Fundusz dochodził 140 tys. zł z kredytu z 1999 r. Roszczenie uznano za przedawnione

Pozwem z dnia 4 listopada 2010 r. (data stempla pocztowego, k. 16) (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wniósł o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i zasądzenie nim od pozwanego A. Z. na rzecz powoda kwoty 140.113,41 zł wraz z ustawowymi odsetkami:

- od kwoty 40.027,79 zł od dnia 18 września 2008 r. do dnia zapłaty,

- od kwoty 100.085,62 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

Ponadto powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że pozwany zawarł w dniu 18 sierpnia 1999 r. z poprzednikiem prawnym powoda umowę kredytową, która nie została wykonana poprzez terminową spłatę zobowiązania. Następnie, na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 9 września 2008 r. powód nabył od Banku (...) S.A. z siedzibą w S. wierzytelność wynikającą z tej umowy. Powód podał, że na dochodzoną pozwem kwotę składa się należność główna w wysokości 40.027,79 zł oraz skapitalizowane odsetki umowne w wysokości 100.085,62 zł naliczone na dzień 17 września 2008 r. Wskazał także, że na podstawie Ustawy o funduszach inwestycyjnych wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu stanowi dokument urzędowy. Nadto powód wskazał, iż zawiadomił pozwanego o przelewie wierzytelności oraz wezwał go do zapłaty, jednakże zobowiązanie nie zostało uregulowane.

(pozew, k. 4-5)

W dniu 30 listopada 2010 r. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym zgodnie z żądaniem pozwu. Postanowieniem z dnia 1 marca 2011 r. Sąd nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty.

(nakaz zapłaty, k. 17; postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności, k. 23)

Pismem z dnia 5 maja 2020 r. (data stempla pocztowego, k. 42) pozwany A. Z. wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty, a także wniósł zarzuty od tego nakazu.

(wniosek o przywrócenie terminu, k. 27-30; zarzuty od nakazu zapłaty, k. 31-34)

Zarządzeniem z dnia 30 listopada 2021 r. Sąd uchylił zarządzenie z dnia 4 stycznia 2011 r. w przedmiocie uznania awizowanej korespondencji adresowanej do A. Z. za prawidłowo doręczoną oraz zarządził doręczenie odpisu pozwu wraz z odpisem nakazu zapłaty pełnomocnikowi pozwanego.

(zarządzenie, k. 101)

W dniu 7 grudnia 2021 r. (data stempla pocztowego, k. 126) pozwany wniósł zarzuty od nakazu zapłaty zaskarżając nakaz w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz oddalenie powództwa, a także o wstrzymanie jego wykonania i zasądzenie kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, że dochodzone roszczenie wynika rzekomo z umowy kredytowej z dnia 18 sierpnia 1999 r. zawartej przez niego z (...) S.A. z siedzibą w S. przy czym powód miał nabyć wierzytelność na podstawie umowy cesji. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, wskazując, że roszczenia wynikające z umowy kredytowej mają charakter okresowy i ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od daty ich wymagalności. Pozwany zakwestionował również istnienie oraz wysokość dochodzonego roszczenia wskazując na brak przedłożenia umowy kredytowej, brak wykazania sposobu wyliczenia odsetek oraz brak możliwości ustalenia jaka wierzytelność była objęta umową cesji. Podniósł, że dokumenty przedłożone przez powoda nie pozwalają na ustalenie zakresu nabytej wierzytelności, a wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu nie może stanowić samodzielnej podstawy dochodzenia roszczenia.

(zarzuty od nakazu zapłaty, k. 122-123v.)

Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2024 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika powoda do złożenia zestawienia dokonywanych przez pozwanego wpłat na poczet spłaty kredytu wraz z harmonogramem spłat wynikających z umowy kredytu, a także do przedłożenia oryginału lub czytelnego odpisu umowy kredytu oraz wniosku kredytowego, których nieczytelne kopie znajdują się w aktach sprawy - w terminie 30 dni, celem umożliwienia zbadania zasadności zarzutu przedawnienia.

(protokół rozprawy, k. 256)

Na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. pełnomocnik powoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz oświadczył, że powód nie dysponuje oryginałami dokumentów, do których przedłożenia został zobowiązany przez Sąd, wskazując, iż jedyną dostępną ich wersją są kopie znajdujące się w aktach sprawy.

(protokół rozprawy, k. 281)

Do czasu zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 30 lipca 1999 r. pozwany A. Z. złożył „wniosek o udzielenie kredytu (...) na telefon” w wysokości 50.500 zł (minimalna akceptowalna kwota: 25.000 zł).

(wniosek kredytowy i oświadczenie, k. 136-137)

W dniu 18 sierpnia 1999 r. pozwany zawarł umowę kredytu „(...)”. Na podstawie umowy udzielono mu kredytu w kwocie 42.100 zł. Kredyt był oprocentowany według zmiennej stopy procentowej i miał być spłacany w 48 miesięcznych ratach. Termin płatności pierwszej raty przypadał na dzień 18 września 1999 r., a ostatniej na dzień 18 sierpnia 2003 r.

(kopia umowy kredytu, k. 135)

W dniu 28 sierpnia 2000 r. (...) ((...)) S.A. wystąpił o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu przeciwko pozwanemu. Tytuł obejmował należność w łącznej wysokości 48. 554,76 zł wraz z odsetkami. We wniosku wskazano, że zadłużenie wynikało z umowy o korzystanie z karty kredytowej z dnia 30 lipca 1999 r. oraz z umowy kredytu z dnia 18 sierpnia 1999 r.

(wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, k. 205-206)

W 2002 r. przeciwko pozwanemu prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego wystawionego przez Bank (...) w (...) S.A. z dnia 28 sierpnia 2000 r. W toku tego postępowania nie ustalono majątku pozwanego pozwalającego na zaspokojenie wierzytelności.

(wysłuchanie wierzyciela, k. 85)

W dniu 4 lipca 2008 r. Bank (...) w (...) S.A. z siedzibą w S. skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty. W piśmie wskazano zadłużenie wynikające z umowy kredytu z dnia 18 sierpnia 1999 r., w tym kapitał w kwocie 40.027,79 zł oraz zastrzeżono możliwość przelania wierzytelności do (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty.

(wezwanie do zapłaty, k. 204)

W dniu 9 września 2008 r. Bank (...) S.A. z siedzibą w S. zawarł z powodem umowę sprzedaży wierzytelności dotyczącą pakietu wierzytelności. W umowie wskazano, że szczegółowe dane poszczególnych wierzytelności, w tym dane dłużników, numery umów oraz wysokość zadłużenia, zostały określone w załączniku nr 1 do umowy.

(umowa sprzedaży wierzytelności, k. 211-222)

W księgach rachunkowych powoda ujęto wierzytelność wobec pozwanego, obejmującą należność główną w kwocie 40.027,79 zł oraz odsetki w kwocie 100.085,62 zł, naliczone na dzień 17 września 2008 r.

(wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu, k. 8)

Pismem datowanym na 11 sierpnia 2010 r. powód skierował do pozwanego przedprocesowe wezwanie do zapłaty, w którym wskazał zadłużenie w kwocie 140.113,41 zł i wyznaczył termin zapłaty do dnia 25 sierpnia 2010 r. Wezwanie zostało skierowane na adres pozwanego przy ul. (...) w S.. Przesyłka zawierająca wezwanie została nadana w dniu 13 sierpnia 2017 r. i nie została podjęta przez pozwanego, wobec czego uległa zwrotowi po dwukrotnym awizowaniu.

( wezwanie do zapłaty, k. 10; koperta, k. 11-12)

Powód składał wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko pozwanemu w tym w dniach 25 września 2012 r., 25 sierpnia 2016 r. oraz 5 marca 2020 r. Postępowania egzekucyjne prowadzone przeciwko pozwanemu zostały umorzone wobec bezskuteczności egzekucji.

(wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, k. 86-88; postanowienia komornika, k. 80-81; wysłuchanie wierzyciela, k. 82-84)

Na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na rynku powód zmienił nazwę na (...) Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności

(okoliczność bezsporna).

Podstawę ustaleń faktycznych niniejszej sprawy stanowiły dokumenty złożone do akt sprawy w takim zakresie, w jakim ich treść była czytelna, spójna i pozwalała na odtworzenie podstawowych okoliczności sprawy.

Ustalając stan faktyczny Sąd nie brał pod uwagę wyciągu z załącznika nr 1 do umowy przelewu wierzytelności (k. 223). Dokument ten nie zawiera podpisów ani jakichkolwiek cech pozwalających na ustalenie jego pochodzenia, a także nie został powiązany w sposób umożliwiający jego identyfikację jako integralnej części konkretnej umowy cesji wierzytelności. Przedłożony wydruk nie pozwala na weryfikację, czy wskazana w nim wierzytelność rzeczywiście była objęta przelewem, ani jaka była jej rzeczywista wysokość i struktura. W konsekwencji dokument ten nie mógł stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie.

Z kolei sama umowa sprzedaży wierzytelności dotyczyła pakietu wierzytelności i odsyłała do załącznika nr 1, w którym miały zostać szczegółowo oznaczone poszczególne wierzytelności. Skoro załącznik identyfikujący wierzytelność pozwanego nie został przedstawiony w formie pozwalającej na weryfikację jego autentyczności i integralności z umową, to nie było podstaw do ustalenia, że wierzytelność wobec pozwanego była objęta skutecznym przelewem.

Wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu również nie mógł stanowić samodzielnej podstawy ustalenia istnienia, wysokości i nabycia wierzytelności. Dokument ten odzwierciedlał jedynie zapis dokonany w księgach powoda i nie zastępował umowy kredytu, historii spłat, rozliczenia zadłużenia ani wiarygodnego wykazu wierzytelności objętych przelewem.

Ustalając stan faktyczny dla Sądu istotne było również to, że kopie umowy kredytu i wniosku kredytowego były częściowo nieczytelne. Sąd zobowiązał powoda do przedłożenia oryginału albo czytelnego odpisu tych dokumentów oraz do złożenia zestawienia spłat i harmonogramu. Powód zobowiązania tego nie wykonał. Pełnomocnik powoda oświadczył jedynie, że powód nie dysponuje innymi wersjami dokumentów niż kopie znajdujące się w aktach. Tym samym braki dowodowe nie zostały uzupełnione.

Z kolei dokumenty dotyczące postępowań egzekucyjnych potwierdzały jedynie fakt podejmowania czynności egzekucyjnych i ich bezskuteczność. Nie pozwalały natomiast ustalić wysokości zadłużenia dochodzonego w niniejszym postępowaniu ani nie zastępowały dowodów wykazujących strukturę i wymagalność roszczenia.

W konsekwencji materiał dowodowy pozwalał ustalić jedynie istnienie historycznego stosunku kredytowego i podejmowanie czynności windykacyjnych oraz egzekucyjnych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

W pierwszej kolejności należało wskazać, że po uchyleniu zarządzenia o uznaniu korespondencji za skutecznie doręczoną i po doręczeniu odpisu pozwu oraz nakazu zapłaty pełnomocnikowi pozwanego, sprawa podlegała merytorycznemu rozpoznaniu na skutek zarzutów wniesionych przez pozwanego. Zasadnicze znaczenie miały zarzuty z dnia 7 grudnia 2021 r., w których pozwany zakwestionował roszczenie co do zasady i wysokości, podniósł zarzut przedawnienia oraz zaprzeczył skutecznemu wykazaniu nabycia wierzytelności przez powoda.

Stosownie do treści art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. To na powodzie spoczywał więc obowiązek wykazania, że pozwanego łączyła z pierwotnym wierzycielem umowa kredytu, że roszczenie z tej umowy stało się wymagalne, a także że istnieje w dochodzonej wysokości i zostało skutecznie nabyte przez powoda i nie uległo przedawnieniu.

W ocenie Sądu powód obowiązkowi temu nie sprostał.

Należy wskazać, że z materiału dowodowego wynikało jedynie, iż pozwany zawarł umowę kredytu „(...)” na kwotę 42.100 zł, z terminem spłaty ostatniej raty przypadającym na dzień 18 sierpnia 2003 r. Nie wynikało natomiast, jaka część kredytu została spłacona, jaka część pozostała niespłacona, w jaki sposób obliczono należność główną w kwocie 40.027,79 zł ani z jakich okresów, kwot i stawek wynikały odsetki skapitalizowane na kwotę 100.085,62 zł.

Zdaniem Sądu samo wskazanie kwoty zadłużenia w wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu nie było wystarczające. Wyciąg taki nie zastępuje dokumentów źródłowych, w szczególności historii spłat, harmonogramu, rozliczenia kredytu i podstawy naliczenia odsetek. Nie dowodzi również sam przez się skutecznego nabycia konkretnej wierzytelności. W odniesieniu do konsumenta wyciąg z ksiąg funduszu nie korzysta bowiem z uprzywilejowanej mocy dokumentu urzędowego.

Wprawdzie początkowo orzecznictwo dość jednoznacznie przyznawało księgom rachunkowym funduszu sekurytyzacyjnego, wyciągom z takich ksiąg oraz oświadczeniom zawierającym zobowiązania, zwolnienie z zobowiązań, zrzeczenie się praw lub pokwitowanie odbioru należności status dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c., będącego podstawą wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, uznając, że domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało urzędowo zaświadczone w dokumencie urzędowym, obejmuje fakt nabycia wierzytelności w drodze przelewu przez fundusz (uchwała SN z dnia 7 października 2009 r., III CZP 65/09, OSNC 2010, nr 4, poz. 51), a nawet fakt jej istnienia (wyrok SA w Katowicach z dnia 16 stycznia 2009 r., V ACa 549/08, Biul. SAKa. 2009, nr 2, poz. 21) oraz stwierdzenie przejścia praw i obowiązków w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności w trybie art. 788 § 1 k.p.c. (uchwała SN z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 101/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 129).

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 11 lipca 2011 r., P 1/10, OTK-A 2011, nr 6, poz. 53, uznał, że art. 194 u.f.i. w części, w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 20 Konstytucji RP. Orzeczenie to, będące konsekwencją wyroku TK z dnia 15 marca 2011 r., P 7/09, OTK-A 2011, nr 2, poz. 12, odnoszącego się do dokumentów wystawianych przez banki na podstawie art. 95 ust. 1 pr. bank., oparte zostało na założeniu, że fundusz sekurytyzacyjny, będąc uprawnionym do nabywania wierzytelności od wszelkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, którym nie przysługują przywileje analogiczne do określonego w art. 194 u.f.i., znajduje się w toku postępowania cywilnego w niezasadnie uprzywilejowanej pozycji względem pozwanego, którego obciąża ciężar zaprzeczenia prawdziwości dokumentu urzędowego (art. 252 k.p.c.) posiadającego w tym postępowaniu szczególną moc dowodową. Powyższe uprzywilejowanie, nieznajdujące uzasadnienia w odniesieniu do podmiotów niezwiązanych w żaden sposób z realizacją zadań publicznych, narusza zasadę określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP rozumianą jako zapewnienie "równości broni" stron postępowania (por. wyroki TK z dnia 12 grudnia 2006 r., P 15/05, OTK-A 2006, nr 11, poz. 171, oraz z dnia 19 lutego 2003 r., P 11/02, OTK-A 2003, nr 2, poz. 12).

W wykonaniu obowiązku dostosowania systemu prawa do wyroków TK z dnia 15 marca 2011 r. (P 7/09) oraz z dnia 11 lipca 2011 r. (P 1/10) z dniem 20 lipca 2013 r. znowelizowano prawo bankowe oraz ustawę poprzez dodanie w jej art. 194 ust. 2 przesądzającego, że moc prawna dokumentów urzędowych w postaci ksiąg rachunkowych, wyciągów z tych ksiąg oraz oświadczeń, o których mowa w ust. 1, nie obowiązuje w postępowaniu cywilnym (G. Borowski [w:] Ustawa o funduszach inwestycyjnych. Komentarz, red. R. Mroczkowski, Warszawa 2014, art. 194, Lex).

Ubocznie należy dodać, że nie zasługiwał również na uwzględnienie argument powoda, że w dacie wniesienia pozwu tj. 4 listopada 2010 r. wyciąg z ksiąg funduszu miał znaczenie dokumentu urzędowego. Po skutecznym wniesieniu zarzutów w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawa podlegała rozpoznaniu na zasadach ogólnych, a Sąd obowiązany był ocenić cały materiał dowodowy według reguł aktualnie obowiązujących, a nie jedynie na historycznym założeniu, że w chwili wydania nakazu zapłaty określony dokument korzystał z uprzywilejowanej mocy dowodowej.

W ocenie Sądu w składzie niniejszym nie można było również przyjąć, że powód wykazał legitymację czynną. Należy wskazać, że umowa sprzedaży wierzytelności dotyczyła pakietu wierzytelności i odsyłała do załącznika nr 1. Przedłożony przez powoda „wyciąg z załącznika” nie zawierał podpisów, pieczęci ani innych cech pozwalających na powiązanie go z konkretną umową cesji. Nie pozwalał też zweryfikować struktury i wysokości wierzytelności. Tym samym nie stanowił dostatecznego dowodu, że powód nabył wobec pozwanego wierzytelność w dochodzonej pozwem wysokości.

Nadto, zdaniem Sądu, niezależnie od powyższego zasadny był zarzut przedawnienia.

Roszczenie wynikało z umowy kredytu zawartej z bankiem, a więc z czynności związanej z działalnością gospodarczą pierwotnego wierzyciela. Zastosowanie miał trzyletni termin przedawnienia przewidziany w art. 118 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2018 r. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że ostatnia rata kredytu miała być płatna w dniu 18 sierpnia 2003 r. Nawet licząc bieg przedawnienia od tej daty, roszczenie przedawniło się najpóźniej w 2006 r., a więc przed wniesieniem pozwu w dniu 4 listopada 2010 r.

Należy zaznaczyć, że nowelizacja przepisów o przedawnieniu, która weszła w życie w dniu 9 lipca 2018 r. nie mogła doprowadzić do odżycia roszczenia, które było już wcześniej przedawnione. Dla oceny zarzutu przedawnienia decydujące pozostawało więc to, że jeszcze przed wytoczeniem powództwa upłynął termin przedawnienia roszczenia głównego.

Co istotne, powód nie mógł skutecznie powołać się na przerwanie biegu przedawnienia wywołane czynnościami egzekucyjnymi podejmowanymi przez bank na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 czerwca 2016 r., III CZP 29/16, jednoznacznie wskazał, że nabywca wierzytelności niebędący bankiem nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Skutki czynności egzekucyjnych podejmowanych przez bank nie rozciągały się zatem na powoda jako fundusz sekurytyzacyjny. Powód nie wykazał też innych czynności, które mogłyby skutecznie przerwać bieg przedawnienia w stosunku do niego.

Przedawnieniu podlegało również roszczenie odsetkowe. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 stycznia 2005 r., III CZP 42/04, wskazał, że roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się najpóźniej z chwilą przedawnienia roszczenia głównego. Skoro więc przedawnieniu uległo roszczenie główne, to tym bardziej nie mogło zostać uwzględnione roszczenie o skapitalizowane odsetki.

Na marginesie Sąd pragnie dodać, że nawet gdyby nie podzielić zarzutu przedawnienia, powództwo i tak nie mogłoby zostać uwzględnione.

Powód nie wykazał bowiem wysokości roszczenia. Brak było zestawienia spłat, historii rachunku czy harmonogramu.

Sąd zobowiązał powoda do przedłożenia tych dokumentów, lecz powód ich nie przedłożył. Oświadczenie pełnomocnika powoda, że powód dysponuje jedynie kopiami znajdującymi się w aktach, potwierdzało, że materiał dowodowy nie pozwala na weryfikację dochodzonej kwoty.

Powód nie wykazał też podstaw naliczenia skapitalizowanych odsetek w kwocie 100.085,62 zł. Kwota ta ponad dwukrotnie przewyższała wskazywaną należność główną. Powód nie przedłożył jednak dokumentów pozwalających ustalić, według jakiej stopy oprocentowania, od jakich kwot i za jakie okresy odsetki te zostały naliczone. Uniemożliwiało to ocenę, czy naliczenie odsetek pozostawało zgodne z umową, przepisami prawa oraz granicami swobody umów wynikającymi z art. 353

1 k.c.

Z tych względów powództwo podlegało oddaleniu

(pkt I wyroku).

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., odstępując od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego.

W myśl art. 98 § 1 k.p.c. zasadą jest odpowiedzialność za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty. Przepis art. 102 k.p.c. przewiduje jednak wyjątek od tej zasady, pozwalający w wypadkach szczególnie uzasadnionych na nieobciążanie strony przegrywającej kosztami procesu w całości lub w części.

Z kolei, ocena, czy zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, należy do sądu orzekającego i powinna uwzględniać całokształt okoliczności sprawy, zarówno natury procesowej, jak i materialnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że zastosowanie art. 102 k.p.c. może być uzasadnione m.in. charakterem sprawy, jej zawiłością, przebiegiem postępowania, jak również szczególną sytuacją stron.

W ocenie Sądu w składzie niniejszym w sprawie zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu. Po pierwsze, sprawa miała nietypowy przebieg. Nakaz zapłaty został wydany w 2010 r., a następnie zaopatrzony w klauzulę wykonalności, co umożliwiło prowadzenie postępowań egzekucyjnych. Dopiero po wielu latach, na skutek uchylenia zarządzenia o uznaniu doręczenia za skuteczne, doszło do ponownego otwarcia drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy i wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty. Po drugie, w dacie wniesienia pozwu powód działał w realiach prawnych, w których wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego był traktowany jako dokument o szczególnej mocy dowodowej. Dopiero późniejsza zmiana linii orzeczniczej doprowadziła do istotnego zaostrzenia wymagań dowodowych wobec tego rodzaju roszczeń. Okoliczność ta nie mogła więc pozostać bez znaczenia przy ocenie zasadności obciążenia powoda kosztami procesu. Po trzecie, choć powód ostatecznie nie wykazał roszczenia, to materiał sprawy wskazywał na istnienie historycznego stosunku zobowiązaniowego oraz podejmowanie przez pierwotnego wierzyciela czynności zmierzających do dochodzenia należności. Spór dotyczył przede wszystkim możliwości wykazania aktualnego istnienia i wysokości roszczenia oraz jego skutecznego nabycia przez powoda.

Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd uznał, że obciążenie powoda kosztami procesu byłoby sprzeczne z zasadą słuszności, a zatem zasadne było odstąpienie od stosowania ogólnej reguły odpowiedzialności za wynik procesu

(pkt II wyroku).

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w wyroku.

Sędzia Andrzej Kuryłek