Kredyt frankowy z 2006 r. nieważny, bank zwróci 85 442 zł spłaconych rat

wyroku w postępowaniu zwykłym

Pozwem wniesionym w dniu 17 października 2025 roku powodowie S. H. i E. H. wnieśli przeciwko pozwanemu P. (...)Spółce akcyjnej w W. powództwo o zapłatę kwoty 85.442,17 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia 15 października 2025 roku do dnia zapłaty. Nadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania – w częściach równych po połowie dla każdego z powodów - w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu wyjaśniono, iż w dniu 27 kwietnia 2006 roku powodowie zawarli z P. (...) S.A. w W. umowę kredytu hipotecznego nr (...). Powodowie wskazali, że umowa zawarta została z wykorzystaniem wzorca umownego stosowanego przez pozwanego, a wobec czego nie mieli wpływu na treść jej postanowień odnoszących się do denominacji kredytu kursem franka szwajcarskiego. Powodowie podkreślili, że zawarli umowę kredytu jako konsumenci, gdyż nie była ona związana z jakąkolwiek działalności zawodową lub gospodarczą powodów, a na etapie ubiegania się o kredyt, jak i w dniu podpisania umowy nie zostały im jako kredytobiorcom przedstawione informacje dotyczące sposoby ustalania przez pozwanego kursu franka szwajcarskiego, według którego przeliczane miało być świadczenie stron. Pozwany zapewniał wręcz kredytobiorców o stabilności kursu waluty oraz o tym, że kredyt denominowany jest korzystniejszy niż kredyt typowo „złotówkowy”. Powodowie nie zostali również poinformowani o rzeczywistym ryzyku związanym z zawarciem umowy kredytu denominowanego oraz o tym, że jej zawarcie wiąże się z nieograniczonym ryzykiem walutowym po stronie kredytobiorców oraz, że kredytodawca zabezpiecza własne ryzyko walutowe. W oparciu o zawartą umowę pozwany nie dokonywał z powodami transakcji dewizowych, a jeżeli dokonywał jakichkolwiek transakcji walutowych w związku z ww. umową to w celu zabezpieczenia własnego ryzyka walutowego za pomocą instrumentów pochodnych. Powodowie zwrócili uwagę, że postanowienia umowy kształtujące mechanizm denominacji odsyłające do kursów ustalanych przez pozwanego nie wskazują obiektywnych kryteriów, na podstawie których pozwany ustalał kurs franka szwajcarskiego w chwili uruchomienia kredytu i spłaty poszczególnych rat kapitałowo – odsetkowych. Uprawnienia pozwanego do ustalania kursu walut stosowanego do uruchomienia kredytu nie doznawały przy tym w umowie żadnych formalnych ograniczeń, a postanowienia tak umowy, jak i Regulaminu stanowiły o bliżej nieokreślonych kryteriach ustalania kursu walut niemożliwych do zidentyfikowania dla powodów. Choć pozwany udostępnił powodom kwotę kredytu w polskich złotach to jednak uczynił to przeliczając wskazaną w umowie kwotę we frankach szwajcarskich po ustalonym przez siebie kursie kupna waluty. Powodowie zważyli, że wynikający z dokumentów bankowych, uiszczając od dnia uruchomienia kredytu do dnia 15 kwietnia 2021 roku tytułem spłaty kredytu, tj. sumy rat kapitałowo – odsetkowych powiększonych o nienależnie pobrane przez pozwanego środki tytułem prowizji, kwotę łączną 85.442,17 zł. Wyjaśnili, że dochodzone pozwem roszczenia dotyczą okresu, w którym pozostawali oni w związku małżeńskim i ustawowym ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, wobec czego wpłacone na rzecz pozwanego środki pochodziły z ich majątku wspólnego. Istotną sporu między stronami pozostaje kwestia oceny zgodności z prawem powstałego pomiędzy stronami stosunku prawnego oraz ocena treści postanowień zawartych w § 5 ust. 4, § 13 ust. 7 oraz § 18 ust. 1 umowy dotyczących wprowadzenia klauzul denominacyjnych świadczeń stron dwoma miernikami wartości (kursem kupna i sprzedaży) określanymi dowolnie przez pozwanego, pod kątem ich abuzywności, skutku tej abuzywności dla ostatecznego kształtu umowy, w tym również w kontekście oceny jego ewentualnej całkowitej nieważności na skutek ich bezskuteczności, a w konsekwencji określenia wymiaru w jakim pozwany pozostawać będzie bezpodstawnie wzbogaconym kosztem powodów. Zdaniem powodów umowa kredytu z dnia 27 kwietnia 2006 roku powinna być oceniona jako bezwzględnie nieważna, z uwagi na to, że jej postanowienia stanowią w świetle przepisów prawa, w szczególności art. 385

(

1)§ 1 kc, klauzule abuzywne zmierzające do zaburzenia równowagi kontraktowej poprzez wyłączną korzyść pozwanego, który wykorzystywał swoją silniejszą pozycję jako przedsiębiorca względem konsumenta i jego nieświadomość oraz brak specjalistycznej wiedzy co do ryzyka związanego z oferowanym produktem. Tym samym oceniona ona winna być także jako naruszająca dobre obyczaje. Na skutek natomiast nieważności umowy, całość środków pobranych przez pozwanego od powodów stanowi świadczenie nienależne, którego zwrotu powodowie domagają się w oparciu o przepis art. 405 kc w zw. z art. 410 kc. Zastosowanie przytoczonej podstawy prawnej nie powoduje powstania jednego dwustronnie zobowiązującego stosunku prawnego obligującego do zwrotu wzajemnie nienależnie spełnionych świadczeń, a tym samym, uznania, że nie jest bezpodstawnie wzbogaconą ta strona, która świadczyła do tej pory mniej niż druga strona nieważnego stosunku prawnego. Wykładnia tych przepisów prowadzi bowiem do uznania, że w wyniku orzeczenia nieważności podstawy obu oświadczeń, w sytuacji, gdy dwie strony uzyskały korzyść majątkową, powstają dwa odrębne stosunku prawne jednostronnie zobowiązujące, w których obie strony będą wobec siebie bezpodstawnie wzbogacone, a roszczenia o zwrot nienależnych świadczeń spełnionych przez obie strony mają charakter odrębny. Tym samym – zgodnie z teorią dwóch kondykcji – powodom przysługuje uprawnienie do żądania od pozwanego wszystkich pobranych przez pozwanego w toku realizacji umowy świadczeń. Uzasadniając żądanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości powodowie wskazali, że znajduje ono oparcie w takich okolicznościach jak: czynności podjęte przez pełnomocnika powodów w celu polubownego rozwiązania sporu jeszcze przed wniesieniem pozwu, niezbędny nakład pracy tegoż pełnomocnika wynikający choćby z przygotowania pozwu, zawiłość sprawy wymagająca zasięgnięcia wiadomości specjalnych biegłego, obszerność oraz skomplikowanie materiału dowodowego, w tym dokumentów oraz przesłuchań świadków i stron, a także wkład pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie.

W odpowiedzi na pozew (k. 52-74) pozwany P. (...)Spółka akcyjna z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie solidarnie od powodów na jego rzecz zwrotu kosztów procesu wedle norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Pozwany zakwestionował roszczenie objęte pozwem co do zasady, zaprzeczając jakoby: powodom nie zostały przedstawione rzetelne informacje pozwalające oceniać rozmiar ryzyka związanego z produktem związanym z walutą obcą oraz konsekwencji ekonomicznych zastosowanych w niej mechanizmów (1), oferta kredytu została powodom przedstawiona jedynie w świetle potencjalnych korzyści związanych z niższą ratą kredytu w stosunku do kredytu złotówkowego (2), a pozwany w toku prezentowania oferty zaniechał przedstawienia powodom jakichkolwiek symulacji obrazujących możliwe niekorzystne zmiany wysokości rat miesięcznych oraz należnego do spłat kapitału (3) i zapewniał powodów o stabilności czy też bezpieczeństwie kursu waluty obcej (4). Pozwany zanegował również, aby powodowie nie byli poinformowani o stosowaniu kursu kupna i kursu sprzedaży waluty frank szwajcarski do przeliczeń walutowych na gruncie umowy kredytu i stosowaniu spreadu walutowego (5), a w drodze realizacji umowy kredytu nie dochodziło po stronie banku do obrotu dewizami ze stroną powodową (6) oraz jakoby powodowie w chwili zawarcia umowy nie znali wysokości zobowiązania wynikającego z umowy (7). Nie zgodził się z twierdzeniami powodów, iż: nie mieli żadnego wpływu na treść postanowień umowy kredytu i nie mogli negocjować jej postanowień (8), umowa kredytu była sprzeczna z normatywnym wzorcem umowy o kredyt bankowy przewidzianym w art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego oraz zasadą swobody umów czy też jakimikolwiek przepisami prawa, naturą stosunku prawnego czy zasadami współżycia społecznego, a w konsekwencji tego, aby była w całości lub w jakiekolwiek części nieważna czy niemożliwa do wykonania (9), kredyt udzielony na jej podstawie był kredytem złotówkowym i nie miał charakteru walutowego, a wolą stron było zawarcie umowy kredytu złotówkowego (10), a umowa nie określała kwoty kredytu i głównych świadczeń stron (11), a pozwany miał możliwość swobodnego jednostronnego określania wysokości świadczeń (12), umowa zawierała mechanizm umownej waloryzacji kredytu (13), była sprzeczna z zasadą walutowości (14), a powodowie zobowiązani byli zwrócić pozwanemu inną kwotę kredytu, w szczególności wyższą niż otrzymali (15), ryzyko walutowe związane z zawarciem umowy obciążało jedynie powodów (16), postanowienia umowy zaburzały równowagę kontraktową stron na wyłączną korzyść pozwanego (17), Bank ustalał lub mógł ustalić w sposób dowolny kurs walut w tabelach kursowych (18), zawarte w umowie kredytu przeliczeniowe klauzule denominacyjne odwołujące się do kursów kupna i sprzedaży CHF określone w tabeli kursów walut banku, w tym kwestionowane przez powodów, stanowiły postanowienia niedozwolone w rozumieniu art. 385

(

1) kc w zw. z art. 385

(

2) kc (19), a ewentualne uznanie abuzywności kwestionowanych postanowień dawało podstawę do uznania umowy kredytu za nieważną (20), pozwany zastosował wobec powodów nieuczciwe praktyki rynkowe (21) i był zobowiązany do zapłaty na rzecz powodów jakichkolwiek kwot z tytułu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, w szczególności kwot żądanych pozwem (22). Pozwany podkreślił, że finalne wypłacenie powodom złotówek po ich przewalutowaniu z franków szwajcarskich stanowiło dopuszczalną możliwość rozbieżności między walutą zobowiązania i walutą wykonania świadczenia, co było zgodne z wolą stron, a na co wskazuje cel kredytowania oraz dyspozycja wypłaty kredytu, w której powodowie wskazali rachunek w złotówkach, na który wypłacone miały być środki z kredytu. Fakt, że w rzeczywistości kredyt został wypłacony w złotówkach i że powodowie spłacali w tej walucie raty nie wynika zatem z postanowień umownych narzuconych wbrew dobrym obyczajom i z naruszeniem interesów powodów, lecz z tego, że na taki sposób wykonania umowy powodowie się zdecydowali. Powodowie byli przy tym świadomi ryzyka kursowego istniejącego zarówno na etapie wypłaty, jak i spłaty kredytu oraz jego wpływu na zaciągnięte zobowiązanie, o którym to ryzyku zostali pouczeni przed zawarciem umowy, zaś korzystanie z tabeli kursów banku przy wypłacie i spłacie kredytu miało charakter fakultatywny i zależało od woli stron. Powodowie mieli zresztą od samego początku możliwość wyboru waluty, w jakiej spłacane będą raty i mogli zdecydować się na spłatę rat bezpośrednio w walucie CHF, a wybór uwidaczniany był w § 13 ust. 1 umowy, poprzez wskazanie rachunku, z którego następuje spłata rat kredytu. Pozwany stanął przy tym na stanowisku, że dokonanie przez powodów całkowitej spłaty kredytu udzielonego na podstawie kwestionowanej umowy wyłącza w ogóle możliwość powoływania się przez powodów na abuzywność jej postanowień. Pozwany zakwestionował roszczenie także co do wysokości, wskazując, że nawet gdyby hipotetycznie założyć, że umowa jest nieważna, to świadczenie powodów należy traktować jako spełnione na poczet niewymagalnej wierzytelności Banku względem powodów o zwrot własnego świadczenia, tj. wypłaconego kapitału kredytu (art. 411 pkt 4 kc), a ewentualnie jako czyniące zadość zasadom współżycia społecznego (art. 411 pkt 2 kc). Wszystko to przemawia za uznaniem, że spłacane przez powodów raty nie mogły stać się świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 410 kc, a umowa kredytu jest ważna i powinna nadal wiązać strony. Pozwany wskazał także, że powodowie – w razie uznania przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna – mogą dochodzić najwyżej kwoty 36.177,53 zł stanowiącej różnicę między kwotą przez nich uiszczoną w wykonaniu umowy, a kwotą udostępnionego powodom przez bank kapitału w wysokości 49.264,64 zł, zwracając także uwagę na bezzasadność roszczenia odsetkowego.

Na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 roku (k. 142-143) strony podtrzymały zaprezentowane w toku postępowania stanowiska procesowe wraz z przytoczoną na ich uzasadnienie argumentacją.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 27 kwietnia 2006 roku pomiędzy P. (...) S.A. z siedzibą w W.a powodami S. H. i E. H. zawarta została umowa kredytu mieszkaniowego (...) hipoteczny nr (...) (spłacanego w ratach annuitetowych, udzielonego w walucie wymienialnej). Stosownie do treści § 2 umowy bank zobowiązał się postawić do dyspozycji powodów kredyt w kwocie 20.480 CHF na remont lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...) z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb własnych. Wypłata kredytu nastąpić miała jednorazowo kredytobiorcom, w formie przelewu na wskazany rachunek – zgodnie z pisemną dyspozycją kredytobiorców, z uwzględnieniem postanowień § 4, tj. w terminie trzech dni roboczych po stwierdzeniu spełnienia przez kredytobiorców warunków wypłaty, jednak do dnia 30 kwietnia 2006 roku. Kredyt wypłacony mógł zostać: w walucie wymienialnej w przypadku finansowania zobowiązań za granicą oraz w przypadku zaciągnięcia kredytu na spłatę kredytu walutowego albo w walucie polskiej w przypadku finansowania zobowiązań w kraju. W tym drugim przypadku zastosowanie znajdował kurs kupna dla dewiz (aktualna Tabela kursów) obowiązujący w P. (...) S.A. w dniu realizacji zlecenia płatniczego (§5 umowy).

Kredyt oprocentowany był w walucie kredytu według zmiennej stopy procentowej w stosunku rocznym, której wysokość ustalana miała być w dniu rozpoczynającym pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej, jako suma stawki referencyjnej i stałej marży. Pierwszy okres obowiązywania stawki referencyjnej mógł być jednak krótszy i rozpoczynał się w dniu wypłaty kredytu, a koniec pierwszego okresu obowiązywania stawki referencyjnej przypadał w dniu poprzedzającym ostatni dzień wymagalności kredytu i odsetek przed upływem pierwszego trzymiesięcznego obowiązywania stawki referencyjnej, zaś kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej kończyły się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania stawki referencyjnej, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisach kodeksu cywilnego. Zmiana stawki referencyjnej następowania w dniu wymagalności raty spłaty kredytu i odsetek. W dniu zawarcia umowy stawka referencyjna wynosiła 1,29%, marża 2,00 punktu procentowego, a oprocentowanie kredytu wynosiło 3,29 % w stosunku rocznym. Dla celów ustalenia stawki referencyjnej P. (...) SA posługiwało się stawką LIBOR lub EURIBOR publikowaną odpowiednio o godzinie 11.00 GMT lub 11.00 na stronie informacyjnej Reuters, w drugim dniu poprzedzającym dzień rozpoczynającym pierwsze i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej, zaokrągloną według matematycznych zasad do czterech miejsc po przecinku, a w przypadku braku notowań stawki referencyjnej LIBOR lub EURIBOR dla danego dnia do wyliczenia stopy procentowej stosowano odpowiednio notowania z dnia poprzedzającego, w którym było prowadzone notowanie stawki LIBOR lub EURIBOR. Za dzień braku notowań stawki LIBOR lub EUROLIBOR uznawało się ponadto dzień uznany na terenie RP za dzień wolny od pracy, a w całym okresie kredytowania kredytobiorcy mogli złożyć dyspozycję zmiany stawki referencyjnej, najpóźniej 7 dni przed końcem okresu obowiązywania tejże stawki. Zmiana wysokości stawki referencyjnej powodowała zmianę wysokości oprocentowania kredytu o taką samą liczbę punktów procentowych. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania kredytu wynosiła 3,57% i została wyliczona w oparciu o wielkości wyrażone w walucie kredytu. Opłata przygotowawcza oraz koszty wyrażone w walucie polskiej, do obliczenia stopy procentowej zostały przeliczone na równowartość kwoty wyrażonej w walucie przy zastosowaniu kursu sprzedaży dla dewiz (Tabela kursów) obowiązujący w chwili rejestracji umowy w systemie informatyczny (§ 6 i 7 umowy).

Należna pozwanemu prowizja od udzielonego kredytu, zgodnie z Taryfą, w wysokości 1,5% kwoty kredytu, tj. kwota 307,20 CHF zapłacona została jednorazowo przez kredytobiorców w dniu zawarcia umowy, w walucie polskiej przy zastosowaniu obowiązującego w dniu zawarcia umowy (aktualna Tabela kursów) kursu sprzedaży dla dewiz – w przypadku wpłaty w formie przelewu środków lub sprzedaży dla pieniędzy – w przypadku wpłaty w formie gotówkowej. Szacunkowa wysokość kosztu poniesionego przez kredytobiorców z tytułu odsetek określono na kwotę 5.525,30 CHF, przy założeniu że: oprocentowanie kredytu nie ulegnie zmianie w całym okresie spłaty kredytu, kwota kredytu zostanie wypłacona jednorazowo w całości, a kredyt zostanie wykorzystany i będzie spłacany zgodnie z postanowieniami umowy, z tym zastrzeżeniem, że wysokość kosztu z tytułu odsetek ulega zmianie przy każdorazowej zmianie stopy procentowej kredytu. Całkowity szacunkowy koszt kredytu, w dniu zawarcia umowy wynosił 14.631,99 zł, a do jego obliczenia – przy przeliczeniu kwot wyrażonych w walucie kredytu na równowartość kwot wyrażonych w walucie polskiej – Bank stosował kurs sprzedaży dla dewiz (Tabela kursów) obowiązujący w chwili rejestracji umowy w systemie informatycznym. W związku z zawartą umową kredytobiorców obciążały: koszty z tytułu ubezpieczenia kredytu w wysokości 34,04 zł na rzecz (...), podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 69 zł na rzecz Skarbu Państwa, koszty ustanowienia zabezpieczenia kredytu w kwocie 400 zł na rzecz SR w K. P. koszt nabycia blankietów wekslowych w kwocie 65 zł na rzecz Skarbu Państwa oraz koszty za dokonanie przez oddział oszacowania wartości nieruchomości mającej stanowić zabezpieczenie kredytu w wysokości 150 zł na rzeczP. (...) S.A. (...) Ś.. W konsekwencji tego szacunkowa łączna kwota wszystkich kosztów, prowizji i opłat, które kredytobiorcy zobowiązali się ponieść w związku z zawartą umową wynosiła 15,350,03 zł, z zastrzeżeniem że mogła ulec zmianie (§10 umowy).

Kredytobiorcy korzystali z karencji w spłacie kredytu w okresie do dnia 14 lipca 2006 roku, w którym to spłacali miesięcznie należne Bankowi odsetki – od dnia wypłaty do dnia poprzedzającego termin końcowy karencji. Spłata odsetek rozpoczynała się w miesiącu kalendarzowym, następującym po miesiącu, w którym wystąpiła wypłata kredytu, jeżeli wypłata ta nastąpiła na 15 lub więcej dni kalendarzowych przed 15. dniem kolejnego miesiąca (1), w drugim miesiącu, następującym po miesiącu, w którym wystąpiła wypłata kredytu, jeżeli wypłata ta nastąpiła na mniej niż 15 dni kalendarzowych przed 15. dniem kolejnego miesiąca. Po okresie karencji kredytobiorcy spłacali zadłużenie z tytułu kredytu i odsetek do dnia 15 kwietnia 2021 roku w ratach annuitetowych, z których pierwsza i ostatnia rata były ratami wyrównawczymi (§12 umowy).

Zgodnie z zapisem §13 umowy spłata zadłużenia następowała w drodze potrącenia przez bank swoich wierzytelności z tytułu udzielonego kredytu z rachunku oszczędnościowo rozliczeniowego kredytobiorców, na którym kredytobiorcy zobowiązani byli do posiadania środków, pozwalających na uregulowanie należności z tytułu kredytu, w piętnastym dniu każdego miesiąca kalendarzowego. Potrącenie środków z rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego w walucie polskiej następowało w wysokości stanowiącej równowartość kwoty kredytu lub raty w walucie wymienialnej, w której udzielony jest kredyt, wedle obowiązującego w P. (...) S.A. w dniu wymagalności kursu sprzedaży dla dewiz (aktualna Tabela kursów).

Niespłacenie przez kredytobiorców części albo całości raty w terminie umownym powodował, że należność z tytułu zaległej spłaty stawała się zadłużeniem przeterminowanym i mogła zostać przez Bank przeliczona na walutę polską wedle kursu sprzedaży dewiz (aktualna Tabela kursów) obowiązującego w P. (...) S.A w dniu wymagalności raty (§18 ust. 1 umowy). Jeżeli spłata zadłużenia przeterminowanego i odsetek następowała w walucie innej niż waluta polska w formie bezgotówkowej – kwota wpłaty była przeliczana na kwotę stanowiącą równowartość w walucie polskiej, wedle kursu kupna dla dewiz obowiązującego w Banku w dniu wpływu środków, a gdy w formie bezgotówkowej – kwota wpłaty była przeliczana na kwotę stanowiącą równowartość w walucie polskiej wedle kursu kupna dla pieniędzy obowiązującego w Banku w dniu wpływu środków (§19 umowy).

Kredytobiorcy oświadczyli, że zostali poinformowani o ponoszeniu ryzyka zmiany kursów walutowych oraz o tym, że zmiana kursu walutowego będzie miała wpływ na wysokość zadłużenia z tytułu kredytu i wysokości rat kredytu, a także, że poniosą owe ryzyko (§31 ust. 1 umowy).

Kwota kredytu w wysokości 49.264,64 zł – jako równowartości 20.480 franków szwajcarskich - została powodom w całości wypłacona w dniu 27 kwietnia 2006 roku. W dniu wypłaty kredytu pobrana od powodów została prowizja za jego udzielenie w kwocie 770,67 zł.

(dowód: umowa kredytu hipotecznego z dnia 27.04.2006 r. – k. 22-26,

wyciąg z Taryfy prowizji i opłat bankowych – k. 27,

wniosek kredytowy z dnia 30.03.2006 r. – k. 83-84,

dyspozycja wypłaty kredytu – k. 91,

deklaracja wekslowa – k. 104-105,

zawiadomienie o wysokości rat – k. 106-108,

przesłuchanie powódki E. H.– protokół rozprawy z dnia

19.02.2026 r. – k. 144 (płyta CD),

przesłuchanie powoda S. H.– protokół z dnia

19.02.2026 r. – k. 144 (płyta CD))

Powodowie w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia całkowitej jego spłaty, tj. 15 kwietnia 2021 roku wpłacili pozwanemu na poczet umowy kwotę 84.671,50 zł, w tym: kwota 71.731,09 zł tytułem kapitału oraz kwota 12.940,41 zł tytułem odsetek.

(dowód: zaświadczenie z dnia 01.08.2025 r. wraz z załącznikiem – k. 28-32)

Pismem z dnia 18 września 2025 roku powodowie wezwali pozwanego do zapłaty w nieprzekraczalnym terminie 7 dni kwoty 84.671,50 zł, tytułem zwrotu wszystkich świadczeń nienależnie przez pozwanego pobranych na podstawie umowy kredytowej z dnia 27 kwietnia 2006 roku, w okresie od dnia 27 kwietnia 2006 roku do dnia 15 kwietnia 2021 roku oraz kwoty 770,67 zł pobranej tytułem prowizji od udzielenia kredytu. Korespondencja zawierająca ww. wezwanie doręczona została pozwanemu w dniu 07 października 2025 roku.

Wezwanie pozostało bezskuteczne.

(dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 18.09.2025 r. – k. 33-35,

wydruk z systemu śledzenia przesyłek – k. 36,

zestawienie spłat – k. 37-39)

Sąd zważył, co następuje:

W świetle ustalonego stanu faktycznego żądanie powodów zasługiwało na uwzględnienie.

Powodowie E. H. i S. H. domagali się od pozwanego P. (...) S.A. w W. zapłaty należności w wysokości 85.442,17 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 15 października 2025 roku do dnia zapłaty, wyjaśniając, iż w dniu 27 kwietnia 2006 roku zawarli z pozwanym umowę kredytu mieszkaniowego (...) hipotecznego w złotych indeksowaną kursem CHF, która to umowa zawiera jednak klauzule abuzywne, a w oparciu o które pozwany od powodów pobrał dochodzoną pozwem kwotę tytułem spłaty rat kapitałowo – odsetkowych. Jako podstawę prawną powództwa strona powodowa wskazała nieważność umowy kredytu i dochodzony w związku z nią zwrot nienależnego świadczenia, tj. art. 58 kc w zw. z art. 410 § 2 kc w zw. z art. 405 kc.

Pozwany P. (...) S.A. w W. przyznając, iż był związany z powodami wskazywaną w uzasadnieniu pozwu umową, zaprzeczył jakoby rzeczona umowa dotknięta była sankcją nieważności. Pozwany zaprzeczył w szczególności aby: postanowienia umowy były abuzywne, a o zapewniał powodów, że frank szwajcarski jest walutą stabilną i zawarcie umowy kredytu denominowanego nie wiąże się z istotnym ryzykiem, a także ażeby nie wykonał właściwie obowiązku informacyjnego. Jednocześnie zakwestionował twierdzenia powodów zgodnie z którymi: nie byli oni poinformowani o stosowaniu kursu kupna i kursu sprzedaży waluty frank szwajcarski do przeliczeń walutowych na gruncie umowy kredytu i stosowaniu spreadu walutowego, powodowie w chwili zawarcia umowy nie znali wysokości zobowiązania wynikającego z umowy i nie mieli żadnego wpływu na treść postanowień umowy kredytu oraz nie mogli negocjować jej postanowień, a umowa kredytu była sprzeczna z normatywnym wzorcem umowy o kredyt bankowy przewidzianym w art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego oraz zasadą swobody umów czy też jakimikolwiek przepisami prawa, naturą stosunku prawnego czy zasadami współżycia społecznego, a w konsekwencji tego, aby była w całości lub w jakiekolwiek części nieważna czy niemożliwa do wykonania. Pozwany podkreślał, że zawarte w umowie kredytu przeliczeniowe klauzule denominacyjne odwołujące się do kursów kupna i sprzedaży CHF określone w tabeli kursów walut banku, w tym kwestionowane przez powodów nie stanowiły postanowień niedozwolonych w rozumieniu art. 385

(

1) kc w zw. z art. 385

(

2) kc (19), a ewentualne uznanie abuzywności kwestionowanych postanowień dawało podstawę do uznania umowy kredytu za nieważną, wskazując przy tym, że dokonanie przez powodów całkowitej spłaty kredytu udzielonego na podstawie kwestionowanej umowy wyłącza w ogóle możliwość powoływania się przez powodów na abuzywność jej postanowień, a nawet gdyby hipotetycznie założyć, że umowa jest nieważna, to świadczenie powodów należy traktować jako spełnione na poczet niewymagalnej wierzytelności Banku względem powodów o zwrot własnego świadczenia, tj. wypłaconego kapitału kredytu (art. 411 pkt 4 kc), a ewentualnie jako czyniące zadość zasadom współżycia społecznego (art. 411 pkt 2 kc).

Bezspornym w przedmiotowej sprawie było, iż w dniu 27 kwietnia 2006 roku pomiędzy P. (...) S.A. w W. a powodami została zawarta umowa kredytu mieszkaniowego (...) hipoteczny nr (...)spłacanego w ratach annuitetowych, udzielonego w walucie wymienialnej, na podstawie której bank zobowiązał się postawić do dyspozycji powodów kredyt w kwocie 20.480 CHF na remont lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...) z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb własnych. Kredyt wypłacony mógł zostać: w walucie wymienialnej w przypadku finansowania zobowiązań za granicą oraz w przypadku zaciągnięcia kredytu na spłatę kredytu walutowego albo w walucie polskiej w przypadku finansowania zobowiązań w kraju, z tym że w tym drugim przypadku zastosowanie znajdował kurs kupna dla dewiz (aktualna Tabela kursów) obowiązujący w P. (...) S.A. w dniu realizacji zlecenia płatniczego. Kredyt oprocentowany był w walucie kredytu według zmiennej stopy procentowej w stosunku rocznym, której wysokość ustalana miała być w dniu rozpoczynającym pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej, jako suma stawki referencyjnej i stałej marży, z zastrzeżeniem, że pierwszy okres obowiązywania stawki referencyjnej mógł być krótszy i rozpoczynał się w dniu wypłaty kredytu, a koniec pierwszego okresu obowiązywania stawki referencyjnej przypadał w dniu poprzedzającym ostatni dzień wymagalności kredytu i odsetek przed upływem pierwszego trzymiesięcznego obowiązywania stawki referencyjnej, zaś kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej kończyły się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania stawki referencyjnej, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisach kodeksu cywilnego. Zmiana stawki referencyjnej następowania w dniu wymagalności raty spłaty kredytu i odsetek. W dniu zawarcia umowy stawka referencyjna wynosiła 1,29%, marża 2,00 punktu procentowego, a oprocentowanie kredytu wynosiło 3,29 % w stosunku rocznym. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania kredytu wynosiła 3,57% i została wyliczona w oparciu o wielkości wyrażone w walucie kredytu. Opłata przygotowawcza oraz koszty wyrażone w walucie polskiej, do obliczenia stopy procentowej zostały przeliczone na równowartość kwoty wyrażonej w walucie przy zastosowaniu kursu sprzedaży dla dewiz (Tabela kursów) obowiązujący w chwili rejestracji umowy w systemie informatyczny. Wypłata kredytu nastąpiła jednorazowo, w formie przelewu na wskazany przez powodów rachunek bankowy w dniu 27 kwietnia 2006 roku, w wysokości 49.264,64 zł – jako równowartości 20.480 franków szwajcarskich, z tymże w dniu wypłaty kredytu pobrana od powodów została należna pozwanemu prowizja od udzielonego kredytu, zgodnie z Taryfą, w wysokości 1,5% kwoty kredytu, tj. kwota 770,67 zł, jako równowartość kwoty 307,20 CHF przeliczonej przy zastosowaniu obowiązującego w dniu zawarcia umowy (aktualna Tabela kursów) kursu sprzedaży dla dewiz. Szacunkowa wysokość kosztu poniesionego przez kredytobiorców z tytułu odsetek określono w umowie na kwotę 5.525,30 CHF, przy założeniu że: oprocentowanie kredytu nie ulegnie zmianie w całym okresie spłaty kredytu, kwota kredytu zostanie wypłacona jednorazowo w całości, a kredyt zostanie wykorzystany i będzie spłacany zgodnie z postanowieniami umowy, z tym zastrzeżeniem, że wysokość kosztu z tytułu odsetek ulega zmianie przy każdorazowej zmianie stopy procentowej kredytu. Z kolei całkowity szacunkowy koszt kredytu, w dniu zawarcia umowy wynosił 14.631,99 zł, a do jego obliczenia – przy przeliczeniu kwot wyrażonych w walucie kredytu na równowartość kwot wyrażonych w walucie polskiej – Bank stosował kurs sprzedaży dla dewiz (Tabela kursów) obowiązujący w chwili rejestracji umowy w systemie informatycznym. W związku z zawartą umową kredytobiorców obciążały: koszty z tytułu ubezpieczenia kredytu w wysokości 34,04 zł na rzecz (...), podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 69 zł na rzecz Skarbu Państwa, koszty ustanowienia zabezpieczenia kredytu w kwocie 400 zł na rzecz SR w K. P., koszt nabycia blankietów wekslowych w kwocie 65 zł na rzecz Skarbu Państwa oraz koszty za dokonanie przez oddział oszacowania wartości nieruchomości mającej stanowić zabezpieczenie kredytu w wysokości 150 zł na rzecz P. (...) S.A. (...) Ś.. W konsekwencji tego szacunkowa łączna kwota wszystkich kosztów, prowizji i opłat, które kredytobiorcy zobowiązali się ponieść w związku z zawartą umową wynosiła 15,350,03 zł, z zastrzeżeniem że mogła ulec zmianie. Kredytobiorcy korzystali z karencji w spłacie kredytu w okresie do dnia 14 lipca 2006 roku, w którym to spłacali miesięcznie należne Bankowi odsetki – od dnia wypłaty do dnia poprzedzającego termin końcowy karencji. Po okresie karencji kredytobiorcy spłacali zadłużenie z tytułu kredytu i odsetek do dnia 15 kwietnia 2021 roku w ratach annuitetowych, z których pierwsza i ostatnia rata były ratami wyrównawczymi. Spłata zadłużenia następowała w drodze potrącenia przez bank swoich wierzytelności z tytułu udzielonego kredytu z rachunku oszczędnościowo rozliczeniowego kredytobiorców, na którym kredytobiorcy zobowiązani byli do posiadania środków, pozwalających na uregulowanie należności z tytułu kredytu, w piętnastym dniu każdego miesiąca kalendarzowego. Potrącenie środków z rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego w walucie polskiej następowało w wysokości stanowiącej równowartość kwoty kredytu lub raty w walucie wymienialnej, w której udzielony jest kredyt, wedle obowiązującego w P. (...) S.A. w dniu wymagalności kursu sprzedaży dla dewiz (aktualna Tabela kursów). Poza sporem pozostawało także i to, że powodowie zawierając rzeczoną umowę oświadczyli, iż poniosą ryzyko zmiany kursów walutowych, a całe zadłużenie z tytułu umowy zawartej z pozwanym w dniu 27 kwietnia 2006 roku powodowie uregulowali w dniu 15 kwietnia 2021 roku.

Spór w niniejszej sprawie ogniskował się natomiast wokół nieważności zawartej przez strony umowy kredytu hipotecznego – która to nieważność stanowić miała następstwo zastosowania przez pozwany Bank w umowie klauzul abuzywnych oraz niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku informacyjnego. W przypadku zaś stwierdzenia nieważności umowy do rozstrzygnięcia pozostawała również kwestia rozliczenia świadczeń związanych z ową umową.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe (Dz. U. z 2026 r., poz. 38) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Stosownie zaś do treści ust. 2 tegoż przepisu umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i powinna określać w szczególności: strony umowy (1), kwotę i walutę kredytu (2), cel, na który kredyt został udzielony (3), zasady i termin spłaty kredytu (4), w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu (4a), wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany (5), sposób zabezpieczenia spłaty kredytu (6), zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu (7), terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych (8), wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje (9) oraz warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy (10). Nadto jak stanowi ust. 3 analizowanego przepisu, w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, kredytobiorca może dokonywać spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonać przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie. W tym przypadku w umowie o kredyt określa się także zasady otwarcia i prowadzenia rachunku służącego do gromadzenia środków przeznaczonych na spłatę kredytu oraz zasady dokonywania spłaty za pośrednictwem tego rachunku.

Jak zatem wskazują przytoczone powyżej przepisy, wysokość zobowiązania kredytobiorcy wobec banku winny być określone już w chwili zawarcia umowy kredytu. Może zostać ona wyrażona bądź to kwotą bądź to poprzez zastosowanie obiektywnie weryfikowalnego mechanizmu waloryzacji, a jednym z takich mechanizmów jest indeksacja do waluty obcej. Choć zatem samo wprowadzenie do umowy kredytu klauzul indeksacyjnych czy denominacyjnych nie narusza zasady nominalizmu (art. 358

1 kc), ani też zasady swobody umów (art. 353

1 kc), to jednak – co wymaga podkreślenia – klauzule te muszą zostać sformułowane w taki sposób, ażeby w umowie kredytu jednoznacznie określone zostały jej elementy przedmiotowo istotne, umożliwiające kredytobiorcy ustalenie poziomu ponoszonego przez niego ryzyka związanego z zaciągnięciem kredytu. Indeksacja/denominacja kredytu nie może się przy tym wiązać z przyznaniem bankowi uprawnienia do jednostronnego i nieograniczonego kształtowania wysokości zobowiązania kredytobiorcy.

Tymczasem na gruncie analizowanej umowy ani wysokość zaciągniętego zobowiązania, ani wysokość całkowitego kosztu kredytu, ani też wysokość poszczególnych rat nie była kredytobiorcom ostatecznie znana w chwili zawierania umowy. Każda bowiem z rzeczonych kwot ustalona miała zostać ostatecznie dopiero w toku wykonywania zawartej już przez strony umowy – i tak: Bank udzielił kredytobiorcom kredytu w wysokości 20.480 franków szwajcarskich, a kredytobiorcy zobowiązali się do wykorzystania kredytu zgodnie z celem określonym w umowie, z tym że kredyt wypłacony miał zostać najpóźniej do dnia 30 kwietnia 2006 roku, jednorazowo w formie przelewu na wskazany rachunek – zgodnie z dyspozycją pisemną kredytobiorcy – przy zastosowaniu kursu kupna dla dewiz (aktualna Tabela kursów) obowiązujący w P. (...)SA w dniu realizacji zlecenia płatniczego. Jednocześnie w treści umowy postanowiono, że kredyt oprocentowany jest w walucie kredytu według zmiennej stopy procentowej w stosunku rocznym, której wysokość ustalana miała być w dniu rozpoczynającym pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej, jako suma stawki referencyjnej i stałej marży. W dniu zawarcia umowy stawka referencyjna wynosiła 1,29%, marża 2,00 punktu procentowego, a oprocentowanie kredytu wynosiło 3,29 % w stosunku rocznym, podczas gdy rzeczywista roczna stopa oprocentowania kredytu wynosiła 3,57% i została wyliczona w oparciu o wielkości wyrażone w walucie kredytu. Opłata przygotowawcza oraz koszty wyrażone w walucie polskiej, do obliczenia stopy procentowej zostały przeliczone na równowartość kwoty wyrażonej w walucie przy zastosowaniu kursu sprzedaży dla dewiz (Tabela kursów) obowiązujący w chwili rejestracji umowy w systemie informatyczny. W dniu wypłaty kredytu pobrana od powodów została należna pozwanemu prowizja od udzielonego kredytu, zgodnie z Taryfą, w wysokości 1,5% kwoty kredytu, tj. kwota 770,67 zł, jako równowartość kwoty 307,20 CHF przeliczonej przy zastosowaniu obowiązującego w dniu zawarcia umowy (aktualna Tabela kursów) kursu sprzedaży dla dewiz. Szacunkowa wysokość kosztu poniesionego przez kredytobiorców z tytułu odsetek określono w umowie na kwotę 5.525,30 CHF, przy założeniu że: oprocentowanie kredytu nie ulegnie zmianie w całym okresie spłaty kredytu, kwota kredytu zostanie wypłacona jednorazowo w całości, a kredyt zostanie wykorzystany i będzie spłacany zgodnie z postanowieniami umowy, z tym zastrzeżeniem, że wysokość kosztu z tytułu odsetek ulega zmianie przy każdorazowej zmianie stopy procentowej kredytu. Z kolei całkowity szacunkowy koszt kredytu, w dniu zawarcia umowy wynosił 14.631,99 zł, a do jego obliczenia – przy przeliczeniu kwot wyrażonych w walucie kredytu na równowartość kwot wyrażonych w walucie polskiej – Bank stosował kurs sprzedaży dla dewiz (Tabela kursów) obowiązujący w chwili rejestracji umowy w systemie informatycznym. Spłata zadłużenia następowała w drodze potrącenia przez bank swoich wierzytelności z tytułu udzielonego kredytu z rachunku oszczędnościowo rozliczeniowego kredytobiorców, na którym kredytobiorcy zobowiązani byli do posiadania środków, pozwalających na uregulowanie należności z tytułu kredytu, w piętnastym dniu każdego miesiąca kalendarzowego, a potrącenie środków z rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego w walucie polskiej następowało w wysokości stanowiącej równowartość kwoty kredytu lub raty w walucie wymienialnej, w której udzielony jest kredyt, wedle obowiązującego w P. (...) S.A. w dniu wymagalności kursu sprzedaży dla dewiz (aktualna Tabela kursów). Niespłacenie przez kredytobiorców części albo całości raty w terminie umownym powodowało, że należność z tytułu zaległej spłaty stawała się zadłużeniem przeterminowanym i mogła zostać przez Bank przeliczona na walutę polską wedle kursu sprzedaży dewiz (aktualna Tabela kursów) obowiązującego w P. (...) S.A w dniu wymagalności raty, a jeśli spłata zadłużenia przeterminowanego i odsetek następowała w walucie innej niż waluta polska w formie bezgotówkowej – kwota wpłaty była przeliczana na kwotę stanowiącą równowartość w walucie polskiej, wedle kursu kupna dla dewiz obowiązującego w Banku w dniu wpływu środków, a gdy w formie bezgotówkowej – kwota wpłaty była przeliczana na kwotę stanowiącą równowartość w walucie polskiej wedle kursu kupna dla pieniędzy obowiązującego w Banku w dniu wpływu środków.

Zgodnie z treścią art. 385

1 § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeśli kształtują prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi

[…]