Sąd Apelacyjny oddalił apelację syndyka, kredyt indeksowany do franka pozostaje nieważny

Zgodnie z treścią art. 327

1 § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej zgłoszonego przez powoda roszczenia o ustalenie nieważności z umowy kredytowej zawartej w dniu 4 października 2007r. , na skutek abuzywności części jej postanowień - § 6 ust.1, § 9 ust.2 i § 10 ust.3 , poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

Trzeba już w tym miejscu dodać , że Sądowi II instancji, został przedstawiony do oceny w granicach zaskarżenia i w granicach jego podstaw, wyrok częściowy, którym Sąd I instancji orzekł jedynie o roszczeniu ustalającym byłego kredytobiorcy . W pozostałym zakresie , w odniesieniu do żądania pieniężnego, postępowanie zostało postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2023r zawieszone , wobec ogłoszenia, podczas trwania postępowania rozpoznawczego, upadłości (...) Bank S. A. z siedzibą w Ł. , następcy prawnego kredytodawcy – (...) Bank S.A. z siedzibą w D..

Natomiast orzeczeniem z dnia 5 stycznia 2024r. podjęte z udziałem Syndyka masy upadłości (...) Bank S.A., prowadzone było tylko w odniesieniu do roszczenia ustalającego.

Dlatego dalsza część uzasadnienia zostanie poświęcona wyłącznie ocenie tego roszczenia przez Sąd Okręgowy oraz trafności zarzutów apelacyjnych pozwanego Syndyka wymierzonych wyłącznie w tę ocenę.

Sąd Odwoławczy będzie , w swojej wypowiedzi motywacyjnej, pomijał wszystko to , co w zakresie ustaleń faktycznych oraz wniosków prawnych Sądu niższej instancji , odnosi się do oceny roszczenia pieniężnego , także poddanego pod osąd w rozstrzyganej sprawie.

Przyjmując takie założenia , Sąd Odwoławczy wskazuje , iż :

uwzględniając w całości , zgłoszone przez powoda S. V., w pozwie przeciwko (...) Bank S.A. z siedzibą w Ł. – w upadłości roszczenie o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego nr (...) , indeksowanego walutą franka szwajcarskiego, z dnia 4 października 2007r , z powodu niedozwolonego charakteru części jej postanowień, co czyni umowę tę niezgodną art. 385

(

1) §1 kc ,

w warunkach , gdy strona przeciwna , a po przystąpieniu do postępowania także Syndyk masy upadłości (...) Bank S.A., domagał się oddalenia roszczenia ustalającego w całości , dla braku podstaw do uznania umowy za nieważną jako sprzecznej z przepisami prawa w tym w szczególności z zasadą swobody umów oraz nie realizującej nieuczciwej praktyki rynkowej , ani też takiej , w której wskazywana przez powoda część postanowień ma niedozwolony charakter.

Syndyk domagał się także zawieszenia postępowania w całości do czasu zakończenia postępowania upadłościowego wobec (...) Bank S.A. uznając , że nie tylko wierzytelność pieniężna objęta sporem ale także ta , z której wynika roszczenie ustalające kredytobiorcy , podlega zgłoszeniu na w ramach tego postępowania , a ono jest jedynym , w ramach którego może ona być zaspokojona.

wyrokiem częściowym z dnia 21 marca 2025r. , Sąd Okręgowy w Krakowie :

ustalił, że umowa kredytu hipotecznego nr.(...), indeksowanego do waluty franka szwajcarskiego zawarta w dniu 4 października 2007r przez powoda S. V. z (...) Bank Spółką Akcyjną z siedzibą w D., którego następcą prawym jest (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł.- w upadłości, jest nieważna.

Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia.

Faktami , które uznał za niesporne , jest to , iż :

(...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. jest następcą prawnym (...) Banku S.A. z siedzibą w D.

W dniu 30 września 2022 r. Bankowy Fundusz Gwarancyjny wszczął wobec (...) Bank S.A. przymusową restrukturyzację.

Sąd Rejonowy (...)w W. Wydział XVIII Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych postanowieniem z 20 lipca 2023 r., ogłosił upadłość (...) Bank S.A. z siedzibą w Ł.

W zakresie okoliczności spornych , ustalił , że :

powód S. V. w dniu 6 września 2007 r. złożył w (...) Banku S.A. w D. wniosek o udzielenie mu kredytu w kwocie 350.000 zł na okres 30 lat w walucie CHF na nabycie nieruchomości na rynku wtórnym i dowolny cel. We wniosku kredytowym wskazał, że uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło jako muzyk.

Wraz z nim złożył podpis pod oświadczeniem o wyborze waluty obcej, w którym przedstawiono wpływ zmian oprocentowania i kursu waluty kredytu na wysokość miesięcznych rat. Nadto oświadczył, że po zapoznaniu się z występującym ryzykiem kursowym oraz ryzykiem wynikającym ze zmiennej stopy procentowej wnosi o udzielenie kredytu indeksowanego do waluty obcej.

W dniu 4 października 2007 r. zawarł z (...) Bankiem S.A. w D. – (...) Oddziałem w I. umowę kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego walutą szwajcarską.

Zgodnie z umową udzielono powodowi kredytu w kwocie 365.960,52 zł indeksowanego kursem pieniądza szwajcarskiego , na warunkach określonych w umowie . Przy założeniu, że uruchomiono całość kredytu w dacie sporządzenia umowy równowartość kredytu wynosiłaby 166.497,10 CHF, rzeczywista równowartość zostanie określona po wypłacie kredytu. Kredytobiorca oświadczył że jest świadomy ryzyka kursowego, związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego, w całym okresie kredytowania i akceptuje to ryzyko. (§1 ust.1 umowy )

Spłata kredytu miała nastąpić w 360 miesięcznych równych ratach kapitałowo-odsetkowych.(§1 ust.2)

Oprocentowanie kredytu było zmienne i na dzień sporządzenia umowy wynosiło 4,84 % w skali roku, na które składa się suma obowiązującej stawki DBCHF i stałej marży banku, która wynosi 2,00 %. Kredytobiorca oświadczył , iż jest świadomy ryzyka wynikającego ze zmiennego oprocentowania w całym okresie kredytowania i akceptuje to ryzyko (§ 1 ust. 3);

Rata kapitałowo-odsetkowa przy założeniu uruchomienia całości kredytu w dacie sporządzenia niniejszej umowy wynosiłaby równowartość 877,58 franka szwajcarskiego. Rzeczywista wysokość rat odsetkowych lub rat kapitałowo-odsetkowych miała zostać określona w harmonogramie spłat. (§ 1 ust. 4);

Całkowity koszt kredytu , na dzień sporządzenia umowy , wynosiła 338.930,40 zł (podana kwota nie uwzględniała ryzyka kursowego). Ostateczna wysokość całkowitego kosztu kredytu uzależniona była od zmian poziomu oprocentowania kredytu w całym okresie kredytowania (§1 ust. 7).

Kredyt został przeznaczony:

- w wysokości 220.000 zł na pokrycie części ceny nabycia nieruchomości położonej w D. przy (...) na rachunek zbywcy,

- w wysokości 130.000 zł na dowolny cel konsumpcyjny kredytobiorcy na jego rachunek,

-w wysokości 3.659,61 zł., na uiszczenie składki z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty wartości nieruchomości,

- w wysokości 10.978,81 zł., na pokrycie składek ubezpieczeniowych o których mowa w §4 ust.1,

- w wysokości 224,32 zł., na uiszczenie kosztów związanych z ustanowieniem hipoteki zabezpieczającej spłatę kredytu,

- w wysokości 1.097,88 zł., na uiszczenie składki z tytułu pakietowego ubezpieczenia na wypadek odmowy ustanowienia hipoteki (§2).

Jako zabezpieczenie spłaty kredytu ustanowiono hipotekę kaucyjną do kwoty stanowiącej 170% kwoty kredytu na nieruchomości –działce ewidencyjnej nr (...) o pow. 400,00 m.kw. położonej w (...), objętej KW nr (...), ubezpieczenie z tytułu pakietowego ubezpieczenia na wypadek odmowy ustanowienia hipoteki, cesja na rzecz banku wierzytelności z tytułu ubezpieczenia nieruchomości od ognia, powodzi i innych zdarzeń losowych, weksel in blanco z deklaracją wekslową, ubezpieczenie od ryzyka utraty wartości nieruchomości przez okres 5 lat, ubezpieczenie spłaty kredytu na wypadek śmierci lub trwałej niezdolności do pracy w TU na (...) S.A. przez okres pierwszego roku kredytowania. (§3)

Zgodnie z §6 ust.1 umowy Bankowa Tabela kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut, zwana Tabelą Kursów – sporządzana była przez merytoryczną komórkę banku,na podstawie kursów obowiązujących na rynku międzybankowym, w chwili sporządzania Tabeli i po ogłoszeniu kursów średnich NBP. Tabela była sporządzana jest o godz. 16:00 każdego dnia roboczego i obowiązywała przez cały następny dzień roboczy.

W dniu wypłaty kredytu lub każdej transzy kredytu kwota wypłaconych środków była przeliczana na franki szwajcarskie, według kursu kupna walut określonego w Tabeli Kursów – obowiązującego w dniu uruchomienia środków (§ 9 ust.2);

Wysokość zobowiązania kredytowego była ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w CHF – po jej przeliczeniu według kursu sprzedaży walut określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” do franka szwajcarskiego , obowiązującego w dniu spłaty (§10 ust. 3);

Indeks DBCHF dla każdego miesiąca obliczany był jako średnia arytmetyczna stawek LIBOR 3M, obowiązujących w dniach roboczych między 26 miesiąca poprzedzającego miesiąc ostatni do 25 dnia miesiąca poprzedzającego zmianę (§13 ust.2);

W przypadku kredytu indeksowanego do waluty obcej, bank w następnym dniu po upływie terminu wymagalności całego kredytu, dokonywał przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia na złotówki , z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez bank w Tabeli Kursów.

Poczynając od dnia przewalutowania kredytodawca miał prawo pobierać od wymagalnego kapitału karne odsetki w wysokości 2-krotności oprocentowania kredytów udzielonych w złotych, przy zastosowaniu aktualnego z dnia przewalutowania wskaźnika DBPLN oraz marży obowiązującej w dniu wypłaty kredytu lub jego pierwszej transzy (§16 ust.4 Regulaminu).

Zgodnie z §19 ust.5 Regulaminu , w przypadku kredytu indeksowanego w walucie obcej, kwota raty spłaty obliczona jest wg. kursu sprzedaży dewiz obowiązującym w banku na podstawie obowiązującej w Tabeli Kursów z dnia wpływu środków.

Natomiast zgodnie z § 21 ust. 5 Regulaminu, w przypadku kredytu indeksowanego do obcej waluty prowizja za wcześniejsza spłatę, przeliczona była wg. kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów z dnia realizacji wcześniejszej spłaty.

Aneksem nr (...) z dnia 30 września 2011 r. strony uzgodniły, że kredytobiorca może spłacać kredyt bezpośrednio w walucie indeksacji – franku szwajcarskim. Bank wypłacił powodowi kapitał a S. V. realizował jego spłatę w formie rat kapitałowo - odsetkowych.

Ponadto Sąd Okręgowy ustalił , iż :

powód pracował jako muzyk, co wiązało się z koniecznością pracy w godzinach nocnych, i utrudnionym powrotem do domu.

Dlatego postanowił zakupić mieszkanie w D.. W przyszłości miało ono stać się własnością jego córki. Chciał zaciągnąć kredyt złotówkowy, ale w związku z brakiem stałej umowy o pracę kredyt w walucie polskiej był poza jego zasięgiem. Kilka z banków zaproponowało mu kredyt we frankach szwajcarskich.

Ostatecznie postanowił zaciągnąć kredyt w (...) Banku, gdyż pośrednik kredytowy przedstawiał mu ofertę tego banku jako najkorzystniejszą.

Kredytobiorca nie miał możliwości negocjowania warunków umowy, za namową pośrednika zaciągnął zobowiązanie na trzydzieści lat. W banku przedstawiono mu projekt umowy, którą miał podpisać. Nie informowano go o ryzyku kursowym ani o tym co się stanie jeśli kurs franka szwajcarskiego wzrośnie. Nie informowano go o tym jak i przez kogo będą ustalane tabele kursowe. Kredyt został powodowi wypłacony w złotówkach i początkowo tak był też spłacany.

Kredyt został przeznaczony na zakup mieszkania i było ono wykorzystywane dla jego celów mieszkaniowych. S. V. był w nim zameldowany, nigdy nie prowadził tam działalności gospodarczej. Lokal nie był też wynajmowany.

Ocenę prawną roszczenia ustalającego powoda , które uznał za uzasadnione , Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które zważywszy na wskazaną wyżej konieczność zachowania zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego, można podsumować w następujący sposób :

a/ potwierdzone wynikami postępowania rozpoznawczego okoliczności faktyczne, stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia nieważności nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu hipotecznego nr (...) , indeksowanego do franka szwajcarskiego z dnia 4 października 2007r , zawartej pomiędzy powodem S. V. , a poprzednikiem prawnym upadłego banku – (...) Bank S.A. z siedzibą w D. – (...) Oddziałem w I., przede wszystkim z uwagi na zawarte w tej umowie abuzywne postanowienia określające mechanizm indeksacji, ujęte w § 6 ust.1, § 9 ust.2 i §10 ust.3 umowy,

b/ postanowienia umowne określające ten mechanizm , podlegały w rozstrzyganej sprawie kontroli na gruncie przepisu art. 385

1 k.c., albowiem S. V. występował w tym umownym stosunku zobowiązaniowym jako konsument , w rozumieniu przepisu art. 22

1 k.c.

Został w niej jasno określony zasadniczy jej cel, tj. sfinansowanie zakupu nieruchomości lokalowej w D. i na ten cel uzyskane z kredytu środki zostały w całości wydatkowane,

c/ odwołując się do treści tego przepisu kodeksowego , Sąd niższej instancji wskazał , iż pozwany Syndyk nie zdołał w postępowaniu sprostać ciężarowi wykazania , że kwestionowane przez kredytobiorcę postanowienia były z nimi, w zakresie treści , przed zawarciem umowy, indywidualnie uzgadniane.

O tym , że negocjacje tego rodzaju nie miały miejsca przekonuje , zdaniem Sądu niższej instancji, już sam sposób zawarcia umowy kredytowej, który polegał na wykorzystaniu przygotowanego tylko przez bank wzorca umowy i zawartego w nim oświadczenia o świadomości ryzyka kursowego związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego.

Wykluczało to możliwość rzeczywistego wpływania przez powoda jako konsumenta na ostateczną treść zawieranej umowy, ewentualnie poza ustaleniem kwoty kredytu i marży banku.

Tymczasem taki wpływ konsumenta na treść umowy musi być realny, a nie polegać jedynie na teoretycznej możliwości zgłoszenia wniosku o zmianę określonego postanowienia umownego.

d/ postanowienia składające się łącznie na umowny mechanizm waloryzacji, wypełnia także kolejne przesłanki uznania ich za mające niedozwolony charakter, a to ich niezgodność z dobrymi obyczajami oraz takie , które w sposób rażący naruszają usprawiedliwione interesy kredytobiorcy.

Sąd I instancji wskazał , iż przy tak ukształtowanym umownie mechanizmie waloryzacji /indeksacji / , bank uzyskał prawo do jednostronnego kształtowania świadczeń stron umowy. Tak kwoty postawionej do dyspozycji powoda , jak i -następnie- wysokości świadczeń , które go obciążały, w postaci wyrażonych w złotych rat kapitałowo – odsetkowych.

Wynikało to stąd, że bank miał prawo ustalać kurs waluty dowolnie, bez żadnych umownych ograniczeń w postaci konkretnych, obiektywnie weryfikowalnych kryteriów, niezależnych od instytucji kredytowej.

Naruszało to zasadę równorzędności stron stosunku zobowiązaniowego w postaci nierównomiernego rozłożenia uprawnień i obowiązków pomiędzy nimi , na niekorzyść klienta – konsumenta.

Jak argumentował dalej Sąd Okręgowy;

dla oceny danego postanowienia – na podstawie art. 385

1 k.c. – nie ma żadnego znaczenia sposób wykonywania umowy przez strony.

Postanowienie jest niedozwolone bowiem już wówczas , gdy stwarza dla przedsiębiorcy samą możliwość działania w sposób rażąco naruszający interesy konsumenta,

e/ przyjęty w umowie mechanizm indeksacji , służący określeniu wysokości zobowiązania umownego powoda,nie odpowiadał wymogom właściwej przejrzystości i jasności postanowienia kontraktowego w tym sensie, że postanowienia umowne na ten mechanizm składające się, nie pozwalały przewidzieć konsumentowi konsekwencji ekonomicznych jego zastosowania.

Niczego w zakresie oceny zastosowanej w umowie klauzuli indeksacyjnej nie może zmienić fakt odebrania od kredytobiorcy przez bank - kredytodawcę - oświadczenia o świadomości ryzyka kursowego związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego , w całym okresie kredytowania oraz akceptacji przez niego tego ryzyka.

Wprowadzenie do umowy kredytowej zawieranej na wiele lat , mechanizmu działania ryzyka kursowego wymagało szczególnej staranności ze strony banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z oferowanym kredytem, tak by konsument miał pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby poprzednik prawny upadłego , tak rozumiany obowiązek informacyjny , wobec S. V. , wypełnił.

f/ uznanie, że klauzula indeksacyjna określa główne świadczenie umowy kredytowej,nie wyłączało kontroli postanowień umownych , które na nią składały się , na podstawie art. 385

1 §1 kc dlatego , iż postanowienia regulujące mechanizm indeksacji ,nie zostały jednoznacznie i jasno sformułowane. Na ich podstawie powód ,jako kredytobiorca nie był w stanie oszacować kwoty (kwot), którą ma obowiązek świadczyć w przyszłości.

g/ konsekwencją stwierdzenia , iż określone postanowienia stanowią niedozwoloną klauzulę umowną jest - działająca ex lege - sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia (postanowień) umownego.

Eliminacja z umowy kredytowej klauzuli indeksacyjnej obejmuje wszystkie postanowienia umowne,regulujące mechanizm indeksacji. Usunięciu z umowy podlega nie tylko postanowienie nakazujące przeliczenie waluty indeksacyjnej według kursu sprzedaży walut określonego w bankowej Tabeli Kursów, ale i postanowienie, które zakłada ustalenie wysokości zobowiązania jako jego równowartości, wyrażonej w walucie indeksacyjnej,

h/ wobec abuzywności postanowień umownych określających mechanizm indeksacji, należało ocenić, jak w dalszej części zaprezentowanej oceny prawnej podnosił Sąd Okręgowy, czy umowa kredytowa z dnia 4 października 2007r , po wyeliminowaniu z jej treści tych zapisów, jest jeszcze możliwa do utrzymania, zwłaszcza, że powód , świadomy konsekwencji powodowanych stwierdzeniem nieważności umowy, wyraził jasne stanowisko, że nie akceptuje ich , jako w stosunku do konsumenta , bezskutecznych.

Odwołując się do wybranych orzeczeń TSUE , służących wykładni art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 , Sąd I instancji wskazał , iż możliwość wypełnienia powstałych luk w umowie , po wyeliminowaniu postanowień, którymi konsument przestaje być związany , jest ograniczona wyłącznie do przypadków wykorzystania w tym celu przepisów prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym albo przepisu, na którego zastosowanie strony umowy wyrażą uświadomioną i wolną zgodę.

Usunięcie z umowy kredytowej, indeksowanej do franka szwajcarskiego , wszystkich postanowień regulujących mechanizm indeksacji, nie pozwala na dalsze obowiązywanie umowy.

W wyniku usunięcia postanowień składających się na ten mechanizm,dochodzi do przekształcenia kredytu indeksowanego do waluty obcej w zwykły kredyt złotowy, oprocentowany według stawki powiązanej ze wskaźnikiem referencyjnym LIBOR. Wyeliminowanie zatem ryzyka kursowego charakterystycznego dla umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze stawką LIBOR , jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze. Tak daleko idące następstwa dodatkowo przemawiają za stwierdzeniem jej nieważności.

W konsekwencji, żądanie ustalające sformułowane przez powoda należało , zdaniem Sądu I instancji , ocenić jako uzasadnione.

Sąd Okręgowy , w sytuacji gdy wydawany wyrok miał charakter wyroku częściowego , nie rozstrzygał o kosztach procesu.

Od tego orzeczenia strona pozwana wniosła apelację.

We wniosku środka odwoławczego Syndyk domagał się w pierwszej kolejności wydania przez Sąd Odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie oddalone. Ewentualnie postulował rozstrzygnięcie kasatoryjne i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :

- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści kwestionowanego orzeczenia istotne znacznie , a to :

a/ art. 233 §1 kpc, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienia jej oceną dowolną , co doprowadziło do wad ustaleń , które bliżej i bardzo szczegółowo strona skarżąca określiła w dziewięciu punktach na str. 2 i 3 apelacji /por. k. 438-439 akt/ .

Podnoszona nieprawidłowość miała polegać również , zdaniem Syndyka na tym , iż Sąd I instancji potwierdził zrealizowanie wszystkich przesłanek zastosowania art. 385

1 kc w przypadku kwestionowanych przez powoda postanowień umownych,

b/ art. 233§1 kpc w zw. z art. 299 kpc wobec obdarzenia wiarygodnością relacji powoda , mimo , że są one sprzeczne z treścią dokumentów znajdujących się w aktach.

- naruszenia prawa materialnego, w następstwie nieprawidłowego zastosowania lub niezastosowania :

1/ art. 189 kpc jako konsekwencji nieprawidłowego przyjęcia , iż S. V. ma interes prawny w żądanym ustaleniu,

2/ art. 385

1 §1 kc w zw z art. 385

1 §3 kc jako następstwa nieprawidłowej oceny Sądu I instancji zgodnie z którą postanowienia zakwestionowane przez kredytobiorcę mają niedozwolony charakter , gdyż są niejednoznaczne treściowo i naruszają dobre obyczaje oraz w sposób rażący ich usprawiedliwione interesy mimo , iż były przedmiotem indywidualnych negocjacji prowadzonych przez strony umowy kredytowej , a powód był prawidłowo pouczony o ryzykach walutowym i kursowym – charakterystycznych dla tego rodzaju kontraktu , który zdecydował się z bankiem podpisać , świadomie ten rodzaj kredytu wybierając ,

3/ art. 385

1 §2 kc jako konsekwencji uznania , iż umowa z dnia 4 października 2007r., jako zawierająca klauzule niedozwolone , jest nieważna w całości mimo , iż na podstawie naruszonego przepisu , którego Sąd I instancji wadliwie nie zastosował , umowa powinna być uznana za nadal / z modyfikacjami / obowiązującą.,

4/ art. 353

1 kc w zw. z art. 58 §1 i 3 kc wobec nieuzasadnionego uznania umowy objętej sporem za nieważną w całości wobec oceny części jej klauzul jako sprzecznych z naturą stosunku prawnego kredytu oraz jako niezgodne z zasadami współżycia społecznego

5/ art. 84 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe wobec jego niezastosowania , który w powiązaniu z art. 358 §2 kc powinien zdecydować o tym , iż umowa kredytowa objęta sporem powinna zostać oceniona jako nadal wiążąca.

Strona skarżąca domagała się przeprowadzenia oceny decyzji procesowych Sądu niższej instancji o podjęciu postępowania w sprawie i kontynuowania go , w zakresie żądania ustalającego z udziałem Syndyka upadłego banku i w jej następstwie :

zawieszenia postępowania do czasu wyczerpania trybu postepowania upadłościowego w odniesieniu do wierzytelności z której wynika żądanie ustalające powodów , a ewentualnie przekazania sprawy do rozpoznania , w ramach postępowania upadłościowego , we właściwym dla niego trybie.

Odpowiadając na apelację powód domagał się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony skarżącej kosztami postępowania apelacyjnego.

Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył :

Środek odwoławczy Syndyka nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.

Rozpoczynając ocenę postawionych przez niego zarzutów od tych , które mają charakter procesowy , na wstępie należy wskazać , że zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.

Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.

Uwzględniając to generalium , odeprzeć należy narzut naruszenia art.233 §1 kpc .

Skuteczne postawienie tego zarzutu- poza wskazanymi wyżej regułami - wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów , polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.

W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.

Nie dochowanie tych wymagań , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia, polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.

/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/

Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza.

Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji,w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy art. 233 §1 kpc , pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony.

Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .

To, w jaki sposób strona pozwana motywuje realizację tak tego zarzutu procesowego jak i funkcjonalnie z nim związanych zarzutów faktycznych , wyklucza uznanie ich za uzasadnione.

W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być wytykanymi nieprawidłowościami] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , jego zdaniem poprawnej.

Nieprawidłowość Sądu na której oparty jest ten oraz zarzuty faktyczne - zgodnie z argumentacją tego apelanta - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji oceny dowodów i faktów , które Syndyk uznaje za odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy, mającego miejsce w relacjach pomiędzy stronami sporu , ukształtowanymi na tle i w związku z zawarciem umowy z 4 października 2007r.

A według przebiegu zdarzeń afirmowanego przezeń , S. V. został w sposób dostateczny dla oceny jego skali , poinformowany , przy podpisywaniu umowy, o ryzyku walutowym wynikającym z umowy kredytowej indeksowanej walutą szwajcarską , a rzeczywisty rozmiar jego zobowiązania kredytowego był oznaczony od samego początku w sposób prawidłowy i dla niego , jako klienta banku, czytelny , nie budzący ich wątpliwości .

Ponadto (...) Bank S.A. , a wcześniej (...) Bank S.A. z siedzibą w D., nie mogły tego obowiązku powoda kształtować jednostronnie w sposób dowolny , będąc związanymi wysokością kursów waluty szwajcarskiej, określanej przez obiektywne siły panujące na rynku wymiany walut.

Postanowienia umowy były dla kredytobiorcy czytelne i jasne , mógł negocjować ich treść , a formą realizacji tego uprawnienia było to , że sam zdecydował o rodzaju kredytu jaki zaciąga , a także o tym , w jaki sposób będzie go spłacał.

Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza dla odparcia ich obu.

Dlatego jedynie na marginesie dostrzegając , że w istocie argumenty powołane dla wsparcia weryfikowanych zarzutów , nie dotyczą wprost oceny dowodów i okoliczności faktycznych ale prawnej weryfikacji okoliczności towarzyszących zawarciu umowy oraz kształtowania danych w Tabeli Kursów walut , które dla dokonywanych przeliczeń /stosowania klauzul przeliczeniowej - spreadau walutowego- i kursowej / , stosowały obydwa banki , z punktu widzenia przesłanek oceny postanowień umowy stron , jako mających / bądź nie / cechy niedozwolonych.

Sąd II instancji dodaje jeszcze , iż podziela , wbrew argumentacji strony pozwanej, stanowisko Sądu Okręgowego zgodnie z którym informacja przekazana powodowi przy podpisywaniu umowy o ryzyku walutowym była, z punktu widzenia jego interesów- możliwości racjonalnej oceny swojej sytuacji finansowej . w warunkach wzrostu kursu waluty szwajcarskiej , w czasie obowiązywania umowy przez wiele lat , niedostateczna i nietransparentna.

Stąd nieuzasadnionym jest stanowisko Syndyka , który wady ustaleń upatruje w przyjęciu ,że S. V. miał wpływ na postanowienia umowy , skoro wybrał rodzaj kredytu. [ trzeba też dostrzec , że z ustaleń wynika , iż bank nie wyraził zgody na zaciągniecie przezeń kredytu w złotym , wobec braku stałej umowy o pracę- dodatek redakcyjny S.A. ].

Poza sporem było , że bank- kredytodawca - stosował wzorzec umowny kredytu indeksowanego walutą szwajcarską i nie było realnej możliwości negocjowania poszczególnych jego postanowień, a w każdym razie , strona pozwana takiej rzeczywistej możliwości po stronie powoda , w postępowaniu rozpoznawczym nie dowiodła .

Sąd Odwoławczy uznaje także za trafną , tę część faktycznego stanowiska Sądu niższej instancji / podważanego zarówno w ramach zarzutów faktycznych jak i materialnych strony skarżącej / , w której wskazywał , że skoro doniosła dla oceny ważności umowy jest chwila jej podpisania, to niezależnie od tego jakie dane kursowe zamieszczał bank w obowiązującej u siebie Tabeli Kursów , istotne było to , że ta część postanowień umownych , która dotyczyła waloryzacji kredytu kursem franka szwajcarskiego , nawet potencjalnie , dawała możliwość silniejszej stronie stosunku zobowiązaniowego - przedsiębiorcy- dowolnego / nieograniczonego / ustalania kursu przeliczenia złotówek na franka i odwrotnie , a nie to, czy bank stosował kusy przeliczeniowe wynikające z danych rynkowych.

Stąd pozbawione znaczenia było też to , jak kwestia ta była regulowana później, a także jak kształtowałoby się zobowiązanie powodów , gdyby w miejsce danych kursowych z Tabeli Kursów stosować np. średni kurs NBP.

To stanowisko wyklucza wobec tego, trafność tych wszystkich zarzutów procesowych i materialnych podniesionych w apelacji, odwołujących się do daty oceny ważności umowy kredytowej przez Sąd niższej instancji.

Niezasadnie również strona pozwana upatruje nieprawidłowości faktycznych, a także realizacji zarzutu naruszenia art. 233 §1 kpc w zw. z art. 299 kpc w tym , iż Sąd I instancji obdarzył wiarygodnością zeznania powoda .

Brak było, zdaniem Sądu II instancji , obiektywnych - wynikających z treści innych dowodów zgromadzonych w postępowaniu - podstaw do odmiennej ich oceny - tym bardziej , że to właśnie z treści części tych innych dowodów , wynika potwierdzenie dla wiarygodności relacji S. V..

Odparcie , jako chybionych, zarzutów kwestionujących ocenę dowodów dokonaną przez Sąd I instancji oraz poczynionych na jej podstawie ustaleń , ma tę konsekwencję , iż ustalenia te , jako poprawne i kompletne dla oceny roszczenia poddanego pod osąd w sprawie - na obecnym jej etapie -Sąd II instancji przyjmuje za własne.

W związku z wnioskiem Syndyka o ocenę decyzji o podjęciu zawieszonego postępowania oraz jego zawieszenie na obecnym etapie sporu stron , do ukończenia postępowania upadłościowego prowadzonego wobec upadłego (...) Bank S.A. z siedzibą w Ł., a ewentualnie przekazania sprawy do rozpoznania w ramach postępowania upadłościowego wskazać należy że :

pomimo ogłoszenia upadłości (...) Bank S.A. z siedzibą w Ł. , nie było przeszkód do wszczęcia i prowadzenia postępowania sądowego o ustalenie nieważności umowy kredytowej, przeciwko Syndykowi Masy Upadłości (...) Bank S.A. w upadłości.

Odwołując się do utrwalonego stanowiska SN w tej kwestii , wyrażonego w judykatach z dnia 19 września 2024 r., sygn. III CZP 5/24 oraz z dnia 23 października 2024r., sygn. I CSK 2741/24 , które Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela , uznaje , iż powództwo kredytobiorcy-konsumenta - o ustalenie nieważności umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego ogłoszono upadłość, nie jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości.

A skoro tak , to należy ocenić , iż Sąd I instancji w sposób usprawiedliwiony po ogłoszeniu upadłości ówczesnej strony pozwanej , zawiesił postępowanie , a następnie podjął je z udziałem Syndyka masy upadłości w odniesieniu do żądania ustalenia , które sformułował / obok pieniężnego / S. V..

Dlatego też nie ma racji Syndyk, formułując obydwa wskazane wyżej wnioski. Ta ocena decyduje również o bezzasadności zarzutu materialnego naruszenia art. 84 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe w zw. z art. 358 § 2 kc wobec niezastosowania przez Sąd niższej instancji tej normy dla oceny roszczenia powoda , którego dotyczy wyrok częściowy z 21 marca 2025r.

Z tych przyczyn także Sad Odwoławczy nie uwzględnił wniosków strony skarżącej o zwieszenie postępowania do czasu ukończenia postępowania upadłościowego i przekazanie jej do tego postępowania.

Przechodząc do oceny sformułowanych przez skarżącego [ pozostałych ] zarzutów materialnych , odeprzeć jako chybiony należy ten, wskazujący na naruszenie art. 189 kpc., opierający się na tezie zgodnie z którą powód nie ma interesu prawnego w żądanym ustaleniu .

Wystarczy wskazać , iż umowa objęta sporem z dnia 4 października 2007r została zawarta na okres trzydziestu lat.

Ewentualne wzajemne rozliczenie finansowe z tytułu dotąd spełnionych na jej podstawie świadczeń , szczególnie w relacji pomiędzy masą upadłości a powodem , nawet gdyby założyć , że będzie mogło mieć miejsce , nie usunie stanu niepewności pomiędzy stronami, co do dalszego obowiązywania umowy oraz istnienia praw akcesoryjnych powstałych w związku z nią jak chociażby hipoteki , ustanowionej na nieruchomości lokalowej S. V..

Bez uznania umowy za nieważną ze skutkiem ex tunc, Syndyk mógłby potencjalnie skorzystać z ustanowionych [ obecnie na rzecz masy upadłości ] zabezpieczeń spłaty zobowiązania kredytowego.

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że / w tym przypadku powód / zachowuje interes prawny do wytoczenia powództwa o ustalenie nieważności czynności prawnej , mimo przysługującego powództwa o świadczenie lub mimo wytoczenia przeciwko niemu takiego powództwa przez stronę przeciwną, na podstawie spornego stosunku prawnego, jeżeli z tego stosunku wynikają jeszcze inne lub dalej idące skutki, których dochodzenie w drodze takiego powództwa nie jest możliwe lub nie jest jeszcze aktualne.

W takim wypadku tylko powództwo o ustalenie może definitywnie rozstrzygnąć niepewną sytuację prawną/ powoda / i zapobiec, także na przyszłość, możliwym sporom, a tym samym w pełny sposób zaspokoić / jego / interes prawny.

/ por bliżej wskazane jedynie przykładowo orzeczenia SN z dnia 30.10.1990 r. I CR 649/90, z 27.01.2004 r. II CK 387/02, z 2.07.2015 r. V CSK 640/14- wszystkie powołane za zbiorem Legalis/.

Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty materialne.

Nie ma racji strona pozwana , formułując zarzuty naruszenia art. 385

1§1 i 2 kc w powiązaniu ze wskazanymi przez Syndyka innymi przepisami kodeksu cywilnego.

Trzeba przy tym zauważyć , iż w rozbudowanej redakcyjnie apelacji normy te , traktowane jako naruszone , występują w różnych konfiguracjach , a motywacja samych zarzutów niejednokrotnie pokrywa się argumentacyjnie, a nawet powtarza.

Także z tych powodów oraz wobec konieczności zachowania zwięzłości motywów wyroku , zostaną one omówione w sposób zbiorczy, skoro za ich pośrednictwem Syndyk kwestionuje w istocie trzy elementy oceny prawnej Sądu I instancji.

To , że postanowienia umowy z dnia 4 października 2007r. zakwestionowane przez powoda , składające się na mechanizm przeliczeniowy , w ogóle mogą podlegać ocenie Sądu z punktu widzenia abuzywności, skoro nie przynależą do elementów kształtujących główne świadczenia stron ,

to , że mają charakter niedozwolony , w warunkach wypełnienia przez (...) S.A., który udzielał kredytu , obowiązków informacyjnych wobec kredytobiorcy , w odniesieniu w szczególności do mechanizmu waloryzacji / zastosowania klauzul przeliczeniowych / i konsekwencji jego zastosowania dla określenia wysokości obciążających kredytobiorcę zobowiązań oraz ryzyka walutowego.

Trzecim elementem składającym się na tę apelacyjną krytykę są konsekwencje, które Sąd wyciągnął z potwierdzenia abuzywności części postanowień umowy objętej sporem , uznając ją za nieważną w całości, a wobec tego uwzględniając roszczenie ustalające S. V..

Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385

(

1) kc, w powiązaniu z innymi normami powołanymi przez stronę skarżącą , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy wskazanych przez powoda [§ 6 ust.1, § 9 ust.2 i § 10 ust.3 ] ,określających sposób waloryzacji /przeliczania / pieniądza szwajcarskiego na polski i odwrotnie, według Tabeli Kursów obowiązujących w(...) Bank S.A., a później w (...) Bank S.A.

To ten właśnie mechanizm , na kształt i zastosowanie którego S. V. , jako klient banku – konsument - nie miał żadnego wpływu , ten bowiem był wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę , na podstawie wzorca umownego , ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie kredytobiorcy udostępnione przez przedsiębiorcę oraz w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – kredytowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie jego zobowiązania kredytowego.

Taki ich charakter prowadził do nieważności umowy jako całości albowiem nie mogła nadal funkcjonować, w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące powoda , tym bardziej , że przed Sądem I instancji, a także jeszcze wcześniej w piśmie reklamacyjnym przesłanym do (...) Bank S.A. / dodatek redakcyjny S.A. / oświadczył , że w warunkach potwierdzenia niedozwolonego charakteru tych postanowień , nie jest zainteresowany w następczym doprowadzeniu do sytuacji , w której czynność prawna z dnia 4 października 2007r. nadal będzie obowiązywać w jego relacjach [ z syndykiem ].

Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych, które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z kredytobiorcą indywidualnie uzgodnione.

W szczególności syndyk nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. S. V. dokonał jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę, mając wpływ tylko na sumę kapitału i oznaczenie czasokresu kredytowania.

Dodać jeszcze , w tym kontekście należy , iż dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych, nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.

Konieczne jest udowodnienie przez silniejszą stronę kontraktu , szczególnie jeżeli [jak w tym przypadku] , posługuje się przygotowanym przez siebie wzorcem , wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.

/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.

Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z powodem nie było, w tym w szczególności , w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych , będą przeliczane z franka szwajcarskiego na złote i odwrotnie.

W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane przez kredytobiorcę postanowienia umowne dotyczyły świadczeń głównych stron.

Po wahaniach w orzecznictwie sądowym ostatecznie zostało przyjęte zapatrywanie o takim charakterze mechanizmu przeliczeniowego, w kredytach denominowanych i indeksowanych do waluty obcej [ waloryzowanych walutą obcą ].

/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., wskazane za zbiorem Legalis /.

Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorcy. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na CHF ] , wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika to , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione oraz jakie jest saldo zobowiązania klienta banku – konsumenta , co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.

Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych, w odniesieniu do kredytu zaciągniętego przez S. V. w (...) S.A. , kontroli pod kątem ich ewentualnej abuzywności było możliwe pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny , a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem, nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 Dyrektywy nr 93/13/EWG.

Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej w czasie ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.

Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu , nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania spornej umowy , powód miał możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będzie miał obowiązek spełnić oraz , i w szczególności , co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo jego zobowiązań wynikających z umowy , przekładające się wprost na jego sytuację ekonomiczną , w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż związywał się z bankiem węzłem obligacyjnym na trzydzieści lat.

W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązań ratalnych S. V. wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez kredytodawcę.

Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej jego decyzji. Klient – konsument - nie miał możliwości ich sprawdzenia ani, tym bardziej, jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli waloryzacyjnej /przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie kredytowej objętej sporem stron spełniony.

/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.

Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż powód został , przed podpisaniem umowy, w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały dla niego , poinformowany o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie. Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony przez bank, który poprzestał / zapewniając o stabilności kursu waluty szwajcarskiej i co najwyżej , niewielkich zmianach kursu franka do złotego na przestrzeni czasu / , na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu podczas trwania stosunku kredytowego i wynikającym stąd jego wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego po stronie kredytobiorcy .

Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego, nie jest wystarczające odebranie od konsumenta- jak to się stało w odniesieniu do powoda - standardowego oświadczenia, że o takim ryzyku został poinformowany.

/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385

1 §1 k.c. , nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs tej waluty , mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

/ por. wskazane tylko ilustracyjnie, orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /

Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega , w tym wypadku, na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.

/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, postanowienia umowy z 4 października 2007r., w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej, w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w banku Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.

Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i jak , po jej zawarciu , zmieniała się ich treść.

/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex./.

Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko S. V. było jednoznaczne co do tego, iż nie jest zainteresowany , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.

Eliminacja tych postanowień jako niewiążących kredytobiorcę - konsumenta powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia, które ma otrzymać od drugiej strony- skoro jak w rozstrzyganej sprawie – uzyskał od banku złotówki , po ich przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty franka szwajcarskiego oraz był zobowiązany spełniać na rzecz banku , w ramach umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez /ówcześnie/ bank, wedle którego, [ w stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy ] , przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia długu umownego powoda.

Zgodnie ze stanowiskiem TSUE, wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw, są bowiem nią bezwzględnie związane] , iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.

Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.

Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w październiku 2007r., było zawarcie umowy kredytu waloryzowanego walutą obcą, bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń ,na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika referencyjnego LIBOR, stosowanego tylko w kredytach walutowych oraz wypadku kredytu waloryzowanego do obcego , w tym wypadku, szwajcarskiego pieniądza.

Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.

Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek zgodnie z którym tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje Syndyk , motywując omawiane zarzuty materialne, zmierzające do uznania , iż umowa kredytowa powinna zostać uznana za [ nadal ] ważną i obowiązującą są - /szczególnie przy stanowczym, zrelacjonowanym wyżej , stanowisku S. V. , iż nie jest zainteresowany przywróceniem, z mocą wsteczną, dalszego obowiązywania pomiędzy stronami stosunku umownego / - niedopuszczalne - skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy, iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony dziewiętnaście lat temu.

Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych, o ile nie miałaby prowadzić do nieważności umowy kredytowej jako całości , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu, jaki strony chciały osiągnąć, wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , przy aprobacie dla argumentacji apelacyjnej Syndyka , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu waloryzowanego walutą obcą , miałaby, przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce.

Dlatego w uznaniu , iż żaden z zarzutów na których została oparta apelacja strony pozwanej nie może prowadzić do podzielenia jako trafnych , jej wniosków , Sąd II instancji oddalił ją jako bezzasadną , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 385

1 §1 i 2 kc oraz art. 189 kpc / pkt II sentencji uzasadnianego orzeczenia. /

Sąd Odwoławczy zobowiązany jest dodać , iż dokonał z urzędu , na podstawie art. 350 §3 kpc , sprostowania , potraktowanych jako oczywiste, omyłki pisarskie Sądu I instancji, określeń strony pozwanej oraz przedmiotu postępowania , zawartych w komparycji wyroku z dnia 21 marca 2025r.

Jak wskazano wcześniej, wyrok ten jest wyrokiem częściowym tylko dlatego , że Sąd obecnie rozstrzygał wyłącznie o żądaniu ustalającym powoda . Zatem przedmiotem postepowania do którego odnosi się wyrok o tym charakterze jest roszczenie ustalające a nie [ także ] roszczenie pieniężne. Nieprawidłowo ale granicach omyłki o charakterze oczywistym, Sąd I instancji określił także aktualną stronę pozwaną Zatem sprostowania okazały się być koniecznymi / pkt I sentencji motywowanego wyroku /.

Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego , Sąd II instancji zastosował art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc , sięgając , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, po zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.

Kwota należna powodowi z tego tytułu- 8100 zł . odpowiada wynagrodzeniu zastępującego go , na etapie odwoławczym pełnomocnika - radcy prawnego - ustalonemu - jako pochodna wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia [ 365 961 ] , na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz. 265 ].

Należność kosztowa została przyznana wraz z odsetkami o których , po myśli art. 98 §1

1 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc , Sąd Odwoławczy był zobowiązany orzec z urzędu. /pkt III sentencji uzasadnianego wyroku /