Pytania o szczepienia w jednym wniosku. Sąd oddalił skargę na bezczynność inspektora

M. K. (dalej: "skarżący"), wnioskiem datowanym na dzień 16 kwietnia 2026 r. (wpływ do organu w dniu 21 kwietnia 2026 r.), wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie (dalej: "organ") o udzielenie w trybie informacji publicznej odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki?

2. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w ostatnim roku na terenie działania urzędu?

3. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach?

4. Czy statystyki rozróżniają gruźlicę poszczepienną? Jeśli tak – ile? Jeśli nie – dlaczego?

5. Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP?

6. Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienną?

7. Ile ciężkich NOP odnotowano w ostatnich 5 latach i jakich?

8. Za ile przypadków wypłacono odszkodowania?

9. Ile dzieci i osób 10. Czy istnieje lista dorosłych uchylających się od szczepień? Jeśli nie – dlaczego?

11. Ile postępowań przymuszających prowadzono wobec dorosłych w ostatnich 5 latach?

12. Statystyki szczepień osób romskich, czeczeńskich i ukraińskich w ostatnich 5 latach.

13. Ile szczepień odroczono w ostatnich 5 latach?

14. Kto ustala przeciwwskazania do szczepień i kto za to odpowiada?

15. Ile nałożono kar na lekarzy za brak zgłoszenia NOP?

16. Jak ubiegać się o odszkodowanie za zgon związany z NOP?

17. Jak lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki – jakie badania?

18. Czy WHO zaleca przymus szczepień? W jakiej formie?

19. Na jakiej podstawie prawnej urząd uznaje dane szczepienia za obowiązkowe po wyroku TK SK 81/19?

20. Czy Minister Zdrowia sporządził analizę epidemiologiczną przewidzianą w treści art 17 ust. 10 i stanowiącą określenie delegacji ustawowej? Gdzie ją opublikowano?

21. Czy brak analizy nie czyni rozporządzenia niezgodnym z Konstytucją? (rozporządzenie wydane poza delegacją ustawową)

22. Z czego wynika różnica: Niemcy – 1 obowiązkowe szczepienie, Polska – ponad 40 dawek?

23. Ile zgłoszeń NOP odrzucono w ostatnich 5 latach i dlaczego?

24. Czy prowadzone są statystyki dotyczące regresu rozwojowego po szczepieniu?

Jeśli nie – dlaczego?

25. Ile kontroli przeprowadzono wobec lekarzy niewykonujących pełnej kwalifikacji?

26. Czy urząd bada skuteczność działań informacyjnych o szczepieniach?

27. Czy członkowie zespołów doradczych w tym sam Główny Inspektor Sanitarny składają oświadczenia o braku konfliktu interesów? Prośba o wzory i częstotliwość aktualizacji.

28. Jaki odsetek badań nad bezpieczeństwem szczepionek finansują producenci?

29. Czy urząd analizował zanieczyszczenia w szczepionkach (mikrocząstki, DNA)? Prośba o raporty.

30. Czy urząd nadzoruje badania przed- i po rejestracyjne szczepionek?

31. Czy istnieją statystyki NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek? Jak raportować NOP po podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie?

32. Czy prowadzi się badania porównawcze dzieci szczepionych i częściowo szczepionych?

33. Czy posiadacie dane o liczbie dzieci z autyzmem 2000-2024 i czy dane są korelowane z obciążeniem szczepieniami?

34. Czy szczepionki są testowane laboratoryjnie po dostawie do Polski?

35. Czy urząd monitoruje działania lobbystyczne producentów wobec instytucji państwowych?

Pismem z dnia 23 kwietnia 2026 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 4 maja 2026 r.) organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek i odniósł się do wszystkich pytań w nim sformułowanych. Odnośnie pytań zawartych w punktach: 1, 3, 6, 8, 9, 20, 27, 28, 33 i 34 wskazał, że nie posiada, nie dysponuje danymi w nich zawartymi bądź też nie gromadzi danych tego rodzaju. W ocenie organu pytania zawarte w punktach: 16, 17, 18, 21 i 22 nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.").

W przypadku pozostałych pytań organ podał, że:

- na terenie działania organu w 2025 r. odnotowano 16 przypadków zachorowania na gruźlicę (pyt. 2);

- statystyki nie rozróżniają przypadków gruźlicy poszczepiennej; prowadzona jest rejestracja z podziałem na postać płucną i pozapłucną gruźlicy (pyt. 4);

- organ nie ma kompetencji do komentowania stanowiska Głównego Inspektora Sanitarnego (pyt. 5);

- na terenie powiatu tczewskiego, w przeciągu ostatnich 5 lat, odnotowano 4 ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne, które wystąpiły w postaci następujących objawów: wstrząs anafilaktyczny, spadek ciśnienia krwi, drgawki gorączkowe, podwyższona temperatura >40,5°C utrzymująca się do 48 godz., wymioty, zaburzenia świadomości, hipotonia, epizod hypotoniczno-byporeaktywny z utratą przytomności, biegunka (pyt. 7);

- obowiązkowe szczepienia ochronne dotyczą dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 19 lat, natomiast ogólna lista osób zalegających z obowiązkowymi szczepieniami prowadzona przez organ zawiera grupę wiekową od 18 do 19 r.ż.; w ostatnich 5 latach w tej grupie wiekowej zgłoszonych zostało 79 osób, wobec których organ prowadził postępowanie celem wyegzekwowania obowiązku szczepień (pyt. 10 i 11);

- nie prowadzi statystyk szczepień z podziałem na narodowość (pyt. 12);

- nie prowadzi rejestru osób odroczonych od szczepień; preparaty szczepionkowe dopuszczane są do obrotu przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub przez Europejską Agencję Leków (EMA) z uwzględnieniem informacji o przeciwwskazaniach dotyczących ich stosowania na podstawie przeprowadzonych badań w ramach procesu legalizacji preparatu (pyt. 13 i 14);

- na terenie nadzorowanym przez organ nie stwierdzono naruszeń obowiązku zgłaszania NOP (pyt. 15);

- zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b) i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2025 r. poz. 1675, dalej: "ustawa") oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 782) obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z mocy prawa a jego wykonanie jest zabezpieczone przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością wynikającą z Kodeksu wykroczeń. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest bezpośrednio wykonalny, a jego niewypełnienie aktualizuje po stronie właściwego organu obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Natomiast wykaz chorób zakaźnych przeciwko którym istnieje ustawowy obowiązek szczepienia został określony przez Ministra Zdrowia w ww. rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji ustawowej z art. 17 ust. 10 ustawy. W kompetencji organu nie znajduje się komentowanie stanowiska Światowej Organizacji Zdrowia (pyt. 18 i 19);

- w ciągu ostatnich 5 lat wszystkie zgłaszane NOP były rejestrowane zgodnie z art. 21 ustawy i żaden nie został odrzucony (pyt. 23);

- nie jest zobowiązany do prowadzenia statystyk dot. regresu rozwojowego po szczepieniu (pyt. 24);

- nie jest właściwy w sprawach dotyczących sposobu przeprowadzania badań kwalifikacyjnych przez lekarzy – badanie kwalifikacyjne jest czynnością mieszczącą się w zakresie pojęcia sposobu wykonywania zawodu lekarza, którego kontrolą zajmuje się Okręgowa Izba Lekarska (pyt. 25);

- nie ma obowiązku prowadzenia badań w zakresie skuteczności działań informacyjnych o szczepieniach (pyt. 26);

- nie jest zobowiązany do analizowania zanieczyszczeń w szczepionkach i sporządzania z tego zakresu raportów (pyt. 29);

- nie nadzoruje badań przed- i porejestracyjnych preparatów szczepionkowych (pyt. 30);

- prowadzi rejestr NOP, który zawiera ogólne dane nt. podanych dawek preparatów szczepionkowych bez rozgraniczenia na NOP po podaniu preparatu jedno- lub wielodawkowego, czyli szczepionek skojarzonych uodparniających przeciw kilku chorobom bądź kilku preparatów w trakcie jednej wizyty szczepiennej, po której wystąpił NOP. Pytanie w części o sposób raportowania NOP po podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie nie ma charakteru dostępu do informacji publicznej (pyt. 31);

- nie prowadzi badań porównawczych dzieci szczepionych i częściowo szczepionych (pyt. 32);

- nie monitoruje działań lobbystycznych producentów wobec instytucji państwowych (pyt. 35).

Skarżący w dniu 19 maja 2026 r. (data stempla pocztowego) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W jego ocenie odpowiedź udzielona pismem z dnia 23 kwietnia 2026 r. jest niewystarczająca. Do dnia wniesienia skargi organ, poza informacją zawartą w ww. piśmie, nie udostępnił żądanej informacji, jak również nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia.

Wobec powyższego wniósł o: 1/ zobowiązanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku i udostępnienia informacji publicznej, 2/ stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3/ wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz 4/ zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości wskazując, że udzielił skarżącemu odpowiedzi na złożony wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.

Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.").

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym.

Choć w przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej", to przyjąć należy, że pojęcie to oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz zasadach ich funkcjonowania jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów.

Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2026 r. sygn. akt III OSK 47/26, publ. Internetowa Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl CBOSA).

Wskazać też należy, że na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Z powyższego wynika, że organ, do którego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany, zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu jego załatwienie, tj. udostępnienie żądanych informacji, jeżeli jest w ich posiadaniu bądź też wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia ze wskazaniem podstawy takiego rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ związany jest 14-dniowym terminem, jaki ustawodawca nakłada na niego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W sytuacji, gdy informacja nie może być udostępniona w tym czasie, organ zobowiązany jest do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, a informacja taka również powinna zostać wystosowana w terminie 14 dni od otrzymania wniosku, co wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

W terminie 14 dni organ powinien także powiadomić wnioskodawcę, że nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji, a w przypadku, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, w powyższym terminie powinien poinformować wnioskodawcę, że informacja, nie będąca informacją publiczną, nie zostanie udostępniona. W żadnym zatem przypadku organ nie powinien pozostawić wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi, a odpowiedź ta powinna być udzielona najpóźniej 14 dnia od otrzymania wniosku.

W niniejszej sprawie skarżący skierował do organu wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zawierający trzydzieści pięć pytań. Wniosek wpłynął do organu w dniu 21 kwietnia 2026 r., zatem odpowiedź na wniosek powinna być udzielona skarżącemu najpóźniej w dniu 5 maja 2026 r.

Odpowiedź organu na wniosek została doręczona skarżącemu przed tym dniem – 4 maja 2026 r.

Po otrzymaniu odpowiedzi skarżący wniósł przedmiotową skargę, w której, poza ogólnikowym stwierdzeniem, że udzielone odpowiedzi są niewystarczające lub odsyłają do publikacji, nie sformułował konkretnych zarzutów do udzielonych odpowiedzi na poszczególne pytania.

Sąd, dokonując analizy odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku stwierdził, że organ odpowiedział merytorycznie na pytania 2, 4, 7, 10, 11, 14, 15, 19, 23, 24, 26, 30, 31 zd.1, 32 oraz 35. W ocenie Sądu udzielone odpowiedzi, przytoczone wyżej, odnoszą się do treści pytań i brak jest podstaw do uznania, że są one niewystarczające.

Odnosząc się do pytań zawartych w punktach: 1, 3, 6, 8, 9, 20, 27, 28, 33 i 34 organ wskazał, że nie posiada, nie dysponuje danymi, o jakich mowa w tych pytaniach bądź też nie gromadzi danych tego rodzaju. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że organ uchyla się od udostępnienia informacji, bowiem przywołane pytania nie dotyczą wprost działania organu, jako podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Zatem organ udzielił odpowiedzi na w/w pytania w sposób prawidłowy.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że pytania zawarte w punktach: 16, 17, 18, 21, 22, 31 zd. 2 wniosku nie stanowią pytań dotyczących informacji publicznej.

Mając na uwadze poczynione wcześniej rozważania dotyczące informacji publicznej jako informacji o "sprawach publicznych" należy zauważyć, że pytanie 16 - jak ubiegać się o odszkodowanie za zgon związany z NOP - ma charakter pytania o poradę prawną, udzielenie której nie odbywa się poprzez dostęp do informacji publicznej.

Pytanie 17 - jak lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki i jakie badania wykonuje - dotyczy kompetencji lekarza i sposobu wykonywania przez niego zawodu, zatem problematyka ta również nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej.

Dostęp do informacji publicznej ma na celu uzyskanie informacji o faktach dotyczących organu, zatem pytanie 18, związane z zaleceniami WHO, zasadnie zostało uznane za niemające związku z informacją publiczną.

Pytanie 21 jest pytaniem o pogląd organu na wskazany przez skarżącego temat, co nie wchodzi w zakres udostępnienia informacji publicznej.

Pytanie 22 - o przyczyny różnic ilości dawek szczepień w Polsce i w Niemczech -słusznie zostało uznane za nie mieszczące się w ramach dostępu do informacji publicznej, która dotyczy konkretnych faktów, dokumentów itp., nie zaś dokonywania analizy porównawczej systemów opieki zdrowotnej w różnych krajach.

Pytanie 31 zd. 2 - o sposób raportowania NOP po podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie - nie ma charakteru dostępu do informacji publicznej, lecz porady dotyczącej sposobu postępowania w pewnych okolicznościach faktycznych, co nie mieści się w treści pojęcia "informacja publiczna".

Odpowiedź na pytanie 5, w której organ wskazał, że nie ma kompetencji do komentowania stanowiska GIS jest w istocie stwierdzeniem, że pytanie to nie dotyczy informacji publicznej. W ramach udostępnienia informacji publicznej nie mieści się przedstawianie przez organ, do którego wniosek został skierowany, motywów działania/zaniechania innego organu.

Odpowiedzi na pytania 12 i 13, 25, 29 udzielone przez organ wskazują, że nie posiada on informacji, których pytania dotyczyły.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wszystkie postawione pytania, uczynił to w prawidłowej formie i we właściwym terminie.

Nie można zatem podzielić poglądu skarżącego, że organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, której skarżący domagał się w złożonym wniosku.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.