Właścicielka auta zapłaci za jego usunięcie, WSA oddalił skargę na decyzję kolegium

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z 27 marca 2026 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 8 grudnia 2025r. nr [...] w przedmiocie zapłaty kosztów za usunięcie pojazdu marki M. o nr rej. [...] z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia 8 grudnia 2025 r. Prezydent Miasta S. ustalił wysokość kosztów za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym na łączną kwotę 778,00 zł i nałożył na stronę, obowiązek zapłaty powyższej kwoty w terminie 30 dni licząc od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że w dniu 6 sierpnia 2025 r. funkcjonariusze WRD KMP w S. wydali dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi publicznej przy [...] w S. z uwagi na kierowanie pojazdem przez osobę niemającą uprawnień do kierowania pojazdem. W tej samej dacie funkcjonariusz Komendy Miejskiej Policji w S. wystawił zezwolenie na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego. Odbioru pojazdu dokonano tego samego dnia bez wniesienia wymaganych opłat. Organ wskazał, że zgodnie ze stosowaną uchwałą Rady Miasta S. kwota za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony wynosi 716,00 zł, a koszt za każdą rozpoczętą dobę przechowywania wynosi 62,00 zł. Koszty wyniosły zatem łącznie 778,00 zł.

Od powyższej decyzji R. K. wywiodła odwołanie oświadczając, że została ona wydana na podstawie nierzetelnie zebranych dowodów, kierujący pojazdem posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdów, wobec czego funkcjonariusz KM Policji w S. wystawił niewłaściwą dyspozycję usunięcia pojazdu. Tym samym obowiązek zapłaty powinien być kierowany do Komendy Miejskiej Policji w S..

Organ odwoławczy po przywołaniu mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazał, iż decyzja o zapłacie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia, jest decyzją związaną. Tym samym w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje taką decyzję obligatoryjnie. Przed wydaniem takiej decyzji organ jest zobligowany do wyjaśnienia:

1. czy wydana została dyspozycja usunięcia określonego pojazdu;

2. kto w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był jego właścicielem;

3. czy i kiedy, po momencie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, został on usunięty, przechowywany, oszacowany, sprzedany lub zniszczony, w rozumieniu ww. przepisu;

4. czy od orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.

Według ustaleń Kolegium, w badanej sprawie ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika, że w dniu 6 sierpnia 2025r. została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu marki M. o nr rej. [...] Podstawą usunięcia przedmiotowego pojazdu był art. 130a ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, czyli kierowanie pojazdem przez osobę niemającą uprawnień do kierowania pojazdem. Powyższe ustalenia potwierdza notatka urzędowa funkcjonariusza policji z dnia 6 sierpnia 2025 r., znajdująca się w aktach sprawy. W tym samym dniu zostało sporządzone powiadomienie o usunięciu pojazdu oraz zezwolenie na jego odbiór, które odebrała skarżąca. W aktach sprawy znajduje się również protokół wydania pojazdu, z którego wynika, że odwołująca odebrała przedmiotowy pojazd z parkingu w dniu 6 sierpnia 2025r. Ustalone zostały zatem wszystkie istotne z perspektywy stosowanych przepisów prawa, okoliczności faktyczne. W ocenie Kolegium organ I instancji nie musiał się odnosić do kwestii faktycznych sygnalizowanych w odwołaniu, nadto opisane w nim okoliczności nie zostały poparte żadnymi dowodami. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, który potwierdzałby okoliczności przez nią podnoszone. W aktach sprawy znajdują się zaś dokumenty przesłane przez KMP w S., w tym dyspozycja usunięcia pojazdu oraz notatka urzędowa, których waloru dowodowego nie sposób podważyć. W tym stanie rzeczy, istniały podstawy do obciążenia kosztami właścicielki przedmiotowego pojazdu i solidarnie osoby, w której władaniu znajdował się przedmiotowy pojazd w chwili jego usunięcia.

Pismem z 11 maja 2026 r. R. K. wywiodła skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu:

1. Naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez całkowite zrzucenie ciężaru dowodu na skarżącą i odstąpienie od dążenia do prawdy obiektywnej. Organ odwoławczy błędnie uznał, że brak przedłożenia przez stronę fizycznych dokumentów zwalnia go z obowiązku zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, w sytuacji, gdy skarżąca wyraźnie wskazała sygnaturę akt ([...]) uprawdopodabniającą błędne działanie Policji, a organ miał kompetencje do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

2. Naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i zajęcie z góry założonego stanowiska, że dokumenty wygenerowane przez KMP w S. (dyspozycja usunięcia i notatka urzędowa) posiadają "walor dowodowy, którego nie sposób podważyć". Stanowi to jawne zignorowanie art. 76 § 3 k.p.a., który wprost gwarantuje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych.

3. Naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony. W sytuacji, w której przedmiotem postępowania było nałożenie obowiązku finansowego, a zachodziły uzasadnione wątpliwości co do legalności pierwotnej dyspozycji usunięcia pojazdu, organ rozstrzygnął te wątpliwości w sposób jednoznacznie obciążający stronę.

4. Naruszenie zasad ogólnych wyrażonych w art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywatela do państwa oraz bierność w zakresie należytego informowania strony. Organ odwoławczy arbitralnie zignorował zarzuty strony z powodu rzekomych braków formalnych w dowodzeniu, zamiast pouczyć skarżącą o ewentualnej konieczności ich uzupełnienia.

Zdaniem skarżącej działanie Kolegium stanowi jaskrawy przykład załatwienia sprawy ze szkodą dla obywatela poprzez cyniczne wykorzystanie faktu, że strona występowała bez profesjonalnego pełnomocnika, co stanowi rażące złamanie zasady zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz zasady informowania stron o ich uprawnieniach (art. 9 k.p.a.).

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalanie wskazując, iż zarzuty skarżącej są bezzasadne w świetle obowiązujących przepisów.

W replice do powyższego pisma, wniosła o przeprowadzenie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów tj.: wystąpienie do Komendy Miejskiej Policji w S. o udzielenie pisemnej informacji oraz stosownych dokumentów potwierdzających, czy Z. K. kierujący posiadał w tym wydanie dyspozycji uprawniania do prowadzenia pojazdu oraz wniosła o przesłuchanie Z. K. na okoliczność posiadania przez niego uprawnień do kierowania pojazdami w dniu zdarzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024r. poz. 1251 ze zm.) – dalej jako: "p.r.d.".

Zgodnie z art. 130a ust 1 p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:

1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;

2) nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c;

3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu;

4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2;

5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela;

6) kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu przez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem; przepisu nie stosuje się, jeżeli kierujący posiada pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 4 lub 5 albo w art. 135a ust. 5 lub 6, upoważniające do kierowania pojazdem;

7) poruszania się po drodze innej niż wyznaczona zgodnie z art. 65a ust. 3 pkt 3 lit. j, jeżeli jest dopuszczony do ruchu na podstawie art. 65p.

Zgodne z art. 130a ust. 4 tej p.r.d. dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje:

1) policjant - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3;

2) strażnik gminny (miejski) - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5;

3) osoba dowodząca akcją ratowniczą - w sytuacji, o której mowa w ust. 3.

Jak stanowi art. 130a ust. 2a p.r.d. od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu.

O obowiązku zapłaty kosztów usunięcia pojazdów orzeka właściwy starosta na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d.

Z powyższych regulacji wynika, iż orzekając o obowiązku zapłaty kosztów usunięcia pojazdów właściwy organ winien m.in. ustalić, czy doszło do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu przez uprawnioną osobę, czy dyspozycja ta była uzasadniona okolicznościami wymienionymi w art. 130a ust. 1 powołanej wyżej ustawy oraz czy doszło do powstania kosztów związanych z wydaniem tej dyspozycji. Nadto organ winien ustalić osobę zobowiązaną do poniesienia tych kosztów (por. wyrok NSA z 22 listopada 2018 r. o sygn. akt I OSK 106/17).

W ocenie Sądu w realiach badanej sprawy własność pojazdu, którego dotyczy skarżona decyzja nie budzi wątpliwości zatem decyzja mogła zostać skierowana do skarżącej, o ile wypełnione są inne okoliczności przewidziane w art. 130a p.r.d.

W ocenie organów administracji dyspozycja z art. 130a ust 1 p.r.d. została wypełniona, skoro uprawniony funkcjonariusz policji wydał stosowaną dyspozycję usunięcia pojazdu wskazując na art. 130a ust. 1 pkt 6) p.r.d. W tym zakresie z przekazanej przez policję notatki wynika, iż powodem wydania dyspozycji przez funkcjonariusza było stwierdzenie u kierującego braku uprawnień do prowadzenia pojazdu oraz brak możliwości niezwłocznego usunięcia pojazdu z drogi w inny sposób niż przez jego odholowanie.

Skarżąca nie neguje faktu sporządzenia powyższego zlecenia oraz tego, że wskazano w nim jako podstawę usunięcia pojazdu z drogi jedną z przesłanek określoną w art. 130a ust. 1 pkt p.r.d., jednak uważa, że przedmiotowa dyspozycja była wadliwa bowiem kierujący pojazdem posiadał stosowne uprawnienia. W istocie, w świetle przedstawionej argumentacji i wnioskowanych dowodów skarżąca oczekiwała od organów administracji samorządowej w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie kosztów usunięcia pojazdu z drogi, weryfikacji działań funkcjonariuszy policji a także ustalenia czy kierowca pojazdu, który został zatrzymany do kontroli po stwierdzeniu przekroczenia prędkości, posiadał uprawnienia do jego kierowania pojazdem, którym dopuścił się takiego wykroczenia.

W świetle jednoznacznej treści przywołanych wyżej przepisów p.r.d. takie żądanie skarżącej wykracza poza zakres postępowania zainicjowanego zawiadomieniem z 30 października 2025 r. W szczególności nie było rolą organów administracji weryfikowanie prawidłowości działania funkcjonariuszy policji czy też weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami w dniu wydania zlecania odholowania pojazdu. Weryfikacja powyższych okoliczności może następować we właściwych trybach tj. w stosownych postępowaniach przed organami policji i sądami powszechnymi.

Jak trafnie wyjaśnił organ odwoławczy rolą organów administracji w badanym postępowaniu było zweryfikowanie faktu wydania stosownej dyspozycji usunięcia pojazdu przez należycie umocowany podmiot (tutaj: policja), ustalenie podmiotu zobowiązanego do uiszczenia kosztów (tj. właścicielka), obliczenie wysokości należnej opłaty na podstawie obowiązującej uchwały rady gminy (tutaj: uchwała nr [...] Rady Miasta S. z dnia 29 października 2024 r. w sprawie ustalenia na rok 2025 opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na parkingach strzeżonych oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia, a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu) a także zweryfikowanie czy nie doszło do przedawnienia należności (tutaj: nie upłynął okres 5 lat).

Powyższe kwestie nie budzą wątpliwości zarówno w świetle poczynionych przez organy ustaleń, ale i w świetle stanowiska przedstawianego przez skarżąca w toku postępowania administracyjnego i w skardze. Ta bowiem nie negowała ani własności pojazdu ani faktu wydania dyspozycji przez pełniącego służbę policjanta ani też nie negowała prawidłowości dokonanych przez organ I instancji obliczeń opłaty, lecz oczekiwała merytorycznej oceny działań organów policji w dacie wydania dyspozycji odholowania pojazdu z drogi. Jednak z uwagi na opisany na wstępie zakres postępowania administracyjnego nie było dopuszczalne dokonywanie przez organy administracji ocen do których, nie są uprawnione. Te bowiem rozstrzygały jedynie czy zaistniały ustawowe przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie zapłaty kosztów za usunięcie pojazdu i za jego przechowywanie na parkingu strzeżonym.

Wobec twierdzeń skarżącej, która oświadczyła przed organem, iż "wyraża sprzeciw i odrzuca roszczenia wynikające z wydania pojazdu a wszelkie roszczenia proszę kierować do KM Policji S. [...]" należy wyjaśnić, iż skoro zgodnie z art. 130a ust. 1 p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela, nie było możliwe uwzględnienie takiego wniosku przez organy administracji. W szczególności skarżąca nie wykazywała, aby policji do odholowanego pojazdu przysługiwało jakiekolwiek prawo rzeczowe. Warto na marginesie dostrzegać, iż właściciel, który został zobowiązany do uiszczenia opłaty za usunięcie pojazdu z drogi z winy innego podmiotu lub osoby, może dochodzić roszczeń we własnym zakresie, na zasadach ogólnych. Taka możliwość wynika w szczególności z art. 415 kodeksu cywilnego.

W zakresie zarzutów skargi dotyczących oceny dowodów warto wskazać, iż stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wobec powyższego organy administracji były uprawnione do opierania się na dokumentach przedstawionych im przez policję. Skarżąca miała możliwość naprowadzenia dowodów przeciwko treści dokumentów znajdujących się w aktach. Nie sposób uznać, aby opisane w skardze "wyraźne wskazanie sygnatury akt uprawdopodabniającej błędne działanie policji" było takim dowodem. Stąd zarzuty w powyższym zakresie okazały się nieuzasadnionymi.

W świetle opisanych wyżej okoliczności brak jest też podstaw do uznania, iż w sprawie pozostały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, co miałoby, zdaniem skarżącej, stanowić podstawę zastosowania art. 81a § 1 k.p.a. Okoliczność, iż skarżąca nie zgadza się działaniami policji nie zmiana faktu, iż funkcjonariusz policji wydał w ramach swoich uprawnień stosowną dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi a ta została wykonana w ramach zadań starosty co skutkowało poniesieniem kosztów z tego tytułu. W świetle jednoznacznej treści przywołanych na wstępie przepisów, powiat (tutaj: gmina na prawach powiatu) jest uprawniony do dochodzenia powstałych kosztów do właściciela pojazdu.

Okoliczność, iż skarżąca jako właściciel odholowanego pojazdu jest zainteresowana ustaleniem podmiotu odpowiedzialnego za powstanie kosztów odholowania i przechowywania, nie daje podstaw do stwierdzania już organ nie przeprowadził prawidłowego postępowania dowodowego. Rolą organu było ustalanie okoliczności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zakres sprawy wyznaczały w badanej sprawie przywołane na wstępie przepis p.r.d. nie zaś oczekiwania właściciela pojazdu. W myśl art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przeprowadzanie dowodów nieistotnych z punktu widzenia sprawy godziłoby w zasadę szybkości i prostoty postępowania.

Natomiast jeśli chodzi o wnioski dowodowe zgłoszone na etapie postępowania zainicjowanego skargą do sądu administracyjnego, w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. należy wyjaśnić, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Powyższy przepis z zasady nie daje podstaw do przesłuchiwania świadków przez sąd administracyjny. Natomiast wnioskowane dowody z danych rejestru kierowców nie sposób uznać za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie dotyczącej obciążenia kosztami związanymi z usunięciem i przechowywaniem pojazdu.

Stwierdziwszy zatem, iż organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, w szczególności prawidłowo ustaliły podstawę odholowania pojazdu, jego wściela oraz prawidłowo określiły w decyzji koszty powstałe w następstwie usunięcia, przechowywania pojazdu Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.