Kierowca kwestionował wpis 15 punktów karnych. Organy związane informacją Policji

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 8 maja 2026 r. sygn. akt: SKO.UP/4121/26/2026, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – R. K. od decyzji Starosty Miechowskiego z dnia 12 listopada 2025 r., nr KTID.PJIK.5430.16.23.2025.RJ o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego działając na podstawie art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzje te zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł jak powyżej. W uzasadnieniu organ wskazał na treść wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 17/10/2025 r. nr AR-5380/IV/1798/25 o sprawdzenie skarżącemu kwalifikacji do kierowania pojazdami. Wniosek uzasadniono faktem przekroczenia 24 pkt karnych. Powołano m.in. art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328).

Od powyższej decyzji odwołanie wniesiono w ustawowym terminie. Skarżący wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie m.in.:

- art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 ukp, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na fakt, iż skarżący nie przekroczył 24 pkt karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego;

- art. 10 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

- art. 7 w z zw. z art. 77 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Wniesiono o uchylenie w całości decyzji lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało, że obowiązujący w dniu wydania niniejszego rozstrzygnięcia art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328) wyraźnie wskazuje, iż do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 pkt. 1 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.

Organ administracji nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Mianowicie to Policja, jako podmiot uprawniony do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów, jest władna do korygowania tych punktów. Organy administracji, wydające decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie mają kompetencji do korygowania liczby punktów. Są one związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Ilość punktów karnych może być natomiast kwestionowana w odrębnym postępowaniu. Dlatego też w kontrolowanej sprawie organ nie jest uprawniony do ustalania, czy liczba punktów podana w zawiadomieniu przez komendanta Policji została ustalona prawidłowo, a tym bardziej do obniżania liczby punktów.

W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący w okresie od 26.06.2023 r. do 2.04.2025 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, uzyskując tym samym 25 punktów karnych - dowód w aktach sprawy (k. nr 42), zatem mając na uwadze powyższe należało orzec jak we wstępie.

W ramach kontroli instancyjnej, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji i wskazało, iż zasadne jest utrzymanie w/w decyzji w mocy, gdyż zaskarżona decyzja jest w ocenie Kolegium prawidłowa. Stanowisko organu I instancji znajduje uzasadnienie prawne i faktyczne. Decyzja organu I instancji została podjęta po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania. Kolegium podało, iż niepodjęcie powyższych czynności i nie poddanie się określonemu obowiązkowi spowoduje wydanie przez organ I instancji decyzji o cofnięciu posiadanych uprawnień w zakresie prawa jazdy.

Na zakończenie organ wyjaśnił, iż przedmiotowa decyzja wydana została w dniu 12.11.2025 r., natomiast wniosek m.in. o przedłużenie terminu, co do wypowiedzenia się ws. zebranych dowodów w sprawie wpłynął do organu w dniu 14.11.2025 r., zatem zarzut braku czynnego udziału w postępowaniu etc. przy prawidłowym wszczęciu postępowania (wraz z pouczeniem o możliwości wypowiedzenia się), które Strona odebrała w dniu 31.10.2025 r. należy uznać za bezzasadny.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącego – R. K. Zaskarżonej decyzji zarzucił on:

naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez całkowitą rezygnację z wyjaśnienia okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, polegającą na przyjęciu bez jakiejkolwiek weryfikacji informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji o przekroczeniu przez skarżącego 24 punktów karnych;

naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego realnego prawa do czynnego udziału w postępowaniu, zignorowanie jego pisma z dnia 21 listopada 2025 roku oraz zawartych tam wniosków dowodowych;

naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezkrytyczne utrzymanie decyzji organu I instancji mimo istnienia istotnych wad postępowania dowodowego;

naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie ziściła się materialnoprawna przesłanka skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, pomimo niewykazania, iż skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych w sposób skutkujący powstaniem obowiązku wydania decyzji;

naruszenie art. 8 oraz art. 11 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Organ odwoławczy sytuacji, w której organ administracji wydaje decyzję wyłącznie w oparciu o informację Policji, mimo przedstawienia przez skarżącego konkretnych argumentów świadczących o możliwej wadliwości wpisu do ewidencji;

naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie odnosi się do zasadniczych zarzutów odwołania, a to w szczególności w zakresie podstawy związania organu administracyjnego przekazanymi mu przez Policję informacjami;

naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej prawidłowości, polegający na niewskazaniu podstawy prawnej przyjęcia, że organ administracji pozostaje bezwzględnie związany informacją przekazaną przez Policję, niewyjaśnieniu toku rozumowania prowadzącego do takiego wniosku oraz nierozpoznaniu i nie odniesieniu się do istotnych zarzutów odwołania dotyczących aktualności i prawidłowości wpisu punktów karnych stanowiących podstawę wydania decyzji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty Miechowskiego.

W ocenie skarżącego kluczowym błędem organu jest utożsamienie związania organu informacją Policji z całkowitym zakazem badania czy przesłanki wydania decyzji rzeczywiście istnieją. Zważyć należy, iż skarżący od początku postępowania wskazywał, że wyrok nakazowy, którego konsekwencją było nałożenie na niego 15 punktów karnych został doręczony na nieprawidłowy adres, a w sprawie podjęto czynności zmierzające do przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Co więcej, skarżący podniósł, iż istniały poważne - obiektywne, podstawy do przyjęcia, że wpis punktów karnych nie jest ostateczny. Okoliczności te zostały szczegółowo opisane w odwołaniu, jednakże Organ nie podjął żadnych działań zmierzających do zweryfikowania stanowiska skarżącego w szczególności - pomimo złożenia stosownego wniosku, nie zwrócił się do Sądu Rejonowego o udostępnienie akt postępowania. Nadto Organ nie zwrócił się do Policji o przekazanie aktualnej informacji dotyczącej ilości punktów karnych skarżącego jak również nie ustalił czy postępowanie wykroczeniowe zostało prawomocnie zakończone.

Skarżący podniósł, iż pismem z dnia 21 listopada 2025 roku przedstawił Staroście Miechowskiemu swoje stanowisko, a także jego zastrzeżenia co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący wskazał w szczególności, iż wedle jego wiedzy punkty karne wynikające ze zdarzenia z dnia 26 listopada 2024 roku opisanego we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie nie zostały prawomocnie nałożone na skarżącego, zaś w sprawie toczyć może się postępowanie przed Sądem karnym. Skarżący podkreślił, iż toczące się przeciwko niemu postępowanie mogło nie zostać zakończone prawomocnie, a co za tym idzie limit 24 punktów karnych uzasadniających skierowanie skarżącego na reedukacyjny egzamin państwowy mógł nie zostać przez niego osiągnięty. Skarżący zawnioskował ponadto o zwrócenie się przez Starostę do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z zapytaniem w przedmiocie okoliczności potencjalnego nałożenia na niego 15 punktów karnych tytułem zdarzenia z dnia 26 listopada 2024 roku, a także ewentualnych postępowań sądowych toczących się przeciwko niemu oraz ich zaawansowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 maja 2026 r. sygn. akt: SKO.UP/4121/26/2026 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Miechowskiego z dnia 12 listopada 2025 r., nr KTID.PJIK.5430.16.23.2025.RJ o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2021 poz. 2328 ze zm.).

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że podstawą wydania decyzji o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie. Wniosek ten został uzasadniony tym, że skarżący

od 26.06.2023 r. do 2.04.2025 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 25 punktów karnych tj.:

1) 26.06.2023 r., S., S., K., Samochód Osobowy, E07, Przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 21 do 25 km/h, Punkty: 5.

2) 24.10.2023 r., O., O., 94, Samochód Osobowy, E09, Przekroczenie dopuszcza prędkości od 11 do 15 km/h, Punkty: 2.

3) 26.11.2024 r., K. - Obszar Wiejski, W., Samochód Osobowy, H11 Naruszenie zakazu wjeżdżania na przejeździe kolejowym za sygnalizator przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym lub dwóch na przemian migających sygnałach czerwonych, lub za inne urządzenie nadające te sygnały, Punkty: 15.

4) 02.04.2025 r., M., M., M., Samochód Osobowy, E08. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 16 do 20 km/h, Punkty: 3.

Zgodnie z art. 18 pkt 1 wyżej powoływanej ustawy zmieniającej p.r.d. do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Przepis ten wszedł w życie w dniu 17 września 2022 r. (art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej) czyli miał zastosowanie do niniejszej sprawy.

Jednocześnie w myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi oraz motorowerami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym oraz motorowerem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji.

W myśl, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957 ze zm.), do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 98, art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 103 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zakresie przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, oraz art. 124 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się.

Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. określa, że minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.

Komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych został ogłoszony w dniu 2 czerwca 2026 r. i określił termin wdrożenia rozwiązań technicznych na dzień 4 września 2026 r. Z powyższego wynika, że organ I instancji właściwy był do wydania decyzji na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej.

Przepis ten jest tak skonstruowany, iż wydawana na jego podstawie decyzja administracyjna ma charakter związany ("starosta wydaje decyzję"), a zatem organom nie przysługuje w tym zakresie uznanie. Jeżeli zatem w sprawie wystąpi przesłanka wskazana w tym przepisie, organ ma obowiązek wydać decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów, jeżeli wniosek w tym względzie złoży komendant wojewódzki Policji.

Jedyną okolicznością faktyczną, na podstawie której organ stwierdza wystąpienie przesłanki do wydania wskazanej decyzji jest przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i wniosek organu Policji o skierowanie kierowcy na egzamin.

Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji skarżącego, organy administracji nie mają bowiem kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy (skarżącemu) ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Tylko Komendant jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń. Informacja Policji w tej sprawie ma walor dokumentu urzędowego. W sytuacji, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., II GSK 433/21, wyrok NSA z dnia 12 marca 2026 r., II GSK 2117/22).

Należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Takim dokumentem jest wniosek z dnia 17 października 2025 r.

Powyższe prowadzi do wniosku, że organy administracji obu instancji związane były informacją Policji co do liczby punktów karnych zgromadzonych przez skarżącego. Natomiast konsekwencją przekroczenia liczby 24 punktów karnych jest obligatoryjne skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Dlatego zdaniem Sądu wszystkie zarzuty i wnioski skargi dotyczące weryfikacji stanu rejestrowego w niniejszym postępowaniu są niezasadne. Należy dodać, że skarżący nie jest pozbawiony możliwości ochrony prawnej. Wysokość wpisu punktów karnych w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowania w odrębnym postępowaniu. Zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podlega wówczas pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w sprawie ustalenia liczby punktów karnych (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13, CBOSA).

W orzecznictwie przyjmuje się, że strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r., I OSK 1087/05, wyrok NSA z dnia 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2023 r., II GSK 474/22). Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach.

Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jak również naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Dla stwierdzenia legalności zaskarżonej decyzji nieistotnym był fakt, że wedle wiedzy skarżącego punkty karne wynikające ze zdarzenia z dnia 26 listopada 2024 r., opisanego we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie nie zostały prawomocnie nałożone na skarżącego, zaś w sprawie toczyć może się postępowanie przed Sądem karnym, gdyż dopiero wydanie postanowienia o uchyleniu prawomocnego mandatu karego nałożonego na skarżącego za wykroczenie drogowe stanowiącego podstawę wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy i utrata waloru prawomocności mandatu karnego miałoby znaczenie w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę jako bezzasadną (art. 151 p.p.s.a.).