Ten sam pracownik podpisał decyzje o prawie jazdy i ich wznowieniu. Sąd uchylił obie decyzje

Decyzją z dnia 24 października 2024 r. nr CK.I.5432.1872.4.2024.SE14 Starosta [...] orzekł o skierowaniu P. P. na egzamin w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 i B do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego i zobowiązał go do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, organ wskazał, że z otrzymanego przez niego wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z 2 października 2024 r. w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami wynika, iż w okresie od 26 listopada 2022 r. do 1 października 2024 r. wielokrotnie naruszył on przepisy ruchu drogowego i otrzymał łącznie 27 punktów karnych. W tej sytuacji, z uwagi na treść art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328), zgodnie którym, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji – Starosta zobowiązany był wydać decyzję o skierowaniu strony na egzamin w zakresie posiadanych uprawnień.

Starosta [...] kolejną decyzją z 24 października 2024 r. nr CK.I.5432.1872.5.2024.SE14 orzekł ponadto o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii AM, B1, B na skutek przekroczenia przez kierującego – P. P. - liczby 24 punktów karnych powołując się na treść art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pod decyzją podpisała się z upoważnienia Starosty "referent P. S.".

Następnie decyzją z dnia 19 lutego 2025 r. nr CK.I.5432.1872.7.2024.SE14 Starosta [...] orzekł o cofnięciu P. P. uprawnień do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, z uwagi na niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji z 24 października 2024 r. Organ zaznaczył, że wymieniony nie przedstawił jakichkolwiek wyjaśnień na okoliczność braku możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Pod decyzją podpisała się z upoważnienia Starosty "referent P. S.".

Ponadto, decyzją z 15 maja 2025 r. nr CK.I.5432.704.2.2025.SE14 Starosta [...] orzekł, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1210 z późn. zm.), o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 i B do dnia 28 września 2025 r.

Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że w dniu 24 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w S. II Wydział Karny wydał wyrok uznający P. P. za winnego popełnienia czynu zabronionego z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń, polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego bez uprawnień. Wspomnianym wyrokiem orzeczono wobec niego m.in. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy (sygn. akt II W [...]).

Z tego względu organ był zobowiązany cofnąć stronie uprawnienia do kierowania pojazdami wskazanych wyżej kategorii – z uwagi na treść art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.

W dniu 4 sierpnia 2025 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o nr CK.I.5432.1872.7.2024.SE14 z 19 lutego 2025 r. wraz z wnioskiem o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia 19 lutego 2025 r. oraz wnioskiem o zmianę decyzji tego organu z dnia 24 października 2024 r.

Skarżący jako podstawę wniosku wskazał art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Podkreślił, że nie brał udziału w postępowaniu bez swojej winy. Decyzja z 19 lutego 2025 r. nie została mu skutecznie doręczona. Została uznana za doręczoną, zgodnie z tzw. fikcją doręczenia określoną w art. 44 k.p.a. Skarżący podkreślił, że uznanie skuteczności takiego doręczenia jest możliwe wyłącznie po uprzednim spełnieniu warunków określonych w art. 44 § 1 – 3 k.p.a. Stronie nieobecnej, przy próbie doręczenia pisma procesowego, należy zostawić zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia (awizo) oraz powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (powtórne zawiadomienie). Skarżący nie otrzymał dokumentu awiza, wobec czego korespondencji zawierającej odpis decyzji nie można było uznać za skutecznie doręczoną. Strona po powzięciu wiedzy o przesyłce złożyła reklamację w dniu 29 lipca 2025 r. poprzez formularz elektroniczny Poczty Polskiej wskazując na fakt braku pozostawienia awiza. Poczta Polska S.A. rozpatrując przedmiotowe zgłoszenie wskazała, że nie może w pełny sposób wyjaśnić okoliczności awizacji, z uwagi na brak wymogu uwierzytelniania doręczania zawiadomień o możliwości odbioru przesyłek. Dodała, że przeprasza, jeżeli jakość świadczonych usług nie spełniła oczekiwań i dołoży starań, aby ją poprawić.

Uzasadniając wniosek o zmianę decyzji z 24 października 2024 r., skarżący podniósł, że wskazany w tej decyzji trzymiesięczny termin na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie jest terminem ustawowym lecz wynika z uznania organu. Wobec tego możliwa jest jego zmiana lub przedłużenie. Strona dodała, że za zmianą terminu przemawia jej słuszny interes. Boryka się bowiem z problemami zdrowotnymi, od jesieni 2024 r. dokuczają jej silne bóle, stwierdzono obustronną przepuklinę. Skarżący został zakwalifikowany do operacji i oczekuje na wyznaczenie terminu. Dolegliwości bólowe oraz sprawy osobiste spowodowały także istotne obniżenie nastroju, o cechach epizodów depresyjnych. Od jesieni 2024 r. skarżący prowadził terapię psychologiczną.

Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr CK.I.5432.1413.1.2025.SE14 orzeczono o wznowieniu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Pod postanowieniem podpisała się z upoważnienia Starosty "referent P. S.".

Starosta [...] decyzją z 3 listopada 2025 r. nr CK.I.5432.1413.3.2025.SE14 odmówił zmiany decyzji z dnia 24 października 2024 r. nr CK.I.5432.1872.4.2024.SE14 oraz odmówił uchylenia decyzji z dnia 19 lutego 2025 r. nr CK.I.5432.1872.7.2024.SE14. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku przekroczenia przez skarżącego limitu 24 punktów karnych Starosta [...] zobowiązany był do wydania decyzji orzekającej o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W wyniku niestawiennictwa skarżącego we wskazanym terminie instrukcyjnym na egzaminie wobec równoczesnego braku poinformowania organu o przyczynie takiego niestawiennictwa, starosta zobowiązany był też wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Organ nie zgodził się z poglądem skarżącego, że bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu. Z akt ewidencyjnych kierowcy jasno bowiem wynika, że w toku postępowania w sprawie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji każde pismo przesłane stronie zostało skutecznie doręczone. Starosta zwrócił uwagę, że P. P. realizując nałożony na niego obowiązek, wykonał badanie psychologiczne aby móc otrzymać Profil Kandydata na Kierowcę (PKK), który jest niezbędny celem umówienia egzaminu kontrolnego. Osobiście odebrał on PKK potwierdzając odbiór własnoręcznym podpisem, a zatem był świadomy toczącego się postępowania.

Co prawda w oświadczeniu z dnia 15 września 2025 r. A. R. (która ukończyła podyplomowe studia w zakresie psychologii klinicznej i psychoterapii) podała, że skarżący spotykając się z nią od września 2024 r. do 15 września 2025 r. przejawiał cechy kryzysu psychicznego, jednakże w dniu 29 października 2024 r. wykonał on badanie psychologiczne u psychologa uprawnionego do badań kierowców, który wskazał brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Przesłane przez pełnomocnika strony kserokopie dokumentów w postaci wyniku badania USG z 15 kwietnia 2025 r., e-skierowania z 5 maja 2025 r. i karty informacyjnej leczenia szpitalnego nie stanowią nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Dokumenty te zostały wystawione kilka miesięcy po wydaniu decyzji z 19 lutego 2025 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wydanie orzeczenia, tj. art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 i 86 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Starostę Stargardzkiego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony, a także opinii biegłego na okoliczności istotne dla sprawy, a nadto dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, wyrażającą się w poczynieniu ustaleń faktycznych niekorzystnych dla strony przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji oraz uchylenie decyzji wydanej przez Starostę w wyniku wznowienia postepowania - w całości, ewentualnie alternatywnie – o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji starosty z dnia 19 lutego 2025 r. (w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w wyniku niestawiennictwa na egzaminie) oraz zmianę decyzję starosty z dnia 24 października 2024 r. (w zakresie wyznaczonego terminu do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji).

W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że organ, sam nie posiadając wiadomości specjalnych zanegował dowód, którym na moment składania pisma dysponowała strona, "jednocześnie uniemożliwiając jej pełne dowiedzenie wskazywanych okoliczności poprzez zaniechanie rozważenia wniosku dowodowego przez nią z złożonego".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 marca 2026 r., nr SKO/Ke/470/3877/2025, utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty [...] z dnia 3 listopada 2025 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zmiany decyzji Starosty z 24 października 2024 r. oraz uchylenia decyzji z 19 lutego 2025 r.

W sprawie nie zachodzi podstawowa przesłanka "nienabycia prawa przez stronę" i już tylko z tego powodu wniosek o zmianę decyzji z 24 października 2024 r. nie może zostać uwzględniony. Decyzja nakładająca obowiązek jest decyzją tworzącą prawo, a to wyłącza zastosowanie do niej trybu unormowanego w art. 154 k.p.a.

Kolegium podkreśliło, że dowody skarżącego w postaci fotokopii oświadczenia A. R., karty informacyjnej o leczeniu szpitalnym oraz jago badania i skierowania, jak również odpisu skróconego aktu zgonu ojca skarżącego pozostają irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko Starosty, że nie polegają na prawdzie twierdzenia skarżącego, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Decyzja z 19 lutego 2025 r. była wysłana na prawidłowy adres zamieszkania skarżącego i dwukrotnie awizowana – w dniach 20 lutego i 28 lutego 2025 r. Kolegium uznało, że decyzja została doręczenia skarżącemu w trybie tzw. doręczenia zastępczego w sposób prawidłowy. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że nie dostał awiza.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 24 § 1 pkt 5 i art. 24 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 154 § 2 k.p.a. ,,poprzez niedostrzeżenie przez organ odwoławczy, że w postępowaniu nadzwyczajnym (w przedmiocie wznowienia postępowania) brał udział pracownik organu I instancji P. S., która brała udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwykłym (prowadząc postepowanie i wydając, podpisując decyzje), a która – z uwagi na istniejącą uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności – powinna podlegać wyłączeniu z mocy prawa.’’ Ponadto skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., art. 81a § 1 k.p.a., art. 39 § 1, art. 42 § 1 i 2 oraz art. 44 § 1 – 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 154 § 2 k.p.a. poprzez:

- bezpodstawne uznanie, że doręczenie decyzji zostało dokonane prawidłowo w trybie tzw. doręczenia zastępczego, pomimo niewykazania przez organ I instancji spełnienia ustawowych przesłanek takiego doręczenia, w szczególności skutecznego pozostawienia zawiadomienia (awiza),

- nieuzasadnione przerzucenie na stronę ciężaru dowodu w zakresie wykazania braku doręczenia awiza, podczas gdy obowiązek wykazania prawidłowości doręczenia spoczywa na organie,

- dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, wyrażającą się w poczynieniu ustaleń faktycznych niekorzystnych dla strony – wskazując, że nie wykazała ona wadliwości doręczenia.

Zdaniem strony, w sprawie doszło także do naruszenia art. 75 § 1, 77 § 1 i § 4 k.p.a., art. 80, art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 k.p.a., art. 86 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 154 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wyrażające się w zaniechaniu rozpatrzenia wniosków dowodowych strony w postaci przesłuchania P. P., a także dowodu z opinii biegłych powołanych na okoliczności istotne dla sprawy a także dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, poprzez poczynienie ustaleń niekorzystnych dla strony przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez stronę oraz niedostrzeżenie przez organ odwoławczy ww. analogicznych uchybień w postępowaniu przed organem I instancji.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z 3 listopada 2025 r. a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika i opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zarówno decyzje: z 19 lutego 2025 r. i 24 października 2024 r. jak i decyzję wydaną w postępowaniu wznowieniowym – z dnia 3 listopada 2025 r. podpisał ten sam pracownik – P. S.. Tymczasem zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" dotyczy nie tylko orzekania w postępowaniu instancyjnym, a zatem w relacji organ I instancji – organ odwoławczy ale także w relacji postępowanie zwykłe – postępowanie nadzwyczajne, zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, tj. wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej: "p.p.s.a."). na wniosek organu oraz wniosek strony skarżącej.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także z mocy art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, doprowadziła Sąd do uznania, że akty te nie odpowiadają prawu.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie uchylenia decyzji o cofnięciu stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami oraz o odmowie zmiany decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Decyzje te wydane zostały po wznowieniu na wniosek P. P. postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji - postanowieniem Starosty [...] z 18 sierpnia 2025 r.

W decyzji Starosty z 3 listopada 2025 r. jako podstawę prawną wskazano co prawda jedynie art. 154 § 2 k.p.a., jednak z jej uzasadnienia wynika jednoznacznie, że organ rozważał przesłanki zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Z kolei jako podstawę prawną decyzji drugoinstancyjnej wskazano art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 154 § 2 k.p.a.

Niezależnie od tego, czy objęcie postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2025 r. zarówno postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jak i w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji było prawidłowe, nie ulega wątpliwości, że decyzje wydane zostały w postępowaniu wznowieniowym, a zatem w nadzwyczajnym trybie postępowania, w wyniku którego legalnie dochodzi do podważenia sformułowanej w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) zasady trwałości decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania administracyjnego jest bowiem instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a. Wymaga to przeprowadzenia postępowania z zachowaniem wszystkich reguł wznowienia określonych w przepisach art. 145-153 k.p.a.

Jak słusznie podnosi strona w swojej skardze, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji bada, czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W oparciu o ten przepis organ może wydać decyzję: 1) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo 2) uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo 3) stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organy uznały, że nie zachodzi żadna ze wskazanych przez stronę przesłanek wznowieniowych.

Ocena słuszności powyższego stanowiska organów jest jednak przedwczesna, albowiem analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że w sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż decyzja Starosty z 19 lutego 2025 r. została wydana przez pracownika podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Przepis ten był wielokrotnie przedmiotem oceny przez sądy administracyjne i jego wykładnia nie budzi wątpliwości. Przykładowo w wyroku z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. II OSK 591/24 (LEX nr 3734418) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że określenie "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji", zawarte w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., dotyczy również pracownika podejmującego czynności w postępowaniu w trybach nadzwyczajnych, takich jak stwierdzenie nieważności decyzji oraz wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, który wcześniej brał udział w wydaniu decyzji będącej przedmiotem kontroli w trybie nadzwyczajnym.

Z kolei w wyroku z 5 marca 2024 r., sygn. II OSK 171/24 (LEX nr 3701266) podkreślono, że złożenie podpisu pod decyzją jest równoznaczne z "braniem udziału" w wydaniu decyzji, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i brak jest potrzeby prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Zwrot "brał udział" użyty w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza zarówno wykonywanie czynności procesowych poprzedzających wydanie decyzji, jak i wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika.

Poza sporem jest, że taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie - skoro pod decyzją pierwotną i decyzją wydaną na skutek wznowienia postępowania podpisała się ta sama osoba jako pracownik organu (P. S.). Również postanowienie z 18 sierpnia 2025 r. o wznowieniu postępowania zostało podpisane przez tego samego pracownika (referenta) P. S..

Tymczasem w ramach postępowania wznowieniowego bada się m.in. to, czy w danej decyzji z postępowania zwykłego tkwią określone wady. Uwzględniając zaś taki punkt widzenia w sposób w pełni uprawniony można przyjąć, że postępowanie nadzwyczajne dotyka bezpośrednio tego, co przyjęto w decyzji wydanej w trybie zwykłym, czy też tego, co towarzyszyło jej wydaniu. Oznacza to, że w ramach postępowania w trybie wznowieniowym ocenia się szeroko rozumiane elementy tkwiące w decyzji z trybu "zwykłego" (zob. wyrok NSA z 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 355/14).

W związku z zakresem tej właśnie oceny uznać należy, że nie powinna jej dokonywać ta sama osoba, która wydała decyzję w trybie zwykłym.

Podsumowując, należy przyjąć, że prawidłowa wykładnia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. prowadzi do uznania, że pracownik, który brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym ta decyzja ma być weryfikowana, przy czym dotyczy to także czynności związanych z badaniem i rozstrzyganiem o dopuszczalności uruchomienia postępowania nadzwyczajnego (zob. wyrok NSA z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 135/15, wyrok WSA w Gdańsku z 15 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 843/24, wyrok WSA we Wrocławiu z 5 grudnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 223/24).

Skoro w rozpoznawanej sprawie zarówno decyzja z 19 lutego 2025 r. jak i decyzja z 3 listopada 2025 r. r. o odmowie uchylenia decyzji z 19 lutego 2025 r. (a także postanowienie o wznowieniu postępowania na wniosek strony skarżącej), zostały podpisane przez tę samą osobę P. S., to w sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy przy tym zauważyć, że pracownik, który podlegał wyłączeniu, nie tylko brał udział w postępowaniu nadzwyczajnym, ale także wydał w nim rozstrzygnięcie, a zatem naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. miało postać kwalifikowaną. Naruszenie tej regulacji, zwłaszcza kwalifikowane, samo przez się uzasadnia potrzebę powtórzenia czynności jurysdykcyjnych - takie założenie przyjmuje się przy wykładni przyczyny wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

Podkreślenia wymaga też, że sformułowana zarówno w art. 78 Konstytucji RP, jak i w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania zakłada prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, przy czym liczy się tylko takie rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, które odbywa się w warunkach gwarantujących zachowanie pełnego obiektywizmu. Skoro w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania uzasadniających konieczność ponowienia czynności procesowych, a zaistniałej wady nie dostrzegł organ odwoławczy, spełniona została przesłanka do wydania orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. (w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą związane oceną prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku dotyczącą wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzono od organu na rzecz skarżącego, którego skarga została uwzględniona, zwrot kosztów postępowania (koszty zastępstwa prawnego 480 zł, wpis od skargi wysokości 200 zł oraz opłata od pełnomocnictwa 17 zł).