- Sygnatura akt
- III SAB/Gl 273/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Wniosek o umorzenie składek z 2014 r. bez decyzji ZUS. Sąd oddalił skargę
Przejdź do orzeczenia, 20 min czytania
Spór
Skarżąca zarzucała Prezesowi ZUS bezczynność w rozpoznaniu wniosku z 3 lutego 2014 r. o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że postępowanie było zawieszone i wymagało ustalenia właściwego ustawodawstwa oraz dokumentów rozliczeniowych, a organ podejmował czynności, m.in. wydając kolejne decyzje i pytając czeskie instytucje. Zarzut opieszałości to stanowisko skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na bezczynność Prezesa ZUS.
Dlaczego
Sąd uznał, że długi czas rozpoznania wynikał z konieczności ustalenia okresów podlegania ubezpieczeniom i prawidłowych dokumentów, a organ nie był w bezczynności na dzień wniesienia skargi.
Dla firm
Stan bezczynności ocenia się na dzień wniesienia skargi, a ZUS może zawiesić postępowanie w sprawie umorzenia składek do czasu ustalenia ustawodawstwa właściwego dla pracy wykonywanej za granicą.
Więcej o sprawie
Postępowanie w tej sprawie zawieszono w 2017 r., a ZUS najpierw ustalał, które ustawodawstwo dotyczy pracy skarżącej za granicą. Skarżąca zarzucała organowi opieszałość i domagała się grzywny.
Oddział ZUS wszczął postępowanie o ustalenie właściwego ustawodawstwa na podstawie pierwszego wniosku zobowiązanej z 2 października 2012 r. czyli jeszcze przed złożeniem wniosku o abolicję.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Sygnatura
- III SAB/Gl 273/26
Treść orzeczenia około 20 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek w oparciu o ustawę abolicyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. J. (dalej: skarżąca, strona), jest bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS, organ) w sprawie rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek w oparciu o ustawę abolicyjną.
Skarżąca pismem z 2 marca 2026 r. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezesa ZUS.
Stan sprawy ustalony w oparciu o akta administracyjne jest następujący.
W dniu 3 lutego 2014r. strona złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą (Dz.U. z 2012r., poz.1551) - zwaną dalej ustawą abolicyjną.
Zawiadomieniem z dnia 24 lutego 2014r. ZUS poinformował stronę o przesunięciu terminu na rozpatrzenie złożonego wniosku z uwagi na trwające postępowanie w zakresie ustalenia prawidłowych okresów podlegania do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Następnie postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. ZUS zawiesił postępowanie z ww. wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania w zakresie ustalenia obowiązku podlegania przez stronę do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym konieczność ustalenia dla strony właściwego ustawodawstwa.
Oddział ZUS wszczął postępowanie o ustalenie właściwego ustawodawstwa na podstawie pierwszego wniosku zobowiązanej z 2 października 2012 r. czyli jeszcze przed złożeniem wniosku o abolicję.
Skarżąca 3 marca 2023 r. po raz pierwszy złożyła ponaglenie na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w zakresie braku wydania decyzji w postępowaniu z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej.
Postanowieniem nr [...] z 10 marca 2023r., ZUS uznał ponaglenie na bezczynność za nieuzasadnione.
W dniu 28 lipca 2023.r. ponownie wpłynęło ponaglenie strony na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w zakresie braku wydania decyzji w postępowaniu z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej. Postanowieniem nr [...] z 1 sierpnia 2023r. ZUS uznał ponaglenie na bezczynność za nieuzasadnione.
Organ w wyniku analizy dokumentów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie określenia ustawodawstwa właściwego dla strony we wskazanych zakresach ustalił, odnośnie:
-C. s.r.o. – Słowacja 2 października 2012 r. wpłynął wniosek o ustalenie ustawodawstwa od 1 maja 2012 r. w związku z zatrudnieniem na Słowacji w firmie C. s.r.o. oraz prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce.
Pismem z 9 października 2012 r., znak: [...] ustalone zostało ustawodawstwo słowackie od 1 maja 2012 r. O tak ustalonym ustawodawstwie poinformowano słowacką instytucję ubezpieczeniową.
Słowacka instytucja ubezpieczeniowa w dniu 13 grudnia 2012 r. poświadczyła dla strony formularz Al od 1 maja 2012 r. do 9 października 2013 r.
Pełnomocnik strony 3 października 2013 r. złożył wniosek o ustalenie ustawodawstwa właściwego na kolejny okres, tj. od 9 października 2013 r.
ZUS Oddział w B. w dniu 11 października 2013 r. otrzymał pismo słowackiej instytucji ubezpieczeniowej z 25 lipca 2013 r., znak: [...], w którym instytucja poinformowała, że firma C. s.r.o. jest firmą "skrzynkową" tzn. nie dochodzi do realnego wykonywania pracy przez pracowników tej firmy.
W świetle informacji przekazanych przez słowacka instytucje ubezpieczeniową pismem z 13 grudnia 2013 r., znak: [...] ustalono dla strony od 10 października 2013 r. jako właściwe ustawodawstwo polskie na podstawie art. 11 ust. 3 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (WE) nr 883/2004. O tak ustalonym ustawodawstwie została poinformowana instytucja właściwa.
W dniu 27 października 2014 r. wpłynął wniosek o wydanie decyzji w sprawie.
W związku z czym w dniu 27 listopada 2014 r. wydano decyzję nr [...], zgodnie z którą od 10 października 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. właściwym ustawodawstwem dla strony jest ustawodawstwo polskie.
W dniu 31 grudnia 2014 r. wpłynęło odwołanie od ww. decyzji. Odwołanie to zostało przekazane do Sądu.
Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z 18 maja 2018 r., sygn. akt [...] oddalił odwołanie od decyzji z 27 listopada 2014 r. Sąd Apelacyjny wyrokiem z 27 listopada 2019 r., sygn. akt [...] oddalił apelację. Decyzja uprawomocniła się.
-C. s.r.o., S. s.r.o.- Czechy.
24 września 2014 r. wpłynął wniosek strony o ustalenie ustawodawstwa właściwego od 1 stycznia 2014 r. w związku z zatrudnieniem na terytorium Republiki Czeskiej w firmie C. s.r.o. i prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce.
Po przeprowadzonym postępowaniu, pismem z 14 listopada 2014 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo czeskie od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Czeska instytucja ubezpieczeniowa o tak ustalonym ustawodawstwie została poinformowana.
Czeska instytucja ubezpieczeniowa 6 lutego 2015 r. poświadczyła dla strony formularz Al od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r.
W dniu 7 kwietnia 2016 r. wpłynął wniosek strony o ustalenie ustawodawstwa na kolejny okres, tj. od 1 stycznia 2016 r.
Pismem z 22 kwietnia 2016 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo czeskie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. O tak ustalonym ustawodawstwie została poinformowana czeska instytucja ubezpieczeniowa, która 30 maja 2016 r. poświadczyła dla strony formularz Al od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.
W dniu11 stycznia 2017 r. wpłynął wniosek strony o ustalenie ustawodawstwa na kolejny okres, tj. od 1 stycznia 2017 r.
Pismem z 18 stycznia 2017 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo czeskie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. O tak ustalonym ustawodawstwie została poinformowana czeska instytucja.
Czeska instytucja ubezpieczeniowa 28 lutego 2017 r. poświadczyła dla strony formularz Al od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.
W dniu 28 maja 2020 r. wpłynął wniosek strony o ustalenie ustawodawstwa na kolejny okres, tj. od 1 stycznia 2018 r.
Pismami z 23 września 2020 r., znak: [...] organ zwrócił się do czeskiej instytucji ubezpieczeniowej O. z zapytaniem o podleganie przez stronę do ubezpieczeń na terytorium Republiki Czeskiej po 31 grudnia 2017 r.
Pismem z 14 kwietnia 2021 r., znak: [...] czeska instytucja ubezpieczeniowa O. poinformowała, że strona była zgłoszona do ubezpieczeń ze stosunku pracy zawartego m.in. z czeskim pracodawcą C. s.r.o. od 1 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2018 r.
Następnie od 1 lutego 2018 r. do 29 lutego 2020 r. strona była zgłoszona do ubezpieczeń ze stosunku pracy zawartego z czeskim pracodawcą S. s.r.o.
Czeskie instytucie ubezpieczeniowe K. oraz O. poinformowały, że nie ma żadnych dowodów, które potwierdziłyby, że praca strony, na rzecz pracodawców C. s.r.o. oraz S. była lub jest wykonywana na terenie Republiki Czeskiej po 31 grudnia 2017 r.
Pismem z 6 sierpnia 2021 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo polskie od 1 stycznia 2018 r. do 29 lutego 2020 r. na podstawie art. 11 ust. 3 lit a rozporządzenia (WE) nr 883/2004. O tak ustalonym ustawodawstwie została poinformowana czeska instytucja.
Pismem z 29 października 2021 r. pełnomocnik strony, zwrócił się z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej ustawodawstwa właściwego za okres od 1 stycznia 2018 r. do 29 lutego 2020 r.
W dniu 17 listopada 2021 r. organ wydał decyzję nr [...], w której stwierdzono, że dla strony od 1 stycznia 2018 r. do 29 lutego 2020 r. właściwym ustawodawstwem jest ustawodawstwo polskie na podstawie art. 11 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 883/2004.
31 grudnia 2021 r. strona złożyła odwołanie od ww. decyzji do Sądu.
Postępowanie sądowe jest zakończone. Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z 21 marca 2022 r., sygn. akt [...] oddalił odwołanie od decyzji z 17 listopada 2021 r. Natomiast Sąd Apelacyjny wyrokiem z 26 marca 2024 r., sygn. akt [...] oddalił apelację. Decyzja uprawomocniła się.
-R. s.r.o.- Czechy.
W piśmie z 14 kwietnia 2021 r. czeska instytucja ubezpieczeniowa K. poinformowała, że strona jest ubezpieczona w Czechach również w firmie R. s.r.o.
24 czerwca 2021r. za pośrednictwem aplikacji [...] organ zwrócił się do właściwej czeskiej instytucji F. z zapytaniami o zatrudnienie i wykonywanie pracy przez stronę na rzecz ww. przedsiębiorców na terytorium Czech.
Czeska instytucja ubezpieczeniowa poinformowała, że strona jest według dostępnych danych zarejestrowana jako pracownik pracodawcy R. sro, IC [...] z siedzibą w O. [...], [...], O., od 2.3.2020 do teraz. Jednak instytucja wielokrotnie kontaktowała się z firmą R. s.r.o. IC [...] w celu udokumentowania działalności gospodarczej w Czechach, ale na razie bez odpowiedzi. Ponieważ R. s.r.o., C. s.r.o., S. s.r.o., C. s.r.o., należące do D. H., nie mogą faktycznie udowodnić swoich aktywności w Czechach w przypadku, gdy ustawodawstwo czeskie dla pracowników zostało ustalone, instytucja nie zgadza się z tym ustaleniem.
Pismem z 26 stycznia 2022 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo polskie od 2.03.2020 r. na podstawie art. 11 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 883/2004. O tak ustalonym ustawodawstwie poinformowano czeską instytucją właściwą. Instytucja czeska nie wniosła zastrzeżeń do tak ustalonego ustawodawstwa, zatem stało się ono ostateczne.
Strona nie wniosła o wydanie decyzji w sprawie ustalonego ustawodawstwa polskiego od 2 marca 2020 r. Pismem z 10 maja 2022 r., strona została poinformowana o zakończeniu postępowania.
W dniu 7 stycznia 2025 r. Oddział ZUS Inspektorat C. przekazał do wniosek strony z 17 grudnia 2024 r, o ustalenie ustawodawstwa od 9/2022 do 1/2023 w związku z zatrudnieniem na terytorium Republiki Czeskiej. We wniosku nie wskazano pracodawcy.
Pismem z 21 stycznia 2025 r. wezwano stronę, o udzielenie informacji dotyczącej okresu zatrudnienia i pracodawcy na terytorium Republiki Czeskiej. Pismem z 28 stycznia 2025 r. strona poinformowała, że od 2 marca 2020 r. do 31 stycznia 2023 r. była zatrudniona w firmie R. s.r.o.
Pismem z 20 lutego 2025 r. poinformowano stronę, że od 9/2022 do 1/2023 jedynym tytułem do ubezpieczeń dla niej, jest prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce. Ponadto poinformowano, że już 26 stycznia 2022 r. ustalono dla niej ustawodawstwo właściwe na podstawie art.11 ust. 3 lit, a rozporządzenie (WE) nr 883/2004 w związku z zatrudnieniem w firmie R. s.r.o. w Czechach oraz prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce.
Skarżąca 6 marca 2025 r. zwróciła się z wnioskiem o wydanie decyzji i w dniu
26 marca 2025 r., organ wydał decyzję znak: [...], w której stwierdził, że strona od 2 marca 2020 r. do 31 stycznia 2023 r. podlega ustawodawstwu polskiemu.
Strona pismem z 23 kwietnia 2025 r. odwołała się od ww. decyzji.
Sąd Okręgowy w B. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 21 października 2025 r., sygn. akt [...] oddalił odwołanie od ww. decyzji z 26 marca 2025 r. Wyrok jest prawomocny z dniem 13 stycznia 2026 r.
Zdaniem organu z uwagi na oddalenie przez Sąd odwołania od decyzji znak: [...] z 26 marca 2025 r. na dzień dzisiejszy brak jest możliwości ustalenia salda na koncie płatnika w związku brakiem dokumentów rozliczeniowych dot. strony (ZUS RCA) za okres 09/2022-01/2023 zgodnie z ustalonym ustawodawstwem polskim. W związku z powyższym organ podejmie postępowanie mające na celu pozyskanie prawidłowych dokumentów przez Wydział Ubezpieczeń i Składek Oddziału ZUS.
Ponadto organ wskazał, że aktualnie trwa postępowanie w sprawie błędów w dokumentach rozliczeniowych ZUS DRA za 12/2025 i 01/2026 r.
W ocenie organu zakończenie przedmiotowych postępowań i złożenie przez stronę lub sporządzenie z urzędu prawidłowych dokumentów rozliczeniowych ma bezpośrednie znaczenie dla wydania prawidłowej decyzji o warunkach umorzenia na podstawie ustawy abolicyjnej.
Pismem z 2 marca 2026 r. skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wspomnianą na wstępie skargę na bezczynność Prezesa ZUS.
Strona wniosła o:
1. Zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek w przedmiocie umorzenia składek w oparciu o ustawę abolicyjną w terminie miesiąca.
2. Ustalenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
3. Wymierzenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, grzywny w wysokości sześciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim.
4. Zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wyłączając kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi strona m.in. wskazała, że w dniu 3 lutego 2014r. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek z tytułu ustawy abolicyjnej, do dnia dzisiejszego nie została wydana decyzja w tej sprawie. Skarżąca podniosła dalej, iż ZUS działa opieszale i nie zajmuje się rozstrzygnięciem w tej sprawie.
Zdaniem skarżącej takie działanie ZUS naraziło ją na dodatkowe straty finansowe.
Na poparcie swego stanowiska strona przywołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych.
Skarżąca zaakcentowała, iż organ w ciągu kilku miesięcy, pomimo wielu jej pism, w tym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa nie wydał decyzji w sprawie, co przesądza o tym, iż wystąpiło znaczne przekroczenie ustawowych terminów, w których organ powinien był załatwić sprawę.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie.
Podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę ZUS m.in. wskazał, że strona złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej.
Zdaniem organu zakończenie przedmiotowych postępowań i złożenie przez stronę lub sporządzenie z urzędu prawidłowych dokumentów rozliczeniowych ma bezpośrednie znaczenie dla wydania prawidłowej decyzji o warunkach umorzenia na podstawie ustawy abolicyjnej.
W opinii organu w przedmiotowej sprawie organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż nie zachodzi sytuacja, iż organ nie podjął żadnych czynności i żadnych działań, a przyczyny przedłużenia postępowania zostały szczegółowo wskazane, co uzasadnia również to, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze. zm.; dalej: p.p.s.a.) zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W niniejszej sprawie skarżąca, przed złożeniem skargi do Sądu, dopełniła wymogu formalnego wynikającego z art. 53 § 2b p.p.s.a., składając ponaglenie z dnia 3 marca 2023 r., oraz 28 lipca 2025r., w trybie art. 37 k.p.a. Dlatego Sąd stwierdził, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie przez uprawniony podmiot, jako dopuszczalna, podlega merytorycznej ocenie. Zatem nie ma podstaw do odrzucenia skargi.
Przystępując do oceny zasadności skargi, wskazać trzeba, że przepisy p.p.s.a nie określają, na czym polega stan bezczynności. Z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność jest więc doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Takie rozumienie pojęcia "bezczynności" pozostaje w zgodzie z jego legalną definicją wynikającą z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego - dalej jako k.p.a. i mającą na celu zapewnienie większej klarowności oraz efektywności realizacji przez strony przysługujących jej uprawnień w zakresie zwalczania bezczynności organów. Według tego przepisu przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Sąd po rozpoznaniu skargi stwierdził, że Prezes ZUS na dzień wniesienia skargi w tej sprawie nie pozostawał w bezczynności.
Przedstawione Sądowi akta dowodzą bowiem, że w dniu 3 lutego 2014r. strona złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej.
Z kolei zawiadomieniem z dnia 24 lutego 2014r. ZUS poinformował stronę o przesunięciu terminu na rozpatrzenie złożonego wniosku z uwagi na trwające postępowanie w zakresie ustalenia prawidłowych okresów podlegania do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Następnie postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. ZUS zawiesił postępowanie z ww. wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania w zakresie ustalenia obowiązku podlegania przez stronę do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym konieczność ustalenia dla strony właściwego ustawodawstwa.
Sąd zauważył, że Oddział ZUS wszczął postępowanie o ustalenie właściwego ustawodawstwa na podstawie pierwszego wniosku zobowiązanej z 2 października 2012 r. czyli jeszcze przed złożeniem wniosku o abolicję.
Sąd podzielił stanowisko ZUS wyrażone w postanowieniu z dnia 8 listopada 2017r., o zawieszeniu postępowania w celu m.in., ustalenia właściwego ustawodawstwa co było konieczne w kwestii rozstrzygnięcia wniosku strony o umorzenie składek na podstawie ustawy abolicyjnej ponieważ zakończenie przedmiotowych postępowań i złożenie przez stronę lub sporządzenie z urzędu prawidłowych dokumentów rozliczeniowych ma bezpośrednie znaczenie dla wydania prawidłowej decyzji o warunkach umorzenia na podstawie ustawy abolicyjnej.
Z akt sprawy wynika, iż w okresie od 3 lutego 2014r. gdy strona złożyła wniosek o umorzenie należności do dnia wniesienia skargi do WSA tj. 2 marca 2026r., organ wykazał, że nie był w bezczynności.
W dniu 27 listopada 2014 r. wydano decyzję nr [...], zgodnie z którą od 10 października 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. właściwym ustawodawstwem dla strony jest ustawodawstwo polskie.
W dniu 31 grudnia 2014 r. wpłynęło odwołanie od ww. decyzji. Odwołanie zostało przekazane do Sądu.
Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z 18 maja 2018 r., sygn. akt [...] oddalił odwołanie od decyzji z 27 listopada 2014 r. Sąd Apelacyjny wyrokiem z 27 listopada 2019 r., sygn. akt [...] oddalił apelację. Decyzja uprawomocniła się.
W dniu 24 września 2014 r. wpłynął wniosek strony o ustalenie ustawodawstwa właściwego od 1 stycznia 2014 r. w związku z zatrudnieniem na terytorium Republiki Czeskiej w firmie C. s.r.o. i prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce.
Po przeprowadzonym postępowaniu, pismem z 14 listopada 2014 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo czeskie od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004.0 tak ustalonym ustawodawstwie została poinformowana czeska instytucja.
Czeska instytucja ubezpieczeniowa 6 lutego 2015 r. poświadczyła dla strony formularz Al od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r.
W dniu 7 kwietnia 2016 r. wpłynął wniosek strony o ustalenie ustawodawstwa na kolejny okres, tj. od 1 stycznia 2016 r.
Pismem z 22 kwietnia 2016 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo czeskie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. O tak ustalonym ustawodawstwie została poinformowana czeska instytucja.
Czeska instytucja ubezpieczeniowa 30 maja 2016 r. poświadczyła dla strony formularz Al od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.
W dniu11 stycznia 2017 r. wpłynął wniosek strony o ustalenie ustawodawstwa na kolejny okres, tj. od 1 stycznia 2017 r.
Pismem z 18 stycznia 2017 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo czeskie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. O tak ustalonym ustawodawstwie została poinformowana czeska instytucja.
Czeska instytucja ubezpieczeniowa 28 lutego 2017 r. poświadczyła dla strony formularz Al od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.
W dniu 28 maja 2020 r. wpłynął wniosek strony o ustalenie ustawodawstwa na kolejny okres, tj. od 1 stycznia 2018 r.
Pismem z 14 kwietnia 2021 r., znak: [...] czeska instytucja ubezpieczeniowa O. poinformowała, że strona była zgłoszona do ubezpieczeń ze stosunku pracy zawartego min. z czeskim pracodawcą C. s.r.o. od 1 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2018 r.
Następnie od 1 lutego 2018 r. do 29 lutego 2020 r. ww. była zgłoszona do ubezpieczeń ze stosunku pracy zawartego z czeskim pracodawcą S. s.r.o.
Czeskie instytucie ubezpieczeniowe K. oraz O. poinformowały, że nie ma żadnych dowodów, które potwierdziłyby, że praca strony, na rzecz pracodawców C. s.r.o. oraz S. była lub jest wykonywana na terenie Republiki Czeskiej po 31 grudnia 2017 r.
Pismem z 6 sierpnia 2021 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo polskie od 1 stycznia 2018 r. do 29 lutego 2020 r. na podstawie art. 11 ust. 3 lit a rozporządzenia (WE) nr 883/2004. O tak ustalonym ustawodawstwie została poinformowana czeska instytucja.
W dniu17 listopada 2021 r. wydano decyzję nr [...], w której stwierdzono, że dla strona od 1 stycznia 2018 r. do 29 lutego 2020 r. właściwym ustawodawstwem jest ustawodawstwo polskie na podstawie art. 11 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 883/2004.
31 grudnia 2021 r. strona złożyła odwołanie od decyzji.
Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z 21 marca 2022 r., sygn. akt [...] oddalił odwołanie od decyzji z 17 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny wyrokiem z 26 marca 2024 r., sygn. akt [...] oddalił apelację.
W piśmie z 14 kwietnia 2021 r. czeska instytucja ubezpieczeniowa K. poinformowała, że strona jest ubezpieczona w Czechach również w firmie R. s.r.o.
Pismem z 26 stycznia 2022 r., znak: [...] ustalono dla strony jako właściwe ustawodawstwo polskie od 2.03.2020 r. na podstawie art. 11 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 883/2004.
Pismem z 28 stycznia 2025 r. strona poinformowała, że od 2.03. 2020 r. do 31 stycznia 2023 r. była zatrudniona w firmie R. s.r.o.
Pismem z 20 lutego 2025 r. poinformowano stronę, że od 9/2022 do 1/2023 jedynym tytułem do ubezpieczeń dla niej, jest prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce. Ponadto poinformowano, że już 26 stycznia 2022 r. ustalono dla niej ustawodawstwo właściwe na podstawie art.11 ust. 3 lit, a rozporządzenie (WE) nr 883/2004 w związku z zatrudnieniem w firmie R. s.r.o. w Czechach oraz prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce.
W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z 3 lutego 2014 r. co orzeczono w sentencji wyroku ponieważ zakończenie przedmiotowych postępowań i złożenie przez stronę lub sporządzenie z urzędu prawidłowych dokumentów rozliczeniowych ma bezpośrednie znaczenie dla wydania prawidłowej decyzji o warunkach umorzenia na podstawie ustawy abolicyjnej.
W opinii organu w przedmiotowej sprawie organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż nie zachodzi sytuacja, iż organ nie podjął żadnych czynności i żadnych działań, a przyczyny przedłużenia postępowania zostały szczegółowo wskazane, co uzasadnia przyjęcie stanowiska, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania.
W ocenie Sądu tak długi okres rozpoznania przedmiotowej sprawy wynika z konieczności uzyskania przez ZUS wszystkich niezbędnych informacji celem ustalenie prawidłowego okresu podlegania strony do ubezpieczeń społecznych w przedmiotowej sprawie świadczenia pracy przez stroną za granicą co wiązało się z ustaleniem właściwego ustawodawstwa oraz faktu, ze ZUS dopiero po uzyskaniu akt z sądu może sporządzić dokumenty rozliczeniowe.
Ponadto wyjaśnienia wymaga, że w postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu Sąd bada, czy organ miał obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym. Stan bezczynności jest oceniany na dzień wniesienia skargi.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.