Spór o zapłatę. Powództwo oddalone

Powód (...) z siedzibą w G. wniósł o zasądzenie

in solidum od pozwanych S. G. oraz T. G. kwoty 360.000 zł z tytułu zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez pozwanych oraz poprzednika prawnego powoda (...) z siedzibą w G. umowy kredytu nr (...) z dnia 24 lipca 2007 roku, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że zapłata należności przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego do wysokości dokonanej zapłaty.

Nadto, na powołując się na art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., powód wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia innego postępowania cywilnego, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, o sygn. akt V ACa 405/23, z uwagi na to, że od jego wyniku zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu powód wskazał, że podstawą roszczenia o zapłatę zmierzającego do rozliczenia wzajemnie dokonanych przysporzeń na podstawie umowy jest art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Wytoczenie powództwa przez bank nie stanowi uznania roszczeń pozwanych ani przyznania twierdzeń kredytobiorców podnoszonych w sprawie z powództwa kredytobiorców, lecz podjęte w niniejszej sprawie czynności procesowe zmierzają do zabezpieczenia roszczeń banku, na wypadek, gdyby w postępowaniu z powództwa kredytobiorców umowa kredytu została uznana za nieważną lub bezskuteczną. W przypadku takiego rozstrzygnięcia Sądu zaktualizowało by się roszczenie banku o zwrot przysporzenia dokonanego na rzecz kredytobiorców, w kwocie objętej żądaniem pozwu, które odpowiada nominalnej wartości udostępnionego kapitału (pozew, k. 3 i nast.).

Pozwani we wniesionych odpowiedziach na pozew wnieśli zawieszenie postępowania na zgodny wniosek stron oraz o oddalenie powództwa w całości. Podnieśli, iż z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt V ACa 405/23 niniejsze powództwo jest przedwczesne a roszczenie powoda nie jest wymagalne. Ponadto wskazali, iż bank dotychczas konsekwentnie kwestionował nieważność umowy kredytu – wskazywał, iż jest ona ważna, a równocześnie wytaczając niniejsze powództwo przeciwko kredytobiorcom opiera roszczenie na konstrukcji świadczenia nienależnego, uznając jednocześnie, że umowa łącząca strony była nieważna (odpowiedź na pozew pozwanej, k. 103-107; odpowiedź na pozew pozwanego, k. 118-122).

Po podjęciu postępowania wobec prawomocnego zakończenia sprawy I C 120/22 w pismach procesowych z dnia 6 listopada 2025 roku pozwani podtrzymali dotychczasowe stanowisko, kwestionując w całości żądania pozwu i wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Podnieśli, iż z uwagi na prawomocne przesądzenie nieważności umowy wezwali bank do zapłaty kwot nieobjętych żądaniem pozwu. Wobec braku spełnienia świadczenia przez bank kredytobiorcy dokonali potrącenia wzajemnych wierzytelności, zatem powództwo banku jest bezzasadne, gdyż roszczenie wygasło – zostało spełnione (pismo pozwanej z dnia 6 listopada 2025 roku, k. 156-157v; pismo pozwanego z dnia 6 listopada 2025 roku, k. 191-191v).

Sąd ustalił co następuje:

Poprzednik prawny powoda zawarł z pozwanymi w dniu 24 lipca 2007 roku umowę kredytu nr (...), na mocy której udzielił pozwanym kredytu w kwocie 367.043,80 zł, indeksowanego kursem CHF (umowa, k. 27 i nast.).

W realizacji tej umowy powód wypłacił pozwanym 360.000 zł (okoliczność bezsporna).

W okresie od dnia 24 lipca 2007 roku (data zawarcia umowy) do dnia 13 września 2021 roku (data objęta powództwem kredytobiorców) pozwani spłacili na rzecz banku kwotę 314.376,76 zł (zaświadczenie banku, k. 181-184v). Łącznie pozwani wpłacili na rzecz powoda kwotę 445 467,35zł (k. 208v).

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2023 roku, sygn. akt I C 120/22 zasądzono od (...) z siedzibą w G. na rzecz kredytobiorców kwotę 6.590,94 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 stycznia 2023 roku; oddalono powództwo o ustalenie nieważności całości umowy oraz ustalono, iż poszczególne postanowienia umowne nie wiążą kredytobiorców we wskazanym zakresie (odpis wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2023 roku, sygn. akt I C 120/22, k. 110).

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 sierpnia 2025 roku, sygn. akt V ACa 405/23 zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach w sprawie I C 120/22 ustalono, iż zawarta przez pozwanych oraz poprzednika prawnego powoda (...) z siedzibą w G. umowa kredytu nr (...) z dnia 24 lipca 2007 roku jest w całości nieważna (odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 sierpnia 2025 roku, sygn. akt V ACa 405/23, k. 147).

Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony w 2024 roku, tj. w toku wyżej wskazanej sprawy, w której kredytodawca wnosił o oddalenie powództwa.

Pismem z dnia 23 września 2025 roku pozwani wezwali powoda do zapłaty kwoty 117.422,52 zł, tytułem zwrotu spłat dokonanych przez kredytobiorców w okresie od dnia 14 września 2021 roku do dnia 28 sierpnia 2025 roku, w terminie 2 dni od otrzymania wezwania, z uwagi na prawomocne ustalenie nieważności umowy kredytu (wezwanie do zapłaty, k. 180-180v).

W piśmie z dnia 30 października 2025 roku pozwani złożyli oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej powodowi w kwocie 360.000 zł (tj. nominalnie i faktycznie udostępnionego przez bank kapitału) z wierzytelnością przysługującą pozwanym w kwocie 445.467,35 zł (tj. kwotą 438.876,41 zł, stanowiącą sumę świadczeń spełnionych na rzecz powoda w wykonaniu nieważnej umowy kredytu hipotecznego, pomniejszona o zwróconą przez bank kwotę 6.590,94 zł) (oświadczenie o potrąceniu z dnia 30 października 2025 roku, k. 187-187v).

Opisany stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów z dokumentów. Ich wiarygodność nie była kwestionowana, a okoliczności faktyczne sprawy nie były sporne. Na zasadzie art. 235

2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominięto dowód z przesłuchania stron, jako zbędny dla rozstrzygnięcia i zmierzający do przedłużenia postępowania.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo oparte zostało na art. 410 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 405 k.c i nast. Podstawę faktyczną żądania stanowi wypłata pozwanym jako konsumentom przez powoda, jako przedsiębiorcę świadczenia na podstawie umowy kredytu, której nieważność została stwierdzona prawomocnym wyrokiem.

Żądanie to jest bezzasadne.

Bezspornym jest, że do zapadnięcia prawomocnego wyroku w sprawie I C 120/22 pozwani realizowali zobowiązania umowne, a zatem działali zgodnie z wolą banku i nie pozostawali w jakimkolwiek opóźnieniu. W dacie wytoczenia powództwa w toku było postępowanie sądowe obejmujące przedmiotowe żądanie (uwzględnione częściowo w pierwszej instancji – odpis wyroku, k. 110 – a następnie zmienione na skutek rozpoznania apelacji, k. 187), którą to nieważność powodowy bank konsekwentnie kwestionował – w toku sprawy podnosił, iż zawarta przez strony umowa była ważna i skuteczna.

Powodowy bank dysponował płaconą przez powodów systematycznie kwotą odpowiadającą świadczeniom należnym na podstawie umowy, która w dacie zapadnięcia prawomocnego wyroku ustalającego nieważność umowy wyroku wyczerpywała roszczenie banku o zwrot kapitału. Do dnia orzekania w niniejszej sprawie powód dysponował zapłaconą przez pozwanych kwotą 438 876,52zł ( 445 467,35zł – 6950,94zł wypłacone na podstawie prawomocnego wyroku) .

Jeżeli zatem uznać, że wobec upadku umowy kredytu powodowi przysługuje tytułem bezpodstawnego wzbogacenia roszczenie o zwrot kwoty wypłaconego kredytu 360 000zł, to w sytuacji, gdy powód niezmiennie jest w posiadaniu powyższej kwoty, która została już przez powodów zapłacona i nie została im zwrócona – żądanie kolejnej zapłaty jest bezzasadne.

Dodatkowo należy wskazać, iż oświadczenie o potrąceniu złożone przez pozwanych miało moc wsteczną od momentu, w którym potrącenie stało się możliwe, co powoduje brak zapadalności odsetek za opóźnienie.

Według stanu na dzień orzekania zobowiązanie pozwanych wobec powoda zatem nie istniało.

W tym stanie rzeczy sąd oddalił powództwo o zapłatę, jako bezzasadne.

Orzeczenie o kosztach procesu oparto o przepis art. 98 k.p.c. Na zasądzoną kwotę składają się koszty zastępstwa procesowego ustalone w oparciu o § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (10.800 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Zwrot kosztów procesu zasądzono odrębnie na rzecz każdego z pozwanych, ponieważ byli reprezentowani przez innych pełnomocników a ponadto brali udział w niniejszej sprawie co do całości dochodzonego roszczenia.