Siedem miesięcy bez odpowiedzi na wniosek o dokumenty. Sąd ukarał wójta grzywną 500 zł

Stowarzyszenie A. z siedzibą w B. (zwane dalej także "Stowarzyszeniem", "skarżącym", "wnioskodawcą") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy Przodkowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Pismem z dnia 8 grudnia 2025 r. Stowarzyszenie A. z siedzibą w B., powołując się na przepisy art. 73 § 1, art. 9, art. 61 § 11 i § 4 oraz art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 - zwanej w skrócie: "k.p.a."), a także art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 13 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - zwanej w skrócie: "u.d.i.p."), wystąpiło z wnioskiem o udostępnienie pełnej dokumentacji związanej z postępowaniami dotyczącymi działek: [...] położonych w obrębie C.

W szczególności Stowarzyszenie wniosło o:

1. Informację, czy zostały wszczęte jakiekolwiek postępowania dotyczące wydania decyzji o warunkach zabudowy (WZ);

2. Kopie wszystkich wszczętych postępowań - zawiadomienia, wnioski, pisma, notatki służbowe, protokoły;

3. Kopie wszystkich wydanych decyzji o WZ, wraz z załącznikami (mapami, analizami, opiniami, uzgodnieniami);

4. Informację o złożonych wnioskach o WZ, nawet jeśli postępowanie jest zawieszone lub nierozstrzygnięte;

5. Kopie wewnętrznych analiz urbanistycznych, które były podstawą do przygotowania projektu decyzji WZ;

6. Informację, czy prowadzono postępowania z zakresu oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) dotyczące którejkolwiek z tych działek, w tym screening OOŚ w szczególności:

- postępowania w sprawie ustalenia obowiązku przeprowadzenia OOŚ ("screening", art. 63 ustawy OOŚ) - wnosimy o wskazanie numeru sprawy, daty wszczęcia oraz udostępnienie pełnej dokumentacji,

- postępowania dotyczące wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli takie były prowadzone - wraz ze wszystkimi załącznikami (karta informacyjna przedsięwzięcia, raport, uzgodnienia, opinie, korespondencja),

- postępowania umorzone, zawieszone lub zakończone bez wydania decyzji,

- informację, czy inwestor/podmiot gospodarczy składał jakiekolwiek zapytania, wnioski lub dokumenty w zakresie wpływu inwestycji na środowisko (nawet jeśli nie wszczęto formalnego postępowania);

7. Informację o zgłoszeniach dotyczących zmiany stosunków wodnych, zasypywania rowów lub szkód w środowisku, jeśli takie zgłoszenia wpłynęły do Urzędu;

8. Zezwolenie na wycinkę drzew (art. 83f ust. 1 pkt 1 u.o.p.) - buków o obwodzie >50 cm na wys. 130 cm.

Stowarzyszenie wyjaśniło, że w pismach od Nadleśnictwa Kolbudy (z dni: 24 maja 2022 r. i 2 stycznia 2025 r.) pojawiają się oznaczenia działek [...], zgodne ze stanem ewidencji na dzień wydania tamtych zawiadomień. Obecnie działki [...] oraz [...] nie występują już w ewidencji, ponieważ zostały podzielone geodezyjnie na mniejsze jednostki, jednak obejmują ten sam teren, którego dotyczy aktualne postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. Wskazane pisma Nadleśnictwa pozostają merytorycznie w pełni aktualne, gdyż dotyczą tych samych gruntów, tego samego ekosystemu bagiennego oraz tej samej strefy oddziaływania, niezależnie od zmian numeracji działek. W pismach tych jednoznacznie stwierdzono, że teren wykazuje: daleko zaawansowaną sukcesję naturalną; drzewostan charakterystyczny dla terenów podmokłych; bliskie sąsiedztwo cennego fragmentu bagien i lasów referencyjnych; wysoką wrażliwość siedliskową; ryzyko nieodwracalnych zmian ekosystemu i stosunków wodnych. Dokumenty te, które urząd posiada, wskazują, że sprawa ma istotny wymiar środowiskowy i wymaga pełnej przejrzystości oraz kompletności akt.

W uzasadnieniu wskazano, że wyszukiwarki publiczne nie wykazują informacji ani dokumentów dotyczących powyższych działek, co uzasadnia konieczność udostępnienia kompletnej dokumentacji administracyjnej będącej w posiadaniu organu. Wniosek nie żąda tworzenia nowych opracowań i analiz - dotyczy wyłącznie informacji publicznych i akt sprawy, do których organ posiada dostęp.

Stowarzyszenie wniosło o przesłanie skanów dokumentów w formacie PDF na adres e-mail, wykonanych z dokumentów urzędowych, w jakości zapewniającej pełną czytelność treści.

Następnie, pismem z dnia 2 lipca 2026 r., Stowarzyszenie A. z siedzibą w B. złożyło do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Wójta Gminy Przodkowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o:

1. stwierdzenie, że Wójt Gminy Przodkowo dopuścił się bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Stowarzyszenia z dnia 8 grudnia 2025 r.;

2. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu;

3. nałożenie na organ grzywny w wysokości określonej przez Sąd;

4. zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wyjaśniło, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ winien udostępnić informację publiczną bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (czyli najpóźniej do dnia 22 grudnia 2025 r.). Pomimo upływu tego terminu organ nie podjął żadnych czynności, nie udostępnił informacji, nie wydał decyzji odmownej, nie poinformował o przedłużeniu terminu ani w żaden inny sposób nie ustosunkował się do wniosku.

W dniu 10 marca 2026 r. Stowarzyszenie złożyło ponaglenie, w którym w sposób wyraźny wskazało na rażące naruszenie prawa przez organ. Pomimo upływu ponad 3 miesięcy od doręczenia ponaglenia organ nadal pozostaje całkowicie bierny. Bezczynność organu trwa już prawie 7 miesięcy. W tym samym okresie Wójt Gminy Przodkowo wydał szereg postanowień o uznaniu Stowarzyszenia za stronę w postępowaniach dotyczących sąsiednich działek (m.in. [...]), co dowodzi, że organ doskonale zna przedmiot sprawy i celowo unika realizacji ustawowego obowiązku jawności.

Sprawa ma szczególne znaczenie publiczne, ponieważ przedmiotowe działki położone są na terenach oznaczonych w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Przodkowo jako korytarz ekologiczny, a znaczna ich część charakteryzuje się wysokimi walorami przyrodniczymi (tereny podmokłe, sukcesja naturalna). Z posiadanych przez Stowarzyszenie informacji wynika również, że co najmniej niektóre z tych działek są już oferowane na sprzedaż z informacją o uzyskanych warunkach zabudowy. Długotrwała bezczynność organu uniemożliwia Stowarzyszeniu realizację ustawowych uprawnień w zakresie kontroli społecznej i ochrony interesu publicznego w tym zakresie.

Opisane działanie (a raczej jego brak) stanowi rażące naruszenie: art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także zasad jawności i transparentności działania organów administracji publicznej, wobec czego wniesienie skargi na bezczynność stało się konieczne.

Pismem z dnia 7 lipca 2026 r. Wójt Gminy Przodkowo odpowiedział Stowarzyszeniu na wniosek.

Organ poinformował, że:

1. Dla każdej z działek nr ewid. [...] położonych w miejscowości C. zostały wszczęte postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

2. W sprawach, w których Stowarzyszenie zostało uznane za stronę postępowania, Stowarzyszenie ma wgląd do całości akt, z którymi można zapoznać się w siedzibie Urzędu lub elektronicznie po wskazaniu sygnatury sprawy.

3. W sprawach, w których Stowarzyszenie zostało uznane za stronę postępowania, Stowarzyszenie ma wgląd do wydanych decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, z którymi można zapoznać się w siedzibie Urzędu lub elektronicznie po wskazaniu sygnatury sprawy.

4. Dla każdej z działek nr ewid. [...] położonych w miejscowości C. zostały wszczęte postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

5. W sprawach, w których Stowarzyszenie zostało uznane za stronę postępowania, Stowarzyszenie ma wgląd do całości akt, z którymi można zapoznać się w siedzibie Urzędu. Ponadto Urząd poinformował, że analiza urbanistyczna jest dołączona do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oraz jej projektu jako załącznik nr 2.

6. Dla działek nr ewid. [...] położonych w miejscowości C. nie były i nie są prowadzone postępowania z zakresu oceny oddziaływania na środowisko.

7. W postępowaniach dotyczących działek nr ewid. [...] położonych w miejscowości C. nie wpłynęły żadne zgłoszenia dotyczące zmian stosunków wodnych, zasypywania rowów lub szkód w środowisku.

8. Informacje dotyczące wycinki drzew można uzyskać w referacie Gospodarki Komunalnej Gminy Przodkowo.

Organ jednocześnie wyjaśnił, że w natłoku spraw i procedur administracyjnych związanych z opracowaniem Planu Ogólnego Gminy Przodkowo oraz ilością składanych i procedowanych wniosków o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wniosek o udzielenie informacji publicznej został niecelowo pominięty. Organ przeprosił za zbędną zwłokę i nieudzielenie w określonym terminie informacji publicznej.

Pismem procesowym z dnia 7 lipca 2026 r. (pt.: "Uzupełnienie skargi na bezczynność") Stowarzyszenie wyjaśniło, że Gmina udzieliła odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dopiero po upływie prawie 7 miesięcy oraz po wniesieniu skargi na bezczynność do Sądu, co potwierdza rażący charakter bezczynności. Udzielona odpowiedź jest niepełna i niewystarczająca, gdyż Stowarzyszenie we wniosku wyraźnie żądało kopii dokumentów (w tym decyzji o warunkach zabudowy wraz z załącznikami). Gmina ograniczyła się natomiast do wskazania możliwości wglądu do akt w siedzibie Urzędu. Oferta wglądu do akt dotyczy wyłącznie sytuacji procesowej Stowarzyszenia jako strony postępowania administracyjnego na grancie Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 73 k.p.a.). Tymczasem wniosek z dnia 8 grudnia 2025 r. został złożony w trybie ustawy o dostępie do Informacji publicznej, która przyznaje szersze uprawnienia, w tym prawo do uzyskania kopii informacji publicznej niezależnie od statusu strony w postępowaniu (art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Gmina nie wskazała sygnatur postępowań ani nie udostępniła kopii wydanych decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności w odniesieniu do działek, w których Stowarzyszenie nie zostało uznane za stronę.

W odpowiedzi na skargę (pismo z dnia 20 sierpnia 2026 r.) Wójt Gminy Przodkowo wyjaśnił, że skarga na bezczynność, w zakresie braku udzielenia w terminie informacji publicznej żądanej przez skarżącego, jest co do zasady uzasadniona i jako taka zasługuje na uwzględnienie, choć - w ocenie organu - jedynie na stwierdzenie przewlekłości nie zaś bezczynności - vide: art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - zwanej w skrócie: "p.p.s.a."). Organ nie dostrzegał konieczności ani zobowiązania do wyznaczenia terminu załatwienia sprawy, ani tym bardziej nałożenia grzywny, o której mowa w przepisie art. 149 § 2 p.p.s.a. Nie może bowiem ujść uwadze Sądu, że w dniu 7 lipca 2026 r., działający z upoważnienia Wójta - Kierownik Referatu Planowania i Ochrony Środowiska UG w Przodkowie, udzielił skarżącemu Stowarzyszeniu pełnej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wraz ze wskazaniem przyczyn opóźnienia. W ocenie organu, udzielona wówczas odpowiedź w sposób wyczerpujący realizowała obowiązek organu administracji publicznej w powyższym zakresie. Wniesione natomiast w tym samym dniu, tj. 7 lipca 2026 r., uzupełnienie skargi stanowi - w ocenie organu - nieuzasadnioną polemikę ze stanowiskiem Wójta Gminy Przodkowo, w efekcie czego nie zasługuje na uwzględnienie. Uznając zasadność skargi w zakresie przewlekłego prowadzenia sprawy organ wniósł o jej uwzględnienie wyłącznie w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W rozpoznanej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność Wójta Gminy Przodkowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – w skrócie "u.d.i.p."). Przepisy tej zatem ustawy odgrywają kluczową rolę dla ustalenia czy organ rzeczywiście pozostaje w zarzucanej mu bezczynności.

Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań zaznaczenia wymaga, że w postępowaniu toczącym się na podstawie u.d.i.p. co do zasady nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p.), wobec czego przed wniesieniem skargi na bezczynność nie ma obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a. W sprawie nie zachodziła zatem konieczność wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

Przechodząc do istoty sprawy wskazania wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi (organowi) bezczynność.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych oraz stanowi, że podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W tym też kontekście rozpatrywać należy uszczegółowienie informacji stanowiących informację publiczną zawarte w art. 6 ust. 1 tej ustawy. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydująca jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji. Dziedziny aktywności, które dotyczą spraw publicznych wymienione w art. 6 u.d.i.p. obejmują zatem: politykę zewnętrzną i wewnętrzną państwa (ust. 1), sposób organizacji i zasady funkcjonowania podmiotów publicznych (ust. 2-3), dokumenty wytworzone w ramach działalności podmiotów publicznych (ust. 4) i majątek publiczny (ust. 5). Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy (art. 6 ust. 2) jest z kolei treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Zaznaczenia wymaga, że przedmiotem informacji publicznej jest więc nie każde działanie władzy publicznej, lecz tylko takie, które zawiera pewien dodatkowy element w postaci "sprawy publicznej". Sprawą publiczną, w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, jest działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jednocześnie pamiętać należy, że prawo, o którym mowa nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu czy każdej informacji będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. W tym miejscu należy też podkreślić, że również z uwagi na zakres (złożoność) żądanej informacji i związaną z tym konieczność (czasochłonność) jej szczególnego przygotowania dostęp do informacji publicznej może być "trudniejszy", bowiem udostępnienie takiej informacji może być uzależnione od spełnienia przez wnioskodawcę dodatkowych wymogów (zob. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Przepisy ustawy stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1), przy czym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Z przywołanych przepisów wynika zatem wprost, że organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie negatywne wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21). Pamiętać jednocześnie należy, że właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi bowiem o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Nawet przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1737/10).

Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie spełniony został podmiotowy zakres stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem adresatem wniosku dostępowego i potencjalnym dysponentem żądanej przez skarżącego informacji publicznej niewątpliwie był Wójt Gminy Przodkowo. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są organy władzy publicznej, a tymi są niewątpliwie organy samorządowe (zob. pkt 21 komentarza do art. 4 u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, WKP 2023). Stosownie zaś do uregulowań ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 662 ze zm. – dalej jako "u.s.g."), zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy ładu przestrzennego, ochrony środowiska, gospodarki wodnej czy też zieleni gminnej i zadrzewień (zob. art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 12 u.s.g.). Zasady kształtowania oraz wykonywania przez gminę szeroko pojętego władztwa planistycznego zostały uregulowane w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 538 ze zm. – dalej w skrócie "u.p.z.p."); zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko wskazane zostały w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 670 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.i.o.ś."); zasady gospodarowania wodami, w tym kształtowanie i ochrona zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 1358 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.p.w."), zaś zasady i formy ochrony przyrody żywej zostały uregulowane w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 1315 – dalej w skrócie jako "u.o.p."). I tak, w ramach realizacji wskazanych zadań publicznych organy wykonawcze gminy, m.in. wójtowie prowadzą postępowania administracyjne i orzekają w przedmiocie ustalenia warunków zagospodarowania danego terenu, wydając decyzje o warunkach zabudowy (zob. art. 59 i art. 60 u.p.z.p.); uczestniczą w procedurze odnośnie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wydają decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach (zob. art. 75 u.i.o.ś.); w przypadku zmiany stanu stosunków wodnych na gruncie nakazują właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (zob. art. 234 u.p.w.) oraz wydają zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości (zob. art. 83a u.o.p.).

Przedmiotem wniosku dostępowego złożonego przez skarżącego do organu w niniejszej sprawie było właśnie udostępnienie informacji publicznej związanej z wykonywaniem przez Wójta Gminy Przodkowo zadań publicznych we wskazanym powyżej zakresie. Wnioskodawca zwrócił się bowiem do organu z żądaniem udostępnienia pełnej dokumentacji związanej z postępowaniami dotyczącymi działek: [...] położonych w obrębie C., w zakresie toczących się postępowań prowadzących do wydania decyzji o warunkach zabudowy, informacji dotyczących postępowań z zakresu oceny oddziaływania na środowisko dotyczących którejkolwiek z tych działek i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli takie były prowadzone, a także informacji o zgłoszeniach dotyczących zmiany stosunków wodnych, zasypywania rowów lub szkód w środowisku, jeśli takie zgłoszenia wpłynęły do organu oraz wydanych przez organ zezwoleń na wycinkę drzew w odniesieniu do buków o obwodzie >50 cm na wys. 130 cm. W konsekwencji, należało przyjąć, że przedstawione przez skarżącego we wniosku dostępowym z dnia 8 grudnia 2025 r. żądania uzyskania wskazanych informacji niewątpliwie dotyczyły zagadnień przedmiotowo mieszczących się w prawie do ich udostepnienia w trybie dostępu do informacji publicznej, wskazanych w przepisach art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d/ w zw. z pkt 4 lit. a/ oraz ust. 2 u.d.i.p.

Mając powyższe na uwadze należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że przedmiotowy wniosek dostępowy wpłynął do organu w grudniu 2025 r., natomiast podjęcie się jego rozpoznania przez Wójta Gminy Przodkowo nastąpiło dopiero w lipcu 2026 r., i to w istocie w następstwie wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie. Powyższe wskazuje zatem na to, że organ – nie podejmując przez ok. 7 miesięcy żadnej czynności w sprawie przedmiotowego wniosku dostępowego – w oczywisty sposób naruszył art. 13 u.d.i.p., a tym samym dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 8 grudnia 2025 r. W okolicznościach niniejszej sprawy już sam ten fakt czyni skargę zasadną, jako że Wójt Gminy Przodkowo dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku poprzez nie podjęcie w określonym przepisami u.d.i.p. terminie czynności związanych z jego rozpoznaniem.

Z akt sprawy wynika natomiast, że rozpoznania omawianego wniosku organ podjął się dopiero pismem z dnia 7 lipca 2026 r., przy czym – w ocenie Sądu - należy w tym zakresie w pełni podzielić stanowisko skarżącego, że złożony wniosek dostępowy nie został przedmiotowym pismem w pełni załatwiony. W ocenie Sądu organ w sposób wyczerpujący odniósł się w nim do udzielenia informacji w zakresie żądań objętych punktami: 1, 4, 6 i 7 omawianego wniosku dostępowego, natomiast nie rozpoznał w sposób należyty przedmiotowego wniosku w zakresie punktów: 2, 3, 5 i 8, odnoszących się do żądania udostępnienia określonych dokumentów odnoszących się do prowadzonych przez organ postepowań związanych z ustaleniem warunków zabudowy dla wskazanych działek geodezyjnych oraz wydanych przez organ decyzji zezwalających na wycinkę drzew (buków) na tych działkach. Udzielenie przez organ w piśmie z dnia 7 lipca 2026 r. odpowiedzi - poprzez stwierdzenie, że "w sprawach, w których Stowarzyszenie zostało uznane za stronę postępowania, Stowarzyszenie ma wgląd do całości akt (wydanych decyzji o ustalenie warunków zabudowy), z którymi można zapoznać się w siedzibie Urzędu lub elektronicznie po wskazaniu sygnatury sprawy" (tj. na pytania 2, 3 i 5) czy też, że "informacje dotyczące wycinki drzew można uzyskać w referacie Gospodarki Komunalnej Gminy Przodkowo" (tj. na pytanie 8) - w sposób oczywisty nie stanowi (przynajmniej w stopniu wystarczającym) udostępnienia informacji w żądanym we wniosku zakresie. Jakkolwiek prawdą jest, że skarżące Stowarzyszenie, będąc stroną postępowania (czy też uczestnikiem na prawach strony), w postępowaniach administracyjnych toczących się w sprawie ustalenia warunków zabudowy posiada dostęp do żądanych dokumentów, to jednak z udzielonej odpowiedzi nie wynika jednoznacznie, że rzeczywiście taki status wnioskujące o wskazane informacje Stowarzyszenie posiada we wszystkich toczących się postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy prowadzonych w odniesieniu do każdej ze wskazanych we wniosku działek. Co więcej natomiast, skarżąca neguje jakoby taki status (umożliwiający jej wgląd do akt sprawy) posiadała w każdym z tych postępowań (vide: pismo z dnia 7 lipca 2026 r. – k. 66 akt sądowych). Z kolei odsyłanie wnioskodawcy w celu uzyskania żądanej informacji do "innej komórki organizacyjnej" w ramach tego samego organu należy uznać za działanie w oczywisty sposób nieuprawnione. Jeżeli zatem wniosek dostępowy wpłynął do Wójta Gminy Przodkowo (który jest kierownikiem Urzędu Gminy Przodkowo i który wykonuje zadania przy pomocy tego Urzędu - zob. art. 33 u.s.g.), i pozostaje on w posiadaniu żądanej informacji (w ramach kierowanego przez siebie Urzędu), to organem obowiązanym do udostępnienia takiej informacji pozostaje Wójt, bez względu na to, w której komórce organizacyjnej Urzędu (referacie) znajduje się żądana informacja. To zatem Wójt Gminy Przodkowo, jako adresat wniosku dostępowego winien rozpoznać omawiany wniosek dostępowy w zakresie żądanej w jego punkcie 8 informacji, w przewidzianym prawem terminie, bez odsyłania wnioskodawcy do Referatu Gospodarki Komunalnej Gminy Przodkowo.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę należało przyjąć, że w ustawowym terminie 14 dni od dnia wniesienia wniosku dostępowego z dnia 8 grudnia 2026 r., skarżącemu w istocie nie udzielono informacji publicznej w zakresie odnoszącym się do informacji żądanej w punktach 2, 3, 5 i 8 przedmiotowego wniosku. W tej sytuacji należało przyjąć, że organ pozostaje w omawianym zakresie w bezczynności.

Mając to na uwadze, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązał Wójta Gminy Przodkowo do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 grudnia 2025 r. we wskazanym zakresie w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.

Stosownie natomiast do art. 149 § 1a p.p.s.a., w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynność (lub przewlekłego prowadzenia postępowania), sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu (lub przewlekłe prowadzenie postępowania) przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ocena naruszenia prawa jako rażącego będzie zatem zasadna, gdy stan bezczynności jest znaczny, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W orzecznictwie sądowym zwraca się też uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego, długotrwałego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie zatem stan, w którym bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty i znaczący (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Jednocześnie też akcentuje się w orzecznictwie, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13).

Z taka sytuacją mamy do czynienia w istocie w rozpoznawanej sprawie, w której organ – pomimo istnienia ścisłych uregulowań na gruncie u.d.i.p. odnoszących się do procedowania wniosków dostępowych – nie rozpoznaje, i to bez w istocie jakiegokolwiek słusznego (przekonującego) powodu wniosku skarżącego przez ok. 7 miesięcy, po czym dopiero w wyniku wniesionej do Sądu skargi na bezczynność podejmuje działania w tej sprawie. Usprawiedliwieniem bowiem dla opisanej zwłoki (i to tak znacznej) w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może być "natłok spraw i procedur administracyjnych związanych z opracowaniem Planu Ogólnego Gminy Przodkowo oraz ilość składanych i procedowanych wniosków o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy". Opisane czynności organu gminy należą do zwykłych (podstawowych, standardowych) przejawów działania organów samorządowych, związanych z realizacją nałożonych nań zadań, a zatem to po stronie organu pozostaje obowiązek takiego zorganizowania swojego funkcjonowania (urzędowania), aby wszystkie nałożone na organ zadania (także związane z dostępem do informacji publicznej) były przez ten organ w sposób zgodny z prawem wykonywane. W rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, iż Wójt Gminy Przodkowo w istocie nie dochował należytej staranności, wymaganej w takim zorganizowaniu pracy Urzędu i realizacji nałożonych na organ gminy obowiązków, by nie dopuścić do naruszenia przysługującego skarżącemu prawa, w szczególności poprzez zapobieżenie długotrwałemu nie rozpoznawaniu zainicjowanej przez niego sprawy. Taki stan sprawy – w ocenie Sądu – wskazuje na to, że stwierdzona w sprawie bezczynność organu ma charakter kwalifikowany, tj. z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku.

Wskazane okoliczności uzasadniały też uwzględnienie skargi w zakresie wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia rażącej bezczynności lub przewlekłości postępowania. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W judykaturze wskazuje się, że wymierzenie grzywny jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Chodzi tu o sprawy, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15, CBOSA). W ocenie Sądu oczywiste i tak długotrwałe zaniechanie organu wymaga dyscyplinowania organu do terminowego załatwiania sprawy. Wysokość orzeczonej grzywny mieści się w wymiarze określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna do stwierdzonych zaniedbań i naruszeń, o czym orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Wójta Gminy Przodkowo na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 100 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku i sprowadzają się do konieczności rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 grudnia 2025 r. (w zakresie punktów 2, 3, 5 i 8) na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).