Bank nie odzyska od kredytobiorców 106 tys. zł, sąd oddalił apelację

Wyrokiem z 20 marca 2025 r. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił powództwo o zapłatę (pkt I); zasądził od strony powodowej (...) S.A z siedzibą w B. na rzecz pozwanych I. F., E. F. i X. F. kwotę 5 485 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty (pkt II).

Apelację od powyższego wyroku wniosła strona powodowa, zaskarżając wyrok w części, tj. co do punktu I wyroku w zakresie w jakim Sąd oddalił roszczenie strony powodowej o zasądzenie kwoty 106 505,82 zł oraz co do punktu II wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

Strona powodowa zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 233 § 1 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 229 k.p.c. w zw. z art. 316 k.p.c., art. 203

1 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., a także naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 498 § 1 k.c. w zw. z art. 499 k.c., art. 498 § 1 k.c. w zw. z art. 499 k.c. w zw. z art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c., art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Mając na uwadze przedstawione zarzuty, strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie od pozwanych na rzecz strony powodowej kwoty 106 505,82 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i stosowne do wyniku sprawy rozliczenie kosztów za I instancję, a nadto zasądzenie od pozwanych na rzecz strony powodowej kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację pozwani wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanych kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja strony powodowej podlegała oddaleniu w całości.

Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, opierając na nich swe rozstrzygnięcie (art. 387 § 2

1 pkt 1 k.p.c.). Wbrew zarzutom apelacji ustalenia te były prawidłowe i znajdowały podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, ocenionym zgodnie z dyrektywami swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.).

Sąd Apelacyjny wskazuje również, że z art. 378 § 1 k.p.c. stanowiącego o obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu wydanego orzeczenia każdego argumentu podniesionego w apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem wyroku (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 5 października 2018 r., sygn. akt I CSK 608/17, z 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt III UK 119/17, z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II PK 20/17, z 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt V CSK 266/17). Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela i akceptuje powyższe stanowisko w całości.

Mając na uwadze treść podniesionych w apelacji zarzutów, w pierwszym rzędzie koniecznym było odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych, gdyż wnioski w tym zakresie z istoty swej determinują rozważania co do pozostałych zarzutów apelacyjnych, albowiem jedynie pozbawione błędów ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie i starannie przeprowadzonego postępowania mogą być podstawą oceny skarżonego rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego. Przypomnieć nadto należy, że Sąd II instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (tak uchwała SN (7) z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III CZP 49/07 – zasada prawna).

Zarzuty strony powodowej sprowadzały się w istocie do kwestionowania skuteczności zarzutu potrącenia wierzytelności. Zarzuty te nie prowadziły jednak do uwzględnienia apelacji i zmiany zaskarżonego orzeczenia. Słuszność podniesionych zarzutów wynikała z tego faktu, iż wyrokiem z 6 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Legnicy ustalił nieistnienie pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy kredytu (...) z dnia 19 lutego 2007 r. zawartej pomiędzy powodami X. F., I. F. i E. F., a (...) S.A. z siedzibą w B. (sygn. akt I C 836/21), z kolei wyrokiem z dnia 3 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu (sygn. akt I ACa 2576/23) dokonał rozliczenia stron zgodnie z zasadą teorii salda, uznając, że zwrotowi na podstawie art. 410 k.c. podlega świadczenie w takim tylko zakresie, w jakim wzbogaca ono

accipiensa

(i zubaża

solvensa). W związku z tym w momencie wydania orzeczenia przez Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie strony rozliczyły się już z tego, co sobie nawzajem świadczyły, a w konsekwencji brak jest podstaw do formułowania jakichkolwiek roszczeń.

W przypadku uznania umowy kredytu za nieważną rozliczenie odbywa się na podstawie art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c. (uchwała SN z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21; uchwała SN z dnia 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22). W judykaturze wykształciły się dwie opozycyjne koncepcje dotyczące stosowania wskazanych norm prawa materialnego (tj. art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.) na kanwie rozliczania umów kredytów frankowych. Zgodnie z teorią dwóch kondykcji jeżeli na poczet wykonania umowy kredytu świadczyły obie strony, możliwe jest przyjęcie, że każda z nich pozostaje bezpodstawnie wzbogacona, a zatem każdej przysługuje własne roszczenie względem drugiej strony z tytułu nienależnego świadczenia. Opozycyjna teoria salda zakłada natomiast, że bezpodstawnie wzbogacona jest tylko jedna strona - ta, która spełniła łącznie świadczenia niższe od sumy świadczeń spełnionych na jej rzecz przez drugą stronę (uchwała SN z dnia 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22).

Jednocześnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 22 października 2025 r. (sygn. akt I CSK 812/25), wskazał wprost, że „przyjęcie teorii salda oznacza, że termin wymagalności roszczeń z tytułu zwrotu wzajemnych świadczeń pieniężnych spełnionych na podstawie nieważnej umowy, do wysokości niższego świadczenia, powstaje w tym samym czasie, a więc opóźnienie w spełnieniu świadczenia zwrotnego odnosi się do tej części, która przekracza wysokość świadczenia zwrotnego drugiej strony.”

Roszczenie winno być zatem ocenione przez pryzmat zubożenia jednej strony i wzbogacenia drugiej strony.

W niniejszej sprawie to Bank pozostawał bezpodstawnie wzbogacony kosztem kredytobiorców. Kwota wypłaconego kredytu wynosiła bowiem 45 337,06 CHF co stanowiło równowartość 106 505,82 zł (zastosowany kurs 2,3492). Wpłaty na poczet spłaty kredytu dokonywane były przez E. F. w złotych polskich i wyniosły 132 308,71 zł. Wobec powyższego różnica między wysokością rat spłaconych przez kredytobiorcę, a wysokością wypłaconego kapitału wyniosła

25 802,89 zł. Powyższa kwota stanowiła świadczenie nienależnie pobrane przez Bank zasądzone na rzecz kredytobiorcy wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 3 lipca 2024 r. w sprawie sygn. akt I ACa 2576/23.

Wobec tego, nietrafne jest żądanie zwrotu wypłaconego kapitału, w sytuacji gdy w wyroku z 3 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zasądził od banku na rzecz kredytobiorcy jedynie kwotę stanowiącą nadwyżkę ponad kwotę kapitału.

Zarzut dotyczący naruszenia art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. był więc całkowicie chybiony.

Z powyższych przyczyn należało uznać, że orzeczenie Sądu Okręgowego było prawidłowe, a apelacja strony powodowej jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku, na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1

1 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na koszty postępowania odwoławczego składało się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym w wysokości 4 050 zł, które zostało podzielone na rzecz powodów w częściach równych.

Aneta Fiałkowska - Sobczyk

ZARZĄDZENIE

1. (...);

2. (...);

3. (...).