Sobota Wydanie nr 42

Sygnatura akt
III SA/Po 714/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
28 października 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Zrzeczenie się odwołania w formularzu komisji lekarskiej. Sąd uchylił postanowienie

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Poborowy O. W. zaskarżył postanowienie Komisji Lekarskiej, która uznała jego odwołanie od orzeczenia o zdolności do służby wojskowej za niedopuszczalne, bo wcześniej miał zrzec się prawa do odwołania. Skarżący twierdził, że nie miał świadomości skutków podpisanego oświadczenia.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania z 18 marca 2026 r. podpisane przez skarżącego, a odwołanie zostało dołączone do pism skarżącego w niepodpisanej wersji. Organ nie przygotował odrębnego dokumentu z czytelnym pouczeniem o skutkach zrzeczenia się odwołania.

Rozstrzygnięcie

Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Komisji Lekarskiej z 8 maja 2026 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania.

Dlaczego

Sąd uznał, że organ naruszył art. 8 § 1 i art. 9 K.p.a., przez co nie ma podstaw, by oświadczenie z 18 marca 2026 r. wywołało skutek z art. 127a K.p.a. Naruszenie to doprowadziło do błędnego zastosowania art. 134 K.p.a.

Dla firm

Organ posługujący się gotowym drukiem zrzeczenia się odwołania powinien przygotować odrębny dokument z czytelnym pouczeniem o skutkach i udokumentować w aktach, że strona je otrzymała. Brak takiego pouczenia może sprawić, że zrzeczenie nie wywoła skutku.

Więcej o sprawie

Skarżący twierdził, że dowiedział się o złożonym zrzeczeniu dopiero 20 marca 2026 r., gdy składał odwołanie. Sąd uznał, że oświadczenie nie wywołało skutku z art. 127a K.p.a., bo organ nie dochował obowiązków informacyjnych.

Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, by oświadczenie skarżącego z dnia 18 marca 2026 r. o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania zostało złożone skutecznie, a tym samym by wywołało skutek z art. 127a K.p.a.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sygnatura
III SA/Po 714/26

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz- Grochowska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2026 r. sprawy ze skargi O. W. na postanowienie Komisja Lekarska z dnia 08 maja 2026 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem nr [...] z dnia 8 maja 2026 r. (znak: [...]) Komisja Lekarska stwierdziła niedopuszczalność odwołania wniesionego przez O. W. od orzeczenia nr [...] Powiatowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia 18 marca 2026 r. w sprawie zdolności do służby wojskowej.

Powyższe postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowa Komisja Lekarska [...] orzeczeniem z dnia 18 marca 2026 r. w sprawie zdolności do służby wojskowej, na podstawie art. 58 ust. 6, art. 62 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2025 r. poz. 825 ze zm.) zakwalifikowała O. W. (dalej również: skarżącego) do kategorii "A" - zdolny do służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania lub pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej, o której mowa w art. 129 ustawy o obronie Ojczyzny, a także zdolność do odbywania służby zastępczej.

Następnie pismem z dnia 30 marca 2026 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej [...].

Pismem z 1 kwietnia 2026 r. O. W. złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu w zakresie zrzeczenia się prawa do złożenia odwołania. Podkreślił, że informacja o złożeniu przez niego oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odwołania została mu przekazana przez Komisję dopiero w dniu 20 marca 2026 r. podczas składania odwołania. Podnosił, że do tego dnia nie miał świadomości, że podpisał oświadczenie o tak doniosłych skutkach prawnych. Do oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych dołączył oświadczenie, na którym brak jest jego podpisu oraz podpisu Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji o zrzeczeniu się prawa do odwołania od orzeczenia z 18 marca 2026 r.

Wymienionym we wstępie postanowieniem nr [...] z dnia 8 maja 2026 r. (znak: [...]) Komisja Lekarska stwierdziła niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu, w którym skarżący otrzymał zaskarżone orzeczenie tj. 18 marca 2026 r., skarżący zrzekł się prawa do wniesienia odwołania od tego orzeczenia, zgodnie z art. 127a K.p.a. Złożenie oświadczenia skutkuje tym, że decyzja (orzeczenie) staje się natychmiast ostateczna i prawomocna. Wyklucza to późniejsze wniesienie odwołania.

Komisja Lekarska przytoczyła także treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. II OSK 2146/22, zgodnie z którym "W sytuacji, gdy w postępowaniu występuje jedynie jedna strona, to nie ma ona możliwości skutecznego cofnięcia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do złożenia odwołania w oparciu o art. 127a § 1 k.p.a. Złożenie bowiem oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie, w omawianej sytuacji rodzi taki skutek, że decyzja staje się natychmiast ostateczna i prawomocna".

Skarżący nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Komisja Lekarska, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 124 KPA poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz sporządzenie uzasadnienia z pominięciem istotnych faktów i dowodów, w szczególności całkowite pominięcie złożonego przez skarżącego oświadczenia z dnia 1 kwietnia 2026 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odwołania;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA poprzez wydanie postanowienia bez ustalenia, czy oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania zostało skutecznie złożone, mimo że skarżący przedstawił okoliczności wskazujące na złożenie tego oświadczenia pod wpływem błędu oraz przedłożył odrębne oświadczenie o uchyleniu się od jego skutków prawnych;

- art. 124 KPA poprzez niewskazanie w uzasadnieniu przyczyn odmowy uwzględnienia argumentów i dowodów przedstawionych przez skarżącego w piśmie z dnia 1 kwietnia 2026 r., a w istocie całkowite przemilczenie tego pisma;

- art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 KPA poprzez niewyjaśnienie okoliczności, w jakich doszło do złożenia przez skarżącego oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odwołania, pomimo podniesionych przez skarżącego zarzutów, że podpis został złożony bez świadomości znaczenia tego oświadczenia, bez wyjaśnienia jego skutków prawnych oraz przy braku podpisów pod tym oświadczeniem na egzemplarzu orzeczenia pozostającym w posiadaniu skarżącego;

- art. 124 § 1 i 2 KPA poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną i sądowoadministracyjną, gdyż organ nie odniósł się do kluczowych argumentów strony;

- art. 15 KPA poprzez pozbawienie skarżącego prawa do merytorycznego rozpoznania wniesionego odwołania, pomimo istnienia sporu co do skuteczności oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania.

- art. 127a § 1 KPA poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że odwołanie jest niedopuszczalne wyłącznie z uwagi na znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do jego wniesienia, pomimo że skarżący zakwestionował skuteczność i ważność tego oświadczenia oraz złożył odrębne oświadczenie o uchyleniu się od jego skutków prawnych;

- art. 127a § 1 KPA w związku z art. 84 § 1 i 2 oraz art. 86 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez całkowite pominięcie konieczności oceny, czy oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania nie zostało złożone pod wpływem błędu lub podstępu.

Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie kosztów postępowania i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, tj.: 1) kopii orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 18 marca 2026 r. potwierdzającą brak podpisów pod oświadczeniem o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania; 2) odwołania z dnia 30 marca 2026 r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia; 3) oświadczenia z dnia 1 kwietnia 2026 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania wraz z potwierdzeniem jego złożenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie. Komisja Lekarska odniosła się także do podnoszonej przez skarżącego kwestii braku podpisu pod oświadczeniem z dnia 18 marca 2026 r. o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, że na dwóch egzemplarzach oświadczenia z dnia 18 marca 2026 r., przekazanych odpowiednio Powiatowej Komisji Lekarskiej [...] oraz Wojskowemu Centrum Rekrutacji w [...] skarżący złożył swój podpis.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sąd w składzie trzech sędziów rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. dalej: P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Nadto, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez które rozumieć należy przedstawione Sądowi akta administracyjne oraz akta sądowe. W tym zakresie zatem niezasadny jest wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, tj.: 1) kopii orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 18 marca 2026 r. potwierdzającą brak podpisów pod oświadczeniem o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania; 2) odwołania z dnia 30 marca 2026 r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia; 3) oświadczenia z dnia 1 kwietnia 2026 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania wraz z potwierdzeniem jego złożenia. Dokumenty powyższe stanowią bowiem część akt administracyjnych sprawy, które kompletne i uporządkowane, zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a., organ przekazał Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią organu na skargę.

W tym miejscu, odnieść należało się do przedłożonej przez skarżącego kopii oświadczenia z dnia 18 marca 2026 r. o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania – która tak jak wskazuje skarżący – rzeczywiście nie zawiera podpisu skarżącego, a także upoważnionego przedstawiciela organu. W myśl art. 54 § 2 P.p.s.a. Komisja Lekarska prawidłowo wykonała obowiązek wynikający z powyższego przepisu. W ustawowym terminie przekazano tutejszemu Sądowi kompletne i uporządkowane akta sprawy, w których znajduje się podpisane przez skarżącego oświadczenie z dnia 18 marca 2026 r. o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania (k. 18 akt administracyjnych). Wątpliwości w tym zakresie wyjaśnia także organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, gdzie wskazuje, że dwa egzemplarze oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, które zostały przekazane Powiatowej Komisji Lekarskiej [...] oraz Wojskowemu Centrum Rekrutacji w [...], były przez skarżącego podpisane.

Podkreślenia wobec tego wymaga, że orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2026 r., sygn. II GSK 1589/26). W aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do złożenia odwołania załączone do orzeczenia w sprawie zdolności do służby wojskowej podpisane przez obie strony postępowania. Skoro zatem w aktach administracyjnych przedłożonych przez organ do sprawy znajduje się podpisane przez skarżącego oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, to nie znaleziono podstaw do przyjęcia, że w rzeczywistości oświadczenie to nie zostało podpisane. Z akt administracyjnych sprawy wynika też, że niepodpisane oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania zostało dołączone do pism przedkładanych przez badanego: do odwołania, oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu oraz do skargi. Wnioskować zatem można, że egzemplarz orzeczenia z 18 marca 2026 r. wraz z niepodpisanym przez obie strony oświadczeniem o zrzeczeniu się prawa do odwołania został doręczony skarżącemu.

Skarga okazała się jednak zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Komisja Lekarska z dnia 8 maja 2026 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącego od orzeczenia w sprawie zdolności do służby wojskowej. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 z późn.zm., dalej: K.p.a.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Powyższy przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym, tj. sprawdzenia, czy środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został złożony w przepisanym prawem terminie. Wniesienie odwołania, w sytuacji, gdy stronie postępowania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia skuteczności zrzeczenia się przez skarżącego prawa do wniesienia odwołania od orzeczenia wydanego przez organ I instancji. Co istotne, następstwem skutecznego zrzeczenia się odwołania, jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego.

Zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania jest jednostronną czynnością prawno-proceduralną, jest jednostronnym oświadczeniem woli, które musi być złożone wobec organu administracji publicznej. Nie wymaga zgody, zatwierdzenia czy innej formy akceptacji ze strony organu administracji publicznej. Zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania wymaga formy pisemnej. Musi być wyraźne, nie może być dokonane w sposób milczący lub konkludentny.

W orzecznictwie wskazuje się, że w sytuacji, gdy w postępowaniu występuje tylko jedna strona – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – to nie ma ona możliwości skutecznego cofnięcia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do złożenia odwołania w oparciu o art.127a § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. II OSK 1985/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skuteczne zrzeczenie się prawa do złożenia odwołania powoduje, że decyzja (orzeczenie) staje się natychmiast ostateczna i prawomocna. W konsekwencji strona nie ma możliwości cofnięcia złożonego przez nią wcześniej oświadczenia.

Dlatego złożone przez skarżącego oświadczenie z dnia 1 kwietnia 2026 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania (k. 44-46 akt administracyjnych) nie mogło odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Innymi słowy, oświadczenie to nie cofało złożonego wcześniej przez skarżącego oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania.

Tym niemniej, zaskarżone postanowienie Komisja Lekarska nie mogło się ostać i musiało zostać uchylone z innych powodów.

Przede wszystkim zauważyć należy, że w myśl poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny za dopuszczalne uznać należy wykorzystywanie przez organy gotowych formularzy oświadczeń dla stron postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 2146/22). Co jednak istotne, posługiwanie się takimi gotowymi drukami nakłada na organy szczególne obowiązki, które w niniejszej sprawie nie zostały dochowane. Konieczne jest mianowicie dołożenie najwyższej staranności w zachowaniu fundamentalnych zasad procedury administracyjnej.

Zgodnie z art. 8 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, zaś stosownie do art. 9 K.p.a. organy te obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Zasada zaufania obywateli do organów państwa wyrażona w art. 8 K.p.a. uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania. Jest to zasada najszersza pod względem zakresu. Można w niej pomieścić bogaty katalog zasad ogólnych. Zasada wynikająca z treści art. 8 K.p.a. stanowi podstawę uznania, że przy rozpoznawaniu sprawy organ administracji publicznej – zwłaszcza stosując normy o charakterze sankcyjnym – nie powinien negatywnie dla strony interpretować wieloznacznych okoliczności sprawy, w sytuacji, gdy do powstania takiej wieloznaczności przyczynił się sam organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. II GSK 241/23).

Powyższy pogląd podzielany jest także w piśmiennictwie. Pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania organu. Zasada zaufania obejmuje wszystkie przypadki działania przez organ w sposób sprzeczny z poczuciem sprawiedliwości (zwłaszcza gdy prowadzi to do negatywnych dla strony skutków), i to niezależnie od tego, czy się da, czy też nie zakwalifikować je jako naruszenie innych przepisów Kodeksu (por. A. Krawczyk [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Warszawa 2025, art. 8, LEX/el).

W kontekście zasady informowania stron przepisy K.p.a. nie określają wyraźnie skutków prawnych naruszenia zasady udzielania informacji faktycznej i prawnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji, szczególnie wówczas, gdy urzędnik stwierdza (lub powinien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami, lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. W takim wypadku urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami. Jest to jedyny odpowiadający zasadzie art. 1 Konstytucji sposób rozumienia art. 9 (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. I SA/Ka 1740/98; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. II SA/Łd 807/08; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. IV SA/Po 758/07). W sytuacji udzielenia stronie informacji nienależytej, w tym błędnej, zachowanie się strony zgodnie z taką informacją, nie może powodować dla niej ujemnych konsekwencji.

Ta najwyższa staranność organów w zachowaniu zasad z art. 8 § 1 i 9 K.p.a. musi też zostać odpowiednio udokumentowana w aktach sprawy, by organy mogły skutecznie odeprzeć ewentualne późniejsze zarzuty strony co do braku jej świadomości podejmowanych działań.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, że rzetelność informowania przez organ strony o jej sytuacji procesowej wymaga, by druk tak istotnego oświadczenia jak to o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, sporządzony został przez organ w formie odrębnego dokumentu z czytelnym i wyraźnie wyodrębnionym nagłówkiem: "Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od orzeczenia nr (...) w sprawie zdolności do służby wojskowej wydanego przez (...) w dniu (...)." oraz równie czytelnym, rzucającym się w oczy, pouczeniem informującym o tym, jakie będą skutki podpisania tego dokumentu przez stronę, z uwzględnieniem tego, że sprawa nie zostanie ponownie rozpatrzona przez organ II instancji.

Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela przy tym poglądy wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 26 sierpnia 2026 r., sygn. III SA/Po 556/26, wydanym w podobnej sprawie po rozpoznaniu skargi na postanowienie tego samego organu ([...] Komisji Lekarskiej w [...]) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Konieczność najwyższej staranności w zachowaniu zasad z art. 8 § 1 i 9 K.p.a. musi być – w realiach niniejszej sprawy – podkreślona także i z tego powodu, że stronami w postępowaniach prowadzonych przez komisje lekarskie obu instancji są w większości osoby nastoletnie, a więc osoby o niewielkim doświadczeniu życiowym i znikomym doświadczeniu w sprawach administracyjnych. Dla części z nich może być to pierwszy kontakt z władzą publiczną. Dlatego też rolą organów jest zachowanie najwyższych możliwych standardów celem zrealizowania zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Organy winny tym samym procedować w taki sposób, aby nie mogło powstać wrażenie, że ich działania stanowią dla stron swego rodzaju pułapkę, a starania organów w tym zakresie muszą znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2026 r., sygn. III SA/Po 556/26).

Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, by oświadczenie skarżącego z dnia 18 marca 2026 r. o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania zostało złożone skutecznie, a tym samym by wywołało skutek z art. 127a K.p.a.

Nienależyte zrealizowanie obowiązków informacyjnych w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 134 K.p.a.

W tych okolicznościach skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 8 § 1 K.p.a., art. 9 K.p.a. oraz art. 134 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. stanowi podstawę do jego uchylenia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zastosuje się oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a w szczególności rozpozna merytorycznie wniesione przez skarżącego odwołanie od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia 18 marca 2026 r., sprawdzając uprzednio wymogi jego skutecznego wniesienia, w tym czy zostało wniesione z zachowaniem terminu.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.