Mistrz murarz-dekarz mógł uczyć montera zabudowy. Sąd uchylił odmowę dofinansowania

Zaskarżoną decyzją z 4 lutego 2026r., nr SKO.IV/424/5/2026 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej – po rozpatrzeniu odwołania R.W., prowadzącego H. w R. (dalej: Strona, Skarżący), od decyzji Wójta Gminy R. z 10 grudnia 2025r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W podstawie prawnej powołało się na art. 17,18,21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych - (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 tj.), art. 122 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tj. Dz.U. z 2025 r. poz.1043 za zm.), art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 575; dalej: k.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 2 października 2025 r. skarżący wystąpił o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, z którym 14 stycznia 2024 r. zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu "monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie". Według przedstawionych dokumentów młodociany odbył 36-miesięczny okres przygotowania zawodowego, ukończył branżową szkołę I stopnia i zdał egzamin czeladniczy z wynikiem pozytywnym. Wniosek został złożony w terminie. Przygotowanie zawodowe prowadził osobiście skarżący. Przedłożył on zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, dyplom mistrzowski w zawodzie "murarz-dekarz", a także zaświadczenie o ukończeniu kursu ogólnobudowlanego.

Pierwszoinstancyjną decyzją Wójt odmówił dofinansowania, uznając, że skarżący nie posiada kwalifikacji zawodowych do szkolenia w zawodzie "monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie". Organ wskazał, że zawody murarz, dekarz i monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie są odrębnymi zawodami, a kurs ogólnobudowlany nie nadaje tytułu zawodowego ani nie rozszerza kwalifikacji.

Zaskarżoną decyzją z 4 lutego 2026 r. – po rozpatrzeniu odwołania Strony – SKO utrzymało decyzję Wójta w mocy. Kolegium przyjęło, że skarżący nie spełnił przesłanki kwalifikacji określonej w § 10 rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 roku w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 227; dalej rozporządzenie MEN). Jednocześnie wskazało na klasyfikację zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy, posługując się nią pomocniczo przy ocenie pokrewieństwa zawodów.

Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Skarżący wniósł skargę żądając jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c"), w tym w szczególności art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 6 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji: mimo dowolnego, a przez to błędnego przyjęcia, że skarżący R. W. nie posiada kwalifikacji zawodowych określonych w rozporządzeniu MEN; oparciu się w sposób dowolny przez organy obu instancji na rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 roku w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U.2018r., poz. 227), które zostało uchylone z dniem 27 listopada 2025 r.; pominięciu inicjatywy dowodowej w zakresie zbadania rodzaju wykonywanej pracy przez młodocianego S.K. w przedsiębiorstwie skarżącego R. W., a także charakterystyki jego działalności w okresie realizacji praktycznej nauki zawodu ww. młodocianego pracownika.

Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko, że Skarżący nie posiada żadnego z wymienionych w § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019r. w sprawie praktycznej nauki zawodu tytułów w zawodzie monter zabudowy i robót wykończeniowych. Ustawodawca nie przewiduje innych niż wymienione kryteria. Badanie rodzaju wykonywanej pracy przez młodocianego w świetle powyższego nie jest zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja/ postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z powyższego więc wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej argumenty są trafne. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili jej wydania, w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 122 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia ze środków Funduszu Pracy. Stosownie do art. 122 ust. 8 pkt 1 tej ustawy dofinansowanie w pełnej wysokości przysługuje, jeżeli pracodawca albo osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy lub osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, a młodociany ukończył naukę zawodu i zdał właściwy egzamin. Dofinansowanie przyznaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia tych warunków (art. 122 ust. 10). Kwalifikacje instruktora określa § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. W przypadku instruktora posiadającego odpowiednie przygotowanie pedagogiczne konieczne jest ponadto spełnienie co najmniej jednego z wymagań wymienionych w § 10 ust. 4, w tym posiadanie tytułu mistrza w zawodzie, którego instruktor będzie nauczał, lub w zawodzie wchodzącym w zakres tego zawodu (§ 10 ust. 4 pkt 5). Przepisy te ustanawiają materialnoprawną przesłankę dofinansowania. Nie oznacza to jednak, że jej wykładnia może być dokonywana automatycznie i wyłącznie przez porównanie nazw zawodów albo kodów klasyfikacji rynku pracy. Rozstrzygające znaczenie ma ustalenie zakresu kwalifikacji zawodowych oraz rzeczywistego zakresu przygotowania zawodowego, z uwzględnieniem celu regulacji, którym jest zapewnienie prawidłowego i merytorycznie odpowiedniego kształcenia.

Mając powyższe na względzie należało uznać zarzut błędnej oceny kwalifikacji za zasadny w zakresie, w jakim organy utożsamiły brak identyczności nazw zawodów z brakiem kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego. Norma § 10 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia wyraźnie dopuszcza nie tylko tytuł mistrza w zawodzie, którego instruktor będzie nauczał, lecz także tytuł mistrza w zawodzie wchodzącym w zakres tego zawodu. Przepis nie wymaga zatem tożsamości nazwy kwalifikacji. Organy więc powinny były ustalić, czy zakres umiejętności objętych kwalifikacją "murarz-dekarz", uzupełnioną kursem ogólnobudowlanym oraz doświadczeniem zawodowym skarżącego, obejmuje – w całości albo w istotnej części – zadania zawodowe właściwe dla zawodu "monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie". W szczególności należało zbadać, czy faktyczny program przygotowania obejmował roboty montażowe, okładzinowe, malarskie, tapeciarskie i posadzkarskie, a także czy skarżący posiadał praktyczne doświadczenie w tych pracach. Samo stwierdzenie, że monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie jest odrębnym zawodem, nie rozstrzyga sprawy. Odrębność zawodu w klasyfikacji nie wyklucza bowiem, że inny zawód może wchodzić w jego zakres w rozumieniu § 10 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia. Wykładnia przyjęta przez organy prowadziłaby do pominięcia tej części przepisu, która odnosi się do zawodu wchodzącego w zakres zawodu nauczanego.

Również zarzut posłużenia się uchyloną klasyfikacją zawodów jest częściowo zasadny. Organy nie mogły oprzeć rozstrzygnięcia na nieobowiązującym w dniu wydania decyzji akcie prawnym. Mogły natomiast potraktować klasyfikację zawodów jako materiał pomocniczy, o ile jasno wyjaśniły, że nie stanowi ona samoistnej podstawy prawnej decyzji i nie zastępuje wykładni § 10 rozporządzenia.

W niniejszej sprawie Kolegium wskazało, że klasyfikacja służyła jedynie pomocniczemu ustaleniu zbieżności zawodów. Jednak uzasadnienie decyzji nie pozwala stwierdzić, że przeprowadzono samodzielną, merytoryczną analizę zakresu obu zawodów. Argumentacja ograniczyła się w istocie do wskazania, że zawody mają odrębne kody i należą do różnych grup średnich. Taki sposób rozumowania nie jest wystarczający, zwłaszcza że klasyfikacja zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy ma funkcję porządkującą rynek pracy, a nie stanowi kompletnego i wyłącznego wzorca oceny kwalifikacji instruktora praktycznej nauki zawodu.

W konsekwencji także zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasługuje na uwzględnienie. Organy miały obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz ocenić, na podstawie całokształtu materiału, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązek ten obejmował nie tylko analizę formalnych dokumentów, lecz także wyjaśnienie rzeczywistego zakresu szkolenia i doświadczenia skarżącego. Skarżący wskazywał na możliwość ustalenia rodzaju prac wykonywanych przez młodocianego oraz charakteru działalności przedsiębiorstwa. Okoliczności te mogły mieć znaczenie dla odpowiedzi na pytanie, czy skarżący faktycznie prowadził przygotowanie w zakresie odpowiadającym posiadanym kwalifikacjom oraz czy jego kwalifikacja mistrzowska i doświadczenie obejmowały zakres zawodu nauczanego. Organy nie przeprowadziły jednak tego postępowania ani nie wyjaśniły, dlaczego dowody te byłyby irrelewantne.

Nie można zaakceptować stanowiska Kolegium, że badanie rodzaju wykonywanej pracy było z góry zbędne, ponieważ ustawodawca przewiduje wyłącznie formalne kryteria. Norma § 10 ust. 4 pkt 5 wymaga bowiem ustalenia relacji zakresowej między zawodami, a tego nie da się rozstrzygnąć wyłącznie przez porównanie nazw i kodów.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia zasady praworządności nie jest samodzielnie decydujący, lecz pozostaje związany z opisanymi uchybieniami. Organy prawidłowo zidentyfikowały art. 122 Prawa oświatowego oraz § 10 rozporządzenia jako przepisy mające zastosowanie. Wadliwa była natomiast ich wykładnia i zastosowanie, a także niepełne ustalenie stanu faktycznego. W tym zakresie art. 6 k.p.a. został naruszony w następstwie przyjęcia podstawy rozstrzygnięcia, która nie wynikała wprost z właściwych przepisów.

Wskutek tego zasadny jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji. Organ odwoławczy powinien był ponownie rozpoznać sprawę w pełnym zakresie, a nie ograniczyć się do powtórzenia argumentacji Wójta. Skoro materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, czy kwalifikacje skarżącego obejmowały zakres nauczanego zawodu, Kolegium powinno uzupełnić postępowanie dowodowe albo uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Zaakcentować także trzeba, że zakończenie przez młodocianego nauki zawodu i zdanie egzaminu czeladniczego potwierdzają realizację istotnych elementów przygotowania zawodowego, lecz same przez się nie zastępują przesłanki posiadania kwalifikacji przez pracodawcę lub instruktora. Organy słusznie uznały, że przesłanka kwalifikacji ma charakter obligatoryjny. Nieprawidłowo jednak przyjęły, że dokumenty przedstawione przez skarżącego z góry nie mogą spełniać tego wymagania, bez zbadania zakresu kwalifikacji i faktycznego doświadczenia. W orzecznictwie podkreśla się, że wymagania kwalifikacyjne instruktora służą zapewnieniu prawidłowego toku szkolenia i odpowiedniego poziomu przygotowania zawodowego. Nie zwalniają jednak organu z obowiązku indywidualnego ustalenia zakresu kwalifikacji w konkretnej sprawie. Wymagania obejmują formalne kwalifikacje oraz odpowiedni staż pracy w konkretnym zawodzie. Powyższe wzmacnia potrzebę dokładnego ustalenia, jaki zawód i jaki zakres pracy rzeczywiście wykonywał instruktor.

Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien: 1) ustalić pełną treść i zakres kwalifikacji wynikających z dyplomu mistrzowskiego "murarz-dekarz" oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu ogólnobudowlanego; 2) ustalić doświadczenie zawodowe skarżącego, w tym rodzaj i okres wykonywania prac; 3) ustalić rzeczywisty program i zakres przygotowania zawodowego młodocianego; 4) porównać zakres tych prac z zadaniami zawodowymi przypisanymi zawodowi "monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie"; 5) w razie potrzeby zasięgnąć informacji właściwej izby rzemieślniczej, organu oświatowego albo innego wyspecjalizowanego podmiotu co do zakresu kwalifikacji i programu kształcenia; 6) dokonać oceny całego materiału zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz przedstawić w uzasadnieniu logiczne i wyczerpujące wyjaśnienie, czy zachodzi relacja "wchodzenia w zakres zawodu" w rozumieniu § 10 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia.

W konsekwencji więc należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 122 ust. 8 i 10 Prawa oświatowego w związku z § 10 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący relacji między kwalifikacjami skarżącego a zakresem zawodu, w którym prowadzone było przygotowanie zawodowe.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.