- Sygnatura akt
- III SA/Łd 468/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono decyzję I i II instancji
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Laptopy z DDR4 zamiast DDR5 w przetargu. Sąd uchylił zwrot 88 tys. zł dofinansowania
Przejdź do orzeczenia, 32 min czytania
Spór
Spółka K. z o.o. kwestionowała decyzje organów, które nałożyły na nią korektę finansową 25 proc. za wybór oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia w projekcie wdrożenia technologii BIM. Organy żądały zwrotu 88 482,29 zł wraz z odsetkami.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że wybrany wykonawca zaoferował i dostarczył laptopy z pamięcią 16 GB DDR4, podczas gdy zapytanie wymagało DDR5. Według sądu wydatek na zamówienie określone w ofercie podlegającej odrzuceniu został sfinansowany z budżetu UE.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Łodzi i zasądził od organu na rzecz spółki 1770 zł kosztów postępowania.
Dlaczego
Organy nieprawidłowo przyjęły, że szkoda ma charakter potencjalny i rozproszony, podczas gdy wydatek na zamówienie z niezgodnej oferty był wymierny. Wobec tego korekty nie można było obliczać metodą wskaźnikową, a organ powinien zastosować metodę dyferencyjną z uwzględnieniem zasady proporcjonalności.
Dla firm
Jeśli wybrana oferta nie spełnia parametrów z zapytania ofertowego, a wydatek został sfinansowany ze środków unijnych, wysokość korekty należy ustalić metodą dyferencyjną, a nie wskaźnikową.
Więcej o sprawie
Zapytanie ofertowe wymagało 16 GB pamięci DDR5 z korekcją ECC, a wybrana oferta na trzy laptopy przewidywała DDR4. Sąd uznał, że szkoda w budżecie UE miała charakter realny, a nie potencjalny.
Wartość umowy z wybranym wykonawcą wynosiła 505 968 zł netto, a spór dotyczył parametrów pamięci w laptopach.
Sfinansowanie z budżetu UE wydatku niekwalifikowanego w postaci zamówienia określonego w ofercie, która powinna podlegać odrzuceniu ma bowiem jak najbardziej realny i wymierny charakter.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Sygnatura
- III SA/Łd 468/26
Treść orzeczenia około 32 minuty czytania
Dnia 17 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Protokolant Starszy asystent sędziego Agata Zarychta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2026 roku sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 21 kwietnia 2026 roku nr 8/2026/PR w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Łodzi z dnia 16 czerwca 2025 roku nr 2/2025; 2. zasądza od Zarządu Województwa Łódzkiego na rzecz strony skarżącej K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 1770,00 (tysiąc siedemset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 21 kwietnia 2026 r. Zarząd Województwa Łódzkiego utrzymał w mocy decyzję Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Łodzi z 16 czerwca 2025 r. określającą K. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę do zwrotu, z tytułu wypłaconego dofinansowania w wysokości 88 482,29 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Województwo Łódzkie, w imieniu którego działało Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Łodzi (dalej COP) będące Instytucją Pośredniczącą w ramach RPO WŁ na lata 2014-2020, na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie projektu nr RPLD.02.03.01-10-0302/23-00 z 30 października 2023 r., przyznało spółce K. dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 558 888,60 zł na realizację projektu pn. "Wdrożenie technologii BIM w proces projektowania architektoniczno-konstrukcyjnego". Zgodnie z umową o dofinansowanie projekt miał być realizowany w okresie od 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.
W toku realizacji powyższego projektu, w związku z weryfikacją wniosku o płatność nr RPLD.02.03.01-10-0302/23-002 COP w Łodzi ustaliło, że postępowanie o udzielenie zamówienia na dostawę, wdrożenie i uruchomienie kompletnego systemu narzędzi oraz oprogramowania niezbędnego do realizacji Projektu "Wdrożenie technologii BIM w proces projektowania architektoniczno-konstrukcyjnego", zostało wszczęte 15 listopada 2023 r., natomiast termin składania ofert wyznaczono na dzień 24 listopada 2023 r., na godz. 18.00. Kryteriami oceny ofert były: cena netto - 80% oraz okres wsparcia Help desk (powyżej 36 miesięcy) - 20%. Do zamawiającego wpłynęły dwie oferty:
A. Sp. z o.o. Sp. k. z ceną netto w wysokości 505 968,00 zł i okresem wsparcia Help desk - 36 miesięcy,
A1 Sp. z o.o. z ceną 507 020,71 zł i okresem wsparcia Help desk - 36 miesięcy.
Jako najkorzystniejsza została wybrana oferta złożona przez A. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. i 29 listopada 2023 r. podpisana została z tym podmiotem umowa nr 1/2023 na kwotę 505 968,00 zł netto.
Pismem z 17 lipca 2024 r. Instytucja Pośrednicząca poinformowała beneficjenta o stwierdzonym naruszeniu postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności (Rozdział 6.5.2 pkt 5 oraz pkt 11 lit. b), poprzez użycie nazwy własnej systemu operacyjnego dla tabletu i dokonanie wyboru oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia oraz o nałożeniu korekty finansowej w wysokości 25% na wydatki wynikające z umowy nr 1/2023 z 29 listopada 2023 r., zawartej z firmą A. Sp. z o.o. Sp. k.
Beneficjent w piśmie z 9 sierpnia 2024 r. złożył zastrzeżenia do wyniku weryfikacji ww. wniosku o płatność. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego użycia nazwy własnej Android wskazał, że w opublikowanym opisie przedmiotu zamówienia zdefiniował system operacyjny, który jest kompatybilny z wykorzystywanymi w ramach realizowanego projektu aplikacjami chmurowymi (DOCS), służącymi do koordynacji modeli BIM na budowie. W przypadku dostawy sprzętu z innym systemem operacyjnym, nie współpracowałby on z posiadanym oprogramowaniem i tablet nie nadawałby się do użytku. W odniesieniu do pamięci operacyjnej zastosowanej w laptopach do spotkań biznesowych online na budowie oraz koordynacji modeli podkreślił, że sporny opis DDR4 zamiast DDR5 nie determinuje niższej wydajności oraz że po dokonanej weryfikacji przed wyborem oferty, różnice w tym zakresie można było oszacować na poziomie błędu statystycznego. Dodatkowo, opis DDR4 zamiast DDR5 odnosi się w tym przypadku do nieistotnej cechy fizycznej układów pamięci, tj. do typu zastosowanego interfejsu gniazda pamięci. Powołana cecha nie ma bezpośredniego wpływu na wymaganą w zamówieniu wydajność laptopów. Różnica wydajności pomiędzy wskazanymi pamięciami RAM w wymiarze funkcjonalnym do celów wskazanych we wniosku o dofinansowanie jest znikoma. Zdaniem beneficjenta wykorzystanie wyższego standardu DDR5 stanowiłoby wybór sprzętu posiadającego nadmierne cechy znacznie przekraczające aktualne potrzeby.
Instytucja Pośrednicząca w piśmie z 23 sierpnia 2024 r. uznała argumenty beneficjenta za bezzasadne i podtrzymała swoje stanowisko co do wystąpienia nieprawidłowości.
Pismem z 28 sierpnia 2024 r., Instytucja Pośrednicząca poinformowała spółkę, że z uwagi na fakt, iż objęte korektą faktury zostały opłacone środkami pochodzącymi częściowo z zaliczki, kwota nieprawidłowo wydatkowanej zaliczki wynosi 88 482,29 (kwota nienależnego dofinansowania). Kwota ta stanowi różnicę pomiędzy łączną kwotą nałożonej korekty (105 949,96 zł), a wnioskowaną kwotą refundacji wskazaną we wniosku o płatność nr RPLD.02.03.01-10-0302/23-002/01 (17 467,67 zł).
Kolejnym pismem z 25 września 2024 r. COP w Łodzi wezwało spółkę do zwrotu, w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania, kwoty 88 482,29 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od 5 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty.
Beneficjent, w piśmie z 19 października 2024 r., wniósł o reasumpcję stanowiska przez Instytucję Pośredniczącą.
Z uwagi na fakt, że beneficjent nie zastosował się do wezwania do zwrotu środków, zawiadomieniem z 29 stycznia 2025 r., COP poinformowało beneficjenta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji określającej spółce kwotę przypadającą do zwrotu, w związku z realizacją projektu o nazwie "Wdrożenie technologii BIM w proces projektowania architektoniczno-konstrukcyjnego".
Decyzją z 16 czerwca 2025 r. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Łodzi określiło spółce kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 88 482,29 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Organ uznał, że w wyniku analizy postępowania dotyczącego udzielenia zamówienia pn. Dostawa, wdrożenie i uruchomienie kompletnego systemu narzędzi oraz oprogramowania niezbędnego do realizacji Projektu "Wdrożenie technologii BIM w proces projektowania architektoniczno-konstrukcyjnego", stwierdzono nieprawidłowości skutkujące nałożeniem korekty finansowej polegające na:
zastosowaniu w opisie przedmiotu zamówienia znaków towarowych, co doprowadziło do naruszenia Sekcji 6.5.2 pkt 5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Stwierdzona nieprawidłowość skutkuje nałożeniem korekty finansowej w wysokości 10% wydatków kwalifikowalnych w oparciu o poz. 11 załącznika do rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych,
wyborze oferty podlegającej odrzuceniu, co doprowadziło do naruszenia Sekcji 6.5.2 pkt 11 lit. b Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Powyższa nieprawidłowość skutkuje nałożeniem korekty finansowej w wysokości 25% wydatków kwalifikowalnych, w oparciu o poz. 14 załącznika do rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych.
W konsekwencji, na podstawie § 9 rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych, w związku ze stwierdzeniem w ramach jednego zamówienia kilku nieprawidłowości, zastosowano jedną korektę finansową o najwyższej wartości, tj. 25%.
30 czerwca 2025 r. beneficjent wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013, poprzez przyjęcie, że wskutek wskazania przez beneficjenta w opisie przedmiotu zamówienia systemu operacyjnego Android 12, bez naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, co skutkowało wystąpieniem nieprawidłowości, podczas gdy nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia procedur, które spowodowały lub mogłyby spowodować szkodę w budżecie ogólnym,
b) § 4 rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ I instancji był w stanie precyzyjnie ustalić kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo w związku z nieprawidłowością dotyczącą niezgodności oferty wybranej w postępowaniu, która odpowiadała wartości zakupionych laptopów;
2. naruszenie przepisów postępowania, które skutkowało niewłaściwą oceną prawną
zaistniałego stanu faktycznego i przez to miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę poprzez brak zbadania zasadności i racjonalności rozwiązań zastosowanych w opisie przedmiotu zamówienia, tj. wskazania systemu Android 12 oraz uznanie, że doszło do wystąpienia nieprawidłowości, podczas gdy działania beneficjenta nie miały i nie mogły mieć szkodliwego wpływu na budżet Unii Europejskiej, a sposób sporządzenia dokumentacji postępowania był uzasadniony potrzebami zamawiającego,
art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zmierzających do załatwienia sprawy, tj. brak jakichkolwiek działań celem ustalenia rzeczywistej wysokości szkody w sytuacji, gdy organ I instancji mógł zastosować metodę dyferencyjną w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości,
c) art. 7a i art. 81 a k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie przez organ I instancji, a w konsekwencji wyliczenie korekty w oparciu o bardziej rygorystyczną dla beneficjenta metodę wskaźnikową, podczas gdy w sprawie powinna zostać zastosowana metoda dyferencyjna.
Beneficjent w odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.
Przywołaną na wstępie decyzją z 21 kwietnia 2026 r. Zarząd Województwa Łódzkiego utrzymał w mocy decyzję COP w Łodzi z 16 czerwca 2025 r. określającą spółce kwotę przypadającą do zwrotu.
Organ odwoławczy podniósł, iż istotą problemu w przedmiotowej sprawie jest kwestia uznania przez Instytucję Pośredniczącą, wbrew stanowisku strony, że beneficjent naruszył postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz postanowienia umowy o dofinansowanie projektu z dniu 30 października 2023 r., a tym samym, że doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013, co skutkowało nałożeniem na niego korekty finansowej.
Odnośnie zastosowania w opisie przedmiotu zamówienia znaków towarowych Zarząd Województwa zgodził się z organem I instancji, że opis ten narusza postanowienia Sekcji 6.5.2 pkt 5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności zgodnie z którymi jeżeli nie uzasadnia tego przedmiot zamówienia, opis przedmiotu zamówienia nie może zawierać odniesień do znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów. W wyjątkowych przypadkach dopuszcza się stosowanie takich odniesień, jeżeli niemożliwe jest opisanie przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób zgodnie ze zdaniem pierwszym. Takim odniesieniom muszą towarzyszyć słowa "lub równoważne". W ramach przeprowadzonego przez beneficjenta postępowania zamawiający nie uzasadnił w dokumentach zamówienia przyczyn zastosowania nazwy własnej systemu operacyjnego wymaganego dla tabletu do koordynacji modeli stworzonych w BIM na budowie. Ani zapytanie ofertowe, ani też inne dokumenty zamówienia, nie wskazywały powodu, dla którego zamawiający uznał, że przedmiot zamówienia jest na tyle specyficzny, że wymaga posiadania przez tablet konkretnego systemu operacyjnego. W dokumentach zamówienia nie wskazano także, że system operacyjny zamawianego tabletu powinien być kompatybilny z systemami i urządzeniami wykorzystywanymi przez zamawiającego. Organ odwoławczy wskazał, że to na zamawiającym ciąży obowiązek prawidłowego opisu przedmiotu zamówienia, a w przedmiotowej sprawie ciążył na nim także obowiązek odpowiedniego uzasadnienia wykorzystania w opisie przedmiotu zamówienia nazwy własnej systemu operacyjnego tabletu.
Jednak organ odwoławczy wskazał, że rację ma strona wywodząc w odwołaniu, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do powstania szkody w budżecie UE. W przedmiotowej sprawie nie doszło do ograniczenia konkurencyjności w stopniu, który umożliwiałby stwierdzenie wystąpienia, choćby potencjalnej, szkody w budżecie UE. Rację ma także beneficjent wskazując w odwołaniu, że wachlarz marek i modeli tabletów z systemem operacyjnym Android jest bardzo szeroki. Stwierdzone naruszenie Wytycznych w zakresie kwalifikowalności nie miało żadnego wpływu na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Strona podniosła, że system Android to jeden z najpopularniejszych systemów operacyjnych na telefon czy tablet. Stanowcza większość urządzeń mobilnych posiada taki system operacyjny. Nie sposób zatem uznać, że mogło realnie dojść do naruszenia konkurencji, ponieważ każdy mógł złożyć ofertę w przeprowadzonym przez beneficjenta postępowaniu o udzielenie zamówienia. Dodatkowo beneficjent oświadczył, że tablety z systemem operacyjnym Android są o wiele tańsze od tabletów konkurencji. Jeśli więc nawet w postępowaniu o udzielenie zamówienia zostałaby złożona oferta na tablet z systemem operacyjnym iOS, to taka oferta i tak nie zostałaby wybrana bowiem tablety te są znacznie droższe od tabletów z systemem operacyjnym Android. W przeprowadzonym przez Beneficjenta postępowaniu o udzielenie zamówienia kryterium oceny ofert stanowiła wyłącznie cena. Złożenie oferty z systemem innym niż Android byłoby zatem zdaniem strony nieprawdopodobne, a wybór takiej oferty jako najkorzystniejszej niemożliwy. Powyższe oznacza, że oferowanie tabletu z systemem iOS byłoby skrajnie nieopłacalne.
Organ odwoławczy uznał, że pomimo stwierdzonego naruszenia Sekcji 6.5.2 pkt 5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, działanie strony nie doprowadziło do wystąpienia, choćby potencjalnej, szkody w budżecie UE. Wykazane przez COP w Łodzi naruszenie nie mogło mieć wpływu na wynik postępowania. Nawet gdyby uznać, że doszło do jakiegokolwiek ograniczenia konkurencji, to odnosiłoby się ono jedynie do producentów tabletów, nie zaś do wykonawców zdolnych do wzięcia udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do ograniczenia kręgu wykonawców zdolnych do zaoferowania produktu spełniającego wymagania zamawiającego. Powyższe powoduje, że stwierdzone przez organ I instancji naruszenie postanowień Sekcji 6.5.2 pkt 5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności należy uznać za uchybienie formalne, które nie skutkuje koniecznością nałożenia korekty finansowej udzielonego dofinansowania.
Zarząd Województwa podtrzymał natomiast ustalenia zawarte w decyzji organu I instancji, że beneficjent dokonał wyboru oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia, co doprowadziło do naruszenia postanowień Sekcji 6.5.2. pkt 11 lit. b Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.
Jak ustalono beneficjent dokonał wyboru oferty, której parametry techniczne dla laptopów do spotkań koordynacyjnych na budowie online oraz koordynacji modeli były niezgodnie z wymogami zawartymi w zapytaniu ofertowym w zakresie pamięci RAM, określonej przez niego na poziomie 16GB (1x16GB) DDR5 5200 ze sprzętową korekcją błędów ECC. Z treści Załącznika nr 5 pn. "Pełna oferta handlowa z opisem zastosowanych rozwiązań oraz szczegółowych parametrów oferowanego sprzętu", złożonego przez A. Sp. z o.o. Sp. k. wraz z formularzem ofertowym wynika, że zaoferowane przez Wykonawcę 3 sztuki laptopów zostały wyposażone w pamięć RAM 16 GB DDR4.
Organ odwoławczy wskazał, że gdy treść oferty nie odpowiada warunkom określonym w opisie przedmiotu zamówienia, to oferta taka podlega odrzuceniu. Podstawą do odrzucenia oferty jest nie tylko niezgodność złożonej oferty z zasadami określonymi w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, ale także jej niezgodność z wymogami określonymi przez zamawiającego w zapytaniu ofertowym. Organ odwoławczy wskazał, że zamawiający, poprzez opis przedmiotu zamówienia, określa rodzaj świadczenia, jakiego oczekuje po zawarciu umowy z wybranym wykonawcą. Wobec tego porównanie zaoferowanego przez wykonawcę świadczenia lub produktu z opisem przedmiotu zamówienia, sposobem i terminem jego realizacji wymaganymi przez zamawiającego, przesądza o tym, czy treść złożonej oferty odpowiada treści OPZ. Oferta złożona przez A. Sp. z o.o. Sp. k. nie była zgodna ze wszystkimi wymaganiami zamawiającego zawartymi w zapytaniu ofertowym. Oferta wybrana przez zamawiającego jako najkorzystniejsza dotyczyła dostawy m.in. laptopów wyposażonych w inny rodzaj pamięci operacyjnej niż ta, której wymagał zamawiający. Powołana okoliczność doprowadziła do naruszenia przez zamawiającego Sekcji 6.5.2 pkt 11 lit. b Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, poprzez wybór oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia. Instytucja Pośrednicząca prawidłowo uznała, że to beneficjent określił w dokumentacji przetargowej minimalne parametry, jakie powinien spełniać przedmiot zamówienia, a następnie przyjął do oceny i wyłonił do realizacji ofertę, która przedstawiała odmienne parametry od wymaganych w dokumentacji zamówienia. Naruszenie przez beneficjenta Wytycznych w zakresie kwalifikowalności spowodowało w konsekwencji naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, w szczególności § 11 ust. 3 umowy. W związku z powyższym organ odwoławczy, podobnie jak uczyniono to w decyzji I instancji, stwierdził wystąpienie nieprawidłowości polegającej na naruszeniu procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z UE, w związku z realizacją przez spółkę projektu dofinansowanego ze środków UE. Naruszenie to skutkowało wystąpieniem szkody potencjalnej w budżecie UE. Potencjalną szkodą w rozpoznawanym przypadku jest różnica między wartością wybranej oferty, a wartością oferty, która mogła być złożona i wybrana jako oferta najkorzystniejsza w przypadku, gdyby zamawiający przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia bez naruszenia postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.
Stwierdzone uchybienie słusznie zakwalifikowane zostało przez organ I instancji jako nieprawidłowość, skutkująca koniecznością nałożenia korekty finansowej udzielonego dofinansowania. Organ I instancji słusznie zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako nieprawidłowość indywidualną ujętą w pozycji 14 tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych. W przypadku stwierdzenia opisanej nieprawidłowości należy zastosować stawkę procentową korekty finansowej w wysokości 25%. Ponieważ w przedmiotowej sprawie ustalenie konkretnego rozmiaru szkody okazało się niemożliwe, dlatego też korekta finansowa została wyliczona w oparciu o 25% wskaźnik.
Organ odwoławczy dodał, że w rozpoznawanej sprawie nie ma możliwości zastosowania metody dyferencyjnej, gdyż w przeprowadzonym przez beneficjenta postępowaniu o udzielenie zamówienia wybrana została oferta z najniższą ceną, a ponadto istnieje duże prawdopodobieństwo, że druga ze złożonych w ww. postępowaniu ofert również podlegałaby odrzuceniu, z uwagi na niezgodność z opisem przedmiotu zamówienia (zaoferowany przez drugiego oferenta –A1 Sp. z o.o. - model laptopa do spotkań z klientami w celu prezentacji projektów, ich wizualizacji oraz prezentacji w wirtualnej rzeczywistości za pomocą gogli VR, tj. HP Zbook Studio G10, w wersji podstawowej ma 8GB pamięci karty graficznej, podczas gdy Zamawiający wymagał laptopa z kartą graficzną minimum 12GB VRAM). Istnieje zatem możliwość, że po odrzuceniu oferty złożonej przez A. Sp. z o.o., zamawiający musiałby odrzucić także drugą ze złożonych w postępowaniu ofert, złożoną przez A1 Sp. z o.o., co z kolei spowodowałoby konieczność unieważnienia całego postępowania o udzielenie zamówienia oraz przeprowadzenia na nowo procedury wyboru wykonawcy. Niewykluczone także, że w nowym postępowaniu o udzielenie zamówienia mogłyby wpłynąć oferty z niższą ceną. Z tego też powodu organ odwoławczy uznaje, że skutki stwierdzonej nieprawidłowości są rozproszone, trudne do oszacowana, nie ma bowiem faktycznej możliwości porównania oferty złożonej i wybranej w postępowaniu o udzielenie zamówienia z ofertami potencjalnymi, które mogliby złożyć inni oferenci. Nie sposób zatem wycenić, o ile korzystniejsze i niższe mogłyby być oferty wykonawców konkurencyjnych, którzy mogliby przystąpić do postępowania o udzielenie zamówienia, gdyby beneficjent dochował obowiązujących procedur. Dlatego wysokość korekty finansowej powinna zostać wyliczona metodą wskaźnikową.
Organ odwoławczy podkreślił, że nie ma racji strona uznając, że skoro niezgodność z opisem przedmiotu zamówienia dotyczyła wyłącznie dwóch sztuk laptopów o wartości 6.620 zł netto, to organ powinien określić wysokość korekty jako równowartość tego kosztu. Ustalając wysokość korekty finansowej w związku ze stwierdzonym naruszeniem, polegającym na dokonaniu wyboru oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia, należy bowiem wziąć pod uwagę, że nie da się określić ilu potencjalnych oferentów odstąpiło od złożenia ofert uznając, że w zakresie ww. laptopów nie są w stanie spełnić wymagań określonych w zapytaniu ofertowym. Takie oferty potencjalnie mogłyby być niższe, nie tylko w zakresie laptopów. Zdaniem organu II instancji istniało realne ryzyko, że potencjalni oferenci dysponujący sprzętem o innych parametrach pamięci RAM odstąpili od składania ofert, mając świadomość tego, że nie są w stanie spełnić określonych przez zamawiającego wymagań i dostarczyć urządzeń o wymaganych parametrach.
Końcowo organ odwoławczy za bezzasadne uznał zarzuty strony dotyczące naruszenia przez Instytucję Pośredniczącą przepisów postępowania.
K. Sp. z o.o., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na powyższą decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) naruszenie art. 207 ust. 9 u.f.p. w zw. z art. 60 pkt 6 u.f.p. w zw. z art. 67 u.f.p w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p. poprzez nieprawidłowe wskazanie okresu, przez który naliczane są odsetki jak dla zaległości podatkowych od kwoty podlegającej zwrotowi, tj. nieprzerwanie od dnia przekazania środków przez Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie wniosku o płatność nr RPLD.02.03.01-10-0302/23-01, tj. od dnia 5 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty;
b) § 4 rozporządzenie w sprawie korekt poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ był w stanie precyzyjnie ustalić kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo w związku z nieprawidłowością dotyczącą niezgodności oferty wybranej w postępowaniu, która to wysokość wydatków poniesionych nieprawidłowo odpowiadała wartości zakupionych laptopów i w rezultacie zasadnym było zastosowanie metody dyferencyjnej, a nie wskaźnikowej, co jednocześnie stanowiło naruszenie art. 144 ust. 2 Rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez nałożenie korekty finansowej, a w rezultacie zażądanie zwrotu kwoty nieproporcjonalnie wysokiej w stosunku do stwierdzonej nieprawidłowości;
c) art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez brak wykazania, w tym wyjaśnienia, na czym polegaj ferowana przez organ szkoda potencjalna w wyniku zarzucanej przez organ nieprawidłowości, a ponadto przez błędną wykładnię ww. przepisu polegającą na uznaniu, że działanie skarżącego miało szkodliwy wpływ na budżet UE, skutkującą przyjęciem, iż wystąpiła nieprawidłowość uzasadniająca nałożenie na skarżącego korekty finansowej i orzeczenia obowiązku zwrotu środków;
II. naruszenie przepisów postępowania, które skutkowało niewłaściwą oceną prawną
zaistniałego stanu faktycznego i przez to miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 7a i art. 81 a k.p.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przez organ II instancji, w konsekwencji wyliczenie korekty i w rezultacie kwoty podlegającej zwrotowi, w oparciu o bardziej rygorystyczną dla beneficjenta a jednocześnie "wygodniejszą" dla organu metodę wskaźnikową, podczas gdy w sprawie powinna zostać zastosowana metoda dyferencyjna a to z uwagi na potencjalne wątpliwości co do zastosowania właściwej metody i spór co do
wysokości rzeczywistej i wyliczalnej (a nie potencjalnej) szkody w budżecie unijnym.
W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Łódzkiego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiot kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie stanowiła decyzja Zarządu Województwa Łódzkiego z 21 kwietnia 2026 roku utrzymująca w mocy decyzję COP w Łodzi z 16 czerwca 2025 r. określającą skarżącej kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu w wysokości 88.482,29 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych w związku z nieprawidłowością powstała przy realizacji projektu o nazwie "Wdrożenie technologii BIM w proces projektowania architektoniczno-konstrukcyjnego".
Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 7, 8 i 9a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) - dalej: "ustawa wdrożeniowa" do zadań instytucji zarządzającej którą w rozpatrywanej sprawie jest Zarząd Województwa Łódzkiego zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej należy m.in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów, nakładanie korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu.
Stosownie natomiast do art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11. Ustęp 9 stanowi, że w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej:
1) przed zatwierdzeniem wniosku o płatność - instytucja zatwierdzająca wniosek o płatność dokonuje pomniejszenia wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo;
2) w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a w przypadku programu EWT - zgodnie z umową o dofinansowanie projektu albo decyzją o dofinansowaniu projektu.
Z kolei w myśl art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE L 2013.347.320 z dnia 20 grudnia 2013 r.) – dalej " rozporządzenie nr 1303/2013", "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1483) – dalej "u.f.p.", w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.
Z kolei w myśl art.184 ust.1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga pojęcie "innych procedur" obowiązującymi przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. Interpretując pojęcie "innych procedur", należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Z art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, takich jak np. prawo zamówień publicznych, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu, która stanowi podstawę jego dofinansowania i reguluje warunki na jakich jest ono przyznawane beneficjentowi (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3597/15, LEX nr 2389918, a także wyroki NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2420/15, LEX nr 2345825, z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2389/15, LEX nr 2301514, z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 3026/15, LEX nr 2267348). Przyznane dofinansowanie (z budżetu unijnego i krajowego) stanowią środki publiczne, którym - gdy chodzi o ich udzielanie, przekazywanie i rozliczanie - towarzyszy szczególnego rodzaju reżim prawny. Beneficjent pomocy finansowej z racji jej przyznania i zatwierdzenia nie nabywa żadnych ostatecznych praw do wypłaty kwoty pomocy, jeżeli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie finansowe zostało obwarowane i które może być przyznane tylko wówczas, gdy beneficjent spełnia ściśle określone warunki.
Cytowany powyżej art. 207 ust. 1 u.f.p. nie używa terminu "nieprawidłowości" (zdefiniowanego w art. 2 pkt 36 rozporządzenie nr 1303/2013), lecz terminów – "wykorzystanie niegodnie z przeznaczeniem", "wykorzystanie z naruszeniem procedur", "pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości". Zastosowane zwroty nie zmieniają jednak faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu UE, w celu usuwania nieprawidłowości, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami UE i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie do tego, zwroty użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenie nr 1303/2013 (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r., o sygn. akt II GSK 5056/16 LEX nr 2316329, wyrok NSA z 22 maja 2024 r. sygn. akt I GSK 987/20 LEX nr 3733726).
W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), zarówno na gruncie art. 2 pkt 7 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, jak i na gruncie art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wskazuje się, że zaistnienie "nieprawidłowości" wymaga spełnienia łącznie trzech przesłanek, mianowicie: - naruszenia mającego zastosowanie prawa; - działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego leżącego u podstaw tego naruszenia; oraz - rzeczywistej albo potencjalnej szkody w budżecie Unii (v. wyroki: - z 1 października 2020 r., C-743/18, pkt 51; z 8 czerwca 2023 r., C-545/21, pkt 29; - z 4 października 2024 r., C-175/23, pkt 23). Zatem warunkiem orzeczenia wobec beneficjenta zwrotu dofinansowania, na gruncie art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, jest zawsze uprzednie rozważenie czy:
1) doszło do naruszenia prawa unijnego lub prawa krajowego; Przy czym - co wymaga podkreślenia - do prawa krajowego zaliczyć trzeba także zawarte z beneficjentem umowy o dofinansowanie oraz inne regulacje, do których stosowania był zobowiązany beneficjent;
2) w przypadku gdy ustalono, że do ww. naruszenia doszło - to czy pozostawało ono w stosownym związku przyczynowo-skutkowym z działaniem lub zaniechaniem beneficjenta. Nie ma przy tym żadnego znaczenia ewentualny brak zawinienia, gdyż warunek taki nie został wyartykułowany (v. np. powoływany już wyrok TSUE C-743/18, pkt 65);
3) stwierdzone naruszenie prawa spowodowało ono lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii poprzez sfinansowanie z tego budżetu nieuzasadnionego wydatku; W tym zakresie, jak podkreślał TSUE, wykazanie istnienia konkretnych skutków finansowych nie jest wymagane Wystarczy bowiem, że możliwości powstania skutków dla budżetu odnośnego funduszu nie można wykluczyć (v. np. wyroki: C-743/18, pkt 67; C-408/16, pkt 60, 61; C-545/21, pkt 38).
Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy środki przeznaczone na realizację projektu pn "Wdrożenie technologii BIM w proces projektowania architektoniczno-konstrukcyjnego" zostały przez stronę wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., a co za tym idzie, czy zasadnym było nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu części dofinansowania, w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p. oraz czy korekta ta została nałożona prawidłowo.
Sąd w całości podziela stanowisko organu, że skarżąca dopuściła się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez wybór oferty podlegającej odrzuceniu z uwagi na niespełnienia wymagań stawianych przez beneficjenta w zapytaniu ofertowym. Wybór oferty podlegającej odrzuceniu stanowił naruszenie punktu 11b Rozdziału 6.5.2. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków zgodnie z postanowieniami którego, w celu spełnienia zasady konkurencyjności należy wybrać najkorzystniejszą ofertę zgodną z opisem przedmiotu zamówienia złożoną przez wykonawcę spełniającego warunki udziału w postępowaniu, w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny. Wybór oferty jest dokumentowany protokołem postępowania o udzielenie zamówienia, o którym mowa w pkt 17. Postępowanie może zakończyć się wyborem kilku wykonawców, gdy zamawiający dopuszcza składanie ofert częściowych. W toku postępowania ani w skardze do tutejszego sądu skarżąca nie podważyła prawidłowości stanowiska organów opierającego się na stwierdzeniu, że dokonała wyboru oferty podlegającej odrzuceniu. Wybrany oferent zaoferował bowiem dwa laptopy do spotkań z klientami, które nie spełniały założeń określonych przez stronę w zapytaniu ofertowym w zakresie parametru technicznego opisanego na minimalnym poziomie jako pamięć RAM 16GB (1X16 GB) DDR5 5200 ze sprzętową korekcją błędów. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w postaci oferty firmy A. Sp z o.o. Sp. k. i faktury z 22 grudnia 2023 r. w sposób niezbity wynika, że oferent zaproponował, a w konsekwencji wyboru jego oferty, dostarczył skarżącej laptopy HP z pamięcią 16 GB DDR4. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że wybierając dostawcę, którego oferta nie spełniała kryteriów zakreślonych w zapytaniu ofertowym strona naruszyła postanowienia Rozdziału 6.5.2. pkt 11b Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. A zatem swoim niezgodnym z procedurami zachowaniem doprowadziła do sfinansowania ze środków unijnych nieuprawnionego wydatku, a zatem do powstania szkody w budżecie UE. Rację mają organy, że wydatek poniesiony wprost sprzecznie z prawem tj. z zasadami programu, do których przestrzegania strona zobowiązała się w umowie nie może być uznany za kwalifikowany.
Sąd nie podziela jednak stanowiska organu, że szkoda w kontrolowanej sprawie ma charakter potencjalny. Sfinansowanie z budżetu UE wydatku niekwalifikowanego w postaci zamówienia określonego w ofercie, która powinna podlegać odrzuceniu ma bowiem jak najbardziej realny i wymierny charakter. Wyrażone przez organy stanowisko dotyczące wystąpienia w kontrolowanej sprawie potencjalnej szkody w budżecie UE jest chybione. Uzasadniając taki charakter szkody organy odwoływały się do potencjalnej okoliczności zniechęcenia do udziału w postępowaniu oferentów, którzy mogli ewentualnie przedstawić korzystniejsze oferty. Ta konstrukcja logiczna jest dla sądu niezrozumiała bowiem do naruszenia zasady konkurencyjności doszło nie na etapie konstruowania zapytania ofertowego ale jak ustaliły organy na etapie wyboru oferenta. Stwierdzone naruszenie polegające na wyborze oferty podlegającej odrzuceniu, do którego doszło na etapie rozpatrywania złożonych ofert, nie mogło w sensie logicznego następstwa dotyczyć etapu wcześniejszego, tj. zgłaszania ofert przez potencjalnych wykonawców (por. wyrok NSA z 7 lipca 2026 r. sygn. akt I GSK 436/24 LEX nr 4127622). W rozstrzyganej sprawie nie budzi wątpliwości sądu, że szkoda polegająca na sfinansowaniu oferty, która nie powinna zostać wybrana ma charakter realny, wymierny i policzalny, a jej wystąpienie skutkuje obowiązkiem nałożenia na stronę korekty finansowej.
Celem korekt finansowych jest spowodowanie sytuacji, w której wszystkie wydatki deklarowane do finansowania ze środków unijnych będą wydatkowane zgodne z prawem i odpowiednimi zasadami i przepisami krajowymi oraz unijnymi. Korekta finansowa jest zatem kwotą nienależnie wypłaconą ze środków budżetu UE. Wysokość korekty finansowej jest determinowana wysokością szkody poniesionej przez fundusz w związku ze stwierdzoną nieprawidłowością.
Ogólnie rzecz ujmując, ustalenie wysokości korekty może następować na dwa sposoby: przez zastosowanie metody dyferencyjnej lub metody wskaźnikowej. Metodę dyferencyjną stosuje się, jeżeli możliwe jest indywidualne oszacowanie rozmiaru szkody spowodowanej ujawnionym naruszeniem. Jeżeli skutki finansowe określonego naruszenia są pośrednie lub rozproszone, a zatem trudne czy wręcz niemożliwe do oszacowania, stosuje się metodę wskaźnikową, według wzoru ustalonego w tzw. "Taryfikatorze" stanowiącym załącznik do wydanego na podstawie art. 24 ust. 13 ustawy wdrożeniowej rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień.
W ocenie sądu nietrafność stanowiska organu w zakresie charakteru szkody powstałej w związku z nieprawidłowym działaniem beneficjenta wiąże się także z nieprawidłową oceną, że jej skutki finansowe dla wspólnoty mają charakter rozproszony i trudny do oszacowania. Podejście organów do powyższej kwestii jest niezrozumiałe, brak w nim logiki. Skoro bowiem organy stoją na stanowisku, że szkoda polega na sfinansowaniu wydatku w postaci zakupu sprzętu komputerowego niespełniającego parametrów oferty, która przecież w kontrolowanej sprawie wynika jednoznacznie z zapłaconej ze przez spółkę faktury, to niejasną jest ich ocena, że skutki powyższego naruszenia mają charakter rozproszony i są trudne do oszacowania.
Nieprawidłowość w kontrolowanej sprawie polega na sfinansowaniu nieuzasadnionego wydatku o wartości zamówienia wynikającego z oferty podlegającej odrzuceniu, a nie jak nieprawidłowo przyjęły organy na ograniczeniu kręgu potencjalnych wykonawców, których oferty mogłyby być atrakcyjniejsze cenowo. Naruszenie zasady uczciwej konkurencji w kontrolowanej sprawie polega na wyborze oferty podlegającej odrzuceniu, która ma określoną wartość, a do ustalenia korekty finansowej, jak trafnie wskazuje w skardze spółka, zastosowanie winna znaleźć metoda dyferencyjna, a nie wskaźnikowa.
Podkreślić należy, że wybór metody naliczania korekty finansowej determinowany jest przez ustalone w sprawie okoliczności i przepisy prawa. Ustalając wartość korekty organy winny mieć na uwadze zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz przepisy przywołanego powyżej rozporządzenia Ministra Rozwoju. W myśl § 4 tego rozporządzenia w przypadku gdy jest możliwe precyzyjne wskazanie kwoty wydatków poniesionych nieprawidłowo związanej ze stwierdzoną nieprawidłowością indywidualną wartość korekty finansowej jest równa wartości współfinansowania UE w ramach tej kwoty, a w przypadku pomniejszenia - wartości wydatków kwalifikowalnych równej tej kwocie. Zgodnie § 2 rozporządzenia, wartość korekty finansowej związanej z nieprawidłowością indywidulaną stwierdzoną w danym zamówieniu jest równa wartości wydatków objętych współfinansowaniem UE poniesionych w ramach tego zamówienia. Zgodnie z § 3 cytowanego rozporządzenia, wartość korekty finansowej lub pomniejszenia może zostać obniżona, jeżeli anulowanie całości współfinansowania UE lub całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach zamówienia jest niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej; charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji. Reasumując powyższe wskazać należy, że korekta winna mieć charakter proporcjonalny do charakteru i wagi nieprawidłowości.
Końcowo wskazać należy, że za nieuzasadniony sąd uznał podniesiony w skardze zarzut naruszenia art.207 ust. 9 w zw. z art. 60 pkt 6 i art. 67 u.f.p. w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Przepis art. 67 u.f.p. stanowi m.in., że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052 oraz z 2022 r. poz. 1301) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Powyższe oznacza, że zastosowanie będą miały tylko te przepisy wskazanego działu Ordynacji podatkowej, które nie znajdują odpowiedniego uregulowania w ustawie o finansach publicznych.
Przepis art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p. dotyczy naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w związku z czasem trwania postępowania podatkowego. Przepis ten wobec regulacji szczególnej zwartej w u.f.p. nie znajduje w sprawie zastosowania. (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 2643/18, wyrok NSA z 28 maja 2024 r., sygn.. akt I GSK 527/23, LEX nr 3736810.) Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. początkowy termin, od którego naliczane są odsetki został powiązany z datą przekazania środków dofinansowania. Stosownie zaś do art. 207 ust. 2a u.f.p. odsetki, o których mowa w ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o której mowa w ust. 8, jeżeli taka zgoda została wyrażona. Analiza tych przepisów wskazuje, że kwestia odsetek została jasno uregulowana w ustawie o finansach publicznych. Odesłanie do uregulowań zawartych w Ordynacji podatkowej dotyczy tylko kwestii wysokości odsetek, co oznacza, że będzie miał w tym zakresie zastosowanie art. 56 § 1 O.p. Natomiast przepisy art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p. nie znajdują w tej sprawie zastosowania.
Reasumując w kontrolowanej sprawie organy nieprawidłowo zastosowały art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr1303/2013 błędnie przyjmując, że w sprawie wystąpiła szkoda potencjalna co doprowadziło do naruszenia art. 24 ust. 5 ustawy wdrożeniowej i nieprawidłowego z naruszeniem § 4 rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. wyliczenia korekty w oparciu o metodę wskaźnikową zamiast mającą pierwszeństwo metodę dyferencyjną co uzasadniało wyeliminowanie z obrotu decyzji obu instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę sądu w zakresie charakteru występującej w sprawie szkody oraz prawidłowej zasady wyliczenia korekty finansowej. W swoim rozstrzygnięciu przedstawi wyczerpujące, rzetelne i odwołujące się do okoliczności konkretnego przypadku wyliczenie zastosowanej korekty finansowej z uwzględnieniem słusznego interesu strony oraz obowiązującej przy ustalaniu korekt finansowych zasady proporcjonalności (art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013). Orzekając w przedmiocie wysokości korekty, organ winien uwzględnić ogół przesłanek i okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla oceny rodzaju i charakteru popełnionego przez stronę naruszenia.
Z przedstawionych wyżej względów, uznając skargę za uzasadnioną sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
ec
Podstawa prawna: Dz.U. 2020 poz 818 art. 9 ust. 1, ust. 2 pkt 7, 8 i 9a, art. 24 ust. 1 i ust. 9; Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Hasła tematyczne: Środki unijne
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.