Srokosz na działce pod dom. Sąd oddalił skargę na odmowę uzgodnienia budowy

Zaskarżonym postanowieniem z 7 listopada 2025 r. znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: organ odwoławczy, GDOŚ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy

z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.

z 2024 r., poz. 1130, z późn. zm. dalej: u.p.z.p.) po rozpatrzeniu zażalenia E. M. (dalej: strona, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (dalej: organ I instancji, RDOŚ) z 29 stycznia 2025 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Wójt Gminy G. – L. (dalej: Wójt) pismem z 9 stycznia 2025 r. zwrócił się do RDOŚ, o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego (garażu) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki

o nr. ew. [...] obręb G. – D. w miejscowości G. – D., gmina G.- L..

Postanowieniem z 29 stycznia 2025 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 106 k.p.a., art. 53 ust. 5 w związku z art. 53 ust. 5c, art. 64 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 z późn.zm., dalej jako ustawa o ochronie przyrody), odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy ze względu na naruszenie art. 33 ustawy

o ochronie przyrody.

W uzasadnieniu wskazał, że działka nr ew. [...] oraz działki sąsiednie w dużym stopniu nie wykazują znamion zagospodarowania i przekształcenia. W otoczeniu zamierzonej inwestycji znajdują się tereny wykorzystywane rolniczo, działka graniczy

z terenami otwartymi i kępami zadrzewień. Na części działki nr ew. [...] oraz w bliskiej odległości od miejsca planowanego zainwestowania stwierdzono występowanie co najmniej 1 pary srokosza (Lanius excubitor). Wielkość populacji na obszarze O. K. [...] gatunku srokosza (Lanius excubitor) wynosi 90 par. Srokosz lubi tereny podmokle z lasami lub pojedynczymi zadrzewieniami, często doliny rzeczne, torfowiska z pojedynczymi drzewami lub większymi zadrzewieniami, a także skraje lasów. Spotyka się go też, choć nieco rzadziej, na terenach otwartych z grupami drzew, krzewów i zarośli śródpolnych lub na leśnych zrębach i polanach ze słabo rozwiniętą roślinnością zielną, nad zbiornikami wodnymi, pastwiskami, górami, w młodnikach

i szpalerach. Zimą również na polach uprawnych. Zatem taka mozaika terenów rolnych - pól uprawnych, łąk i pastwisk porośniętych zakrzaczeniami, na obrzeżach terenów leśnych, jak w przypadku działki objętej wnioskiem i terenów sąsiednich, stanowi dogodne miejsce rozrodu, wychowu młodych i bazę pokarmową dla srokosza.

RDOŚ wskazał, że na terenie miejscowości G. – D. oraz terenie sąsiednich miejscowości wzrosła presja urbanistyczna na tereny dotąd niezabudowane i niezainwestowane. Wśród głównych zagrożeń dla obszaru Natura 2000 O. K. wymienia się m. in.: zabudowywanie obszarów dotąd niezabudowanych, zabudowa rozproszona. Dla srokosza zagrożeniem jest zarastanie terenów otwartych, wycinanie zadrzewień i zakrzaczeń. Również intensyfikacja rolnictwa, częste zabiegi agrotechniczne wpływają pośrednio na zubożenie jakości żerowisk.

W konsekwencji powyższego organ I instancji uznał, że "w trakcie realizacji ww. przedmiotowej inwestycji, wystąpią znacząco negatywne oddziaływania na gatunki zwierząt i ich siedliska będące przedmiotami ochrony w obszarze europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 [...] O. K., w odniesieniu do srokosza (Lanius excubitor). Planowana inwestycja narusza art. 33 ustawy o ochronie przyrody w myśl, którego zabronione jest podejmowanie działań mogących osobno lub

w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie pogorszyć stan siedliska gatunków zwierząt, a także w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 oraz w znaczący sposób pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Nie zgadzając się z postanowieniem RDOŚ, strona złożyła zażalenie w którym wniosła o pozytywne rozpatrzenie uzgadnianego projektu decyzji. Skarżąca wskazała, że nie może zrozumieć dlaczego nie mogłaby wybudować domu na swojej działce skoro wokół, w niedalekiej odległości znajdują się zabudowania: na przeciwko wnioskowanej działki o warunki zabudowy, tj. po drugiej stronie ul. D. w P. (na działce nr ew. [...]), jak też w odległości ok. 50 m na (działce nr ew. [...]). Na dowód tego dołączyła mapę zasadniczą, na której widnieją budynki faktycznie istniejące na gruncie na ww. działkach. Wskazała nadto, że "w stronę obrębu G. N. znajduje się również kilka zabudowań, a w odległości ok. 500 m przy samym kompleksie tzw. "[...]", wręcz wtulone między drzewa są wybudowane dwa nowe budynki mieszkalne w stanie surowym". W odległości ok. 500 m wydano zgodę i wybudowane zostały budynki mieszkalne w ostatnich może 2 latach w niedalekim sąsiedztwie.

Skarżąca dodała, że niejednokrotnie obserwowała działkę i nie zauważyła, aby latał tam "jakikolwiek srokosz". Wyjaśniła, że teren objęty warunkami jest na tzw. "[...]", są to grunty V i VI klasy, piaszczyste, które nie nadawały się na uprawę rolną, dlatego też pozostawiono tę ziemię "w celu zakrzewienia". Do końca lutego skarżąca planuje wyciąć krzaki, rozdrobnić je i wykorzystać na opał. Na działce nr ew. [...] ani

w jej okolicy w obrębie kilku kilometrów nie występują torfowiska, jak to wskazał RDOŚ tereny podmokłe, rzeki, lasy, a wręcz są tu gleby dosyć suche, jak najbardziej odpowiednie pod budowę. Wydanie odmownego postanowienia skarżąca uważa za "bardzo krzywdzące" (będąc posiadaczem działki nie może nic zrobić z tą własnością). Inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, czy wartość krajobrazową. Pobudowanie jednego czy nawet dwóch budynków nie spowoduje żadnego zakłócenia.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z 25 marca 2026 r. GDOŚ utrzymał

w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 6 u.p.z.p. zostały określone warunki, od których uzależnione jest wydanie pozytywnej decyzji

o warunkach zabudowy. Warunki te muszą być spełnione wszystkie łącznie. Jeden

z nich (określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.), mówi, by decyzja była zgodna

z przepisami odrębnymi. Do przepisów odrębnych należy m.in. ustawo ochronie przyrody i przepisy dotyczące obszarów chronionych ustanowione na jej podstawie.

GDOŚ wyjaśnił, że ustawodawca poprzez ustanowienie wymogu uzgodnienia projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska dał wyraz potrzeby zbadania i dokonania oceny wpływu określonego sposobu zagospodarowania terenu na chronione wartości przyrodnicze przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ ochrony przyrody. W trakcie prowadzonego postępowania organ ochrony przyrody (RDOŚ, zaś w postępowaniu odwoławczym GDOŚ) wypowiada się, czy realizacja planowanej inwestycji stosownie do proponowanych warunków zabudowy w projekcie decyzji nie pociągnie za sobą naruszenia przepisów o chronionych obszarach. Uzgodnienie stanowi zatem ocenę czy zmiany będące następstwem realizacji proponowanych warunków zabudowy nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Uzgodnienie, jakie wydaje RDOŚ (i GDOŚ w postępowaniu odwoławczym) wiąże organ wydający decyzję o warunkach zabudowy (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta).

A zatem treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający (RDOŚ, GDOŚ) może przesądzić o treści decyzji o warunkach zabudowy wydanej po tym uzgodnieniu.

W ocenie organu odwoławczego zachodzą przesłanki do utrzymania w mocy odmowy uzgodnienia projektu decyzji dla zmierzonej przez stronę inwestycji. GDOŚ nie może uzgodnić przedmiotowego projektu decyzji, tak jak oczekuje tego skarżąca. Teren inwestycji, jak i pozostała część tej działki położony jest w następujących obszarach chronionych:

1) w otulinie K. Parku Krajobrazowego, dalej: "otulina PK",

2) w obszarze Natura 2000 O. K. [...], dalej: "O. K.", wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r.

w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133 z późn. zm.).

Organ odwoławczy zauważył, że każdy ze wskazanych obszarów ma inne cele ochrony i dotyczą go inne przepisy. Celem otuliny, zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy

o ochronie przyrody, jest zabezpieczenie wartości parku krajobrazowego przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Określona

w projekcie decyzji inwestycja, ze względu na odległość od granic K. Parku Krajobrazowego, charakter planowanej zabudowy (budynek mieszkalny jednorodzinny) i parametry nie stanowi zagrożenia zewnętrznego, które mogłoby wywołać niekorzystne zmiany w zasobach i składnikach przyrody K. Parku Krajobrazowego oraz

w jego walorach krajobrazowych. Projekt decyzji jest zgodny z przepisami, które dotyczą otuliny parku krajobrazowego - art. 5 pkt 14 ww. ustawy. Natomiast przy badaniu zgodności projektu decyzji z przepisami Natura 2000 zastosowanie ma art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

GDOŚ wskazał, że w przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma "zasada przezorności" (inaczej: "zasada ostrożności"). Wskazana zasada nakłada na odpowiednie władze obowiązek podjęcia stosownych środków w celu zapobieżenia potencjalnemu ryzyku, nadając przy tym pierwszeństwo wymogom związanym z ochroną środowiska przed innymi interesami. Z istoty zasady ostrożności wynika, że w sytuacji, gdy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące,

a racjonalne wątpliwości co do ryzyka zawsze interpretuje się na korzyść środowiska,

a nie na korzyść inwestycji. Organ odwoławczy, po dokonanej analizie akt sprawy (uwzględniając układ przestrzenny istniejącej zabudowy, niezabudowanych terenów otwartych

i charakter planowanej zabudowy) stwierdził, że w związku realizacją planowanej inwestycji istnieje ryzyko wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 33 ustawy

o ochronie przyrody. Ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania dotyczy O. K. i związanych z tym obszarem Natura 2000 przedmiotów ochrony. Ze względu na możliwość ich wystąpienia nie można zaś uzgodnić przedmiotowego projektu decyzji.

GDOŚ wskazał, że nie może podzielić stanowiska przedstawionego w projekcie decyzji, zgodnie którym organ prowadzący postępowanie (Wójt) "uznał, że planowana inwestycja nie może potencjalnie znacząco oddziaływać na żaden istniejący i/lub projektowany obszar Natura 2000, skutkiem czego odstąpił od nałożenia na Wnioskodawcę obowiązku, o którym mowa w art. 96, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112)", dalej jako: "u.o.o.ś". Ponadto, dokumentacja przekazana przez Wójta nie zawiera żadnych wyjaśnień takiego stanowiska. Nie wiadomo, więc jakie przesłanki zaważyły na takim wnioskowaniu i czy w toku dokonywania rozważań, co do wpływu planowanej inwestycji na obszar Natura 2000 Wójt w ogóle wziął pod uwagę takie okoliczności, jak charakter inwestycji, jej lokalizację, obecny sposób zagospodarowania terenów, przedmioty i cele ochrony Natura 2000 O. K.

i istniejącą zabudowę w obszarze Natura 2000.

Organ odwoławczy zauważył, że O. K. to obszar specjalnej ochrony ptaków. Jej zadaniem jest ochrona określonych gatunków ptaków, których występowanie wiąże się z określonym typem krajobrazu, jak też odtworzenie właściwego stanu ochrony gatunków ptaków i ich siedlisk. Wykaz przedmiotów ochrony w O. K. zawiera Standardowy Formularz Danych (rodzaj dokumentu informacyjnego dla konkretnego obszaru Natura 2000, publicznie dostępny w Internecie), dalej: "SDF O. K.", i Zarządzenie nr 13 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie. z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 O. K. [...] (Dz. U. poz. 3826, z późn, zm.), dalej: "PZO". Plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 O. K., ustanowiony ww. Zarządzeniem nr 13 ma rangę prawa miejscowego i jest opracowaniem służącym realizacji skutecznej ochrony przedmiotów ochrony tego obszaru Natura 2000. W ramach prac nad PZO dokonywana była m. in. ocena stanu ochrony przedmiotów ochrony na podstawie dostępnych informacji i niezbędnych prac terenowych, jak też charakterystyka jakościowa lub rozpoznanie uwarunkowań funkcjonowania przedmiotów ochrony, polegające na łącznej ocenie stanu ochrony siedlisk przyrodniczych i gatunków. Zgodnie z tymi dokumentami w O. ochroną objęte jest 20 gatunków ptaków. Przedmiotami ochrony są zarówno gatunki ptaków, których środowiskiem życia są tereny rzek, zbiorników wodnych, podmokłości, lasów, jak też ptaki związane z terenami rolnymi (łąkami, pastwiskami, gruntami ornymi) i zadrzewieniami, przy czym wiele gatunków korzysta

z siedlisk reprezentowanych w odmiennych krajobrazach, bądź to równocześnie, bądź też w różnych fazach swego cyklu rocznego czy dobowego. Wśród chronionych gatunków jest też srokosz. To średniej wielkości ptak wędrowny. Osiąga długość od 22 do 26 cm, długość skrzydeł wynosi ok. 11,4 cm, a ogona 10,9 cm. Srokosz waży zazwyczaj od 60 do 70 g. Nie jest więc to duży ptak, którego można łatwo spostrzec

w terenie. Ponadto nie tworzy stad. W okresie polęgowym żyje samotnie. Wielkość populacji tego gatunku ptaka na terenie O. K. nie jest na tyle wysoka, by zaobserwować latającego srokosza i stwierdzić podczas jego lotu, że jest to właśnie ten gatunek. Wielkość populacji srokosza w O. jest oceniona na 70 - 90 osobników (dane z SDF, aktualizacja listopad 2024 r). Nie dziwi więc fakt, że skarżąca mogła nie zaobserwować, że lata "tam jakikolwiek" srokosz. To gatunek, którego środowiskiem życia jest krajobraz rolniczy.

GDOŚ wyjaśnił, że srokosz to gatunek, dla którego przede wszystkim jest ważna obecność drzew, krzewów w otwartym (niezabudowanym) krajobrazie rolniczym. Mogą to więc być zarówno tereny posiadające wysoki poziom wód gruntowych i tereny podmokłe, jak też grunty mniej zasobne w wodę, ale jednak takie, na których rozwinęły się zadrzewienia. Zasiedla on pola i nieużytki z zadrzewieniami i krzewami. To obecność zadrzewień, krzewów jest istotnym czynnikiem miejsc występowania srokosza. Srokosz gnieździ się najczęściej wśród nie za gęstych krzewów lub

w koronach drzew, szczególnie upodobawszy sobie drzewa owocowe lub krzewy (np. tarniny). Także do zdobywania pokarmu, tj. podczas polowania i konsumpcji zdobyczy (małych gryzoni) wykorzystuje zadrzewienia (drzewa i krzewy). Wierzchołków drzew (jak też i słupów) używa do obserwacji otoczenia w poszukiwaniu potencjalnych ofiar,

a krzewy i drzewa podczas konsumpcji wykorzystuje do nadziewania zdobyczy (nazwa naukowa srokosza dosłownie oznacza "strażnik rzeźnik’). Srokosz rzadziej gniazduje na podmiejskich nieużytkach i terenach ruderalnych, gdyż, co trzeba podkreślić w sprawie, unika bliskości ludzi.

Organ odwoławczy wskazał, że z projektu decyzji wiadomo, że "planowana inwestycja zlokalizowana jest na działce wykazanej w ewidencji gruntów jako tereny rolne (oznaczenia w ewidencji gruntów: [...]". Na części działki nr ew. [...] wyznaczonej jako teren inwestycji znajdują się tereny oznaczone jako zadrzewienia (Lz), co bezsprzecznie ukazuje załącznik graficzny do projektu decyzji. Obecność dwóch skupisk zadrzewień potwierdzają również informacje (mapy, zdjęcia lotnicze, ortofotomapy) zamieszczone na oficjalnej stronie Geoportal (www. geoportal.gov.pl) prowadzonej przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Również skarżąca potwierdza obecność "krzaków" na terenie objętym inwestycją.

GDOŚ zauważył, że wskazana przez skarżącą zabudowa na działce nr ew. [...], w stosunku do działki nr ew. [...] położona jest po drugiej stronie drogi gminnej (po jej południowej stronie), gdzie nie ma wyznaczonego obszaru Natura 2000 O. K.. Również wspomniany przez skarżącą "[...]", jak ustalił organ odwoławczy, położony w odległości ok. 500 m, w kierunku wschodnio-południowym, także po drugiej stronie drogi gminnej (po jej południowej stronie) jest poza obszarem O. K., tak jak wybudowane przy nim budynki.

W ocenie GDOŚ w sprawie istotne jest, że po tej stronie drogi gminnej, gdzie jest działka nr ew. [...], tj. wzdłuż drogi, po jej północnej stronie na długości ponad 1,1 km (do najbliższych skrzyżowań) nie ma żadnej zabudowy. Od północnej strony gminnej rozpościera się niezabudowany kompleks gruntów rolnych, z występującymi gdzieniegdzie zadrzewieniami bądź krzewami. Nie ma w tym kompleksie zabudowy.

W kompleksie tym, w sąsiedztwie planowanego zainwestowania stwierdzono występowanie co najmniej 1 pary srokosza, a teren został oznaczony jako siedlisko tego gatunku. Działka nr ew. [...], w części przeznaczonej pod inwestycję, współtworzy fragment tego kompleksu. Zaś stwierdzona na działce nr ew. [...] obecność zadrzewień

i zakrzewień dodatkowo tylko zwiększa jej atrakcyjność jako terenu odpowiedniego dla bytowania srokosza. Zadaniem O. K. jest utrzymanie na właściwym poziomie gatunków będących przedmiotami ochrony tego obszaru, a więc i srokosza. To wymaga m.in. zachowania określonego typu krajobrazu (spełniającego warunki do bytowania i rozwoju gatunku) bądź wiąże się z odtworzeniem niektórych elementów krajobrazu (w celu uzyskania jak najbardziej optymalnych warunków dla bytowania gatunku). Nie inaczej jest w przypadku srokosza. Dla zachowania i trwania populacji tego gatunku ważne jest utrzymanie terenów rolnych otwartych i niezabudowanych, pośród których występują pojedyncze bądź skupiska drzew, krzewów. Choć PZO

(w załączniku Nr 11) nie określa działań ochronnych dla tego gatunku to jednak nie oznacza, by nie uwzględniać i nie przewidywać ewentualnych skutków, które mogą wiązać się z zagospodarowaniem terenów rolnych w odmienny sposób niż dotychczas funkcjonował tam, gdzie wyznaczono siedliska srokosza. Jest tak dlatego, że zmiany siedliskowe związane ze zmianami w sposobie użytkowania niezabudowanych terenów rolnych, w tym likwidowanie ich na skutek wprowadzania zabudowy to zagrożenie dla występowania gatunków związanych z krajobrazem rolniczym (do takich należy nie wątpliwie srokosz). Doprowadza ono do zaniku biotopów (środowiska życia) tych gatunków. Presja związana z zabudową mieszkaniową prowadzi do bezpośredniego niszczenia, uszczuplenia i fragmentyzacji siedlisk gatunku, a w konsekwencji utraty miejsc schronienia, rozrodu i zdobywania pokarmu. Sukcesywnie postępująca urbanizacja na terenach rolnych prowadzi do ich przekształcenia w obszary zabudowane i obecnie jest istotnym czynnikiem, który zagraża utrzymaniu na właściwym poziomie gatunków i ich siedlisk. W SDF wśród wymienionych istniejących zagrożeń, presji i działań mających wpływ na obszar (zachowanie właściwego stanu ptaków związanych z otwartym rolniczym krajobrazem i ich siedlisk) jest zabudowa rozproszona, infrastruktura sportowa i rekreacyjna.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wskazane rozpraszanie zabudowy należy rozumieć jako obejmowanie nią nowych terenów powodujące uszczuplenie powierzchni siedlisk srokosza, w tym także ich fragmentację. Zachowanie odpowiednich niezabudowanych terenów otwartych, użytkowanych rolniczo to istotny element

w utrzymaniu gatunku i jego siedlisk na dotychczasowym poziomie w O. K..

Tymczasem planowane zamierzenie wpisuje się w zidentyfikowane zagrożenie określone jako zabudowa rozproszona, ponieważ wiąże się w wkraczaniem zabudowy mieszkaniowej na dotychczas niezabudowany kompleks terenów rolnych, które rozpościerają się od drogi gminnej w kierunku północnym.

Zdaniem GDOŚ, analizując charakter przedsięwzięcia objętego projektem decyzji i uwarunkowania przyrodnicze inwestycji i jej rejonu, za główne oddziaływanie przedmiotowej inwestycji należy uznać trwałe przekształcenie i likwidację części siedliska srokosza poprzez wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej na działce, która obecnie przynależy do otwartych terenów rolnych. Na skutek realizacji zabudowy nastąpi trwała zamiana terenu rolnego w teren zabudowy jednorodzinnej. Realizacji zabudowy będzie więc towarzyszyć nieodwracalna zmiana użytkowania co oznacza utratę części siedliska srokosza. Możliwość wystąpienia znacząco negatywnych oddziaływań na obszar Natura 2000 nie wystąpią tylko i wyłącznie "w trakcie realizacji" inwestycji jak wskazał to RDOŚ.

W ocenie organu odwoławczego, choć planowana zabudowa dotyczy niedużej inwestycji, która ma polegać na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego

i budynku gospodarczego (garażu) należy mieć na uwadze, że zrealizowanie tego przedsięwzięcia stymulować będzie dalszą zabudowę terenów rolnych położonych po tej samej stronie drogi gminnej, co sporna działka nr ew. [...]. Powyższe może stanowić wzmożony proces zmiany sposobu zagospodarowania i nadania niezabudowanej enklawie terenów rolnych funkcji mieszkaniowej o zurbanizowanym charakterze. Związane z tym zjawiskiem trwałe, z reguły nieodwracalne, przekształcanie struktury gruntów rolnych, prowadzić może do eliminacji i utraty terenów, które są biotopem życia i okresowego przebywania ptaków preferujących przestrzenie otwarte pól i użytków rolnych. Należy mieć także na uwadze, że teren działki nr ew. [...], zgodnie ze stanem faktycznym może być również potencjalnym siedliskiem innych gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony O. K.. Dla tych, które związane są

z krajobrazem rolniczym, eliminacja pól, użytków rolnych (tak jak i dla srokosza) jest równoznaczna ze zmniejszeniem ich biotopów. Utrata miejsc lęgowych i żerowiskowych przyczynia się do utarty areału występowania tych gatunków, dlatego istotnym elementem jest zachowanie i utrzymanie na odpowiednim poziomie terenów otwartych, użytkowanych rolniczo.

Organ odwoławczy wskazał, że w świetle analizy jaką przeprowadził nie można wiarygodnie uznać, ani też wykluczyć, że oddziaływanie analizowanego przedsięwzięcia jest nieznaczące i z całą pewnością nie można wykluczyć znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na przedmioty ochrony obszaru O. K., wobec sukcesywnie kurczących się terenów stanowiących miejsca ich bytowania i żerowania srokosza m. in. w związku z przeznaczaniem ich pod zabudowę. Zgodnie z zasadą przezorności ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 uznaje się za istniejące, jeśli na podstawie obiektywnych przesłanek nie można wykluczyć, że plan lub przedsięwzięcie będzie znacząco oddziaływać na dany obszar.

W ocenie GDOŚ w niniejszej sprawie takie przesłanki występują. W tym stanie rzeczy, zachodzą podstawy, by w oparciu o art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody odmówić uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji poprzez realne ryzyko wystąpienia negatywnych oddziaływań, które mogą prowadzić do znaczącego negatywnego pogorszenia stanu przedmiotów ochrony obszaru O. K.. Czy realizacja uzgadnianej inwestycji będzie rzeczywiście znacząco negatywnie wpływać na obszar O. K. powinno definitywnie przesądzić postępowanie w trybie u.o.o.ś. podczas, którego ocenie i weryfikacji RDOŚ podlega przedstawiony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Organy obu instancji, tj. GDOŚ i RDOŚ nie mogą dokonywać oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 we własnym zakresie lub powoływać w tym celu biegłego.

W prawie polskim przedmiotowa ocena może być dokonana wyłącznie na podstawie wspomnianego powyżej raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i/lub obszar Natura 2000. Podczas uzgadniania projektu decyzji, zadanie obydwu tych organów polega na zbadaniu ryzyka wystąpienia znacząco negatywnego wpływu na ten obszar, a więc ogranicza się do zbadania czy dane przedsięwzięcie mieści się

w granicach określonych w art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, co powinno być uzasadnione wystąpieniem przesłanek wskazujących na możliwość takiego znaczącego oddziaływania. Przeprowadzone postępowanie odwoławcze wykazało, że istnieją uzasadnione przesłanki do odmowy uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji ze względu na brak zgodności z ww. przepisem.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 7

i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem srokosz na jej działce nie występuje i nigdy nie był stwierdzony, a organ zaniechał wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazała przy tym, że ornitolog nie stwierdził żadnych gatunków chronionych ani siedlisk lęgowych. Tymczasem organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na ekspertyzie ornitologicznej z 2018 r. oraz na zbiorczych danych populacyjnych ze Standardowego Formularza Danych, wskazujących 90 par srokosza w całej O. K. obejmującej tysiące hektarów. Żaden z tych dokumentów nie stwierdza obecności srokosza konkretnie na działce nr ew. [...]. Dane dotyczące całej O. absolutnie nie dowodzą bytowania gatunku na kilkuarowej nieruchomości w G. D..

Skarżąca podniosła, że organ wydał odmowę bez przeprowadzenia jakiejkolwiek aktualnej wizji terenowej. Oparł się na wieloletnich danych archiwalnych i przeniósł je mechanicznie na jej nieruchomość, nie zadając sobie trudu zweryfikowania, czy mają one jakiekolwiek odniesienie do rzeczywistości na gruncie. Stanowi to rażące naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nakładających na organ obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego z urzędu. Organ nie może wydać odmowy w oparciu o domysły i nieaktualne dane statystyczne, a następnie oczekiwać, że to strona udowodni, iż ptaka nie ma. Ciężar dowodu spoczywa po stronie organu - to on musi wykazać, że zagrożenie jest realne i dotyczy konkretnie tej nieruchomości.

W ocenie skarżącej, organ przedstawił błędną argumentację dotyczącą biologii srokosza i charakteru działki. Stwierdzenie, że działka jest odpowiednim siedliskiem srokosza, bo posiada zakrzaczenia jest wadliwe z trzech powodów. Po pierwsze - obecność zakrzaczeń na działce nie oznacza bytowania srokosza. Gatunek ten zasiedla tereny otwarte z zadrzewieniami w krajobrazie rolniczym. Działka nr ew. [...]jest gruntem klasy V i VI, piaszczystym, suchym, bez torfowisk, bez terenów podmokłych, bez rzek - a więc pozbawionym cech siedliskowych typowych dla srokosza wskazywanych w literaturze ornitologicznej. Co więcej, srokosz unika bliskości zabudowań i ludzi, a tymczasem naprzeciwko wnioskowanej działki, po drugiej stronie ul. D. w P., istnieje zabudowa na działkach nr [...]. Gatunek ten nie gniazduje więc w tak bliskim sąsiedztwie istniejącej zabudowy. Po drugie - dom jednorodzinny ma powstać wyłącznie na niewielkiej części nieruchomości. Żaden dowód nie wskazuje, że pojedynczy budynek miałby zniszczyć siedlisko gatunku. Po trzecie - populacja srokosza w Polsce szacowana jest na kilkadziesiąt tysięcy par. Utrata jednego hipotetycznego, nieudowodnionego stanowiska nie zagraża zachowaniu gatunku w skali kraju ani w skali O.. W okolicy działki skarżącej istnieje już rozproszona zabudowa mieszkaniowa w odległości mniejszej niż 100 metrów, która nie została uznana przez organy za zagrażającą obszarowi Natura 2000. Brak jest zatem jakiegokolwiek dowodu, że właśnie dom skarżącej spowoduje znaczące negatywne oddziaływanie w rozumieniu art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Zdaniem skarżącej, organ błędnie też zastosował zasadę ostrożności, stwierdzając, że skoro nie można wykluczyć negatywnego oddziaływania, projekt decyzji nie może zostać uzgodniony. Takie rozumienie zasady ostrożności jest błędne

i prowadzi do absurdalnego wniosku, że na całym obszarze Natura 2000 nie wolno prowadzić żadnej działalności, bo żadnego negatywnego oddziaływania nie można wykluczyć w sposób absolutny. Zasada ostrożności nie zastępuje obowiązku zebrania dowodów - wymaga wykazania realnego prawdopodobieństwa szkody, a nie tylko jego teoretycznej możliwości. Organ nie wykazał żadnego realnego prawdopodobieństwa.

W ocenie skarżącej organ naruszył też zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP)

i zasadę proporcjonalności. W odległości ok. 100 m od działki nr ew. [...], naprzeciwko wnioskowanej działki, po drugiej stronie ul. D w P., istnieje bowiem zabudowa na działkach nr [...]. Odmowa wyłącznie wobec inwestycji skarżącej narusza konstytucyjną zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP) i zasadę zaufania do państwa (art. 8 k.p.a.). Organ nie wyjaśnił, dlaczego identyczne lub zbliżone inwestycje w tym samym otoczeniu przyrodniczym zostały dopuszczone, a skarżącej nie. Istnieje wewnętrzna sprzeczność postanowienia GDOŚ bowiem stwierdza on, że właściwa ocena oddziaływania na obszar Natura 2000 powinna nastąpić w trybie oceny oddziaływania na środowisko (u.o.o.ś.), a zarazem utrzymuje w mocy odmowę uzgodnienia, która faktycznie zamyka drogę do tej oceny. Inicjatorem procedury oceny oddziaływania może być wyłącznie Wójt (art. 96 ust. 1 i 3 u.o.o.ś.) - a więc wydając odmowę, organ pozbawia skarżącą jakiejkolwiek możliwości wykazania braku negatywnego wpływu inwestycji. Postanowienie jest więc wewnętrznie sprzeczne:

z jednej strony wskazuje bowiem na konieczność oceny, z drugiej - blokuje jedyną drogę do jej przeprowadzenia.

W konkluzji skargi, skarżąca wskazała, że zachowanie organów narusza: art. 8 k.p.a. - zasadę zaufania obywatela do państwa i jego organów; art. 9 k.p.a. - obowiązek informowania strony o okolicznościach sprawy; art. 36 § 1 k.p.a. - obowiązek zawiadamiania o przyczynach zwłoki; art. 45 ust. 1 Konstytucji RP - prawo do sądu; art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego; art. 21 ust. 1 Konstytucji RP prawo ochrony własności.

W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad

w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. decyzję

o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż parki narodowe i ich otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.

W art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 u.p.z.p. zostały określone warunki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest wydanie pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy. Jednym z warunków (art. 61 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy) jest, by decyzja była zgodna z przepisami odrębnymi. Do przepisów odrębnych należy ustawa o ochronie przyrody i wydane na jej podstawie akty prawne.

Poprzez uzgodnienie organ administracji wypowiada się o tym, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia stosownie do proponowanych w projekcie decyzji organu głównego warunków zabudowy nie pociągnie za sobą naruszenia przepisów, których stosowanie leży we właściwości rzeczowej organu uzgadniającego,

a wykracza poza właściwość rzeczową organu administracji właściwego do ustalenia warunków zabudowy. Uzgodnienie stanowi zatem ocenę, czy zmiany będące następstwem realizacji proponowanych warunków zabudowy nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Wyrażenie zgody (uzgodnienie) wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym; treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2003 r., II SA/Kr 1490/01). Jednocześnie art. 53 ust. 5 u.p.z.p. przewiduje, że przedmiotowe uzgodnienie dokonywane jest w trybie art. 106 k.p.a., a więc w drodze postanowienia, na które służy zażalenie z tym, że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Uzgodnienie to następuje w trybie art. 106 k.p.a. Szczegółowe zasady ochrony obszarów i obiektów o wartościach przyrodniczych, krajobrazu, zwierząt i roślin zagrożonych wyginięciem oraz drzew, krzewów i zieleni określają przepisy ustawy

o ochronie przyrody.

Jak wynika z akt postępowania, planowana inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego (garażu) wraz

z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki o nr. ew. [...] obręb G. – D. w miejscowości G. – D., gmina G. – L.. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że teren inwestycji, jak i pozostała część przedmiotowej działki położony jest w następujących obszarach chronionych:

1) w otulinie K. Parku Krajobrazowego,

2) w obszarze Natura 2000 O. K. [...], wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133 z późn. zm.).

Trafnie organ odwoławczy zauważył, że każdy ze wskazanych obszarów ma inne cele ochrony i dotyczą go inne przepisy. Celem otuliny, zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy

o ochronie przyrody, jest zabezpieczenie wartości parku krajobrazowego przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Określona

w projekcie decyzji inwestycja, ze względu na odległość od granic K. Parku Krajobrazowego, charakter planowanej zabudowy (budynek mieszkalny jednorodzinny) i parametry nie stanowi zagrożenia zewnętrznego, które mogłoby wywołać niekorzystne zmiany w zasobach i składnikach przyrody K. Parku Krajobrazowego oraz

w jego walorach krajobrazowych. Projekt decyzji jest zgodny z przepisami, które dotyczą otuliny parku krajobrazowego - art. 5 pkt 14 ww. ustawy. Natomiast przy badaniu zgodności projektu decyzji z przepisami Natura 2000 zastosowanie ma art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Zatem w niniejszej sprawie istotne było ustalenie przez organy, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami powołanej ustawy o ochronie przyrody, wynikającymi z utworzenia ww. obszaru chronionego, w szczególności w kontekście obowiązujących na tych obszarach zakazów związanych z ochroną przyrody. Obszar bowiem na którym planowana jest inwestycja podlega ochronie na zasadach określonych w art. 33 ustawy o ochronie przyrody jako Obszar Natura 2000.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b ustawy o ochronie przyrody obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; zaś obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy,

w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego; w przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest obszar

w obrębie naturalnego zasięgu takich gatunków, charakteryzujący się fizycznymi lub biologicznymi czynnikami istotnymi dla ich życia lub rozmnażania (ust. 2c ww. przepisu).

Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, które mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną.

Art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nakłada obowiązek dbałości

o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym nie tylko na organy administracji publicznej, lecz również na osoby prawne i inne jednostki organizacyjne oraz także na osoby fizyczne.

Stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, zabrania się,

z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu

z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:

1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub

2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub

3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Natomiast w myśl art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają

z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w powołanej już wyżej ustawie z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Poprzez znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000, zgodnie

z art. 3 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy rozumie się oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

W wyniku dokonanej analizy akt sprawy, GDOŚ w zaskarżonej decyzji (uwzględniając układ przestrzenny istniejącej zabudowy, niezabudowanych terenów otwartych i charakter planowanej zabudowy) prawidłowo stwierdził, że w związku realizacją planowanej inwestycji istnieje ryzyko wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 33 ustawy o ochronie przyrody. Ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania dotyczy O. K. i związanych z tym obszarem Natura 2000 przedmiotów ochrony. Ze względu na możliwość ich wystąpienia nie można zaś uzgodnić przedmiotowego projektu decyzji. Planowana inwestycja zlokalizowana jest na działce wykazanej w ewidencji gruntów jako tereny rolne. Na części działki nr ew. [...] wyznaczonej jako teren inwestycji znajdują się tereny oznaczone jako zadrzewienia (Lz), co bezsprzecznie ukazuje załącznik graficzny do projektu decyzji. Obecność dwóch skupisk zadrzewień potwierdzają również informacje (mapy, zdjęcia lotnicze, ortofotomapy) zamieszczone na oficjalnej stronie Geoportal (www. geoportal.gov.pl) prowadzonej przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Również skarżąca potwierdza obecność "krzaków" na terenie objętym inwestycją.

GDOŚ wyjaśnił również, że wskazana przez skarżącą zabudowa na działce nr ew. [...], w stosunku do działki nr ew. [...] położona jest po drugiej stronie drogi gminnej (po jej południowej stronie), gdzie nie ma wyznaczonego obszaru Natura 2000 O. K.. Również wspomniany przez skarżącą "[...]", położony w odległości ok. 500 m, w kierunku wschodnio-południowym, także po drugiej stronie drogi gminnej (po jej południowej stronie) jest poza obszarem O. K., tak jak wybudowane przy nim budynki.

Zgodzić się należy z GDOŚ, że w sprawie istotne jest, iż po tej stronie drogi gminnej, gdzie jest działka nr ew. [...], tj. wzdłuż drogi, po jej północnej stronie na długości ponad 1,1 km (do najbliższych skrzyżowań) nie ma żadnej zabudowy. Od północnej strony gminnej rozpościera się niezabudowany kompleks gruntów rolnych,

z występującymi gdzieniegdzie zadrzewieniami bądź krzewami. Nie ma w tym kompleksie zabudowy. W kompleksie tym, w sąsiedztwie planowanego zainwestowania stwierdzono zaś występowanie co najmniej 1 pary srokosza, a teren został oznaczony jako siedlisko tego gatunku. Działka nr ew. [...], w części przeznaczonej pod inwestycję, współtworzy fragment tego kompleksu. Stwierdzona zaś na działce nr ew. [...]obecność zadrzewień i zakrzewień dodatkowo tylko zwiększa jej atrakcyjność jako terenu odpowiedniego dla bytowania srokosza. Zadaniem O. K. jest utrzymanie na właściwym poziomie gatunków będących przedmiotami ochrony tego obszaru, a więc

i srokosza. To wymaga m.in. zachowania określonego typu krajobrazu (spełniającego warunki do bytowania i rozwoju gatunku) bądź wiąże się z odtworzeniem niektórych elementów krajobrazu (w celu uzyskania jak najbardziej optymalnych warunków dla bytowania gatunku). Dla zachowania i trwania populacji srokosza ważne jest utrzymanie terenów rolnych otwartych i niezabudowanych, pośród których występują pojedyncze bądź skupiska drzew, krzewów.

Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że wskazane rozpraszanie zabudowy należy rozumieć jako obejmowanie nią nowych terenów powodujące uszczuplenie powierzchni siedlisk srokosza, w tym także ich fragmentację. Zachowanie odpowiednich niezabudowanych terenów otwartych, użytkowanych rolniczo to istotny element w utrzymaniu gatunku i jego siedlisk na dotychczasowym poziomie w O. K.. Tymczasem planowane zamierzenie wpisuje się w zidentyfikowane zagrożenie określone jako zabudowa rozproszona, ponieważ wiąże się w wkraczaniem zabudowy mieszkaniowej na dotychczas niezabudowany kompleks terenów rolnych, które rozpościerają się od drogi gminnej w kierunku północnym. Na skutek realizacji zabudowy nastąpi trwała zamiana terenu rolnego w teren zabudowy jednorodzinnej. Realizacji zabudowy będzie więc towarzyszyć nieodwracalna zmiana użytkowania co oznacza utratę części siedliska srokosza.

Słusznie zauważył również organ odwoławczy, że choć planowana zabudowa dotyczy niedużej inwestycji, która ma polegać na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego (garażu) należy mieć jednak na uwadze, że zrealizowanie tego przedsięwzięcia stymulować będzie dalszą zabudowę terenów rolnych położonych po tej samej stronie drogi gminnej, co sporna działka nr ew. [...]. Powyższe zaś może stanowić wzmożony proces zmiany sposobu zagospodarowania

i nadania niezabudowanej enklawie terenów rolnych funkcji mieszkaniowej

o zurbanizowanym charakterze. Związane z tym zjawiskiem trwałe, z reguły nieodwracalne, przekształcanie struktury gruntów rolnych, prowadzić może do eliminacji i utraty terenów, które są biotopem życia i okresowego przebywania ptaków preferujących przestrzenie otwarte pól i użytków rolnych. Ponadto teren działki nr ew. [...] może być również potencjalnym siedliskiem innych gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony O. K.. Dla tych, które związane są

z krajobrazem rolniczym, eliminacja pól, użytków rolnych (tak jak i dla srokosza) jest równoznaczna ze zmniejszeniem ich biotopów. Utrata miejsc lęgowych i żerowiskowych przyczynia się do utarty areału występowania tych gatunków, dlatego istotnym elementem jest zachowanie i utrzymanie na odpowiednim poziomie terenów otwartych, użytkowanych rolniczo.

W ocenie Sądu, w świetle analizy jaką przeprowadził organ odwoławczy nie można zaś wiarygodnie uznać, ani też wykluczyć, że oddziaływanie analizowanego przedsięwzięcia jest nieznaczące i z całą pewnością nie można wykluczyć znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na przedmioty ochrony obszaru O. K., wobec sukcesywnie kurczących się terenów stanowiących miejsca ich bytowania i żerowania srokosza m. in. w związku z przeznaczaniem ich pod zabudowę. Zgodnie zaś z zasadą przezorności ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 uznaje się za istniejące, jeśli na podstawie obiektywnych przesłanek nie można wykluczyć, że plan lub przedsięwzięcie będzie znacząco oddziaływać na dany obszar.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że organy obu instancji zasadnie uznały, w ramach postępowania uzgodnieniowego, iż planowana inwestycja może w negatywny sposób wpłynąć na stan ww. gatunku ptaka który jest objęty działaniami ochronnymi, wyznaczonymi w celu zachowania siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że istnieje ryzyko, iż planowana inwestycja może mieć znacząco negatywny wpływ na obszar Natura 2000.

Wbrew zarzutom skargi organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a., nie naruszając przy tym przepisów prawa materialnego. Wyniki tego postępowania znalazły zaś odzwierciedlenie

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sporządzonego zgodnie z art. 107 § 1

i § 3 k.p.a.

Słusznie wskazał GDOŚ, że zakres kompetencji organu w ramach postępowania uzgodnieniowego ogranicza się do zbadania projektu decyzji w granicach przede wszystkim normy art. 33 ustawy o ochronie przyrody oraz tych materiałów, którymi dysponuje z racji posiadania wiedzy specjalistycznej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody dokonuje we własnym zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wyrok NSA z 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1941/11). W przedmiotowej sprawie, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, należy też kierować się zasadą przezorności. Zasada ta, unormowana w art. 6 ust. 2 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019, poz. 1396 ) stanowi, że kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Zasada ta została ukonstytuowana w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zasada ostrożności nakłada na odpowiednie władze obowiązek podjęcia stosownych środków w celu zapobieżenia potencjalnemu ryzyku, nadając przy tym pierwszeństwo wymogom związanym

z ochroną środowiska przed innymi interesami. Z istoty zasady ostrożności wynika, że

w sytuacji gdy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka zawsze interpretuje się na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji. Sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na zakazie podejmowania pewnych działań, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2297/17). Istotą zasady przezorności jest bowiem przyjęcie, że w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące. Takie właśnie stanowisko merytoryczne zajęły organy orzekające w tej sprawie, dlatego nie był zasadny zarzut naruszenia art. 33 ustawy o ochronie przyrody.

Należy także podkreślić, że wykazanie braku negatywnego oddziaływania jest obowiązkiem inwestora. Przy czym, jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania zawsze interpretuje się je na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji.

W wydanych postanowieniach organy nie przesądziły kategorycznie, że zamierzona inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy słusznie wskazał, że to czy realizacja uzgadnianej inwestycji będzie rzeczywiście znacząco negatywnie wpływać na cele przedmiotowego obszaru winien wykazać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a więc, że

w tym wypadku konieczne jest zastosowanie art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody

i tym samym przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. Ze względu na zakres swojej kompetencji organ uzgodnieniowy nie był władny przeprowadzić samodzielnie procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, mógł on tylko odmówić uzgodnienia przedmiotowej decyzji

o warunkach zabudowy. Przepisy bowiem przewidziały w tym zakresie inną procedurę zawartą w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. W tym postępowaniu bowiem będzie możliwe rzetelne zbadanie, czy planowana inwestycja będzie wpływała znacząco negatywnie na gatunki objęte ochroną. Takie ustalenia wymagają zaś sporządzenia raportu oddziaływania na obszar Natura 2000 .

Konkludując, stwierdzić należy, że organy, wbrew zarzutom skargi, dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie naruszyły przy tym również wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP.

Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a., uznając skargę za nieuzasadnioną, orzekł o jej oddaleniu.