitu, określonego dla przyznawania tej pomocy.

Na powyższą decyzję DIAS z dnia [...] kwietnia 2026 r. nr [...] spółka R. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że w dniu [...] maja 2025 r. zespołem pojazdów o nr rej. [...] wykonywano transport drogowy odpadów, podczas gdy w rzeczywistości wykonywano transport drogowy sortowanej odzieży używanej, który nie podlegał zgłoszeniu do systemu SENT; 2) naruszenia przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1, art. 3 ust. 11 ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie towaru jako jednego z towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania przewozu i obrotu, podczas gdy przewóz odzieży używanej podlega temu systemowi dopiero od 2026 roku; b) § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1157), w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie towaru, jako towaru mieszczącego się w zakresie katalogu zawartego w § 1 pkt 7 ww. rozporządzenia; 3) Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to poprzez zaniechanie zbadania całości transportu i oparcie decyzji wyłącznie na pobieżnej i wyrywkowej kontroli; b). naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez zaledwie pozorne zapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu, albowiem organ administracji nie umożliwił przedstawicielom Strony udziału w rozładunku naczepy i oględzinach ładunku oraz sporządzeniu protokołu kontroli; c). art. 7, art. 7 b, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego dotyczącego stanu faktycznego, tj. nie odniesienie się do dowodów złożonych przez Stronę w postaci zamówień i faktur zakupu oraz treści ustaleń kontrahentów przed transportem, które wskazywały na zawarcie umowy sprzedaży pełnowartościowej odzieży, a nie odpadu. Skarżąca zastrzegła, że w przypadku ustalenia przez Sąd, że decyzja prawidłowo ustala niewykonanie obowiązku przesłania do rejestru SENT zgłoszenia przewozu odpadów - nie zaskarża decyzji w zakresie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako p.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonych granicach kontroli sądowej, skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie o odstąpieniu od nałożenia na skarżącą - jako podmiot odbierający towar wrażliwy - kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z ustawy SENT, przy czym skarżąca kwestionuje zasadność ustaleń w zakresie naruszenia przepisów tej ustawy.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy SENT system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Stosownie do art. 2 pkt 9 ww. ustawy przez przewóz towarów rozumie się przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. W myśl § 1 pkt 7a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 898, dalej: rozporządzenie w sprawie towarów których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego), systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi objęty jest także przewóz towarów innych niż wymienione w art. 3 ust. 2 pkt 1-3a ustawy SENT, będących jednocześnie odpadami w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.), które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz.UE seria L Nr 190 z dnia 12 lipca 2006 r. z późn. zm.), bez względu na ich ilość w przesyłce.

Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wymierzenia skarżącej jako podmiotowi odbierającemu towar kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT. W ocenie skarżącej spółki okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że przedmiotowy towar jest odpadem, w rozumieniu obowiązujących przepisów, a w konsekwencji towar ten nie stanowi towaru wrażliwego w rozumieniu ustawy SENT. Według skarżącej w tej sytuacji odstąpienie od nałożenia kary nie jest uzasadnione okolicznościami sprawy, bowiem prawidłowo postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności należy poczynić uwagi ogólne i zwrócić trzeba uwagę, że ustawa SENT ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Katalog towarów objętych ustawą SENT został od 22 lutego 2022 r. rozszerzony o odpady. Treść uzasadnienia do projektu zmiany poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z 28 sierpnia 2020 r., zastąpionego następnie rozporządzeniem Ministra Finansów z 25 kwietnia 2022 r. wskazuje, że istotnym motywem objęcia systemem SENT odpadów, było przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym w podatku VAT (przeciwdziałanie uszczupleniu podatku VAT poprzez jego zaniżanie). Uzasadniając potrzebę objęcia odpadów systemem SENT wskazano, że wynika ona m.in. ze zidentyfikowanych sposobów dokonywania nadużyć w zakresie obrotu odpadami w tym, w podatku VAT. Zauważono, że w świetle ustawy o VAT odpad będąc towarem stanowi przedmiot obrotu (art. 2 pkt 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). W związku z czym wszelkie zdarzenia gospodarcze związane z obrotem odpadami (zbycie, nabycie i transport) podlegają obowiązkowemu opodatkowaniu. Wskazano przyczyny rozwoju w obrocie odpadami tzw. szarej strefy oraz na ogromną choć trudną do oszacowania wartość szkody poniesionej przez Skarb Państwa z tytułu niedostatecznej kontroli nad rynkiem gospodarowania odpadami oraz nadużyciami mechanizmów podatku VAT i innych podatków. Podniesiono również, że istotnym problemem w gospodarowaniu odpadami jest wprowadzenie na polski rynek gospodarczy odpadów pochodzących spoza terytorium kraju. Nielegalność związana z tego rodzaju działalnością ma charakter globalny i w wielu przypadkach organizowana jest przez zorganizowane grupy przestępcze o charakterze międzynarodowym, co w znacznym stopniu ułatwia niekontrolowany przepływ towarów przez granice państw członkowskich Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę, że transgraniczne przemieszczanie odpadów ma charakter wewnątrzwspólnotowej transakcji gospodarczej, ich wprowadzenie poza ewidencję wpływa również na nieodprowadzenie należnego podatku od towarów i usług. Zwrócono uwagę, że poprzez wprowadzenie do obrotu znacznych ilości nielegalnego kapitału naruszone zostaną także zasady funkcjonowania rynku gospodarczego, w tym uczciwej konkurencji oraz przejrzystość alokacji kapitału. Konieczne zatem było rozszerzenie kontroli w tym zakresie, a konsekwencją zmian przepisów było nałożenie odpowiednio na podmiot odbierający oraz przewoźnika w momencie rozpoczęcia przewozu towaru obowiązku w zakresie dokonania zgłoszenia przewozu, jego uzupełnienia i aktualizacji. Dodatkowo przewoźnik został zobowiązany do zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, a kierujący do posiadania numeru referencyjnego oraz uruchomienia lokalizatora. W okolicznościach niniejszej sprawy w zakresie obowiązków odbierającego istotny jest art. 6 ust. 1 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, podmiot odbierający jest zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać numer przewoźnikowi. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy SENT zgłoszenie zawiera dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru. W badanej sprawie podmiot odbierający (skarżąca) bezspornie nie dokonał zgłoszenia w systemie SENT przewozu towaru w postaci odpadów. Kontrola przewozu towaru, przeprowadzona na podstawie przepisów ustawy SENT w dniu [...] maja 2025 r. wykazała, że towar stanowi mieszaninę odpadów spoza Zielonej Listy w postaci używanej odzieży, obuwia, odpadów tworzyw sztucznych (wieszaki, opakowania), firan. Rodzaj i charakter przewożonych odpadów został stwierdzony podczas kontroli, a następnie ustalenia kontrolne znalazły potwierdzenie w opinii [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] (WIOŚ) z dnia [...] czerwca 2025 r. W opinii tej WIOŚ stwierdził, że ładunek stanowi mieszaninę odpadów spoza list, a jego przemieszczenie podlega procedurze uprzedniego zgłoszenia i zgody.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na moc dowodową opinii WIOŚ, która sporządzona została we właściwej formie oraz przez właściwy organ, wobec czego stosownie do art. 188 O.p. ma moc dokumentu urzędowego.

Rozpoznając zasadność zarzutów skargi należy mieć na uwadze, że sporny towar zakwalifikowany został jako odpad również przez jego sprzedawcę, co wynika z dokumentów przewozowych, tj. z Anexu VII. Dokument ten wskazany został w rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów i musi towarzyszyć transportowi przez całą trasę. Dołączenie przez wysyłającego do transportu Załącznika VII, w transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, oznacza wyrażenie przez niego woli o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. W treści Załącznika VII wysyłający wskazał proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez pojęcie - odpad - rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (DZ.U. z 2020 r. poz. 10) wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, odzież została zakwalifikowana jako odpad o kodzie 20 01 10. Natomiast stosownie do postanowień Konwencji Bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych z dnia 22 marca 1989 r. (DZ.U. 1995. 1988) znoszone ubrania i inne znoszone wyroby włókiennicze są odpadami tekstylnymi o kodzie B3030.

Odnosząc się do argumentacji skargi zauważyć trzeba, że nie jest kwestią zasadniczą w badanej sprawie ilość stwierdzonych w przewożonym towarze innych przedmiotów stanowiących odpad (m.in. wyroby z tworzyw sztucznych, obuwie, ręczniki, firany), a nie będących odzieżą używaną. Istotne znaczenie ma bowiem ustalenie, że towar którego skarżąca była odbiorcą - w myśl obowiązujących przepisów - stanowi odpad i podlega zgłoszeniu w systemie rejestracji przewidzianym w ustawie SENT. Okoliczność, że w rzeczywistości towar ten stanowił mieszaninę odpadów spoza listy obligowała natomiast odbiorcę do przeprowadzenia odpowiedniej procedury, czyli do uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na wprowadzenie odpadu na teren Polski oraz dokonania zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów. Jak już wyżej zauważono, nie był to bowiem odpad skatalogowany wg tzw. Zielonego Wykazu Odpadów Konwencji Bazylejskiej z 22 marca 1989 r., których transport odbywa się na podstawie informowania określonego w art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006.

W świetle powyższych okoliczności Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy w niniejszej sprawie przepisów prawa procesowego w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Wskazać należy, że organ odwoławczy wyjaśnił, na podstawie jakich dowodów ustalił stan faktyczny sprawy. Przeprowadzone postępowanie doprowadziło do zebrania kompletnego materiału dowodowego i spełnia wymagania określone w art. 122 i art. 187 § 1 O.p., a zgromadzone w sprawie dowody w wystarczającym stopniu umożliwiały ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Podkreślenia wymaga, że gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących badanych zdarzeń. Zdaniem Sądu istotne dla sprawy okoliczności zostały wystarczająco stwierdzone zgromadzonymi w sprawie dowodami, obszernie omówionymi w uzasadnieniu zapadłych w sprawie rozstrzygnięć.

Zauważyć trzeba, że protokół kontroli został podpisany zarówno przez funkcjonariuszy, jak i kierowcę pojazdu, co nadaje mu charakter dokumentu urzędowego. W wyroku z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1416/15 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma szczególne znaczenie, ponieważ utrwala stan faktyczny zastany (stwierdzony) przez kontrolujących w trakcie czynności. Podpisany przez uczestników kontroli, tj. funkcjonariuszy oraz kierowcę, protokół stanowi dowód na zgodność zawartych w nim ustaleń ze stanem rzeczywistym.

Nie był zasadny zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa, jak bowiem wynika z akt sprawy stronie umożliwiono czynny udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym, z którego to prawa strona korzystała. Natomiast kwestionując przebieg kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2025 r. skarżąca nie powołała się na żadne okoliczności, które mogły mieć wpływ na ustalenia wynikające z tejże kontroli. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna wskazują, że przewożonym towarem była odzież używana oraz inne przedmioty, w tym z wyroby z tworzywa sztucznego oraz obuwie.

W ocenie Sądu zgodzić się należy z organem, że wykazany został fakt niewykonania przez skarżącą Spółkę obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 1 ustawy SENT, a w takiej sytuacji na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy SENT odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł.

W przedmiotowej sprawie skarżąca była podmiotem odbierającym, co jest okolicznością bezsporną. Zgodnie z art. 2 ust. 6 lit. a-b ustawy SENT przez podmiot odbierający należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, dokonującą wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361) albo zużywający podmiot olejowy nieprowadzący działalności gospodarczej. Z konstrukcji art. 21 ust. 2 wynika, że podmiotem na który kara może być nałożona jest albo podmiot wysyłający albo podmiot odbierający, a decyzja na który podmiot finalnie zostanie nałożona kara nie podlega dowolnemu wyborowi przez organ ani też nie zależy od "woli" podmiotu ukaranego. W art. 6 ust. 1 ustawy SENT wskazano, że w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju to podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Należy podkreślić, że przepisy ustawy SENT, w tym art. 21 ust. 2, co do zasady przewidują obligatoryjną sankcję za obiektywnie stwierdzone naruszenie przepisów. Do jej zastosowania wystarczające jest samo wystąpienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uzasadnione jest jedynie w przypadkach wyjątkowych. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei w myśl art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej, albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust.

W orzecznictwie sądowym dominuje obecnie pogląd, że pojęcie "ważnego interesu" należy odnosić do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu, a przede wszystkim należy oceniać okoliczności towarzyszące wystąpieniu naruszenia. W zakres badania "ważnego interesu strony" może jednak wchodzić jej sytuacja ekonomiczna i pod tym kątem także została zbadana przez organy w niniejszej sprawie.

W ocenie organów obydwu instancji okoliczności sprawy uzasadniają odstąpienie od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie przepisów ustawy SENT, przy czym odstąpienie to nastąpiło ze względu na ważny interes publiczny. Stanowisko w zakresie zastosowania wobec skarżącej ulgi na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy SENT organy obydwu instancji uzasadniły przedstawiając na tę okoliczność wymaganą argumentację, która znajduje oparcie w aktach sprawy. Dodać należy, że przeprowadzona przez organ ocena zebranego materiału dowodowego jest obiektywna, logiczna, oparta na wzajemnych związkach poszczególnych jego elementach, odwołująca się do doświadczenia życiowego. Nie wykracza zatem poza to, co organowi wolno w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały wyjaśnione, materiał dowodowy nie został wykorzystany w sposób wybiórczy.

Decyzja o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej jest dla skarżącej korzystna. Zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W badanej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu zarzuty skargi okazały się niezasadne, a działając z urzędu, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się innych uchybień prawa, które winny skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji. Mając na uwadze powyższe, jako że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.