Matka i rodzeństwo pacjenta po wypadku nie dostaną zadośćuczynienia od szpitala, biegli nie wskazali błędów leczenia

W dniu 27 kwietnia 2018 roku A. J., P. J. oraz B. J. wnieśli pozew przeciwko (...) w W., domagając się zasądzenia:

a) na rzecz A. J. - kwoty 110 000zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną śmiercią G. J., - kwoty 50 000zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powódki w następstwie śmierci G. J., - kwoty 24 216,75zł tytułem odszkodowania za poniesione koszty leczenia, opieki i pogrzebu G. J., - kwoty 30 000zł tytułem zadośćuczynienia za rozstrój zdrowia powódki w następstwie śmierci G. J.,

b) na rzecz P. J. - kwoty 90 000zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną śmiercią G. J., - kwoty 50 000zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powoda w następstwie śmierci G. J., - kwoty 9 450zł tytułem odszkodowania za poniesione koszty leczenia, opieki i pogrzebu G. J., - kwoty 8 570zł tytułem odszkodowania stanowiącego równowartość poniesionych kosztów na prywatną opinię eksperta z dziedziny epidemiologii,

c) na rzecz B. J. - kwoty 80 000zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną śmiercią G. J., - kwoty 40 000zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powoda w następstwie śmierci G. J..

Uzasadniając swoje stanowisko powodowie wskazali, że syn powodów A. J. i P. J. oraz brat powoda B. G. J. był hospitalizowany w pozwanym szpitalu od 27 stycznia 2015 roku do 30 kwietnia 2015 roku, kiedy zmarł. W ocenie powodów G. J. był leczony niezgodnie z aktualną wiedzą medyczną i bez należytej staranności, w szczególności G. J. był zbyt długo hospitalizowany na oddziale intensywnej terapii, co narażało go na zakażenie szpitalne i doprowadziło do zakażenia pięcioma patogenami, które nie były prawidłowo leczone, a nadto zwlekano z wykonaniem tomografii komputerowej po wykryciu w dniu 23 lutego 2015 roku ognisk krwotocznych w lewej półkuli mózgu, co skutkowało opóźnionym usunięciem krwiaka i przyczyniło się do śmierci G. J.. Powodowie wskazywali, że zakażenia szpitalne, nieprawidłowe leczenie i diagnostyka zakażeń i obrażeń neurologicznych doprowadziły do znacznego pogorszenia stanu zdrowia G. J. i spowodowały utratę szansy na całkowite wyleczenie lub na zmniejszenie skutków obrażeń doznanych podczas wypadku komunikacyjnego z dnia 28 stycznia 2015 roku, ostatecznie doprowadzając do śmierci G. J.. (k. 2-30)

(...) z siedzibą w W. wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany wywodził, że leczenie G. J. w (...) było prowadzone prawidłowo, zgodnie z zasadami sztuki medycznej i standardami aseptyki i antyseptyki oraz że pozwanemu nie można przypisać winy za wystąpienie powikłania w postaci zakażenia drobnoustrojami, a śmierć G. J. nastąpiła w wyniku powikłań ciężkiego urazu czaszkowo – mózgowego. (k.766-775 i 1661)

Powodowie podtrzymywali żądania pozwu (k. 1401-1417, 1665-1668)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 27 stycznia 2015 roku G. J. został potrącony przez tramwaj, w wyniku czego doznał rozległych obrażeń głowy, płuc, klatki piersiowej oraz złamania wyrostka kolczystego kręgu TH-8. Poszkodowany po zdarzeniu zachował przytomność, był stabilny krążeniowo i wydolny oddechowo. Jego stan oceniono na GCS 12 pkt.

Po przewiezieniu przez pogotowie do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (...) G. J. był diagnozowany – stwierdzono izolowany uraz czaszkowo – mózgowy (stłuczenie mózgu z obecnością krwiaków przymózgowych, obrzęk mózgu, liczne złamania kości czaszki), obustronne stłuczenie płuc, ślad odmy opłucnowej i złamanie wyrostka kolczystego kręgu TH 8. Pacjent był konsultowany przez chirurga, który nie znalazł wskazań do drenażu opłucnej oraz przez neurochirurga, który w oparciu o wyniku tomografii komputerowej stwierdził nasilanie zmian pourazowych mózgu i zlecił przeprowadzenie operacji. Tego samego dnia, w klinice neurochirurgii, G. J. był operowany – wykonano kraniektomię obustronną (tj. usunięto krwiaka nadtwardówkowego i podtwardówkowego po stronie prawej oraz krwiaka podtwardówkowego po stronie lewej).

Bezpośrednio po operacji G. J. został przeniesiony na oddział intensywnej terapii. Zastosowano wobec niego antybiotykoterapię, respiratorapię, leczenie wspomagające, żywieniowe. Do 11 lutego 2015 roku stan G. J. był bardzo ciężki – wymagał wentylacji wspomaganej respiratorem i wspomagania niewydolnego układu krążenia noradrenaliną, miał drgawki; dopiero 11 lutego 2015 roku pacjent przestał wymagać respiroterapii.

G. J. podawano antybiotyki - M. z C. oraz W.. Leczenie antybiotykowe kontynuowane było do dnia 10 lutego 2015 roku.

W dniu 27 stycznia, 28 stycznia oraz 4 lutego 2015 roku przeprowadzone zostały kontrolne badania CT mózgu, które wykazały poprawę obrazu radiologicznego.

W dniu 12 lutego oraz 17 lutego 2015 roku przeprowadzone zostały u pacjenta kontrolne badania TK głowy, w wyniku których stwierdzono obecność wodniaka przymózgowego nad prawą półkulą. Wobec powyższego - G. J. był konsultowany neurochirurgicznie, po której w dniach od 17 do 19 lutego 2015 roku miał założony dren kroplówkowy, pomimo stosowania którego wodniak się utrzymywał.

W dniu 19 lutego 2015 roku dren został usunięty, ponieważ stwierdzono dodatnie wyniki badań mikrobiologicznych kaniuli centralnej. Tego samego dnia G. J. został przeniesiony do kliniki neurochirurgii pozwanego szpitala.

Dowód: karta medycznych czynności ratunkowych k.131, historia choroby k.68, karta informacyjne leczenia szpitalnego w oddziale intensywnej terapii k.69, dokumentacja medyczna k.132-142, opis operacji k.169 i 316v, obserwacje lekarskie k.173-174, wyniki badań k.542-543, raporty pielęgniarskie k.2041-2092, zeznania świadka A. K. e-protokół rozprawy z 27 listopada 2020 roku

Stwierdzone u G. J. w badaniu z dnia 27 stycznia 2015 roku rozległe obrażenia mózgu z obecnością krwiaków przymózgowych były bezwzględnym wskazaniem do operacji neurochirurgicznej.

Dowód: opinia biegłego z zakresu neurochirurgii A. D. k.1682-1710, opinia uzupełniająca k.2100-2116

W dniu 20 lutego 2015 roku G. J. był operowany – usunięto wodniaka przymózgowego po stronie prawej.

23 lutego 2015 roku wykonano pacjentowi kontrolne badanie CT głowy, stwierdzając duże ognisko krwotoczne w lewej półkuli mózgu, wodniaka przystrzałkowego na sklepistości mózgu, przemieszczenie układu komorowego w prawą stronę i uciśnięcie komory III i komory bocznej lewej.

Dowody: wyniki badań k.79-80, obserwacje k.81, opis operacji k.82v, zeznania świadka A. K. e-protokół rozprawy z 27 listopada 2020 roku

W/w wynik oznaczał, że nie doszło jeszcze do wytworzenia się krwiaka śródmózgowego, a tym samym – nie było wskazań do interwencji operacyjnej.

Dowód: opinia biegłego z zakresu neurochirurgii A. D. k.1682-1710

W dniu 24 lutego 2015 roku nastąpiło pogorszenie stanu neurologicznego pacjenta, wystąpiły spadki saturacji, wymioty i utrata przytomności. Ponownie wykonano badanie CT mózgu, które uwidoczniło pogarszanie się stanu pacjenta – wytworzył się krwiak w okolicy skroniowo-ciemieniowej lewej z przebiciem do lewej komory bocznej, obrzęk mózgu, nasilanie się uwypuklania tkanki mózgowej przez otwory kraniomijne, poszerzanie się przestrzeni płynowej nad prawą półkulą mózgu.

W nocy z 24/25 lutego 2015 roku G. J. był ponownie operowany – ewakuowano skrzepłego krwiaka nadtwardówkowego, a po kilku godzinach w dniu 25 lutego 2015 roku operacyjnie założono dren.

Dowody: wyniki badań k.80, obserwacje k.81, opis operacji k.82 i 320v-321, zestawienie wykonanych badań k.220v, karta informacyjne k.1108, zeznania świadka A. K. e-protokół rozprawy z 27 listopada 2020 roku

Szybsze wykonanie kolejnego badania CT mózgu w dniu 24 lutego 2015 roku nie było wymagane, a gdyby je przeprowadzono – mogłoby ono nie ujawnić masy tworzącego się krwiaka, gdyż rozwój zmian krwotocznych i biochemicznych trwa od 24 do 48 godzin.

Moment wykonania badania CT w dniu 24 lutego 2015 roku nie miał wpływu na rozmiar szans G. J. na wyzdrowienie. Przeprowadzenie operacji w dniu 25 lutego 2015 roku nad ranem było prawidłowe, jako że po wykonaniu badań ujawniających pojawienie się krwiaka konieczne było jeszcze wykonanie badań laboratoryjnych i przygotowanie pacjenta do operacji.

Dowód: opinia biegłego z zakresu neurochirurgii A. D. k.1682-1710, opinia uzupełniająca k.2100-2116

W marcu i kwietniu 2015 roku stan neurologiczny G. J. pogarszał się – był niewydolny oddechowo, występowały u niego prężenia, w kwietniu ujawniła się niewydolność nerek wymagająca dializoterapii, w płynach ustrojowych hodowano drobnoustroje mimo celowanej antybiotykoterapii.

Wykonane 5 marca 2015 roku badanie CT głowy wykazało shemolizowanie ognisk krwotocznych lewej półkuli mózgu, a także postępujące poszerzenie wodogłowiowe komory bocznej i komory III oraz uwypuklenie tkanki mózgowej poza otwory trepanacyjne.

Pacjent był dwukrotnie operowany. Mianowicie - w nocy między 8 marca a 9 marca 2015 roku stwierdzono u G. J. wyciek płynu mózgowo – rdzeniowego, co skutkowało operacyjnym założeniem drenażu zewnętrznego. Wykonane 11 marca 2015 roku kolejne badanie CT mózgu uwidoczniło prawidłowe położenie końcówki drenu w układzie komorowym, jednocześnie ujawniło cechy masywnego uszkodzenia mózgu.

2 kwietnia 2015 roku u G. J. operacyjnie założono rurkę tracheotomijną.

Konsultujący pacjenta anestezjolog stwierdził ciężkie pourazowe uszkodzenie mózgu o niepomyślnym rokowaniu.

Dowód: konsultacja anestezjologiczna k.170, opis operacji k.317 i 317v, wyniki badań k.540 i 540v, karta informacyjna k.1108, obserwacje lekarskie k.1116-1119, raporty pielęgniarskie k. 1769-2040, zeznania świadka A. K. e-protokół rozprawy z 27 listopada 2020 roku

Pod koniec hospitalizacji G. J. na oddziale intensywnej terapii, w dniu 19 lutego 2015 roku stwierdzono zakażenie cewnika centralnego. Następnego dnia wykonany posiew krwi wykazał zakażenie S. (...), a w próbce moczu wykazano obecność bakterii P. (...), świadczącą o zakażeniu szpitalnym układu moczowego.

Wdrożona została antybiotykoterapia, zgodnie z antybiogramem posiewu z krwi.

W dniu 28 lutego 2015 roku ze stosowanej u G. J. rurki intubacyjnej wyhodowano A. baumanii oraz K. pneumoniae, świadczące o zakażeniu szpitalnym układu oddechowego. W późniejszych dniach, tj. 9 marca, A. baumanii wykryto w płynie mózgowo – rdzeniowym G. J., świadczące o ropnym zapaleniu opon mózgowo – rdzeniowych mającym charakter zakażenia szpitalnego.

Po operacji mającej miejsce 25 lutego 2015 roku stan ogólny i neurologiczny G. J. był ciężki, chory gorączkował. Od 2 marca 2015 roku miał podawany antybiotyk V..

5 marca 2015 roku w posiewie z moczu chorego wyhodowano P. (...), a z krwi – S. (...), w związku z czym wdrożono leczenie antybiotykami M. i C..

W dniu 10 marca 2015 roku u G. J. zdiagnozowano kolejne zakażenie patogenami A. (...); nadal stosowano antybiotykoterapię, a w posiewie z krwi stwierdzono drożdżaki Candida parapsilosis. G. zapalenie krwi było następstwem koniecznej antybiotykoterapii. Choremu podawano antybiotyki M., C. i F..

Na początku kwietnia 2015 roku w badaniu płynu mózgowo – rdzeniowego stwierdzano zarażenie A. baumani, wrażliwego na antybiotyk C., w kolejnych dniach podawano antybiotyki, których dawki uzgadniano z nefrologiem z uwagi na narastającą niewydolność nerek. W kolejnych dniach, mimo antybiotykoterapii, wyhodowano A. (...) w wymazie z tchawicy (świadczące o zakażeniu szpitalnym układu oddechowego) i w płynie mózgowo – rdzeniowym, a w dniu 12 kwietnia 2015 roku w posiewie krwi stwierdzono P. (...).

Dowody: dokumentacja medyczna k.68-70, 81-82, 130-571, 801-1267, 1771-1780, 1801-2092, w szczególności - zestawienie zlecanych badań i lekarstw k.220-243, 288-316, 360-374, płyty z zapisami badań koperta k 744, opinia biegłej z zakresu chorób zakaźnych A. M. (1) k.2258-2270

W dniu 30 kwietnia 2015 roku w wyniku nagłego zatrzymania krążenia nastąpił zgon G. J.. Po przeprowadzeniu sekcji, jako pierwotną przyczynę zgonu wskazano obrażenia doznane w wypadku tramwajowym i stan po obustronnej kraniektomii, a jako przyczynę wtórną – ropną infekcję centralnego układu nerwowego i moczowego skutkujące ciężką niewydolnością ogólnoustrojową.

Dowód: karta zgonu k.70

Rozległy uraz mózgu doznany przez G. J. podczas wypadku w dniu 27 stycznia 2015 roku spowodował nie tylko krwiaki, stłuczenia i obrzęki, ale również zapoczątkowanie mechanizmów zapalnych i biodegradacyjnych powodujących zaburzenia w ukrwieniu mózgu i niszczenie neuronów. Konsekwencją powyższych procesów zapalnych i biodegradacyjnych jest tzw. pourazowe uszkodzenie pierwotne mózgu, któremu można starać się zapobiegać, a w razie jego wystąpienia – wtórny uraz mózgu, który można ograniczać poprzez leczenie operacyjne, przeciwobrzękowe, drenaż płynu mózgowo – rdzeniowego. Wieloogniskowy uraz mózgu powoduje także znaczne obniżenie odporności organizmu i podatność na infekcje ogólnoustrojowe, bowiem dochodzi do zwiększonego katabolizmu mózgu (wyniszczania własnych komórek) i dużej dysfunkcji układu immunologicznego. W konsekwencji - pomimo profilaktycznego stosowania antybiotykoterapii celowanej niemożliwe jest zapobieżenie zakażeniom szpitalnym i większość pacjentów z rozlanym urazem mózgu doznaje w toku hospitalizacji zakażeń szpitalnych.

Rokowania pacjentów z rozlanym uszkodzeniem aksonalnym mózgu są złe – śmiertelność sięga 60%-80%.

Proces diagnozowania i leczenia G. J. był zgodny z wytycznymi leczenia ciężkich urazów czaszko-mózgowych. W szczególności – leczenie operacyjne neurochirurgiczne, znieczulenie, stosowane środki przeciwbólowe i uspokajające, terapia hiperosmoralna, profilaktyka zakrzepicy żył głębokich, profilaktyka napadów padaczkowych, odżywianie, monitorowanie progów ciśnienia krwi, drenaż płynu mózgowo – rdzeniowego i terapia wentylacyjna stanowiły realizację wytycznych (...) Fundacji (...).

Wtórne następstwa rozległego urazu mózgu doznanego przez G. J. wyrażały się uogólnionym obrzękiem mózgu, odmą śródczaszkową, pourazowym wodogłowiem, niewydolnością pnia mózgu oraz powikłaniami ogólnoustrojowymi pod postacią zakażeń patogenami pałeczki zapalenia płuc, gronkowca złocistego, pałeczka ropy błękitnej i grzybicą. Tworzenie się kolejnych krwiaków powodowało konieczność przeprowadzania u G. J. dalszych, po 27 stycznia 2015 roku, operacji neurochirurgicznych. Uniknięcie w/w powikłań lub zminimalizowanie ich negatywnych skutków było niemożliwe.

Dowód: opinia biegłego z zakresu neurochirurgii A. D. k.1682-1710, opinia uzupełniająca k.2100-2116 i 2149-2153, opinia Zakładu Medycyny Sądowej (...) w P. sporządzona w sprawie 4 Ds. 381/15 k.100-106 dołączonych akt postępowania 4 Ds. 381/15

Niezwykle ciężki stan G. J. przy przyjęciu go do szpitala, konieczność przeprowadzenia kilku operacji neurochirurgicznych, implantacji drenażu komorowego zewnętrznego, założenia dostępu naczyniowego, stosowania intubacji oraz sama trzymiesięczna hospitalizacja na oddziale intensywnej opieki i neurochirurgicznym powodowały, że ryzyko wystąpienia zakażeń szpitalnych u G. J. było niezwykle wysokie i praktycznie nieuniknione.

W czasie hospitalizacji G. J. prowadzono właściwy nadzór mikrobiologiczny, wykonując stosowne badania bakteriologiczne i mykologiczne, a po rozpoznaniu kolejnych zakażeń wdrażano prawidłową celowaną terapię antybiotykową i leczenie przeciwgrzybiczne, czas podawania poszczególnych farmaceutyków był prawidłowy, mimo tego nie udało się zapobiec ropnemu zapaleniu mózgu, anemii, niewydolności nerek.

Dowody: opinia Zakładu Medycyny Sądowej (...) w P. sporządzona w sprawie 4 Ds. 381/15 k.100-106 dołączonych akt postępowania 4 Ds. 381/15 , opinia biegłego z zakresu chorób zakaźnych A. M. (1) k.2258-2270

W (...) w W. w 2015 roku funkcjonowały procedury mające na celu profilaktykę i przeciwdziałanie zakażeniom szpitalnym.

Dowody: zasady leczenia zakażeń szpitalnych k.2338-2348, zalecenia stosowania antybiotyków k.2349-2355, wyznaczenie zespołu ds. kontroli zakażeń szpitalnych i komitetu ds. kontroli zakażeń szpitalnych k.2356-2357, raporty ze spotkań i protokoły kontroli k.2358-2380 i 2407-2424 i 2438-2447, sprawozdania sanitarno – epidemiologiczne k.2381-2393 i 2426-2437, plan kontroli wewnętrznej k.2393-2394, raport zakażeń szpitalnych w 2014 roku w (...) k.1467-1471, raport zakażeń szpitalnych w 2014 roku w (...) k.1472 -1484, analiza zużycia antybiotyków w 2015 roku w (...) k.1485 – 1486, raporty okresowe (...) za lata 2014 i 2015 dot. wykazów biologicznych czynników chorobotwórczych k.1487 – 1517, protokoły ze spotkania komitetu ds. zakażeń szpitalnych za 2015 rok k.1537 – 1554

Pismem z dnia 6 kwietnia 2018 roku A. J., P. J. i B. J. wystąpili do Skarbu Państwa – Ministra Obrony Narodowej o zapłatę zadośćuczynień za krzywdę wywołaną śmiercią G. J., odszkodowań za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej A. J., P. J. i B. J. w następstwie śmierci G. J. oraz odszkodowania za zwrot kosztów leczenia i pogrzebu.

Tego samego dnia A. J., P. J. i B. J. złożyli wniosek o zawezwanie Skarbu Państwa – Ministra Obrony Narodowej do próby ugodowej w sprawie o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość za skutki wypadku G. J. oraz zapłaty zadośćuczynienia i odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej. Podczas posiedzenia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie w sprawie VII Co 367/18 w dniu 18 czerwca 2018 roku pełnomocnik powodów sprecyzował wniosek poprzez oznaczenie zawezwanego jako (...). Do ugody nie doszło, a pełnomocnik (...) podniósł zarzut przedawnienia.

Dowód: zawiadomienie o szkodzie i wezwanie do zapłaty z potwierdzeniem doręczenia k.63-57, kopia dokumentów sprawie VII Co 367/18 k.1268-1275

Decyzją z dnia 29 maja 2019 roku (...) S.A., jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej (...) w W., przyznał A. J. i P. J. kwoty po 15 000zł tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 446§4 kc oraz przyznał A. J. kwotę 5882,50zł tytułem zwrotu kosztów pogrzebu G. J.. Ubezpieczyciel uznał, że stosowana wobec G. J. antybiotykoterapia nie była optymalna, co przyczyniło się do rozwoju zakażeń, powstania niewydolności wielonarządowej, która – obok ciężkiego urazu czaszkowo – mózgowego – była przyczyną śmierci G. J..

Dowód: decyzje z 29 maja 2019 roku k.1669-1670, ekspertyza medyczna k.2175

Prokuratura Okręgowa W. – (...) w W. pod sygnaturą PO IV Ds. 146.2016 prowadziła śledztwo w sprawie narażenia w okresie od 27 stycznia 2015 roku do 30 kwietnia 2015 roku G. J. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia przez lekarzy udzielających mu pomocy medycznej w (...) w W. polegające na zarażeniu G. J. gronkowcem i grzybami, co skutkowało zapaleniem opon mózgowo – rdzeniowych, zakażeniem krwi i nieumyślnym spowodowaniem śmierci pacjenta. Śledztwo zostało umorzone na podstawie art. 17§1 pkt 2 kpk wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

W toku postępowania karnego wykonano m.in. sądowo – lekarską sekcję zwłok G. J., w wyniku której stwierdzono, że przyczyną zgonu G. J. były następstwa doznanych ciężkich obrażeń czaszkowo – mózgowych ze złamaniami kości sklepienia i podstawy czaszki, z towarzyszącym krwawieniem śródczaszkowym i jego następstwami, wymagającymi kilkukrotnego zabiegu neurochirurgicznego oraz dołączające się w czasie długotrwałej hospitalizacji powikłania infekcyjne i narastająca niewydolność wielonarządowa.

Dowód: informacja k.2189

Sąd, zważył co następuje:

Powództwo okazało się nieuzasadnione.

W rozpoznawanej sprawie powodowie A. J., P. J. i B. J. domagali się zasądzenia zadośćuczynienia, odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej i odszkodowania za zwrot kosztów pogrzebu, leczenia i przygotowań do procesu, wskazując jako ich podstawę prawną art. 446§4 kc, art. 446§3 kc i art. 415 kc. Powodowie wskazywali, że podczas hospitalizacji ich syna i brata – G. J. w pozwanym szpitalu trwającej od 27 stycznia 2015 roku do 30 kwietnia 2015 roku popełniono zaniedbania i błędy diagnostyczne i terapeutyczne w zakresie obrażeń mózgu, zaniedbania w zakresie profilaktyki zakażeniom szpitalnym, nieprawidłowości w zakresie diagnostyki i leczenia zakażeń szpitalnych, które łącznie doprowadziły do znacznego pogorszenia stanu zdrowia G. J. i spowodowały utratę szansy na całkowite wyleczenie lub na zmniejszenie skutków obrażeń doznanych podczas wypadku komunikacyjnego, ostatecznie doprowadzając do śmierci G. J..

Istotą sporu było to, czy śmierć G. J. nastąpiła w wyniku bezprawnego i zawinionego zachowania pracowników pozwanego szpitala. Podstawą prawną odpowiedzialności pozwanego Instytutu był art. 430 kc w związku z art. 415 kc Z przepisu art. 430 kc wynika, że kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Przywołany wyżej przepis kreuje więc odpowiedzialność przełożonego (w tym również pracodawcy) za szkodę wyrządzoną przez podwładnego (w tym również pracownika) przy wykonywaniu powierzonej mu czynności. Odpowiedzialność zakładu opieki medycznej na zasadzie art. 415 kc w zw. z art. 430 kc zachodzi tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie przesłanki tej odpowiedzialności deliktowej, a mianowicie: wyrządzenie szkody przez personel medyczny, zawinione działanie lub zaniechanie tego personelu, normalny związek przyczynowy pomiędzy tym działaniem lub zaniechaniem a wyrządzoną szkodą oraz wyrządzenie szkody przy wykonywaniu powierzonej czynności. Ciężar wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności zgodnie z art. 6 kc spoczywa zaś na powodzie.

Choć odpowiedzialność deliktowa wynikająca z art. 430 kc w zw. z art. 415 kc oparta jest na zasadzie ryzyka, jej konieczną przesłanką jest wina podwładnego. Orzecznictwo wskazuje, że do przyjęcia winy osoby, o której mowa w art. 430 kc, nie jest potrzebne wykazanie, iż osoba ta naruszyła przepisy dotyczące bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzkiego, a wystarczy, jeżeli wina tej osoby polega na zaniechaniu zasad ostrożności i bezpieczeństwa, wynikających z doświadczenia życiowego i okoliczności danego wypadku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1975 roku II CR 140/75). Zakład medyczny ponosi odpowiedzialność w przypadku winy podwładnego, rozumianej zgodnie z treścią art. 415 kc i nie jest wymagane wykazanie przez poszkodowanego winy po stronie placówki medycznej, gdyż odpowiada ona za zasadzie ryzyka w sposób bezwzględny, wyłączający możliwość ekskulpacji (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2013 r. sygn. akt I ACa 852/12).

Przy ocenie ewentualnego zawinienia pracowników pozwanego szpitala istotne znaczenie ma art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Stanowi on, że obowiązkiem lekarza jest wykonywanie zawodu zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Tak więc, przyjąć należy, że lekarzowi można przypisać winę tylko w wypadku jednoczesnego wystąpienia elementu obiektywnej i subiektywnej niewłaściwości jego postępowania w procesie leczenia pacjenta, przy czym element obiektywny dotyczy naruszenia zasad wynikających z wiedzy medycznej, doświadczenia i deontologii lekarskiej, a element subiektywny odnosi się do zachowania przez lekarza wymaganej wysokiej staranności zawodowej.

W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się przy tym na dopuszczalność stosowania koncepcji winy anonimowej, która pozwala uznać winę określonej jednostki organizacyjnej na podstawie ustaleń niewłaściwego postępowania bliżej niezidentyfikowanych osób fizycznych, działających w danej strukturze. W praktyce oznacza to, że poprzestaje się na ustaleniu bezprawności zachowania podwładnego. Od błędu jako odstępstwa od wzorca i zasad należytego postępowania z uwzględnieniem profesjonalnego charakteru działalności sprawcy szkody, odróżnić jednak należy powikłanie, które stanowi określoną, niekiedy atypową reakcję pacjenta na prawidłowo podjęty i przeprowadzony zespół czynności leczniczych, a także tzw. niepowodzenie medyczne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt: IV CSK 431/12).

Jak już wcześniej wskazano, w rozpoznanej sprawie spór dotyczył tego, czy podczas hospitalizacji G. J. w pozwanym szpitalu lekarze w sposób bezprawny i zawiniony dopuścili się błędów diagnostycznych i terapeutycznych skutkujących śmiercią G. J.. Zagadnienia te wymagały wiedzy specjalistycznej, stąd Sąd celem zweryfikowania poprawności diagnozowania i leczenia syna i brata powodów dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu neurochirurgii i biegłego z zakresu chorób zakaźnych, a także – na podstawie art. 278

1 kpc – opinii biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej (...) w P.. Żadna z przeprowadzonych opinii nie potwierdziła zarzutów stawianych przez powodów. Przeciwnie – opiniujący biegli wskazywali, że cały proces leczenia G. J. w pozwanym szpitalu był prawidłowy, dostosowany do wyników i stanu klinicznego pacjenta oraz zgodny ze sztuką medyczną, podkreślając jego ponadstandardową trudność wywołaną ciężkością obrażeń doznanych przez G. J. podczas wypadku. Przebieg procesu leczenia G. J. i istota procesu chorobowego opisane zostały w części wstępnej uzasadnienia, stąd zbędne jest ich powielanie w tym miejscu. Sąd wyjaśnia, że uznał za w pełni wiarygodne opinie biegłych A. D. i A. M. (1) i uczynił je podstawą ustaleń faktycznych. Zdaniem Sądu ww. biegli swoje wnioski zawarte w opiniach uzasadnili w sposób szczegółowy, rzetelny, a przy tym zrozumiały dla laików, opierając wnioski opinii na własnej wiedzy, doświadczeniu zawodowym, analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej i przywoływanych przez siebie opracowaniach naukowych. Sąd miał na względzie, że opinia biegłego jako dowód o specyficznym charakterze, w świetle utrwalonych poglądów judykatury podlegać może ocenie sądowej jedynie w takiej płaszczyźnie, w jakiej ocena ta nie ingeruje w zakres dotyczący ściśle wiadomości specjalnych. Zatem Sąd ocenia opinię pod kątem zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz kompletności, tj. uwzględnienia przez biegłych w swoim wnioskowaniu wszystkich istotnych przesłanek wynikających z materiału procesowego. Sąd stwierdził, że biegli poddali wnikliwej analizie obszerną dokumentację medyczną i np. biegła A. M. (1) swoje wnioski o optymalnym charakterze antybiotykoterapii poparła faktem skutecznego leczenia odcewnikowego zakażenia krwi u p. G. J. pomiędzy 20 a 28 lutego 2015 roku czy też skutecznego leczenia zakażenia opon mózgowo – rdzeniowych w pierwszej połowie kwietnia 2015 roku. Biegła również poddała krytycznej analizie przedstawioną przez powodów prywatną opinię specjalisty z dziedziny epidemiologii i medycyny środowiskowej A. M. (2), nie dopatrując się żadnych zaniechań w procedurze zapobiegania, diagnozowania i leczenia zakażeń szpitalnych (k.2259v-2261v). Odnotować też trzeba, że we wszystkich trzech opiniach zaznaczano, iż rodzaj i rozmiar obrażeń ciała doznanych przez G. J., długotrwałość leczenia i „inwazyjność” leczenia (kilkakrotne operacje neurochirurgiczne, stosowanie drenażu zewnętrznego czy intubacji) sprawiały, że ryzyko wystąpienia zakażeń szpitalnych u G. J. było praktycznie nieuniknione. Podobnie, opinia biegłego z zakresu neurochirurgii była zrozumiale i logicznie uzasadniona, a biegły swoje wnioski popierał literaturą fachową, odnosząc się merytorycznie do zastrzeżeń formułowanych przez powodów. Ponawianie przez powodów zastrzeżeń do tej opinii (k.2170-2172) nie uzasadniało, w przekonaniu Sądu, zlecenia wykonania opinii innemu biegłemu, jako że biegły A. D. wnioski swojej opinii wyczerpująco uargumentował z odniesieniem się do całego materiału dowodowego i były one zbieżne z opinią biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej sporządzoną w sprawie 4 Ds. 381/15. Podobnie, zrekonstruowany przez biegłych przebieg diagnozowania i leczenia G. J. znalazł potwierdzenie w zeznaniach świadka A. K..

Sąd uznał, że sam fakt wystąpienia u G. J. zakażeń szpitalnych nie jest tożsamy z przyjęciem, że doszło do nich z przyczyn zawinionych przez pracowników pozwanego szpitala, skoro – co wynika z opinii biegłych – wieloogniskowy uraz mózgu powoduje tak znaczne obniżenie odporności organizmu, że pomimo profilaktycznego stosowania antybiotykoterapii niemożliwe jest zapobieżenie zakażeniom szpitalnym, których prawdopodobieństwo wystąpienia jest bardzo duże z uwagi na długotrwały i skomplikowany proces leczenia (w tym kilkakrotne operacje neurochirurgiczne). Jednocześnie opiniujący zwracali uwagę, na ponadprzeciętną staranność lekarzy sprawujących opiekę nad G. J. w zakresie profilaktyki, diagnozowania i leczenia zakażeń, nie dopatrując się żadnych odstępstw od zasad wiedzy medycznej oraz upatrywali przyczynę zgonu G. J. w następstwach doznanych ciężkich obrażeń czaszkowo – mózgowych, z towarzyszącym im krwawieniem śródczaszkowym i jego następstwami, wymagającymi kilkukrotnego zabiegu neurochirurgicznego oraz dołączających się w czasie długotrwałej hospitalizacji powikłaniach infekcyjnych i narastającej niewydolności wielonarządowej. Przy tej treści opiniach twierdzone przez powodów uchybienia strony pozwanej w

procedurach przeciwdziałania zakażeniom szpitalnym nie mogą, w przekonaniu Sądu, świadczyć o zawinionym doprowadzeniu przez pracowników pozwanego szpitala do zakażenia G. J. mającego skutkować jego zgonem. Ubocznie zaś zwrócić trzeba uwagę, że przedstawiona do akt sprawy obszerna dokumentacja wykazuje na rozbudowany charakter stosowanych w pozwanym szpitalu procedur związanych z zapobieganiem zakażeniom szpitalnym.

Konkludując, skoro powodowie nie wykazali istnienia przesłanek odpowiedzialności pozwanego (...) w W. określonych w art. 430 kc, powództwo podlegało oddaleniu w całości jako nieuzasadnione, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach procesu i nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 102 kpc oraz art. 83 ust.2 w zw. z art. 113 ust.4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, uznając że sytuacja życiowa i materialna powodów przedstawiona we wnioskach o zwolnienie od kosztów sądowych oraz żywione przez powodów subiektywne przekonanie o nieprawidłowościach w postępowaniu diagnostycznym wobec G. J. (znajdujące potwierdzenie w prywatnej ekspertyzie biegłej z zakresu epidemiologii), uzasadniają odstąpienie od obciążania powodów kosztami procesu i wydatkami tymczasowo poniesionymi przez Skarb Państwa.

(...)