- Sygnatura akt
- II SA/Sz 565/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 29 października 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono zaskarżoną decyzję
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Ciągnik bez homologacji z rejestracją. Sąd uchylił odmowę stwierdzenia nieważności
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Prokurator zarzucał, że starosta zarejestrował ciągnik rolniczy bez wymaganych dokumentów, w tym świadectwa homologacji, i domagał się stwierdzenia nieważności tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że pojazd wcześniej zarejestrowano w państwie trzecim, a przed rejestracją w Polsce nie przedstawiono wymaganego świadectwa homologacji. Uczestnik postępowania twierdził, że pojazd przeszedł badanie techniczne z wynikiem pozytywnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 15 maja 2026 r.
Dlaczego
Sąd uznał, że naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 prawa o ruchu drogowym było oczywiste, a badanie techniczne nie mogło zastąpić homologacji. Zasada zaufania do organów państwa nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Dla firm
Badanie techniczne pojazdu nie zastępuje świadectwa homologacji, a dopuszczenie pojazdu do ruchu na podstawie takiej rejestracji może zostać uznane za wydane z rażącym naruszeniem prawa. Samo wieloletnie korzystanie z pojazdu nie przesądza o utrzymaniu decyzji.
Więcej o sprawie
Ciągnik sprowadzony z państwa spoza Unii Europejskiej miał pozytywne badanie techniczne, ale nie miał świadectwa homologacji. Sąd uznał, że wada rejestracji była oczywista.
Bezsporne było, że przedmiotowy pojazd winien być zarejestrowany po przedstawieniu świadectwa homologacji, którego pojazd nie posiadał.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Sygnatura
- II SA/Sz 565/26
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wałczu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 15 maja 2026 r. nr SKO.4120.186.2026 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 23 stycznia 2019 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w W. (dalej "spółka", "uczestnik postępowania"), Starostw W. , na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm., dalej jako "p.r.d."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.), zarejestrował pojazd marki B. , o numerze nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne.
Pismem z dnia 20 czerwca 2023 r., Prokurator Rejonowy w W. (dalej "Prokurator"), złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego sprzeciw od ostatecznej decyzji organu I instancji, w którym wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Prokurator zarzucił organowi I instancji, wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., polegającym na wydaniu rejestracji pojazdu bez zgromadzenia wszystkich niezbędnych dokumentów, w tym: świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu.
W ocenie Prokuratora, w stosunku do ciągnika rolniczego, będącego przedmiotem postępowania dokument taki był wymagany, gdyż pojazd ten był rejestrowany po raz pierwszy na terenie państwa członkowskiego UE, a został sprowadzony z terenu państwa niebędącego członkiem Unii. Prokurator powołał się na regulacje prawne dotyczące warunków wprowadzenia pojazdu do obrotu, w tym wymogi podlegania procedurze homologacji zawarte w przepisach p.r.d. oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz. U. UE. L.2013.60.1 z dnia 2 marca 2013 r., dalej "rozporządzenie nr 167/2013").
Pismem z dnia 8 listopada 2023 r. spółka przedstawiła swoje stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Wskazała, że pojazd był po raz pierwszy zarejestrowany na [...], co skutkowało jej zdaniem, brakiem podstaw do załączenia dokumentów homologacji. W ocenie spółki, ważniejsze są badania techniczne pojazdu, dopuszczające ciągnik do ruchu. Według spółki, stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, w oparciu o którą pojazd od kilku lat jest dopuszczony do ruchu, spowoduje szereg komplikacji po stronie spółki i podmiotów, które nabyły od niej ten pojazd i ewentualnie dalej nim rozporządziły.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 maja 2024 r. nr [...] stwierdziło brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.
Prokurator złożył skargę na ww. decyzję
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 30 stycznia 2025 r. wyrok o sygn. akt II SA/Sz 538/24, w którym uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2024 r.
WSA w Szczecinie wskazał, że przy ponowny rozpoznaniu sprawy Kolegium zobowiązane jest przeanalizować przesłankę nieodwracalnych skutków prawnych, ujętą w art. 156 § 1 k.p.a.
Uczestnik postępowania złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 16 października 2025 r. wyrok o sygn. akt II GSK 1120/25, w którym oddalił skargę kasacyjną uczestnika postępowania.
Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium wydało w dniu 15 maja 2026 r. decyzję nr [...], w której odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wyjaśnił, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. Organ przytoczył treść art. 2 pkt 62, art. 73 ust.1, art. 72 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2a p.r.d., § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm., dalej "rozporządzenie MIB"), art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, na podstawie których przeprowadził analizę pojęcia "nowego pojazdu".
Organ odwoławczy podał, że organ I instancji dokonał rejestracji ciągnika rolniczego marki B. , zarejestrowanego uprzednio na terytorium państwa trzeciego - [...]. Rejestracji dokonano na podstawie dokumentów wymaganych w art. 72 p.r.d. oraz rozporządzeniem MIB, które w ocenie Prokuratora były niekompletne, ponieważ nie zawierały odpowiedniego świadectwa homologacji lub innego równoważnego dokumentu.
Organ wskazał, że w przepisach unijnych definicję "pojazdu nowego" zawiera art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, zaś pojęcia "rejestracja"- art. 3 pkt 38 rozporządzenia nr 167/2013. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy p.r.d. nie zawierają definicji "rejestracji", ani "dopuszczenia", do których to pojęć odnoszą się przepisy rozporządzenia nr 167/2013. Wprowadzenie go do użytku po raz pierwszy w państwie członkowskim jest uzależnione od spełnienia wymogów technicznych w zakresie homologacji, w rozumieniu art. 3 pkt 37 ww. rozporządzenia.
Organ odwoławczy uznał, że brak dołączenia do wniosku o rejestrację wymaganego świadectwa homologacji winien w efekcie prowadzić do odmowy zarejestrowania ciągnika rolniczego marki B. . Zaskarżona decyzja o rejestracji narusza więc prawo, lecz nie narusza go rażąco.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że na podstawie prostego zestawienia ze sobą przepisów art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. można wnioskować wyłącznie o tym, że w przypadku pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium RP, nie zachodzi wymóg dołączenia do wniosku o rejestrację jednego z dokumentów przewidzianych w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., natomiast w przypadku pojazdu, który nie był zarejestrowany na terytorium RP, obowiązek dołączenia określonych dokumentów występuje wyłącznie jeżeli są one wymagane. Oceny wymagań dokonuje się natomiast na podstawie innych, a nie tylko art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., w tym przypadku rozporządzenia nr 167/2013, a więc przepisów regulujących procedury uzyskania tych dokumentów, przy czym z powołanych przepisów wynika, że dotyczą wyłącznie pojazdu nowego. Rozumienie tego pojęcia jest natomiast inne w przepisach p.r.d. i rozporządzenia nr 167/2013.
Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przez organ I instancji art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., gdyż naruszenie to nie było oczywiste, biorąc pod uwagę konieczność wykładni art. 72 ust. 1 pkt 3 związanej z kwalifikacją pojazdu jako nowego.
Przeciwko uznaniu decyzji o rejestracji za rażąco naruszającą prawo, według organu odwoławczego, przemawia ocena wagi naruszenia dokonana w kontekście zasady stabilności i trwałości decyzji ostatecznej. Zdaniem Kolegium, stabilność decyzji o rejestracji wydanej przez uprawniony do tego organ administracji publicznej ma większą wagę aniżeli stwierdzone - ewentualnie naruszenie prawa. Przedmiotowy ciągnik został poddany z wynikiem pozytywnym badaniu technicznemu, co oznacza, że pojazd spełniał określone warunki techniczne oraz stan pojazdu pozwalał na jego dalsze bezpieczne użytkowanie, a w konsekwencji, że jego dopuszczenie do ruchu nie spowodowało zagrożenia bezpieczeństwa osoby korzystającej z pojazdu oraz ogółu społeczeństwa.
Kolegium podkreśliło, że rejestracja ciągnika rolniczego marki B. zaskarżoną decyzją nie była zdarzeniem jednostkowym, gdyż podobnej rejestracji dokonywały też inne wydziały komunikacji na terenie kraju. Potwierdzone to zostało jednoznacznie przez przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury na posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 5 marca 2025 r., które dostrzegło problem i jego źródło w postaci niejasności i niejednoznaczności zapisów ustawy dotyczących rejestracji pojazdów. Przedstawiciele Ministerstwa poinformowali podczas posiedzenia komisji, że prowadzone są prace nad projektem ustawy zmierzającym do ustanowienia przepisów jasnych i klarownych w tym zakresie.
Organ podał dalej, że w opinii Ministerstwa Infrastruktury nie doszło to rażącego łamania prawa, gdyż dotychczasowe przepisy nie są jednolite i jednoznaczne, dlatego mogło dojść do rejestracji pojazdów niezgodnych z unijnym rozporządzeniem. Wspomniano również o fakcie rejestracji podobnych ciągników w innych krajach UE.
W ocenie wszystkich uczestników posiedzenia komisji sejmowej, ciągniki marki B. zarejestrowane w Polsce powinny zachować rejestrację z uwagi na konieczność uwzględnienia sytuacji rolników, jako nabywców użytkujących te ciągniki. Jednocześnie przedstawiciele społeczeństwa i organów państwa uczestniczący w procesie ustawodawczym opowiedzieli się za niezbędnością podjęcia działań zmierzających do utrzymania decyzji o rejestracji ciągników w obrocie prawnym co oznacza, że w odczuciu społecznym decyzje o rejestracji przedmiotowych pojazdów nie wywołują skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Opisane okoliczności potwierdzają stanowisko Kolegium, iż brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo i jest przez to obarczona wadą nieważności, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Prokurator złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie w całości.
Prokurator zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja organu I instancji nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i przez to stwierdzenie braku podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającą na wydaniu decyzji przez organ I instancji bez zgromadzenia wszystkich wymaganych prawem dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdu.
Zarzuty zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy i uczestnik postępowania wnieśli
o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy stwierdzenia przez organ odwoławczy nieważności decyzji organu I instancji.
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.).
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych i z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, choć stwierdził, że organ I instancji naruszył art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. to uznał, iż zaistniałe naruszenie nie ma charakteru rażącego i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.
Bezsporne było, że przedmiotowy pojazd winien być zarejestrowany po przedstawieniu świadectwa homologacji, którego pojazd nie posiadał.
W ocenie Sądu, naruszenie przepisów art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. było na tle przesłanki rażącego naruszenia z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oczywiste.
Podkreślić należy, że w najnowszych wyrokach NSA dotyczących podobnego rodzaju spraw, tj. wyrokach z dnia 25 sierpnia 2026 r. o sygn. akt : II GSK 9/26, II GSK 10/26,II GSK 554/26, II GSK 555/26, II GSK 11/26, II GSK 12/26, II GSK 606/26,
II GSK 607/26; wyrokach z dnia 30 lipca 2026 r. o sygn. akt: II GSK 3/26, II GSK 2/26, II GSK 7/26, II GSK 8/26, II GSK 4/26, II GSK 5/26; wyrokach z dnia 7 lipca 2026 r. o sygn. akt: II GSK 2831/25, II GSK 2874/25, II GSK 2875/25, II GSK 1/26, II GSK 2731/25, II GSK 2732/25, II GSK 2830/25, II GSK 2883/25, II GSK 2884/25; wyrokach z 18 czerwca 2026 r. o sygn.: II GSK 1960/25, II GSK 1961/25, II GSK 1964/25,
II GSK 2138/25, II GSK 2139/25, II GSK 2140/25, II GSK 2141/25, II GSK 2142/25,
II GSK 2143/25,II GSK 2144/25, II GSK 2177/25, II GSK 2178/25, II GSK 2213/25,
II GSK 2728/25, II GSK 2729/25, II GSK 2730/25, NSA, po rozpoznaniu skarg kasacyjnych Prokuratora uchylił decyzje organu odwoławczego i wyroki WSA w Szczecinie, w których WSA zaakceptował stanowisko organu odwoławczego o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji dotyczącej rejestracji ciągników B. , które nie posiadały stosownej homologacji.
W ww. wyrokach NSA stwierdził, że żaden ze wskazanych przez WSA w Szczecinie powodów, tj. posiadanie przez ciągnik stosownych badań technicznych, znaczenie zasady zaufania do organów państwa i podejmowane działania legislacyjne, nie stanowi podstawy do przyjęcia, że skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze decyzji o rejestracji pojazdu sprzeciwiają się stwierdzeniu jej nieważności.
Badania technicznego pojazdu nie można uznać za równoważne badaniu przeprowadzanemu w procedurze homologacji, która służy ustaleniu czy dany pojazd spełnia wymagania techniczne właściwe dla danego typu pojazdu, m.in. czy pojazd został zbudowany i wyposażony w taki sposób, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę; nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych; nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych; nie powodowało niszczenia drogi; zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu; nie powodowało zakłóceń radioelektrycznych w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych. Badanie techniczne pojazdu przedstawione przez podmiot składający wniosek o rejestrację weryfikowało jedynie, czy stan utrzymania pojazdu pozwala na jego dalsze bezpieczne użytkowanie, zatem nie mogło zastąpić wymaganego świadectwa homologacji.
Według NSA, zasada zaufania do organów państwa nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przesłanki określone w tym przepisie – wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa – odnoszą się bowiem właśnie do sytuacji, która zaistniała w tej sprawie i co aż nadto oczywiste, była następstwem niezgodnego z prawem działania organów. To właśnie z zasady zaufania do organów państwa należy wyprowadzić zakaz tolerowanie błędnej praktyki organów w stosowaniu, co należy podkreślić, jasnych i czytelnych przepisów prawa.
W ocenie NSA, w rozpoznawanych sprawach przepisy były jasne i czytelne. NSA wskazał, że zasada zaufania do organów państwa nie może być rozumiana jako konieczność wydawania rozstrzygnięć sprzecznych z obowiązującym prawem, gdyż zasady tej nie można odczytywać w oderwaniu od wynikających m.in. z art. 2 i art. 7 Konstytucji zasady praworządności i legalizmu, które nakazują organom administracyjnym działać na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Zdaniem NSA, przeciw stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji o rejestracji ciągnika, nie mogą przemawiać też plany legislacyjne "mające na celu wprowadzenie przepisu abolicyjnego, który pozwoli na utrzymanie zastanego stanu rzeczy". Plany legislacyjne nie mają charakteru wiążącego i nie powstają w ramach sformalizowanej procedury. Stanowią element służący do ewentualnego wypracowania stanowiska. w przyszłości. To, że WSA w Szczecinie z tych planów wywnioskował, że "w ocenie centralnych organów również brak jest przeszkód do dalszego korzystania z już zarejestrowanych pojazdów", nie znaczy, że mogą one stanowić punkt odniesienia przy ocenie przesłanek nieważności decyzji w okolicznościach faktycznych i prawnych konkretnej sprawy.
NSA wyjaśnił, że wtórne następstwa wyeliminowania decyzji rejestracyjnej z obrotu dla kolejnych rzeczywistych, czy też potencjalnych nabywców przedmiotowego pojazdu, na które powołał się WSA w Szczecinie, nie mogą być rozumiane jako społeczno-ekonomiczne skutki stojące na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności tej decyzji. Następstwa o charakterze majątkowym są jedynie pośrednią i potencjalną konsekwencją, nie wyłączającą na gruncie art. 156 § 2 k.p.a. możliwości stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Kwestia natomiast ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej (czy to uczestnika postępowania, czy organu administracji), pozostaje poza oceną sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie.
Przywołać należy również stanowisko NSA zaprezentowane w wyrokach z dnia 29 stycznia 2026 r. odnoszące się do podobnych spraw, rozpoznawanych przez WSA w Białymstoku o sygn. akt: II GSK 2265/25, II GSK 2262/25, II GSK 2258/25, II GSK 2275/25, II GSK 2269/25, II GSK 2272/25, II GSK 2264/25, II GSK 2279/25, II GSK 2256/25, II GSK 2273/25, II GSK 2263/25, II GSK 2277/25, II GSK 2281/25, II GSK 2271/25, II GSK 2276/25, II GSK 2260/25, II GSK 2257/25, II GSK 2280/25, II GSK 2278/25, II GSK 2267/25, II GSK 2274/25, II GSK 2261/25, II GSK 2270/25, II GSK 2259/25, II GSK 2266/25, w których NSA uznał, że decyzja o rejestracji ciągnika nieposiadającego homologacji nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem jej pokłosiem było wyłącznie administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu, które może być cofnięte bez uszczerbku dla innych administracyjnoprawnych uprawnień i obowiązków skarżącej spółki. Nieodwracalne skutki prawne decyzji należy ograniczyć wyłącznie do jej bezpośrednich skutków w sferze prawa, a nie zdarzeń stanowiących tylko jej pośredni efekt. Dodatkowo zaskarżona decyzja w żaden sposób nie ingeruje w prawo własności przedmiotowego pojazdu. NSA wskazał, że WSA w Białymstoku zasadnie przyjął, że wprowadzając na rynek UE pojazdy typu homologowanego, które nie posiadały wymaganego prawem świadectwa zgodności, spółka działała na własne ryzyko (co nie umniejsza wagi naruszenia prawa, którego dopuścił się Starosta), a działanie to wydaje się – w świetle informacji przedstawionych w odpowiedzi na skargę przez SKO – jako podjęte w celu obejścia prawa. Liczba wydanych zaś, analogicznych decyzji o rejestracji pojazdów tego samego typu, objętych kontrolą nadzwyczajną, sama w sobie również nie może przemawiać za pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji obarczonych tak istotnym naruszeniem prawa, którego skutkiem może być potencjalna utrata zdrowia, a nawet życia ludzkiego.
Według NSA, zasadnie również WSA w Białymstoku uznał, że miało miejsce potencjalne naruszenie w zakresie ochrony konkurencji i konsumentów, do którego mogło dojść na skutek zarejestrowania i finalnie dopuszczenia do obrotu w UE niehomologowanych ciągników rolniczych, a których cena była niższa aniżeli innych ciągników oferowanych na rynku, zaopatrzonych w wymagane prawem świadectwo zgodności, a przy tym spełniających m.in. normy emisyjne. Z tego też względu prawdopodobne jest, że udostępnianie ciągników na rynku przez spółkę mogło odbywać się przez popełnianie czynów nieuczciwej konkurencji, która to materia nie podlega jednak właściwości sądu administracyjnego, jednakże została przez sąd dostrzeżona z uwagi na konieczność zobrazowania wagi skutków ekonomiczno-gospodarczych, które wywołała decyzja objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem.
W ocenie NSA, WSA w Białymstoku słusznie przyjął, że wyeliminowanie wadliwej decyzji starosty z obrotu prawnego leży w słusznym interesie RP. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że Polska jest członkiem UE, co oznacza, że zobligowana jest do przestrzegania norm prawa unijnego, a ich naruszenie przez organ krajowy może podlegać zgłoszeniu do Komisji Europejskiej, która jest uprawniona uruchomić względem państwa członkowskiego formalne postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (art. 258-260 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). W związku z tym trafny jest pogląd WSA w Białymstoku, iż pozostawienie w obrocie prawnym decyzji starosty - w sposób oczywisty naruszającej prawo unijne, naraża Polskę na sankcje przewidziane prawem unijnym, w tym sankcje finansowe. Dopuszczenie do ruchu drogowego w UE homologowanego typu pojazdu, który nie posiada świadectwa zgodności, może prowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa na całym rynku wewnętrznym UE oraz zakłócać uczciwą konkurencję na tym rynku, podlegającą ochronie prawnej.
NSA podzielił stanowisko WSA w Białymstoku, że skoro decyzja starosty zapadła z oczywistym naruszeniem jednoznacznych w swoim wyrazie przepisów prawa, a jej wydanie wywołało szereg istotnych i negatywnych skutków o charakterze społecznym oraz ekonomiczno-gospodarczym oraz może narazić Polskę na odpowiedzialność finansową z tytułu niewykonywania zobowiązań państw członkowskich UE, to utrzymanie jej w obrocie prawnym, (motywowane jedynie hipotetycznym interesem majątkowym nabywcy ciągnika oraz skarżącej spółki), jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP) i równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), stanowiących jednocześnie wartości, na których opiera się UE (art. 2 Traktatu i UE).
Z uwagi na powyższe stanowiska NSA i ukształtowaną linię orzeczniczą w podobnych sprawach, Sąd orzekający w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd uznał, że decyzja o rejestracji pojazdu nie posiadającego stosownej homologacji obarczona jest istotnym naruszeniem prawa i nie może być zaakceptowana jako wydana przez organ praworządnego państwa.
Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.nsa.gov.pl.
Podstawa prawna: Dz.U. 2018 poz 2096 art. 156 par. 1 i 2; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.