Zezwolenia na pracę sezonową z adresem firmy w likwidacji. NSA oddalił skargi spółki

Wyrokami z 6 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2031/23, z 23 listopada 2023 r. o sygnaturach akt: IV SA/Wa 1998/23, IV SA/Wa 1999/23, IV SA/Wa 2000/23, IV SA/Wa 2001/23, IV SA/Wa 2002/23, IV SA/Wa 2003/23, IV SA/Wa 2004/23, IV SA/Wa 2005/23; z 29 listopada 2023 r. o sygnaturach akt: IV SA/Wa 1977/23, IV SA/Wa 1978/23, IV SA/Wa 1979/23, IV SA/Wa 1980/23, IV SA/Wa 1981/23, IV SA/Wa 1982/23, IV SA/Wa 1983/23, IV SA/Wa 1984/23, IV SA/Wa 1985/23, IV SA/Wa 1986/23; z 5 grudnia 2023 r. o sygnaturach akt: IV SA/Wa 2006/23, IV SA/Wa 2007/23, IV SA/Wa 2008/23, IV SA/Wa 2009/23, IV SA/Wa 2010/23, IV SA/Wa 2011/23, IV SA/Wa 2012/23, IV SA/Wa 2013/23; z 6 grudnia 2023 r. o sygnaturach akt: IV SA/Wa 2014/23, IV SA/Wa 2015/23, IV SA/Wa 2016/23, IV SA/Wa 2017/23, IV SA/Wa 2018/23, IV SA/Wa 2019/23, IV SA/Wa 2020/23, IV SA/Wa 2021/23, IV SA/Wa 2032/23, IV SA/Wa 2033/23, IV SA/Wa 2034/23, IV SA/Wa 2035/23, IV SA/Wa 2036/23, IV SA/Wa 2037/23, IV SA/Wa 2038/23; z 7 grudnia 2023 r. o sygnaturach akt: IV SA/Wa 1987/23, IV SA/Wa 1988/23, IV SA/Wa 1989/23, IV SA/Wa 1990/23, IV SA/Wa 1991/23; z 13 grudnia 2023 r. o sygnaturach akt: IV SA/Wa 2022/23, IV SA/Wa 2023/23, IV SA/Wa 2024/23, IV SA/Wa 2025/23, IV SA/Wa 2026/23, IV SA/Wa 2027/23, IV SA/Wa 2028/23, IV SA/Wa 2029/23, IV SA/Wa 2030/23; z 14 grudnia 2023 r. o sygnaturach akt: IV SA/Wa 2047/23, IV SA/Wa 2048/23, IV SA/Wa 2049/23, IV SA/Wa 2050/23, IV SA/Wa 2051/23, IV SA/Wa 2052/23, IV SA/Wa 2053/23, IV SA/Wa 2054/23; z 19 grudnia 2023 r. o sygnaturach akt: IV SA/Wa 1992/23, IV SA/Wa 1993/23, IV SA/Wa 1994/23, IV SA/Wa 1995/23, IV SA/Wa 1996/23, IV SA/Wa 1997/23, IV SA/Wa 2039/23, IV SA/Wa 2040/23, IV SA/Wa 2041/23, IV SA/Wa 2042/23, IV SA/Wa 2043/23, IV SA/Wa 2044/23, IV SA/Wa 2045/23, IV SA/Wa 2046/23, IV SA/Wa 2055/23, IV SA/Wa 2056/23; wydanymi w odrębnych osiemdziesięciu sprawach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, określanej dalej jako "p.p.s.a."), oddalił skargi E.sp. z o.o. z siedzibą w Z. na 79 decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 29 czerwca 2023 r. w przedmiocie uchylenia zezwolenia na pracę sezonową dla cudzoziemca oraz skargę na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 29 czerwca 2023 r. (nr DRP-IX.60320.81.2023.AM) w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pracę sezonową dla cudzoziemca. Każdy z wyroków dotyczy innego cudzoziemca, wydany jednak został w takich samych opisanych poniżej, istotnych dla rozpoznania skarg kasacyjnych, okolicznościach faktycznych i prawnych.

M. K. prowadząca działalność pod nazwą E.M. K. (obecnie E.sp. z o.o. z siedzibą w Z., dalej jako "Spółka") w okresie sierpień - wrzesień 2022 r. wystąpiła o wydanie zezwoleń na pracę sezonową dla 80 cudzoziemców wskazanych w decyzjach opisanych w sentencji niniejszego wyroku, na stanowisko: robotnik gospodarczy. Zezwolenia te zostały wydane przez Starostę Z. (dalej jako "organ I instancji") w październiku 2022 r. – za wyjątkiem sprawy rozpoznawanej przez WSA w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 2031/23, w której to sprawie decyzją z 22 grudnia 2022 r. Starosta Z. działając na podstawie art. 88j ust. 2b, art. 88n ust.1, art. 88p ust. 4 w związku z art. 88x ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 690 ze zm., dalej: "ustawa") orzekł o odmowie wydania zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca.

Następnie, w grudniu 2022 r. organ I instancji wznowił postępowania w sprawie uchylenia wydanych 79 zezwoleń na pracę sezonową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla ww. cudzoziemców. Starosta działając na podstawie art 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 88y ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. a ustawy orzekł o uchyleniu zezwoleń na pracę sezonową dla 79 cudzoziemców.

Po rozpatrzeniu odwołań Spółki od ww. 79 decyzji i decyzji z 22 grudnia 2022 r. o odmowie wydania zezwolenia, Minister Rodziny i Polityki Społecznej osiemdziesięcioma decyzjami z 29 czerwca 2023 r. utrzymał w mocy ww. decyzje organu I instancji. W zakresie powodu uchylenia bądź odmowy wydania zezwoleń organ podał, że jako miejsce wykonywania pracy sezonowej przez cudzoziemców podmiot powierzający pracę wskazał we wniosku adres: [...] w gminie S. Jednakże 28 listopada 2022 r. organ I instancji uzyskał pisemną informację od pełnomocnika firmy X. sp. z o.o., z siedzibą pod ww. adresem, że spółka ta w okresie od 1 kwietnia 2022 r. nie miała zapotrzebowania na 300 pracowników, którzy mieliby wykonywać pracę pod wskazanym adresem. Ponadto spółka ta oświadczyła, że od 1 marca 2022 r. została postawiona w stan likwidacji i nie prowadzi już jakiejkolwiek działalności, w tym zwłaszcza upraw pieczarek. Minister wskazał, że w związku z powyższym pozyskane dowody były podstawą do uchylenia decyzji Starosty orzekających o wydaniu zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca.

Organ odwoławczy dodał, że w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyważenia słusznego interesu, zarówno strony, jak i interesu publicznego, organ odwoławczy pismem na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wzywał Spółkę do przedłożenia dokumentów potwierdzających zapotrzebowanie na pracowników sezonowych pod adresem wskazanym we wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową, a także dokumentów potwierdzających zatrudnienie cudzoziemców, tj. umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług wraz z potwierdzeniami zgłoszenia pracowników do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Po przedłużeniu Spółce terminu do wykonania powyższego wezwania nadesłała ona umowę ramową na świadczenie usług zawartą 9 sierpnia 2021 r. pomiędzy E.M. K. występującą jako usługodawcą, a X. sp. z o.o. jako Usługobiorcą wraz z aneksem z 21 grudnia 2021 r. Z treści przedstawionej umowy wynika, iż "przedmiotem umowy jest wykonywanie prac (czynności pomocniczych) związanych z prowadzonym przez Usługobiorcę procesem produkcyjnym, w szczególności polegających na zbiorze pieczarek", a przedmiot umowy będzie wykonywany w zakładzie pracy usługobiorcy. Ponadto przesłano umowy zlecenia zawarte z pracownikami wraz ze zgłoszeniami ich do ZUS.

Na podstawie informacji od spółki X. organ ustalił, że w okresie od 9 sierpnia 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. współpracowała ona ze Spółką na podstawie umowy o świadczenie usług z 9 sierpnia 2021 r. Współpraca ta polegała na udostępnianiu przez Spółkę pracowników do wykonywania czynności polegających na zbiorze pieczarek. Natomiast obecnie nie jest prowadzona między firmami żadna współpraca, a spółka X. od 1 marca 2022 r. została postawiona w stan likwidacji. Wniosek o wydanie zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca został złożony w czasie, gdy oba podmioty już ze sobą nie współpracowały, co potwierdza fakt, że Spółka przedstawiła fałszywe informacje dotyczące miejsca wykonywania pracy już na etapie składania wniosku o wydanie zezwolenia.

Decyzje organu II instancji stały się przedmiotem skarg Spółki wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wskazanymi w sentencji niniejszego wyroku osiemdziesięcioma wyrokami oddalił skargi. W uzasadnieniu tych orzeczeń Sąd I instancji przyjął, że po stronie organów administracji nie doszło do uchybień, które przekładałyby się na konieczność uchylenia wydanych decyzji. Organy administracji prawidłowo ustaliły wystąpienie przesłanki z art. 88y ust. 1 pkt 1 (tj. uległy zmianie okoliczności lub dowody, odnoszące się do wydanej decyzji) i pkt 3 lit. a ustawy (tj. podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi w toku postępowania złożył wniosek zawierający nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączył do niego dokumenty zawierające takie dane). W sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2031/23 organ prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na podstawie art. 88j ust. 2b ustawy.

Sąd I instancji zauważył, że Spółka złożyła do Starosty wnioski o wydanie zezwolenia na pracę sezonową, jako miejsce wykonywania pracy cudzoziemca wskazując miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę X., która od 1 kwietnia 2022 r. nie posiadała zapotrzebowania na pracowników, a od 1 marca 2022 r. została postawiona w stan likwidacji i nie prowadziła już jakiejkolwiek działalności. W ocenie Sądu skarżąca tych okoliczności skutecznie nie podważyła, bowiem przedłożona umowa ramowa nie zmienia faktu, że we wskazanym okresie X. nie kontynuowała już współpracy ze Spółką ani nie posiadała zapotrzebowania na pracowników. X. wyjaśniła, że współpraca ze Spółką trwała do 31 stycznia 2022 r. i polegała na udostępnianiu przez skarżącą siły roboczej o odpowiednim doświadczeniu i kwalifikacjach do wykonywania czynności polegających na zbiorze pieczarek. Podsumowując, nie można było mówić o jakiejkolwiek współpracy na dzień złożenia przez skarżącą wniosku o zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca, pomiędzy Spółką a spółką X.. Pomimo to Spółka cały czas po tym okresie składała wnioski o zezwolenie na pracę sezonową (nawet kilka miesięcy później) wskazując adres podmiotu X., mimo, że faktycznie z tą spółką już nie współpracowała.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skargach Sąd I instancji uznał, że nie można zarzucić organom administracji obrazy przepisów postępowania. W toku postępowania odwoławczego Minister – zgodnie z art. 136 k.p.a. – wykazał się inicjatywą przy gromadzeniu materiału dowodowego m.in. przez wezwanie skarżącej w trybie art. 50 § 1 k.p.a. do przedłożenia dokumentów potwierdzających zapotrzebowanie na pracowników sezonowych pod adresem wskazanym we wnioskach, zwrócenie się do spółki X. Sp. z o.o. o wskazanie, czy spółka ta współpracuje lub kiedykolwiek współpracowała ze skarżącą oraz na czym polega lub polegała ta współpraca, a także o ewentualne wskazanie daty zakończenia współpracy rzeczonej spółki ze skarżącą, poinformowanie skarżącej w trybie 79a § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czy wyjaśnienie skarżącej, że dołączone do akt sprawy dokumenty, w tym "Umowa ramowa na świadczenie usług z dnia 9 sierpnia 2021 r.", nie mogła zostać uznana za dowód w sprawie, który ma potwierdzić faktyczne zapotrzebowanie na pracowników cudzoziemskich, jak i świadczyć o faktycznym zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcom. Sąd dodał, że obowiązujące przepisy nie wskazują dowodów "mocniejszych" oraz "słabszych", jednakże odnosząc się do wniosku Spółki o przesłuchanie dyrektora ekonomicznego i prezesa zarządu Spółki nie można pominąć art. 86 k.p.a., który dopuszcza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron jedynie po wyczerpaniu innych środków dowodowych. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Tożsame skargi kasacyjne od powyższych wyroków wniosła Spółka, zaskarżając powyższe orzeczenia w całości. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 1 k.p.a., polegające na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprzeprowadzenia przez organy wyczerpującego postępowania dowodowego w przedmiocie zapotrzebowania skarżącej na pracowników-zleceniobiorców w ramach działalności outsourcingu i faktów z tym związanych - podczas gdy organ I i II instancji w nieuzasadniony sposób ograniczył postępowanie dowodowe i zaniechał sięgnięcia po środki dowodowe w postaci przesłuchania M. K., M. W., D. P. i innych, a co było niezbędnym zakresem czynności do przeprowadzenia w toku postępowania administracyjnego i co w konsekwencji doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjny do nietrafnego oddalenia skargi,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie okoliczności błędnego i dowolnego ocenienia utrwalonego w sprawie materiału dowodowego - podczas gdy zarówno Starosta Z. jak i organ II Instancji oparł swoje decyzje na bezkrytycznej ocenie niepełnego materiału dowodowego, szczególnie w zakresie zapotrzebowania na pracowników zleceniobiorców, czego skutkiem było powielenie kategorycznych i nietrafnych ustaleń organów administracji w stosunku do E.sp. z o.o. z/s w Z.,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 6 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej oceny i kwalifikacji prawnej dokonanej przez organ I instancji w przedmiocie stosowania art. 145 § 1 k.p.a. w zw. z art. 88y ust. 1 pkt 1 i 3 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - podczas gdy Starosta Z.oparł swoje decyzje na błędnej podstawie prawnej i czynił ustalenia w oparciu o przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, ergo rozważał tę instytucję we wskazanym trybie prawnym, odmiennym od trybu przyjętego przez i zaakceptowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i Ministra Rodziny i Polityki Społecznej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonych wyroków w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przypisanych.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne organ wniósł o ich oddalenie. Podniósł, że argumenty Spółki nie wnoszą do sprawy nowych okoliczności zarówno natury merytorycznej, jak i formalnej. Organ korespondował wielokrotnie ze stroną, jasno przedstawiając swoje wątpliwości i wzywając o dodatkowe wyjaśnienia, jednocześnie informując o konsekwencjach niewykazania dowodów świadczących na korzyść strony skarżącej. Organ powzięte wątpliwości, wyjaśniał również kontrahentowi strony skarżącej. Korespondował również z Powiatowym Urzędem Pracy w Z. jak i Placówką Straży Granicznej w Z. – [...], w związku z czym nie można mówić, że postępowanie administracyjne przeprowadzono w sposób ograniczony oraz zebrano niepełny materiał dowodowy. Minister nie powielał bezkrytycznie ustaleń Starosty Z., a dodatkowo sam ustalił i potwierdził informacje dotyczące współpracy pomiędzy stroną skarżącą, a jej kontrahentem.

W sprawie o sygn. akt III OSK 1279/24 dotyczącej odmowy wydania zezwolenia odnosząc się do zarzutu dotyczącego zastosowania art. 145 § 1 k.p.a. Minister wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Strona złożyła tożsame skargi kasacyjne zarówno do spraw orzekających o uchyleniu zezwolenia na pracę, jak i do sprawy orzekającej o odmowie wydania zezwolenia na pracę sezonową dla ww. podmiotu. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby organ I instancji czynił jakiekolwiek kroki i ustalenia w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że zarejestrowane pod odrębnymi sygnaturami sprawy ze skarg kasacyjnych wniesionych od opisanych na wstępie wyroków WSA kolejno jako sprawy III OSK 896/24, III OSK 897/24, III OSK 898/24, III OSK 899/24, III OSK 900/24, III OSK 901/24, III OSK 902/24, III OSK 903/24, III OSK 995/24, III OSK 1008/24, III OSK 1009/24, III OSK 1010/24, III OSK 1011/24, III OSK 1012/24, III OSK 1013/24, III OSK 1014/24, III OSK 1015/24, III OSK 1072/24, III OSK 1073/24, III OSK 1074/24, III OSK 1075/24, III OSK 1076/24, III OSK 1077/24, III OSK 1078/24, III OSK 1079/24, III OSK 1127/24, III OSK 1128/24, III OSK 1129/24, III OSK 1130/24, III OSK 1131/24, III OSK 1132/24, III OSK 1133/24, III OSK 1134/24, III OSK 1135/24, III OSK 1136/24, III OSK 1137/24, III OSK 1138/24, III OSK 1139/24, III OSK 1140/24, III OSK 1141/24, III OSK 1142/24, III OSK 1143/24, III OSK 1144/24, III OSK 1180/24, III OSK 1181/24, III OSK 1182/24, III OSK 1183/24, III OSK 1184/24, III OSK 1185/24, III OSK 1186/24, III OSK 1187/24, III OSK 1188/24, III OSK 1212/24, III OSK 1227/24, III OSK 1228/24, III OSK 1229/24, III OSK 1230/24, III OSK 1231/24, III OSK 1232/24, III OSK 1233/24, III OSK 1234/24, III OSK 1272/24, III OSK 1273/24, III OSK 1274/24, III OSK 1275/24, III OSK 1276/24, III OSK 1277/24, III OSK 1278/24, III OSK 1279/24, III OSK 1314/24, III OSK 1316/24, III OSK 1387/24, III OSK 1388/24, III OSK 1389/24, III OSK 1390/24, III OSK 1391/24, III OSK 1392/24, III OSK 1393/24, III OSK 1394/24, III OSK 1487/24, zostały na podstawie art. 111 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod jedną najwcześniejszą sygnaturą akt III OSK 896/24. Stąd zarówno sentencja, jak i niniejsze uzasadnienie odnoszą się do wszystkich połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygnaturach wskazanych powyżej. Obowiązująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasada, że odrębną sprawą jest sprawa ze skargi na jedną decyzję lub inny przejaw działalności organu administracji publicznej wymagała wstępnie zarejestrowania łącznie osiemdziesięciu spraw, które przy zastosowaniu art. 111 § 2 p.p.s.a. mogły zostać połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skargach kasacyjnych na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Skargi kasacyjne we wszystkich sprawach zostały oparte na takich samych podstawach naruszenia przepisów postępowania. Sprawy rozpoznane przez WSA w Warszawie dotyczą tożsamych zagadnień prawnych, powstałych na gruncie 79 spraw dotyczących uchylenia Spółce zezwoleń na pracę sezonową dla cudzoziemców oraz jednej sprawy dotyczącej odmowy udzielenia zezwolenia.

Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Za pomocą zarzutu pierwszego Spółka zarzuca błędne nieprzeprowadzenie przez organy dowodów w postaci przesłuchania M. K., M. W., D. P. i innych przedstawicieli Spółki, na okoliczność zapotrzebowania skarżącej na pracowników-zleceniobiorców w ramach działalności outsourcingu i faktów z tym związanych. Zdaniem strony, nieprzeprowadzenie tych dowodów świadczy o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 1 k.p.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest bezzasadny. Organ II instancji podjął działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy i zebrania pełnego materiału dowodowego. Organ wezwał Spółkę w trybie art. 50 § 1 k.p.a. do przedłożenia dokumentów potwierdzających zapotrzebowanie na pracowników sezonowych pod adresem wskazanym we wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową, a także dokumentów potwierdzających zatrudnienie cudzoziemca, tj. umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług wraz z potwierdzeniami zgłoszenia pracowników do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. o przekazanie mu udzielonych przez Państwową Inspekcję Pracy – Inspektorat Pracy w Z. oraz Placówkę Straży Granicznej w Z. – [...] odpowiedzi na pisma z 15 i 17 listopada 2022 r. w przedmiocie przeprowadzonych przez te organy kontroli u skarżącej, zwrócił się do spółki X. Sp. z o.o. pismem z 31 maja 2023 r. o wskazanie, czy spółka ta współpracuje lub kiedykolwiek współpracowała ze skarżącą oraz na czym polega lub polegała ta współpraca, a także o ewentualne wskazanie daty zakończenia współpracy rzeczonej spółki ze skarżącą, a także poinformował skarżącą w trybie 79a § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Informacja ta wynikała z faktu, że – zdaniem organu – dotychczas dołączone do akt sprawy dokumenty nie dawały podstaw do wydania decyzji zgodnie z żądaniem strony, a treść oświadczeń oraz przedłożone dokumenty nie potwierdzały, iż skarżąca zamierzała powierzyć pracę cudzoziemcom zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Nadto organ wyjaśnił Spółce, że "Umowa ramowa na świadczenie usług z dnia 9 sierpnia 2021 r.", zawarta pomiędzy spółką X. Sp. z o.o. a skarżącą, nie mogła zostać uznana za dowód w sprawie, który ma potwierdzić faktyczne zapotrzebowanie na pracowników cudzoziemskich, jak i świadczyć o faktycznym zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcom.

Trafnie w konsekwencji uznał Sąd I instancji, że organ wykazał inicjatywę dowodową we własnym zakresie i dążył do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". Obowiązkiem organu jest przy tym wyważenie dwóch przeciwstawnych zasad, tj. zasady prawdy obiektywnej i zasady szybkości postępowania. Nie jest sytuacją pożądaną prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności już udowodnione, bowiem prowadzi to do stanu przewlekłości postępowania i naruszenia prawa strony do rozpoznania jej sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Jednocześnie w myśl art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. organ nie jest zobligowany do uwzględnienia każdego wniosku dowodowego strony. Przeciwnie, przesłanką nieuwzględnienia żądania strony jest m.in. sytuacja, w której żądanie przeprowadzenia dowodu dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami.

Co więcej, podnoszone przez Spółkę zaniechanie dotyczy przesłuchania prezesa zarządu i innych osób reprezentujących Spółkę, a więc dotyczy dowodu wskazanego w art. 86 k.p.a., będącego dowodem subsydiarnym. Dowód z przesłuchania strony może być przeprowadzony, jeśli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), pozostawionym do uznania organu i przeprowadzanym z urzędu jedynie wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają do wyjaśnienia istotne dla sprawy okoliczności. Jego przeprowadzenie organ rozważa dopiero, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania pozostają wątpliwości. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, obok wystąpienia przesłanek warunkujących dopuszczalność tego dowodu, powinno być uzasadnione okolicznościami występującymi w konkretnej sprawie. Jako środek dowodowy o charakterze uzupełniającym, nie może być najistotniejszym (lub jedynym) środkiem dowodowym (tak NSA np. w wyrokach: z 26 listopada 2025 r., II OSK 1247/23, z 9 grudnia 2025 r., II OSK 1546/23).

Podsumowując, w niniejszej sprawie – wobec zgromadzenia przez organy administracji obszernego materiału dowodowego – nie zaistniały szczególne okoliczności przemawiające za koniecznością przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony. W sytuacji dostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy za pomocą innych dowodów organy administracji były uprawnione do wydania decyzji bez dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony. Jak to trafnie wskazał Minister w odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ ten w toku postępowania korespondował wielokrotnie ze stroną, jasno przedstawiając swoje wątpliwości i wzywając o dodatkowe wyjaśnienia, jednocześnie informując o konsekwencjach niewykazania dowodów świadczących na korzyść strony skarżącej. Stronie umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień, jednak w żaden sposób nie obaliła ona prawdziwości zebranych dowodów. Mając na uwadze powyższe bezzasadny jest więc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 1 k.p.a., dotyczący braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony.

Nie można również zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie odnośnie do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Naruszenie to miałoby polegać na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie okoliczności błędnego i dowolnego ocenienia utrwalonego w sprawie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę organu, że argumenty Spółki przedstawione w skardze kasacyjnej nie wnoszą do sprawy nowych okoliczności, zaś WSA w Warszawie dokonał rzetelnej analizy zgromadzonego przez organ materiału dowodowego. Kluczowe w sprawie było ustalenie, że wnioski o wydanie zezwoleń na pracę sezonową dla 80 cudzoziemców wskazanych w zaskarżonych decyzjach datowane były na okres sierpień - wrzesień 2022 r., podczas gdy kontrahent Spółki już od 1 kwietnia 2022 r. nie miał zapotrzebowania na pracowników, którzy mieliby wykonywać pracę pod wskazanym adresem, a od 1 marca 2022 r. podmiot ten został postawiony w stan likwidacji i nie prowadził jakiejkolwiek działalności. Ustaleń tych Spółka w żaden sposób nie zakwestionowała. W szczególności przedłożona umowa ramowa zawarta z kontrahentem Spółki nie zmienia faktu, że we wskazanym okresie X. nie kontynuowała już współpracy ze Spółką ani nie posiadała zapotrzebowania na pracowników.

Nie można podzielić argumentacji skargi kasacyjnej, jakoby strona skarżąca występowała z wnioskami w kilku partiach po kilkadziesiąt osób, a działo się to w warunkach procesu rekrutacji (a nie zatrudnienia) zgodnego z profilem działalności Spółki. Należy tu wyjaśnić, że obowiązkiem podmiotu występującego o udzielenie zezwoleń na pracę sezonową dla cudzoziemców jest podanie we wniosku prawdziwych okoliczności, a podanie informacji fałszywych stanowi podstawę do wydania decyzji o uchyleniu zezwolenia na pracę sezonową, o której mowa w art. 88y ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Obowiązkiem ww. podmiotu jest zatem podanie danych aktualnych na dzień złożenia wniosku i to podmiot składający wniosek ponosi odpowiedzialność za należyte zweryfikowanie aktualności posiadanych przez siebie danych. Tym samym Spółka nie może powoływać się na konieczność rozróżnienia procedury rekrutacji od zatrudnienia, skoro przesłanka uchylenia zezwolenia na pracę sezonową w sposób wyraźny wymaga podania aktualnych danych. Jak to trafnie ujął organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, podmiot powierzający wykonywanie pracy składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pracę sezonową, określa zakres żądania wskazując w treści wniosku, m. in. wysokość wynagrodzenia, rodzaj umowy czy miejsce wykonywania pracy. Wzór wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca został określony rozporządzeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 18 lipca 2022 r. w sprawie zezwoleń na pracę i oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (Dz. U. poz. 1558). W treści wniosku wnioskodawca obowiązany jest wskazać m. in. "Miejsce wykonywania pracy (łącznie ze wskazaniem powiatu i gminy)". Oznacza to, iż pracodawca, chcący zatrudnić cudzoziemca, już w chwili złożenia wniosku powinien posiadać stosowną wiedzę dotyczącą warunków jego zatrudnienia, w tym miejsca wykonywania pracy. Nie jest właściwe, wskazywanie we wniosku miejsca wykonywania pracy, pod którym cudzoziemiec faktycznie nie będzie jej wykonywał. Natomiast uzyskanie zezwolenia na pracę sezonową zobowiązuje pracodawcę do zatrudnienia cudzoziemca na warunkach w nim wskazanych.

Argumentację tę wzmacnia fakt, że w realiach przedmiotowych spraw wnioski o wydanie zezwoleń zostały złożone co najmniej 5 miesięcy po zakończeniu zapotrzebowania X. na pracowników, co wyklucza możliwość jakiejkolwiek pomyłki i świadczy o prawidłowości stanowiska Sądu I instancji oraz organów administracji co do zaistnienia przesłanek uchylenia zezwoleń, o których mowa w art. 88y ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 6 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., również zarzut ten Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za nietrafny. Nie jest naruszeniem prawa dokonana przez organ odwoławczy korekta podstawy prawnej nieprawidłowo przyjętej przez organ I instancji. Organ I instancji błędnie w wydanej decyzji powołał się na treść art. 145 § 1 k.p.a. w zw. z art. 88y ust. 1 pkt 1 i 3 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie było przesłanek do wznowienia postępowania. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, nie zaś wyłącznie kontrola prawidłowości decyzji organu I instancji. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika, że rozpoznanie sprawy dokonywane przez organ odwoławczy ma być "ponownym" rozpoznaniem sprawy, czyli rozpoznaniem sprawy poprzedzonym tym samym procesem dokonanym przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę, ma więc skorygować ewentualne uchybienia dokonane w tym zakresie przez organ pierwszej instancji, a nie konwalidować jego zaniedbania i zaniechania (zob. wyrok NSA z 14 marca 2024 r., III OSK 1840/22). Dlatego nie można zgodzić się z argumentacją negującą kompetencję organu odwoławczego do korygowania błędu dostrzeżonego w decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy końcowo prawidłowe okazało się stanowisko organu odwoławczego. Co istotne, organ odwoławczy nie wykroczył poza granice sprawy określone treścią normy materialnoprawnej i ustalonym w sprawie stanem faktycznym, zatem korekta podstawy prawnej była w realiach sprawy w pełni uprawniona.

Na marginesie, autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, że w sprawie o sygn. akt III OSK 1279/24 przedmiotem skargi była decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pracę sezonową dla cudzoziemca, wydana na podstawie art. 5a, 88j ust.2b, art. 88n ust. 1, art. 88p ust.4 w zw. z art. 88x ust. 1 ustawy, zaś organ I instancji w tej sprawie nie powołał się na treść art. 145 k.p.a. Spółka złożyła tożsame skargi kasacyjne zarówno do spraw, w których orzeczono o uchyleniu zezwolenia na pracę, jak i do sprawy, w której orzeczono o odmowie wydania zezwolenia na pracę sezonową dla ww. podmiotu. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby organ I instancji czynił jakiekolwiek kroki i ustalenia w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Ustalenie to świadczy o bezprzedmiotowości, a tym samym bezzasadności zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 6 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. polegającego na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej oceny i kwalifikacji prawnej dokonanej przez organ I instancji w sprawie o powołanej sygnaturze.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. je oddalił.