- Sygnatura akt
- II SA/Wr 508/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę w całości
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Przydomowa oczyszczalnia mimo dostępnej sieci kanalizacyjnej. Skarga na sprzeciw oddalona
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Skarżąca chciała zbudować przydomową oczyszczalnię ścieków o wydajności 7,5 m3 na dobę na działce w miejscowości N. Starosta D. wniósł sprzeciw, a Wojewoda Dolnośląski utrzymał go w mocy. Skarżąca zaskarżyła tę decyzję do sądu.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że w dacie zgłoszenia istniała sieć kanalizacyjna, a warunki przyłączenia wydane przez przedsiębiorcę wodociągowo-kanalizacyjnego potwierdzały techniczną możliwość podłączenia nieruchomości. Twierdzenia skarżącej o niemożliwości wykonania obowiązku, kosztach i braku zgody sąsiadów sąd uznał za nieistotne dla tego obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w całości.
Dlaczego
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zwolnienie z obowiązku przyłączenia dotyczy wyłącznie nieruchomości już wyposażonych w przydomową oczyszczalnię, a przesłanki ekonomiczne i techniczne dotyczą gminy budującej sieć, nie właściciela. Dlatego planowana oczyszczalnia naruszała zarówno plan miejscowy, jak i tę ustawę.
Dla firm
Gdy na nieruchomości nie ma przydomowej oczyszczalni, a przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej jest technicznie możliwe, właściciel musi się do niej przyłączyć. Koszty przyłącza ani trudności z przejściem przez cudze działki nie zwalniają z tego obowiązku.
Więcej o sprawie
Wydane skarżącej warunki przyłączenia wskazywały studzienkę kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym, a skarżąca twierdziła, że przyłączenie jest obiektywnie niemożliwe. Sąd tych zarzutów nie uwzględnił.
Skarżąca wskazywała na konieczność przejścia przyłącza przez cudze działki, współwłasność jednej z nich i wysokie koszty, a w sprawie ustalono, że przyłącze da się wykonać.
Te względy zasadniczo determinowały nieskuteczność stanowiska strony skarżącej wskazującej na obiektywną i trwałą niemożliwość zrealizowania obowiązku, co miałoby skutkować nieważnością wydanej w sprawie decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę w całości
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Sygnatura
- II SA/Wr 508/26
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant: starszy asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2026 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 21 kwietnia 2026 r. Nr IF.O.7843.11.2026.AS w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zakwestionowaną decyzją z dnia 21 kwietnia 2026 r. (Nr IF.O.7843.11.2026.AS) Wojewoda Dolnośląski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Starosty D. (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 8 stycznia 2026 r. (Nr 9/2026) wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności 7,5 m3 na dobę z drenażem rozsączającym w miejscowości N. na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], obręb N.
Decyzja została podjęta w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 22 grudnia 2025 r. do Starosty wpłynęło zgłoszenie skarżącej dotyczące zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności 7,5 m3 na dobę z drenażem rozsączającym w miejscowości N. na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], obręb N.
Decyzją nr 9/2026 z dnia 8 stycznia 2026 r. Starosta wniósł sprzeciw wobec powyższego zgłoszenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji odwołał się do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Gminy D. z dnia [...] października 2025 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy D. – obręb N. - część I (Dz. Urz. Woj. Doln. z 2025 r., poz. [...], dalej: m.p.z.p.) i na tej podstawie wskazał na niezgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oprotestowane przez skarżącą. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wojewoda zwrócił uwagę, że zamierzenie budowlane zawiera się w katalogu robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a konkretnie w ramach art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, ze zm., dalej: u.P.b.).
Dalej Wojewoda wskazał, że na terenie objętym planowanym zgłoszeniem obowiązuje m.p.z.p. W tym zakresie Wojewoda stwierdził, że w realiach sprawy nie można było podzielić stanowiska organu I instancji, jakoby planowana inwestycja w postaci przydomowej oczyszczalni ścieków stanowiła "inne przeznaczenie" terenu w rozumieniu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Taka kwalifikacja jest nie tylko nadmiernie formalistyczna, lecz przede wszystkim pozostaje w sprzeczności z literalnym brzmieniem oraz funkcjonalną wykładnią postanowień planu. Jak zwrócono uwagę realizacja przydomowej oczyszczalni ścieków nie stanowi odrębnego przeznaczenia terenu, lecz jest dopuszczalnym elementem towarzyszącym zabudowie.
Nadto wskazano, że organ I instancji zdaje się dostrzegać problemu w fakcie, iż planowana oczyszczalnia ma zostać zlokalizowana na działce niezabudowanej, pozostającej w bezpośredniej granicy z działką zabudowaną budynkiem mieszkalnym, dla którego urządzenie to ma pełnić funkcję obsługową. Organ odwoławczy wyjaśnił zatem, że brak było podstaw do przyjęcia, że sama lokalizacja urządzenia na odrębnej działce, pozostającej w bezpośrednim sąsiedztwie i służącej obsłudze konkretnego budynku mieszkalnego, prowadzi de naruszenia ustaleń analizowanego planu. Stanowisko organu pierwszej instancji w tym zakresie ma charakter arbitralny i nie znajduje oparcia ani w treści uchwały, ani w zasadach wykładni prawa miejscowego. W konsekwencji powyższego, wyeliminowawszy tę kwestię jako niebudzącą zastrzeżeń, zasadne jest przejście do dalszej analizy ustaleń planu miejscowego w kontekście zgodności zamierzenia inwestycyjnego z pozostałymi jego postanowieniami.
Przechodząc dalej Wojewoda odwołał się m.in. do treści § 6 pkt 9 m.p.z.p. i stwierdził, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest dozwolona, o ile jej sytuowanie będzie zgodne z aktualnymi przepisami prawa, przy czym realizacja przydomowych oczyszczalni ścieków możliwa jest poza obszarami szczególnego zagrożenia powodzią. Wojewoda wyjaśnił zatem, że działka zainwestowania nie znajduje się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Jednakże w pozostałych ustaleniach miejscowego planu w zakresie zasad odprowadzania ścieków wskazano, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest dozwolona, o ile jej sytuowanie będzie zgodne z aktualnymi przepisami prawa. Zdaniem Wojewody do przepisów odrębnych należy zaliczyć przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2025 r., poz. 733, ze zm., dalej: u.c.p.g.), której art. 5 ust. 1 pkt 2 stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Wojewoda odwołał się zatem do przedłożonych przez skarżącą warunków przyłączenia do sieci Nr [...] z dnia 19 marca 2026 r., wydanych przez W. z o.o. z siedzibą w D., określających warunki przyłączenia do sieci kanalizacyjnej dla nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...], obręb N., na której znajduje się nieruchomość skarżącej oraz oświadczenia właścicieli nieruchomości nr [...] i [...], że zezwalają na przeprowadzenie prac budowalnych w związku ze zgłoszoną inwestycją. Jak wskazano działka nr [...] posiada możliwości techniczne podłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej, zlokalizowanej w działce drogowej nr [...], stanowiącej drogę dojazdową. W pkt 3 warunków wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej wskazano, że "podłączenie kanalizacyjne należy przewidzieć do sieci kanalizacji sanitarnej Ø 200 mm przebiegającej w ul. [...] zakończonej studnią o rzędnych [...], oznaczonej na mapie poglądowej kolorem brązowym".
Dalej wskazano, że sieć kanalizacyjna istnieje w działce nr [...] (działka drogowa). W warunkach technicznych wydanych przez W. z o.o. z siedzibą w D. wskazano, że przyłączenie nieruchomości skarżącej do sieci jest możliwe do studzienki kanalizacji sanitarnej o rzędnych [...] znajdującej się na działce nr [...] (działka drogowa). Wojewoda zaznaczył, że w treści pisma stanowiącego warunki przyłączenia nieruchomości skarżącej do sieci, nie zawarto informacji o braku możliwości przyłączenia działki inwestorki do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Wydane na rzecz skarżącej warunki przyłączenia do sieci świadczą – zdaniem Wojewody – o technicznych możliwościach przyłączenia działki nr [...] do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Jak stwierdził Wojewoda tym samym potwierdzono także istnienie sieci kanalizacyjnej.
Odnosząc się do zarzutu, jakoby realizacja przyłącza kanalizacyjnego była niemożliwa z uwagi na konieczność jego poprowadzenia przez nieruchomości prywatne, wskazano że argument ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. W ocenie Wojewody skoro nieruchomość skarżącej nie przylega bezpośrednio do studzienki kanalizacyjnej zlokalizowanej w pasie drogowym (działka nr [...]), to z przyczyn czysto technicznych wykonanie przyłącza wymagać będzie jego przeprowadzenia przez inne nieruchomości. Jak wyjaśniono jest to sytuacja typowa i immanentnie związana z charakterem przyłączy kanalizacyjnych, które jak wskazano w przywołanym orzecznictwie mogą wykraczać poza granice nieruchomości odbiorcy usług, aż do miejsca włączenia do sieci. Ze względu na fakt, iż właściwy przedsiębiorca wodociągowo-kanalizacyjny, tj. W. sp. z o.o. z siedzibą w D., wydał warunki techniczne przyłączenia nieruchomości do sieci Wojewoda uznał, że z punktu widzenia technicznego przyłączenie jest możliwe. Jak wskazano podmiot ten, jako profesjonalny zarządca sieci, dokonuje bowiem oceny realnych możliwości włączenia nieruchomości do infrastruktury, uwzględniając zarówno istniejący przebieg sieci, jak i uwarunkowania terenowe. Kwestie związane z uzyskaniem tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odpowiednim zakresie pozostają w sferze prawa cywilnego i podlegają rozstrzygnięciu pomiędzy zainteresowanymi podmiotami.
W rezultacie uznano, że zgłoszona inwestycja jest niezgodna z ustaleniami m.p.z.p. oraz przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Końcowo odnotowano, że postanowieniem z dnia 12 marca 2026 r. Wojewoda nałożył na skarżącą obowiązek usunięcia nieprawidłowości dostrzeżonych w przedłożonym zgłoszeniu. W szczególności organ zobowiązał do jednoznacznego określenia adresu zgłoszonej inwestycji, albowiem zgłoszenie obejmowało wyłącznie działkę nr [...], podczas gdy z załączonej dokumentacji mapowej wynikało, że zakres robót obejmuje również działkę nr [...]. W konsekwencji wezwano skarżącą do dokonania stosownej aktualizacji zgłoszenia, jak również do przedłożenia prawidłowego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołująca się nie wykonała jednak powyższego obowiązku w sposób zgodny z treścią postanowienia, albowiem zamiast uzupełnienia zgłoszenia oraz złożenia wymaganego oświadczenia, przedłożyła jedynie oświadczenia właścicieli nieruchomości nr [...] i [...], wyrażające zgodę na przeprowadzenie prac budowlanych w związku ze zgłoszoną inwestycją. Jak stwierdzono działanie to nie mogło zostać uznane za skuteczne usunięcie braków formalnych zgłoszenia. Wobec powyższego wskazano, że niezależnie od przedstawionych wcześniej przesłanek, podstawę do utrzymania w mocy decyzji o wniesieniu sprzeciwu stanowił również art. 30 ust. 5c u.P.b., zgodnie z którym w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ nakłada na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów w określonym terminie, a w przypadku ich nieuzupełnienia wnosi sprzeciw w drodze decyzji. W realiach niniejszej sprawy – zdaniem Wojewody – przesłanka ta została spełniona.
W skardze na powyższą decyzję Wojewody zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek o charakterze obiektywnie i trwale niemożliwym do wykonania, co stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością decyzji w tym zakresie., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2. przepisów postępowania art. 12 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego rozpatrzenia sprawy i działanie w sposób czysto formalistyczny, co doprowadziło do niedokładnego ustalenia stanu faktycznego i pominięcia istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
3. przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. polegający na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i braku oceny, czy nałożone obowiązki są realne do wykonania w świetle aktualnych możliwości technicznych, prawnych lub finansowych strony, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
4. przepisów postępowania art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w zakresie wykonalności nałożonego obowiązku, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
5. przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 kpa, polegające na wydaniu decyzji skutkującej nałożeniem na stronę niewspółmiernych i nadmiernych kosztów finansowych w wysokości ponad 90 000 zł w oderwaniu od zasady proporcjonalności i bez uwzględnienia słusznego interesu strony, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W rezultacie wniesiono o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji w całości, a ewentualnie o jej uchylenie; zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
W dniu 23 lipca 2026 r. do Sądu wpłynęło pismo Wojewody, w którym zażądał on przeprowadzenia rozprawy.
Podczas rozprawy w dniu 17 września 2026 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, ale również wskazał, że dla skarżącej wykonanie decyzji jest obiektywnie niemożliwe. Jak zauważył odcinek przez który należy przeprowadzić kanalizację to około 170 m, przy czym tej okoliczności organ nie zbadał. Co więcej działka przez którą należy przeprowadzić ewentualną kanalizację jest we współwłasności około 8 osób, co wiązałoby się m.in. z kosztami ustanowienia służebności. Skarżąca natomiast zwróciła uwagę, że wykonanie decyzji wiązałoby się ze znacznym obciążeniem finansowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 u.p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 30 ust. 6 pkt 2 u.P.b., zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Osią sporu w sprawie pozostaje jednocześnie kwestia ewentualnej dopuszczalności realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków w sytuacji istnienia sieci kanalizacyjnej, do której – jak wskazuje Wojewoda – nieruchomość może zostać przyłączona.
Dalsze rozważania należy zatem rozpocząć od wskazania, że w obowiązującym m.p.z.p. lokalny prawodawca w § 6 ust. 9 pkt 1 przewidział, że: "ustala się docelowo system grupowego odprowadzenia ścieków do kanalizacji oraz oczyszczalni ścieków - po rozbudowie". Jednocześnie w § 6 ust. 9 pkt 3 wskazano, że: "[...] dopuszcza się szczelne zbiorniki bezodpływowe, przydomowe oczyszczalnie ścieków oraz inne rozwiązania zgodne z aktualnymi przepisami prawa, przy czym realizacja przydomowych oczyszczalni ścieków możliwa jest poza obszarami szczególnego zagrożenia powodzią".
Trafnie wskazał Wojewoda, że w ramach "zgodności z aktualnymi przepisami prawa", o której mowa w § 6 ust. 9 pkt 3 m.p.z.p. konieczne jest odwołanie się m.in. do przepisów u.c.p.g., a w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 2. Przepis ten stanowi, iż: "Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych." Konstrukcja wskazanego przepisu pozwala na dostrzeżenie, że zasadniczym celem (przyjętym przez prawodawcę) jest odprowadzanie ścieków przy zastosowaniu kanalizacji sanitarnej, zaś tylko alternatywnie w przepisie tym mowa jest o innych rozwiązaniach technicznych, w tym o przydomowych oczyszczalniach, które powinny spełniać wymagania określone w przepisach odrębnych.
W judykaturze nie budzi jednocześnie wątpliwości, że: "[...] gdy istnieje sieć kanalizacyjna, zasadą jest, że nieruchomość ma być podłączona do tej sieci, a jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, kiedy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych; wtedy jedynie przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe." (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2367/16, wyrok NSA z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2276/14, publ. CBOSA).
Literalne brzmienie art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. nie pozostawia wątpliwości, iż zwolnienie z obowiązku przyłączenia obejmuje wyłącznie nieruchomości już wyposażone w przydomową oczyszczalnię ścieków. Takie zwolnienie zostało zawarte w drugiej części art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., jednakże w realiach niniejszej sprawy okoliczność taka nie zaistniała. Przypomnienia wymaga w tym miejscu zasada zakazująca stosowania wykładni rozszerzającej w stosunku do wyjątków od zasady (exceptiones non sunt extendendae). Skoro ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wskazał jedyną sytuację, w której można skutecznie uwolnić się od omawianego obowiązku publicznoprawnego, należy uznać, że jest to wyjątek o charakterze zupełnym i niepodlegający rozszerzeniu. Nie istnieje przy tym żaden przepis szczególny, który wyłączałby obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. na zasadzie lex specialis derogat legi generali.
W okolicznościach sprawy skarżąca dysponuje aktualnymi warunkami przyłączenia do sieci nr rej. [...] wydanymi przez W. z o.o. z siedzibą w D. W ich treści wskazano m.in., że podłączenie kanalizacyjne należy przewidzieć do sieci kanalizacji sanitarnej Ø 200 mm przebiegającej w ul. [...] zakończonej studnią o rzędnych [...], oznaczonej na mapie poglądowej kolorem brązowym (pkt 3.1. warunków przyłączenia). W rezultacie uznać należało, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków pozostawała w sprzeczności z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., bowiem w dacie zgłoszenia sieć kanalizacyjna istniała, natomiast przyłączenie było technicznie wykonalne. W konsekwencji organy miały dostateczną podstawę do wniesienia sprzeciwu.
Nie może przy tym umykać z pola widzenia, że zasadniczo argumentacja skarżącej oscyluje wokół próby wykazania, że obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej stanowi dla niej znaczne obciążenie ekonomiczne. Skarżąca zwraca nadto uwagę na trudności związane m.in. z brakiem zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości na wykonanie robót budowlanych, czy też aspektami technicznymi koniecznych do wykonania prac, które zwiększać mogą koszty ewentualnego przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej.
Odnośnie do kwestii ekonomicznych przyjdzie wyjaśnić, że zdolności finansowe zobowiązanego pozostają bez wpływu na samo wykonanie obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, co wynika z przesłanek określonych w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 190/13, publ. CBOSA). Wskazać można nadto, że w zakresie obowiązku podłączenia do sieci kanalizacyjnej nie mają znaczenia okoliczności dotyczące warunków ekonomicznych wykonania przyłącza i trudności korzystania z sieci. Nie są to bowiem przesłanki objęte normą prawną wynikającą z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 991/15, publ. CBOSA). Uwagi te można rozbudować o następujące stwierdzenie: "W świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. jeżeli istnieje sieć kanalizacyjna w otoczeniu nieruchomości skarżącego oraz istnieje techniczna możliwość przyłączenia nieruchomości do tej sieci - a zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje na możliwość grawitacyjnego podłączenia nieruchomości do sieci po wybudowaniu sieci wewnętrznej – to istnieje obowiązek przyłączenia nieruchomości. Względy ekonomiczne i wysokość kosztów wykonania przyłącza z uwagi na jego długość, wynikającą z powierzchni nieruchomości i usytuowania budynku i miejsca wpięcia w znacznej odległości od sieci doprowadzonej jedynie do granicy nieruchomości, nie stanowią okoliczności, które mogłyby poważyć ten obowiązek. Kwestia technicznego wykonania przyłączenia ustalana jest bowiem w warunkach technicznych wydawanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne." (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 256/19, publ. CBOSA).
Jednocześnie "[...] należy odróżnić dwie odrębne płaszczyzny zastosowania kryterium ekonomicznego. Przesłanka technicznego lub ekonomicznego nieuzasadnienia, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., odnosi się nie do obowiązków właściciela nieruchomości w zakresie przyłączenia do istniejącej sieci, lecz do podmiotu zobowiązanego do rozwoju i budowy sieci kanalizacyjnej na danym terenie, tj. gminy. Innymi słowy, kryterium ekonomiczne aktualizuje się na etapie oceny zasadności budowy sieci przez gminę, nie zaś na etapie wykonywania przez właściciela obowiązku przyłączenia do sieci już istniejącej." (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Wr 145/26, publ. CBOSA).
Powyższa argumentacja pozostaje aktualna również w odniesieniu do kwestii technicznych wykonania przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Te względy zasadniczo determinowały nieskuteczność stanowiska strony skarżącej wskazującej na obiektywną i trwałą niemożliwość zrealizowania obowiązku, co miałoby skutkować nieważnością wydanej w sprawie decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż Wojewoda wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ustalenia i ocena zostały dokonane z poszanowaniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a wydana decyzja spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze dotychczasowe rozważania Sąd – w składzie orzekającym stwierdził, że organy prawidłowo przyjęły, iż w sytuacji istnienia sieci kanalizacyjnej oraz technicznej możliwości przyłączenia do niej nieruchomości skarżącej nieposiadającej przydomowej oczyszczalni ścieków, planowana budowa takiej oczyszczalni naruszała tak postanowienia obowiązującego dla nieruchomości zainwestowania m.p.z.p., jak i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., co uzasadniało wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 u.P.b.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 418 art. 30 ust. 6 pkr 2; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.